Tìm bài viết

Vì Bài viết và hình ảnh quá nhiều,nên Quí Vị và Các Bạn có thể xem phần Lưu trử Blog bên tay phải, chữ màu xanh (giống như mục lục) để tỉm tiêu đề, xong bấm vào đó để xem. Muốn xem bài cũ hơn, xin bấm vào (tháng....) năm... (vì blog Free nên có thể nhiều hình ảnh bị mất, hoặc không load kịp, xin Quí Bạn thông cảm)
Nhìn lên trên, có chữ Suối Nguồn Tươi Trẻ là phần dành cho Thơ, bấm vào đó để sang trang Thơ. Khi mở Youtube nhớ bấm vào ô vuông góc dưới bên phải để mở rộng màn hình xem cho đẹp.
Cám ơn Quí Vị

Nhìn Ra Bốn Phương

Thứ Bảy, 26 tháng 9, 2026

Trump và Tập Cận Bình kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước thiên về hình thức hơn là nội dung thực chất. Dưới đây là những điểm chính đáng chú ý. - Lion Nguyên

Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Tập Cận Bình đã đồng ý gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại (vốn sẽ hết hạn vào tháng 11) nhưng không đạt được thỏa thuận nào về việc giải quyết các mối đe dọa từ trí tuệ nhân tạo (AI).- Chuyến thăm Washington của ông Tập kéo dài ba ngày và được truyền thông rộng rãi tại Trung Quốc nhưng lại ít được đưa tin tại Mỹ, sau khi ông Trump cấm ba cơ quan báo chí vào Nhà Trắng vào tuần trước và nhóm phóng viên truyền hình chuyên trách đưa tin về sự kiện này đã bị giải tán. - Ông Trump đã tổ chức tiệc chiêu đãi cấp nhà nước cho ông Tập với sự tham dự của các CEO trong lĩnh vực công nghệ và tài chính.
<!>
Nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã kết thúc chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Washington sau 11 năm vào thứ Sáu, khép lại chuyến thăm cấp nhà nước rất được mong đợi với Tổng thống Donald Trump – một sự kiện tràn ngập không khí thân mật và các nghi thức long trọng nhưng lại mang lại rất ít thỏa thuận cụ thể.

Ông Trump đã dành cho ông Tập sự đón tiếp đặc biệt ngay tại sân bay; hai nhà lãnh đạo cùng phu nhân đã tham dự một bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước hoành tráng, cùng thưởng trà và đến thăm Cơ quan Lưu trữ Quốc gia. Xen giữa các nghi thức ngoại giao, ông Trump và ông Tập đã ký gia hạn một hiệp định thương mại hiện có, đồng thời ông Tập cam kết sẽ gửi một cặp gấu trúc đến Atlanta. ## Điều không xảy ra là các cam kết mua hàng hay thỏa thuận về việc giải quyết các rủi ro của trí tuệ nhân tạo, vấn đề chiến tranh ở Iran, hay các bước đi nhằm giải quyết những thách thức toàn cầu nan giải khác.

Một chuyến thăm cấp nhà nước đầy rẫy nghi thức nhưng ít thay đổi về thực trạng có thể là một sự tính toán có chủ đích.

"Trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, mối quan tâm của Tổng thống Trump là giữ cho tình hình ổn định," Scott Kennedy, cố vấn cấp cao chuyên nghiên cứu về nền kinh tế Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. "Lãi suất đang ở mức cao kỷ lục, và ông ấy không muốn khiến thị trường trở nên bất ổn hơn nữa."

Đối với những người theo dõi từ xa tại Trung Quốc, tâm trạng chung là rất phấn khởi.
"Tôi cho rằng đây là một thành công lớn," Hai Zhao, Giám đốc bộ phận nghiên cứu chính trị quốc tế tại Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc (một tổ chức tư vấn trực thuộc nhà nước), phát biểu. "Người dân Trung Quốc rất vui khi thấy Chủ tịch Tập được đón tiếp nồng hậu tại Washington, D.C.," ông nói khi bữa tối giữa ông Trump và ông Tập đang dần kết thúc. Tuy nhiên, chuyến thăm đã không mang lại những cam kết mua hàng hay thỏa thuận nào về việc giải quyết các rủi ro của trí tuệ nhân tạo, vấn đề xung đột liên quan đến Iran, hay các bước đi nhằm giải quyết những thách thức toàn cầu nan giải khác.

Việc một chuyến thăm cấp nhà nước diễn ra đầy long trọng nhưng lại ít thay đổi về thực trạng có thể là một chủ đích.
"Trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, mối quan tâm của Tổng thống Trump là giữ cho tình hình ổn định," Scott Kennedy, cố vấn cấp cao chuyên nghiên cứu về nền kinh tế Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. "Lãi suất đang ở mức cao kỷ lục, và ông ấy không muốn khiến thị trường thêm bất ổn hay lo ngại."

Đối với những người theo dõi từ xa tại Trung Quốc, tâm trạng chung là rất phấn khởi.
"Tôi cho rằng đây là một thành công lớn," Hai Zhao, Giám đốc bộ phận nghiên cứu chính trị quốc tế tại Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc (một tổ chức tư vấn trực thuộc nhà nước), phát biểu. "Người dân Trung Quốc rất vui khi thấy Chủ tịch Tập được đón tiếp nồng hậu tại Washington, D.C.," ông nói khi bữa tối giữa ông Trump và ông Tập đang dần kết thúc.

Dưới đây là những điều cần biết về chuyến thăm mang tính lịch sử này:
Tiếp tục thỏa thuận đình chiến thương mại
Một kết quả cụ thể đạt được là việc Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent thông báo Mỹ và Trung Quốc đã đồng ý gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại (vốn sắp hết hạn) đến ngày 10 tháng 1; đây là sự gia hạn thêm hai tháng so với thỏa thuận được ký kết vào năm ngoái.
Theo thông tin từ phía Bắc Kinh về cuộc gặp giữa ông Tập và ông Trump, Chủ tịch Tập đã đề cập đến một "thỏa thuận chung mới" về thương mại song phương, dù không nêu rõ thời hạn cụ thể.

Thỏa thuận đình chiến này – đạt được sau cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập tại Busan, Hàn Quốc – đã giúp giảm thuế quan của Mỹ và tạm dừng các biện pháp kiểm soát của Bắc Kinh đối với hoạt động xuất khẩu đất hiếm cùng các khoáng sản thiết yếu, bên cạnh các điều khoản khác.
Các chuyên gia về Trung Quốc chia sẻ với CNBC rằng việc gia hạn trong thời gian ngắn hơn có thể mang lại chút lợi thế cho Mỹ, quốc gia có thể tận dụng viễn cảnh tái diễn căng thẳng thương mại làm đòn bẩy đàm phán.

Nhiều người từng kỳ vọng vào một đợt gia hạn dài hơn, kéo dài sáu tháng. Tuy nhiên, khung thời gian ngắn hơn này có thể mang lại lợi thế đàm phán cho cả hai bên trong các cuộc thảo luận tương lai giữa ông Tập và ông Trump. Họ dự kiến ​​sẽ gặp nhau thêm hai lần nữa trong năm nay: tại hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Thâm Quyến (Trung Quốc) vào tháng 11, và hội nghị G20 tại Miami vào tháng 12.
Sau hai sự kiện đó, "tôi nghĩ cần phải thận trọng vì tình hình sẽ không còn yên ả như vẻ bề ngoài hiện tại nữa," ông Kennedy phát biểu hôm thứ Sáu trên chương trình "Squawk Box Asia" của đài CNBC.
"Như một số người từng ví von, nhìn bề ngoài thì mọi thứ có vẻ khá êm đềm tựa như một trận đấu polo, nhưng bên dưới lại có rất nhiều cú đá qua lại; và những cú đá đó sẽ trở nên rõ ràng hơn khi chúng ta bước sang năm mới," ông nói.

Liệu có tránh được "Bẫy Thucydides"?
Giọng điệu của Trung Quốc đã trở nên tự tin hơn rõ rệt.
"Có thể vượt qua Bẫy Thucydides," ông Tập nói khi đến Nhà Trắng, theo thông tin chính thức từ phía Trung Quốc.
Điều này trái ngược với câu hỏi tu từ mà ông đặt ra khi hai bên gặp nhau tại Bắc Kinh vào tháng 5, khi đó ông tự hỏi liệu hai nước có thể tránh được Bẫy Thucydides hay không. Thuật ngữ này ám chỉ việc căng thẳng giữa một cường quốc đang trỗi dậy và một cường quốc đang nắm quyền thống trị trong lịch sử thường dẫn đến chiến tranh.

Hôm thứ Năm, ông Tập khẳng định hai nước có thể cạnh tranh "lành mạnh" mà không cần đối đầu. "Đó nên là cuộc đua để bắt kịp nhau, chứ không phải là cuộc vật lộn mà ở đó chỉ có kẻ thắng người thua," ông nói.
Việc xác lập một giới hạn cơ bản — về việc cạnh tranh gay gắt nhưng không để xảy ra xung đột quân sự — là "kết quả chính trị quan trọng nhất" của hội nghị thượng đỉnh, theo lời ông Cui Shoujun, giáo sư tại Trường Nghiên cứu Quốc tế thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc (theo bản dịch của CNBC). "Điều này mang lại sự chắc chắn cho mối quan hệ song phương vốn nhiều biến động."

Những bình luận của ông Trump khi ông Tập đến Nhà Trắng chỉ nhấn mạnh vào sự hợp tác chung. Tổng thống Mỹ vẫn chưa đưa ra bình luận về vấn đề Đài Loan trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh lần này, bất chấp việc ông Tập kêu gọi Mỹ "phản đối 'nền độc lập của Đài Loan'", theo thông tin từ Bắc Kinh về cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo vào thứ Năm.

Thông tin từ phía Trung Quốc cũng cho biết ông Trump và ông Tập đã thảo luận về tình hình Trung Đông, nhưng không đề cập đến chiến tranh Iran.
Tuy nhiên, ông Zhai Jun, đặc phái viên của Trung Quốc về Trung Đông, phát biểu tại một sự kiện ở Singapore hôm thứ Sáu rằng: "Tình hình Trung Đông là vấn đề lớn trong cuộc thảo luận vừa diễn ra giữa các nhà lãnh đạo, và sự đồng thuận mà họ đạt được sẽ đóng vai trò then chốt trong việc hạ nhiệt xung đột."

Vẫn còn những băn khoăn về AI
Không bên nào đưa ra tín hiệu về các bước đi lớn nhằm hạn chế trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này diễn ra bất chấp việc một số lãnh đạo ngành công nghệ và các nhà lập pháp Mỹ đã lên tiếng cảnh báo về những rủi ro do các mô hình AI đang phát triển nhanh chóng gây ra. “Tôi muốn giữ nguyên hiện trạng,” ông Trump viết về AI trong một bài đăng trên Truth Social trước khi Chủ tịch Tập Cận Bình đến Nhà Trắng. “Đó cũng là quan điểm của Trung Quốc.”

Tuy nhiên, khi phát biểu tại Nhà Trắng sau đó, ông Tập lại thể hiện quan điểm khác biệt; ông cho rằng Mỹ và Trung Quốc “có cả năng lực lẫn trách nhiệm phát triển và quản lý AI vì mục đích tốt đẹp, đồng thời đảm bảo rằng sự phát triển của AI luôn nằm trong tầm kiểm soát của con người và phục vụ lợi ích của người dân.”
Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh sự cần thiết phải hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực AI.

Ông Ho-Fung Hung, chuyên gia về Trung Quốc kiêm giáo sư tại Trường Nghiên cứu Quốc tế Cấp cao thuộc Đại học Johns Hopkins, chia sẻ với CNBC rằng cả ông Trump và ông Tập đều đang bị “giằng co giữa hai hướng” khi phải cân bằng giữa mục tiêu thúc đẩy AI phát triển thần tốc và những lo ngại về việc công nghệ này có thể vượt khỏi tầm kiểm soát.
Dẫu vậy, đây lại là một chủ đề mà các tuyên bố công khai thiếu đi những chi tiết cụ thể, trong bối cảnh diễn ra hàng loạt hoạt động chụp ảnh lưu niệm.

“Có nhiều vấn đề trong mối quan hệ phức tạp này chưa thực sự được giải quyết ở cấp độ dưới lãnh đạo cao nhất theo một quy trình có tính thể chế và hệ thống,” ông Dewardric McNeal, chuyên gia phân tích chính sách cấp cao tại Longview Global, phát biểu trong chương trình “Closing Bell: Overtime” của CNBC vào chiều thứ Năm.

**Không khí trang trọng và những lời tán dương nồng nhiệt**

Ông Tập được kỳ vọng sẽ nhận sự đón tiếp trọng thị theo nghi thức thảm đỏ từ ông Trump, và thực tế đúng là như vậy: Một tấm thảm đỏ đã được trải ra dẫn tới máy bay của ông Tập tại sân đỗ của Căn cứ Liên hợp Andrews, và một tấm thảm khác cũng xuất hiện tại Nhà Trắng khi đoàn xe của ông tới khu vực South Portico (Cổng phía Nam).

Ông Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã chờ sẵn ông Tập ngay tại chân cầu thang máy bay khi ông vừa đến. Đây là lần đầu tiên ông Trump đích thân tới căn cứ này để đón một nhà lãnh đạo nước ngoài.
Điều đó đã định hình bầu không khí cho một hội nghị thượng đỉnh đầy ắp các nghi thức trang trọng, với những màn phô diễn sức mạnh quân sự đồng bộ của đông đảo quân nhân; họ đã biểu diễn âm nhạc, thực hiện nghi thức rước cờ, giương súng và diễu hành theo đội hình tại nhiều địa điểm khác nhau. Tại Vườn Hồng (Rose Garden) vừa được lát lại nền, Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump đã đứng chứng kiến ​​lễ duyệt binh, bao gồm màn trình diễn trên sân thượng của ban nhạc kèn trumpet thuộc Lục quân Mỹ (U.S. Army Herald Trumpets) và các màn biểu diễn của Đội nhạc cụ hơi và trống "Old Guard" thuộc Lục quân, cũng như Trung đội Diễu binh Im lặng (Silent Drill Platoon) và Ban nhạc Trống - Kèn hiệu của Thủy quân Lục chiến.

Các quân nhân cũng thực hiện những chuyến bay tầm thấp vào thứ Tư và thứ Năm; chuyến bay đầu tiên đi kèm tiếng gầm rú lớn khiến ông Trump giật mình nhăn mặt, trong khi ông Tập không hề tỏ ra nao núng.
Sau cuộc gặp song phương kín vào trưa thứ Năm, ông Trump đã đưa ông Tập đi xem sân bay trực thăng mới được xây dựng bên ngoài Nhà Trắng. "Ông ấy rất thích loại đá granite chất lượng," ông Trump nói về ông Tập khi hai nhà lãnh đạo đi ngang qua các phóng viên trên đường tới sân bay trực thăng để tham quan chiếc trực thăng dành cho Tổng thống.

Việc một nhà lãnh đạo thể hiện sự hiếu khách nồng hậu và tổ chức các nghi thức trang trọng khi đón tiếp một chuyến thăm cấp nhà nước – hình thức ngoại giao cao nhất giữa các nguyên thủ quốc gia – không phải là điều hiếm gặp. Tuy nhiên, cách ông Trump tiếp đón ông Tập vẫn tạo nên sự khác biệt đáng chú ý.
“Ông Trump đã đẩy các nghi thức phô trương đi xa hơn so với hầu hết những người tiền nhiệm,” Ryan Hass, Giám đốc Trung tâm Trung Quốc John L. Thornton thuộc Viện Brookings, chia sẻ với CNBC. “Thời lượng dành cho các cuộc thảo luận thực chất trong ngày này ít hơn nhiều so với thời gian mà cả hai nhà lãnh đạo dành cho các hoạt động mang tính nghi thức.”

Những hình ảnh không được phát sóng trên truyền hình
Hội nghị thượng đỉnh tràn ngập các màn trình diễn quân sự quy mô lớn đầy màu sắc – nhưng các đài truyền hình lớn lại không phát sóng những hình ảnh này.
Nguyên nhân là do lệnh đình chỉ tạm thời đối với cơ chế đưa tin chung (pool coverage) của Nhà Trắng – một biện pháp vốn đã được dỡ bỏ – từng được áp dụng nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với MSNBC, CNN và Politico; đây là những cơ quan truyền thông đã bị ông Trump cấm tác nghiệp vào tuần trước vì lý do mà ông cho là đưa tin gây hại.

Một thẩm phán liên bang đã ra lệnh cho Nhà Trắng khôi phục quyền tác nghiệp của ba cơ quan này trong thời hạn tối đa hai tuần, đồng thời bày tỏ sự hoài nghi đối với lập luận của chính phủ cho rằng lệnh cấm này liên quan đến vấn đề an ninh quốc gia.
Bất chấp phán quyết trên, một số phóng viên từ cả ba cơ quan truyền thông này vẫn bị ngăn không cho vào Nhà Trắng vào sáng thứ Năm – trong khi các cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc lại được phép vào. Theo thông tin từ chính quyền Trump trong văn bản gửi tòa án, quyền tác nghiệp đã được khôi phục hoàn toàn vào cuối ngày thứ Năm.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào chiều thứ Năm, ông Trump đã chỉ trích gay gắt các đài truyền hình vì không phát sóng cảnh Chủ tịch Tập Cận Bình đến nơi, đồng thời phàn nàn rằng khoảnh khắc đó “thực sự là dành cho truyền hình”.
— Anniek Bao của CNBC đã đóng góp vào bản tin này.
Takeaways as Trump, Xi wrap state visit centered on spectacle over substance

Thạc sĩ Trung Quốc đi làm “hốt phân” hà mã, mỗi ngày dọn 250 kg

Thứ Bảy, 26/09/2026  A A
Một thạc sĩ di truyền học, sinh sau năm 1995, vào làm tại vườn thú Vũ Hán – Trung Quốc và trở thành “người hốt phân” cho hà mã. Anh cho biết mỗi ngày phải xúc tới 500 cân (250 kg) phân và tắm hai lần.

Ảnh minh họa hà mã, không liên quan tới nhân vật trong bài. (Ảnh: Shutterstock)
Thị trường việc làm Trung Quốc bão hòa, giá trị của bằng cấp sụt giảm nghiêm trọng, khiến không ít người có học vị cao phải chấp nhận “làm việc trái ngành, trái trình độ”. Một câu chuyện như vậy đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc.
Trang tin Trung Quốc Đại Lục Cửu Phái Tân Văn (Jiupai News) hôm thứ Sáu (25/9) đưa tin, anh Hồ Vũ Lỗi (Hu Yulei), sinh năm 1997, từng học đại học ngành khoa học động vật, sau đó học thạc sĩ chuyên ngành di truyền, chọn giống và sinh sản. Sau khi tốt nghiệp, anh vào làm tại vườn thú Vũ Hán và phụ trách chăm sóc hai con hà mã ở khu châu Phi. Đến nay, anh đã làm công việc này được 3 năm.

Công việc hằng ngày của anh Hồ gồm cho hai con hà mã ăn, dọn chuồng, theo dõi tình trạng của chúng và tuần tra trong khu vực.
Mỗi sáng lúc 08:00, anh thay đồ bảo hộ, cầm vòi nước áp lực cao để dọn phân trong chuồng hà mã. Riêng công việc này mất ít nhất hai tiếng mới hoàn thành.
Vào mùa hè, hai con hà mã mỗi ngày ăn 6 bó cỏ khô, mỗi bó khoảng 30 cân (15 kg), ngoài ra còn có thức ăn viên và cà rốt. Trong những tháng nóng nhất, chúng còn được cho ăn thêm 20 cân (10 kg) dưa hấu. Ăn nhiều nên lượng chất thải cũng rất lớn, có lúc lên tới khoảng 500 cân (250 kg) mỗi ngày.

Công việc dọn chuồng khiến anh khó tránh khỏi việc bị ám mùi, vì vậy mỗi ngày anh phải tắm hai lần. Anh chia sẻ rằng hồi nhỏ, khi xem chương trình “Thế giới Động vật”, anh từng nghĩ làm việc tại vườn thú nghĩa là ngày nào cũng được chơi với những con vật dễ thương. Nhưng sau khi vào làm, anh mới nhận ra công việc hằng ngày lại là đối mặt với hàng trăm cân phân.
Câu chuyện này đã thu hút nhiều bình luận trên mạng:
“Cháu ơi, về nuôi lợn đi, nuôi 100 con lợn còn kiếm được nhiều tiền hơn.”
“Bây giờ nhiều người học vị cao, du học về còn không tìm được việc. Con nhà bình thường tìm được công việc này cũng là tốt rồi.”

Trước những ý kiến cho rằng anh đang “đem đại bác đi bắn muỗi”, anh Hồ cho biết mỗi ngày anh đều ghi chép các số liệu về lượng thức ăn, phân thải và hành vi của hà mã. Những dữ liệu này rất quan trọng đối với việc quản lý sức khỏe lâu dài của chúng.
Hai con hà mã tại vườn thú hiện có tuổi thọ trung bình khoảng 40 năm và đã được xem là những “nhân viên kỳ cựu”. Chúng có tính tình hiền lành và nhiệm vụ chính hiện nay là được “dưỡng già” yên ổn.

Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) công bố hôm 17/9, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên thành thị trong độ tuổi 16–24, không bao gồm học sinh, sinh viên đang đi học, đã tăng lên 18,9% trong tháng 8. Con số này cao hơn tháng 7 một điểm phần trăm và là mức cao nhất kể từ đầu năm. Đây cũng là con số mà ngoại giới cho rằng đã được chính quyền “xào nấu”, tô hồng.

Những năm gần đây, tại Trung Quốc ngày càng xuất hiện nhiều trường hợp thạc sĩ, tiến sĩ tốt nghiệp từ các trường danh tiếng phải cạnh tranh để làm nhân viên trật tự đô thị, cảnh sát phụ trợ ở cơ sở; trong khi một số sinh viên tốt nghiệp đại học phải đi giao đồ ăn để kiếm sống. Trên mạng xã hội cũng xuất hiện nhiều video sinh viên tốt nghiệp đại học than thở vì không tìm được việc làm.

Tại Trung Quốc Đại Lục, một kiểu “thuyết học hành vô dụng” mới đang nổi lên. Ngày 1/9 năm nay, một học sinh lớp 3 ở quận Tĩnh Hải, Thiên Tân, bật khóc vì suy sụp khi làm bài tập về nhà. Cậu bé vừa khóc vừa nói: “Sống thì có ích gì chứ, lớn lên chẳng phải cũng làm trâu ngựa cho người giàu sao?”
Mẹ cậu nói rằng “cố gắng thì sẽ tìm được việc tốt”, nhưng cậu bé cho rằng lời mẹ nói chỉ là “tưởng tượng”, chứ không phải “thực tế”.

Video nhanh chóng lan truyền trên mạng và thu hút hơn 145.000 lượt thích. Một số cư dân mạng cảm thán rằng cậu bé “còn tỉnh táo hơn người 40 tuổi”.
Theo Ninh Phong/ Epoch Times

Giới trẻ Trung Quốc chật vật tìm việc, thất nghiệp lên mức cao nhất gần 3 năm

Thứ Sáu, 21/08/2026  A A
Những năm gần đây, kinh tế Trung Quốc liên tục suy yếu, tỷ lệ thất nghiệp không ngừng gia tăng. Số liệu chính thức mới nhất cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên trong tháng 7 tăng lên 17,9%, cao hơn 3 điểm phần trăm so với tháng trước, đạt mức cao nhất kể từ tháng 9 năm ngoái và cũng là mức cao nhất trong cùng kỳ gần 3 năm qua
.

Năm 2020, nền kinh tế Hồng Kông chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch, kéo theo làn sóng doanh nghiệp đóng cửa và thất nghiệp. (Ảnh: Vision Times)
Ngày 19/8, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố số liệu tỷ lệ thất nghiệp tháng 7 theo từng nhóm tuổi. Trong lực lượng lao động thành thị trên toàn quốc (không bao gồm sinh viên đang đi học), tỷ lệ thất nghiệp của nhóm 16–24 tuổi là 17,9%; nhóm 25–29 tuổi là 7,2%; nhóm 30–59 tuổi là 3,9%.

So với mức thấp nhất trong năm là 14,9% vào tháng 6, tỷ lệ thất nghiệp của nhóm lao động 16–24 tuổi trong tháng 7 đã tăng 3 điểm phần trăm, lên mức cao nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. Con số này cũng cao hơn mức 17,1% của năm 2024 và 17,8% của năm 2025.
Số liệu mới nhất cho thấy tỷ lệ thất nghiệp được khảo sát tại khu vực thành thị Trung Quốc trong tháng 7 là 5,2%, tăng 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước. Theo tính toán của ông Hùng Viên, chuyên gia kinh tế trưởng của Công ty Chứng khoán Quốc Thịnh, mức tăng theo tháng này nhỉnh hơn quy luật mùa vụ. Trong giai đoạn 2019–2025, tỷ lệ thất nghiệp tháng 7 trung bình chỉ tăng 0,1 điểm phần trăm so với tháng trước, cho thấy áp lực việc làm trong tháng 7 năm nay đã gia tăng.

Tháng 7 cũng là thời điểm sinh viên tốt nghiệp đại học Trung Quốc đồng loạt gia nhập thị trường lao động. Tháng 7 năm ngoái, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc là 17,8%; đến tháng 8 tiếp tục tăng lên 18,9%, mức cao nhất trong vòng một năm qua.
Quy mô sinh viên tốt nghiệp các trường đại học và cao đẳng chính quy trên toàn Trung Quốc trong năm 2026 dự kiến đạt 12,7 triệu người, tăng 480.000 người so với năm 2025. Cộng thêm những người đã tốt nghiệp các năm trước nhưng chưa tìm được việc, du học sinh về nước và những người thi cao học hoặc thi công chức không thành công, áp lực tìm việc trong mùa hè càng gia tăng đáng kể.

Các phân tích cho rằng số liệu do chính quyền Trung Quốc công bố không thể phản ánh đầy đủ tình trạng thất nghiệp thực tế tại nước này. Những người không tìm được việc và đã từ bỏ việc tìm kiếm, cũng như những người chỉ có thể kiếm sống bằng việc giao đồ ăn, lái xe công nghệ hoặc làm các công việc thời vụ, đều không được phản ánh đầy đủ trong con số này.

Trong hai năm qua, chính quyền Trung Quốc thường xuyên sử dụng các thuật ngữ như “hình thức việc làm mới”, “việc làm linh hoạt”, “việc làm chậm” để mô tả áp lực việc làm, qua đó làm giảm mức độ nghiêm trọng của tình trạng thất nghiệp và bán thất nghiệp.
Định nghĩa chính thức về “việc làm linh hoạt” là “thực hiện công việc từ một giờ trở lên mỗi tuần nhằm có được thù lao lao động hoặc thu nhập kinh doanh”. Tài xế xe công nghệ, nhân viên chuyển phát nhanh, người giao đồ ăn, người livestream bán hàng và nhân viên dịch vụ gia đình đều được xếp vào nhóm lao động có việc làm linh hoạt.
“Báo cáo nghiên cứu việc làm của lực lượng lao động cổ cồn xanh Trung Quốc năm 2025” cho thấy số người thuộc nhóm “việc làm linh hoạt” theo định nghĩa của chính quyền Trung Quốc sẽ đạt 320 triệu người trong năm nay. Nếu tính trên tổng số người có việc làm tại Trung Quốc vào cuối năm 2025 là khoảng 725 triệu người, điều này đồng nghĩa với việc hơn 44% đang ở trong tình trạng việc làm linh hoạt.

Theo Thời báo Công Thương, Trung tâm Nghiên cứu Hình thức Việc làm Mới của Trung Quốc, do Đại học Kinh tế và Kinh doanh Thủ đô cùng Hiệp hội Xúc tiến Việc làm Trung Quốc phối hợp thành lập, đã công bố “Báo cáo nghiên cứu việc làm của lực lượng lao động cổ cồn xanh Trung Quốc năm 2025” vào tháng 6. Báo cáo tổng hợp tình hình việc làm mới nhất của lực lượng lao động cổ cồn xanh Trung Quốc thông qua giám sát dữ liệu lớn, khảo sát bằng bảng hỏi phân tầng và khảo sát thực địa.

Theo báo cáo, số người có “việc làm linh hoạt” tại Trung Quốc đã vượt 200 triệu người vào năm 2021 và trong hai năm gần đây tăng nhanh với tốc độ khoảng 40 triệu người mỗi năm. Năm 2024, con số này tăng lên 240 triệu người; năm 2025 đạt 280 triệu người; và dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên 320 triệu người trong năm nay.
Báo cáo cho thấy quy mô lực lượng lao động cổ cồn xanh Trung Quốc năm 2025 ước tính khoảng 427 triệu người. Trong đó, số nhân viên dịch vụ gia đình tăng 4% so với cùng kỳ năm 2024, lên 46,8 triệu người; số người giao đồ ăn tăng 6% mỗi năm, lên 15,9 triệu người.

Số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy lực lượng lao động hiện chiếm khoảng 64,6% dân số, với số người có việc làm thực tế duy trì quanh mức 725 triệu người. Nếu đối chiếu số liệu của Cục Thống kê với báo cáo nghiên cứu nói trên, việc số người có “việc làm linh hoạt” đạt 320 triệu đồng nghĩa với khoảng 44,1% lực lượng lao động đang ở trong tình trạng việc làm không ổn định hoặc thất nghiệp.
Theo các cuộc khảo sát của những tổ chức nghiên cứu và truyền thông khác, tỷ lệ người có trình độ cao đẳng trở lên trong nhóm lao động “việc làm linh hoạt” đang tăng lên qua từng năm. Một lượng lớn nhân viên văn phòng và sinh viên mới tốt nghiệp đại học vốn kỳ vọng làm việc trong các ngành như CNTT, bất động sản, tài chính, Internet…, do thất nghiệp hoặc thị trường việc làm thu hẹp, cuối cùng đã chuyển sang những ngành có ngưỡng gia nhập thấp như giao đồ ăn, lái xe công nghệ và livestream trên mạng.

Cư dân mạng ở nước ngoài bình luận:
“Nếu xét theo định nghĩa nghiêm ngặt, việc làm linh hoạt về cơ bản chính là thất nghiệp, bởi thực tế hiện nay là chỉ cần làm công việc toàn thời gian thì theo quy định về thuế phải đóng bảo hiểm, khi đó không còn được tính là việc làm linh hoạt nữa.”
“Thất nghiệp thì cứ nói là thất nghiệp, lại nhất định phải gọi thành việc làm linh hoạt. Thực chất là vì lo sợ không giữ nổi chính quyền của mình.”
“Khi họ thừa nhận có 300 triệu người thuộc nhóm việc làm linh hoạt, điều đó có nghĩa con số thực tế chắc chắn còn lớn hơn.”
“Nếu cộng cả những người thất nghiệp ở nông thôn vào thì không biết con số sẽ lên tới bao nhiêu tỷ người.”

Gần đây, dữ liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố cho thấy thặng dư thương mại trong tháng 7 đạt 112,5 tỷ USD, đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp vượt mốc 100 tỷ USD. Bên ngoài Trung Quốc kỳ vọng điều này có thể giúp nền kinh tế nước này phục hồi.
Tuy nhiên, ông Lý Hậu Thần, một cây bút truyền thông độc lập chuyên theo dõi chính trị và kinh tế Trung Quốc trong thời gian dài, khi trả lời chương trình của Đài Phát thanh Trung ương Trung Quốc cho rằng trong “ba cỗ xe ngựa” nâng đỡ nền kinh tế Trung Quốc, hai động lực là “đầu tư” và “tiêu dùng”đều đã “tắt máy”. Hiện chỉ còn “xuất khẩu” đơn độc chống đỡ. Ngay cả khi số liệu xuất khẩu liên tục lập kỷ lục mới, do xuất khẩu chiếm tỷ trọng quá thấp trong GDP, rất khó có thể cứu vãn nền kinh tế Trung Quốc.
Thái Tư Vân/ Vision Times

Đảng Bảo thủ Canada kêu gọi ông Carney không mở rộng hợp tác quân sự với Trung Quốc

Thứ Năm, 10/09/2026  A A
Đảng Bảo thủ Canada đang kêu gọi Thủ tướng Canada Mark Carney không theo đuổi mối quan hệ hợp tác quân sự chặt chẽ hơn với Trung Quốc, cho rằng điều này sẽ làm gia tăng rủi ro đối với Canada.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: paparazzza/Shutterstock)
Nghị sĩ phụ trách vấn đề quốc phòng James Bezan và nghị sĩ phụ trách đối ngoại Eric Duncan thuộc Đảng Bảo thủ đã nêu rõ mối quan ngại của mình trong bức thư gửi ông Carney ngày 9/9, thúc giục ông phản đối “đối tác chiến lược” với Bắc Kinh và không tìm kiếm bất kỳ mối quan hệ hợp tác quân sự chặt chẽ hơn nào, sau khi xuất hiện các báo cáo cho biết quan chức quốc phòng Canada và Trung Quốc đã gặp nhau vào ngày 4/9 để thảo luận về việc phối hợp quân sự.
“Chúng ta sẽ không bảo vệ được chủ quyền hay các giá trị của mình bằng cách làm việc với một chính phủ đã bắt cóc người dân của chúng ta, can thiệp vào các cuộc bầu cử của chúng ta, thả các phao gián điệp xuống vùng biển Bắc Cực của chúng ta và lập các đồn cảnh sát bí mật trên đất Canada,” các nghị sĩ Đảng Bảo thủ viết.
“Chúng ta không được quên rằng Trung Quốc đã liên tục đe dọa chủ quyền của các nước láng giềng, thậm chí thách thức cả máy bay và tàu thuyền của Canada trong khu vực.”

Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết Canada và Trung Quốc đã khởi động lại các cuộc đàm phán phối hợp quân sự lần đầu tiên kể từ năm 2018, trong đó các quan chức quốc phòng hai nước gặp nhau ngày 4/9 tại Canada.
Bắc Kinh cho biết hai bên “thể hiện sự sẵn sàng tăng cường các hoạt động trao đổi và hợp tác thực chất giữa quân đội hai nước, đồng thời nâng cao sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau.”

Đối thoại Phối hợp Quốc phòng Trung Quốc – Canada gần đây nhất diễn ra tại Trung Quốc vào tháng 4/2018, trước khi quan hệ trở nên xấu đi do vụ Canada bắt giữ giám đốc điều hành Tập đoàn Huawei, bà Mạnh Vãn Châu, theo yêu cầu dẫn độ của Mỹ, và việc Trung Quốc bắt giữ các công dân Canada Michael Kovrig và Michael Spavor sau đó.

Lực lượng Vũ trang Canada (CAF) đã xác nhận cuộc họp ngày 4/9 giữa các quan chức quốc phòng Canada và Trung Quốc.
“Trong khuôn khổ các cuộc đối thoại cấp chuyên viên đang diễn ra, các quan chức quốc phòng Canada và Trung Quốc đã gặp gỡ vào ngày 4/9 nhằm hỗ trợ hoạt động liên lạc quân sự ở cấp độ chuyên môn,” Lực lượng Vũ trang Canada (CAF) cho biết trong một tuyên bố ngày 7/9 gửi tới tờ The Epoch Times.
“Như Thủ tướng đã nhiều lần khẳng định, việc Canada tái thúc đẩy quan hệ với Trung Quốc sẽ được định hướng bởi một loạt các nguyên tắc kiểm soát chặt chẽ. Theo khuôn khổ này, có những lĩnh vực cụ thể mà chúng tôi sẽ tìm cách hợp tác sâu rộng hơn với Trung Quốc, nhưng cũng có những lĩnh vực mà chúng tôi sẽ không hợp tác, bao gồm cả lĩnh vực quốc phòng.”

Các đồng minh
Cuộc đối thoại ngày 4/9 diễn ra chỉ vài ngày sau Hội nghị Tư lệnh Quốc phòng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương từ ngày 31/8 đến 2/9 tại Victoria, với sự tham dự của đại diện quân sự từ nhiều quốc gia bao gồm cả Trung Quốc.
Tổng Tham mưu trưởng Quốc phòng Canada, Tướng Jennie Carignan cho biết bà không có cuộc gặp song phương nào với đoàn đại biểu Trung Quốc. Tuy nhiên, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ, Đô đốc Samuel Paparo đã gặp Tướng Trung Quốc Dương Chí Bân (Yang Zhibin) vào ngày 31/8. Theo Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương, hai bên đã thảo luận về việc duy trì liên lạc mở, nhằm “giảm thiểu rủi ro tính toán sai lầm và thúc đẩy hành vi an toàn, chuyên nghiệp giữa lực lượng hai bên.”

Ông Bezan và ông Duncan cho rằng cách tiếp cận của Canada khác với các quốc gia đồng minh khác, vì Ottawa đang tìm kiếm sự hợp tác chặt chẽ hơn.
“Mặc dù một số đồng minh đã có các cuộc trò chuyện với quân đội Trung Quốc, không ai trong số họ nói về việc gia tăng hợp tác,” họ viết. “Chúng tôi chân thành hy vọng rằng chính phủ của ông không theo đuổi mục tiêu như vậy.”
Vào tháng 1 năm nay trong chuyến thăm Trung Quốc, ông Carney cho biết ông muốn thiết lập quan hệ “đối tác chiến lược” với Bắc Kinh và cho rằng điều này “giúp chúng ta chuẩn bị tốt cho trật tự thế giới mới.” Ông Carney cũng đã ký một số bản ghi nhớ với Trung Quốc bao gồm việc tăng cường hợp tác và trao đổi về thực thi pháp luật.

Mặc dù các đảng đối lập đã kêu gọi Ottawa công khai thỏa thuận để các nghị sĩ xem xét, Ottawa đã từ chối yêu cầu này và cho biết thỏa thuận liên quan đến các vấn đề như tăng cường thực thi pháp luật và chống nạn buôn bán fentanyl.
Đảng Bảo thủ đang chỉ trích cách tiếp cận của chính phủ trong việc tìm kiếm mối quan hệ chặt chẽ hơn với chính quyền Trung Quốc.
“Không có ‘trật tự thế giới mới’ nào cả. Không hợp tác quân sự với một chính quyền đã bắt cóc người dân của chúng ta, can thiệp vào các cuộc bầu cử của chúng ta và lập các đồn cảnh sát trên đất nước chúng ta,” Lãnh đạo Đảng Bảo thủ Pierre Poilievre đăng tải ngày 8/9 trên mạng xã hội X.
Phạm Duy biên dịch

Phiên tòa Huawei ở Mỹ: Công tố nối chuỗi cáo buộc đánh cắp bí mật suốt 20 năm

Chủ Nhật, 27/09/2026  A A
Tại phiên tòa ở New York, công tố Mỹ dựa vào một robot thử điện thoại, mã nguồn bộ định tuyến và cơ chế thưởng nội bộ để cáo buộc Huawei đánh cắp bí mật doanh nghiệp Mỹ nhiều năm.

Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 30/4/2024: Logo Huawei tại phòng trưng bày của hãng tại Triển lãm Ô tô Quốc tế Bắc Kinh lần thứ 17 (Auto China 2024). (Ảnh: Tada Images / Shutterstock)
Phiên tòa hình sự xử tập đoàn công nghệ Trung Quốc Huawei tại tòa án liên bang ở Brooklyn, New York, đã kéo dài nhiều tuần. Vụ án có một mạch khác xoay quanh bà Mạnh Vãn Châu, hoạt động kinh doanh của Huawei ở Iran và căng thẳng ngoại giao Trung Quốc – Canada. Nhưng phiên tòa này còn xoay quanh một câu hỏi trực diện hơn. Hàng loạt sự việc trong hơn 20 năm đã xảy ra ở nhiều nước, với nhiều nhân viên và nhiều đối thủ khác nhau. Công tố phải thuyết phục bồi thẩm đoàn rằng chúng không hề rời rạc, mà hợp thành một khuôn mẫu hành vi của cả công ty.

Theo hãng tin Reuters, trong phần trình bày mở đầu, luật sư Taylor Stout của Bộ Tư pháp Mỹ tóm gọn cáo buộc của công tố là “đánh cắp, nói dối và che giấu”. Ông cho rằng Huawei đã lấy công nghệ của doanh nghiệp Mỹ và đánh lừa các tổ chức tài chính để giành lợi thế khi bành trướng ra toàn cầu.
Huawei bác bỏ toàn bộ cách mô tả này. Luật sư Brian Heberlig của tập đoàn nói với bồi thẩm đoàn rằng vụ án là chuyện “cạnh tranh, chứ không phải âm mưu; đổi mới, chứ không phải trộm cắp”. Ông cáo buộc Chính phủ Mỹ ghép các sự việc riêng lẻ thành một kế hoạch phạm tội không hề tồn tại.
Vì sao robot “Tappy” lại quan trọng

Chứng cứ giàu hình ảnh nhất của công tố đến từ phòng thí nghiệm của nhà mạng T-Mobile ở bang Washington. Hãng từng có một hệ thống robot tên “Tappy”, chuyên mô phỏng thao tác của bàn tay người để thử đi thử lại những chiếc điện thoại gửi tới nhà mạng.
Theo bản cáo trạng Bộ Tư pháp Mỹ công bố năm 2019, các kỹ sư Huawei được vào phòng thí nghiệm với quyền hạn chế, nhưng bị cáo buộc đã vi phạm thỏa thuận bảo mật. Theo cáo trạng, họ lén chụp ảnh robot, đo kích thước thiết bị, và có lần mang một bộ phận của robot ra khỏi phòng thí nghiệm để phía Trung Quốc nghiên cứu, sao chép.

Bộ Tư pháp Mỹ còn cho biết, điều tra viên liên bang sau đó thu được các thư điện tử. Theo Bộ Tư pháp, các thư này cho thấy đây không phải ý định bộc phát của một kỹ sư, mà có trao đổi giữa nhân viên ở Mỹ và ở Trung Quốc. Khi đó, Huawei đổ lỗi cho hành vi sai trái của một số ít nhân viên.
Nay “Tappy” lại trở thành nội dung quan trọng ở phiên tòa New York. Theo Reuters, ông Stout nói với bồi thẩm đoàn rằng công tố sẽ đưa ra đoạn video quay cảnh nhân viên Huawei lấy bộ phận robot. Bồi thẩm đoàn cũng sẽ nghe lời khai của nhân chứng từng “bắt quả tang Huawei tìm cách đánh cắp công nghệ Mỹ”.

Một linh kiện robot từ hơn 10 năm trước quan trọng không phải vì giá trị của nó. Công tố muốn dùng nó để chứng minh rằng việc nhân viên Huawei lấy công nghệ của đối thủ không phải là cạnh tranh thương mại thông thường. Việc này có thể gắn với hành vi rộng hơn của cả công ty.
Từ robot đến mã nguồn của Cisco
“Tappy” chỉ là một mảnh trong bức tranh đánh cắp công nghệ mà công tố đang cố ghép lại. Theo Reuters, tại phiên tòa lần này, công tố cáo buộc Huawei từng nhắm vào bí mật thương mại của 5 doanh nghiệp Mỹ. Trong đó có việc tìm cách lấy mã nguồn hệ điều hành bộ định tuyến Internet của Cisco Systems, và công nghệ robot thử điện thoại của T-Mobile.

Hồ sơ khởi tố năm 2020 của Bộ Tư pháp Mỹ còn rộng hơn. Khi đó, bộ này cho biết cuộc điều tra liên quan tới 6 doanh nghiệp công nghệ Mỹ. Tài sản trí tuệ bị cho là đã bị lấy trái phép gồm mã nguồn bộ định tuyến, sách hướng dẫn sử dụng, công nghệ ăng-ten di động và công nghệ robot thử nghiệm.
Công tố còn cáo buộc Huawei dùng nhiều cách để lấy công nghệ của đối thủ. Ngoài vi phạm thỏa thuận bảo mật, tập đoàn bị cáo buộc tuyển nhân viên của đối thủ rồi yêu cầu họ nộp tài liệu của chủ cũ. Huawei cũng bị cho là tiếp cận công nghệ qua bên thứ ba, chẳng hạn các nhà nghiên cứu ở trường đại học. Bộ Tư pháp Mỹ cũng cáo buộc Huawei từng đặt ra cơ chế thưởng tiền cho nhân viên, tùy theo giá trị của thông tin mật về đối thủ mà họ mang về.

Cơ chế thưởng này có thể còn quan trọng hơn linh kiện robot. Công tố có thể chứng minh việc thu thập thông tin gắn với chế độ thưởng nội bộ, với trao đổi giữa nhân viên ở nhiều nước và với lợi ích kinh doanh. Khi đó, khó có thể coi vụ án chỉ là chuyện vài nhân viên thỉnh thoảng vượt quá giới hạn.
Tài liệu Bộ Tư pháp Mỹ công bố năm 2019 còn dẫn các thư điện tử do FBI thu được. Theo đó, Huawei từng yêu cầu nhân viên nộp thông tin mật của đối thủ qua hộp thư mã hóa, và thưởng theo giá trị của thông tin.
Từ 14 tội danh rút còn 12

Sau gần 8 năm giằng co pháp lý, vụ án được đưa ra trước bồi thẩm đoàn đã thu hẹp so với phiên bản ban đầu của công tố.

Bản cáo trạng sửa đổi lần thứ tư, nộp vào tháng 4/2026, liệt kê 14 tội danh. Trước khi mở phiên tòa, công tố thôi theo đuổi 2 tội danh liên quan tới Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế. Số tội danh đưa ra xét xử vì vậy còn 12. Công tố cũng thôi dùng một vụ bí mật thương mại liên quan tới “Công ty 2” làm một trong các hành vi cấu thành cáo buộc tội phạm có tổ chức. Theo Vision Times, các bài báo công khai cho rằng “Công ty 2” là Motorola Solutions.

Việc điều chỉnh này khiến mạch chính của phiên tòa tập trung hơn. Công tố hiện xoáy vào mấy nhóm hành vi cụ thể. Đó là lấy công nghệ của các công ty Mỹ, bị cáo buộc che giấu những việc đó, và các giao dịch tài chính liên quan tới hoạt động ở Iran. Nhóm thứ tư là trong công ty có cơ chế khuyến khích hay dung túng việc lấy bí mật của đối thủ hay không.

Vì vậy, điều bồi thẩm đoàn phải phán xét không còn chỉ là “có nhân viên Huawei vi phạm hay không”.Họ phải xác định giữa những sự việc tưởng như rời rạc ấy có một logic tổ chức chung, đủ đạt chuẩn chứng minh trong vụ án hình sự, hay không.
Chứng cứ chồng lên nhau, rủi ro của Huawei tăng

Theo các tài liệu phiên tòa đã công khai, điểm bất lợi cho Huawei là công tố không chỉ đưa ra một lần nhân viên vi phạm hay một tài liệu gây tranh cãi. Họ tìm cách để nhiều loại chứng cứ khác nhau xác nhận lẫn nhau.
Vụ T-Mobile có linh kiện robot cụ thể, nhật ký ra vào phòng thí nghiệm và thư từ nội bộ. Vụ Cisco và các vụ khác liên quan tới mã nguồn và tài liệu kỹ thuật. Bộ Tư pháp Mỹ còn nắm những thư điện tử nội bộ được cho là liên quan tới việc nhân viên thu thập thông tin về đối thủ. Cơ quan này cũng cáo buộc Huawei đặt chế độ thưởng cho loại thông tin đó.

Xét riêng từng chứng cứ, Huawei vẫn có thể giải thích là hành vi cá nhân của nhân viên, cạnh tranh kỹ thuật bình thường hoặc lỗ hổng quản lý. Nhưng các sự việc tương tự kéo dài nhiều năm, liên quan tới nhiều đối thủ, lại có trao đổi nội bộ và cơ chế thưởng. Khi đó, phía bào chữa sẽ khó hơn nhiều nếu muốn coi tất cả là chuyện ngẫu nhiên, không dính dáng tới nhau.

Với công tố, điều then chốt chính là “hiệu ứng cộng dồn” này. Một linh kiện robot Tappy không đủ để chứng minh một công ty đa quốc gia có kế hoạch phạm tội lâu dài, và một bộ mã nguồn của Cisco cũng chưa chắc đủ. Nhưng robot, mã nguồn, thư điện tử nội bộ, cơ chế thưởng và các vụ bí mật thương mại khác có thể tạo thành một chuỗi chứng cứ ăn khớp trong mắt bồi thẩm đoàn. Khi đó, lập luận “chỉ là vài nhân viên làm sai” của Huawei sẽ khó đứng vững hơn nhiều.

Bộ Tư pháp Mỹ từng cáo buộc những hành vi này giúp Huawei giảm chi phí nghiên cứu phát triển, rút ngắn thời gian làm sản phẩm và giành lợi thế cạnh tranh. Nay vụ án đã tới giai đoạn xét xử có bồi thẩm đoàn. Lần đầu tiên, những tài liệu nằm rải rác nhiều năm trong các vụ kiện, cuộc điều tra và tranh chấp doanh nghiệp được tập hợp trước cùng một phiên tòa.
Với Huawei, cái khó có lẽ không còn là giải thích một linh kiện robot. Cái khó là thuyết phục bồi thẩm đoàn rằng ngần ấy sự việc, trải qua nhiều năm, ở nhiều doanh nghiệp và nhiều lĩnh vực công nghệ, thật sự không liên quan gì tới nhau.
Lộ Khắc / Vision Times

Không có nhận xét nào: