Cuộc gặp thượng đỉnh tháng 9 năm 2026 vừa qua giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington mang lại nhiều hình ảnh ngoại giao trọng thể nhưng không đạt được bất cứ một thỏa thuận nào. Theo các nguồn tin quốc tế và tường thuật từ truyền thông, những điểm chính ghi nhận từ cuộc gặp gồm: 1)Vấn đề Đài Loan: Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi Mỹ xử lý vấn đề Đài Loan một cách "thận trọng" và bày tỏ mong muốn Washington phản đối độc lập của Đài Loan. Nhắc lại, trong quá khứ, Mỹ đã phê duyệt gói bán vũ khí lớn nhất từ trước đến nay cho Đài Loan với tổng trị giá khoảng 11,1 tỷ USD (hoặc chính xác là 11,15 tỷ USD).
<!>
Bên cạnh đó, chính quyền Đài Loan cũng đã thông qua kế hoạch chi ngân sách quốc phòng dài hạn lên tới 25 tỷ USD để mua sắm các thiết bị quân sự từ Mỹ.
Chi tiết về các khoản tiền và hạng mục vũ khí chính bao gồm:Pháo phản lực và tên lửa tầm trung (hơn 4 tỷ USD): Bao gồm 82 tổ hợp pháo phản lực cơ động cao HIMARS và 420 tên lửa chiến thuật lục quân (ATACMS) có tầm bắn lên đến 300km.
Pháo tự hành (hơn 4 tỷ USD): Gồm 60 hệ thống pháo tự hành M109A7 cùng các trang thiết bị đồng bộ đi kèm.
Máy bay không người lái (UAV) và công nghệ (hơn 2 tỷ USD): Gồm hơn 1 tỷ USD dành cho các dòng UAV (như Altius-600 và Altius-700M) và hơn 1 tỷ USD cho phần mềm quân sự, mạng lưới chiến thuật.
Tên lửa chống tăng (hơn 700 triệu USD): Gồm các loại tên lửa vác vai tân tiến FGM-148 Javelin và TOW 2B.
Các linh kiện phụ trợ khác: Gần 100 triệu USD cho phụ tùng trực thăng tấn công AH-1W và các bộ nâng cấp dành cho tên lửa chống hạm Harpoon.
Tuy nhiên, Bắc Kinh liên tục cảnh báo và đặt "lằn ranh đỏ", yêu cầu Mỹ phải có sự cẩn trọng tối đa. Chủ tịch Tập Cận Bình đã trực tiếp đề nghị Mỹ ngừng bán vũ khí và phản đối Đài Loan độc lập để ổn định quan hệ song phương. Vì thế sau cuộc gặp thượng đỉnh, Hoa Kỳ hoãn công bố bán vũ khí cũng là một phần nhằm giữ bầu không khí ngoại giao "ổn định và ít biến động" trong giai đoạn này. Nói cách khác, Trump không muốn làm cho ông Tập mất lòng về vấn đề Đài Loan trong khi những vấn đề khác quan trọng hơn.
2)Vấn đề Iran: Hai nhà lãnh đạo thảo luận về cuộc chiến tại Iran nhưng không đạt được bước đột phá hay giải pháp cụ thể nào. Lý do rất đơn giản là vì Chủ tịch Tập Cận Bình không thể và không muốn giúp Tổng thống Donald Trump giải quyết triệt để vấn đề Iran vì Bắc Kinh đang ngầm cung cấp "phao cứu sinh" cả về kinh tế lẫn quân sự cho Tehran.
1. "Phao cứu sinh" kinh tế bất chấp lệnh trừng phạt của Mỹ
Khi chính quyền Trump phát động chiến dịch trừng phạt tổng lực và phong tỏa eo biển nhằm bóp nghẹt nền kinh tế Iran, Trung Quốc chính là quốc gia tiêu thụ tới 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Cách thức: Trung Quốc sử dụng các mạng lưới công ty ma, "đội tàu bóng đêm" (shadow fleets) và các giao dịch hoán đổi hàng hóa (barter-like arrangement) không thông qua đồng USD để lách luật.
Lợi ích: Việc này vừa giúp Iran có hàng tỷ USD để duy trì chính quyền, vừa giúp Trung Quốc mua được nguồn dầu giá rẻ chiết khấu cao phục vụ nền kinh tế nội địa.
2. Hỗ trợ ngầm về công nghệ quân sự và tình báo tinh vi
Theo các cuộc điều tra tài liệu hải quan và tình báo Mỹ vừa công bố, Trung Quốc đã can thiệp sâu vào khả năng chiến đấu của Iran chống lại liên minh Mỹ - Israel:Cung cấp linh kiện vũ khí: Chỉ trong nửa đầu năm, có khoảng 1.300 chuyến bay vận tải vận chuyển linh kiện động cơ, thiết bị định vị GPS và phụ tùng từ Trung Quốc sang Iran để chế tạo máy bay không người lái (UAV) và tên lửa hành trình.
Chia sẻ ảnh vệ tinh quân sự: Tình báo Mỹ (CIA) kết luận các thực thể Trung Quốc đã cung cấp ảnh vệ tinh độ phân giải cao giúp Iran định vị chính xác để dội tên lửa đạn đạo vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông (như vụ tập kích tại Jordan khiến 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng).
3. Bản chất địa chính trị: Giữ Iran để "ghìm chân" Mỹ
Đối với Bắc Kinh, một chính quyền Iran chống Mỹ có giá trị chiến lược lớn hơn nhiều so với việc làm vừa lòng ông Trump. Nếu Iran sụp đổ hoặc thỏa hiệp hoàn toàn với Mỹ, Washington sẽ rảnh tay để dồn toàn bộ nguồn lực quân sự và kinh tế về khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhằm bao vây Trung Quốc. Bằng cách ngầm nuôi dưỡng Iran, ông Tập Cận Bình khiến Mỹ liên tục bị sa lầy vào vũng lầy Trung Đông.
Để hiểu rõ hơn về mạng lưới cung ứng khí tàu ngầm gồm 1.300 chuyến hàng từ Trung Quốc sang Iran cũng như các lệnh trừng phạt đáp trả từ phía Mỹ, quý vị có thể theo dõi phân tích chi tiết trong video dưới đây:
3)Quan trọng nhất, trong cuộc họp thượng đỉnh kỳ này, Tập Cận Bình đã cảnh báo Trump về chủ nghĩa “Bẫy Thucydide”.
Bẫy Thucydides là một khái niệm trong quan hệ quốc tế dùng để chỉ nguy cơ xung đột xảy ra khi một cường quốc đang trỗi dậy đe dọa soán ngôi hoặc thay thế vị thế của một cường quốc thống trị đương vị. Dựa theo sự kiện lịch sử thì tên của khái niệm này bắt nguồn từ nhà sử học Hy Lạp cổ đại Thucydides. Khi quan sát cuộc Chiến tranh Peloponnese giữa thành bang Athens (thế lực mới nổi) và thành bang Sparta (thế lực thống trị cũ), ông đã đúc rút ra câu nói nổi tiếng: "Chính sự trỗi dậy của Athens và nỗi sợ hãi mà nó gây ra ở Sparta đã khiến chiến tranh trở thành điều tất yếu". Hậu quả của cuộc chiến này là cả hai bên bị tổn hại nặng nề và làm sụp đổ nền văn minh Hy Lạp cổ đại.
Lời cảnh báo của Tập Cận Bình cho Donald Trump rằng nếu Hoa Kỳ thấy sự phát triển kinh tế của Trung quốc từ vị thế thứ hai trở thành vị thế dẫn đầu trong tương lai là một nguy cơ và kết quả mang đến cuộc chiến tranh bùng phát thì kết quả cả hai cùng chết. Vì thế Tập nhắc nhở Hoa Kỳ và Trung quốc mạnh ai cứ tự phát triển cho sự phồn thịnh của đất nước mình chớ đừng có ganh tỵ mà đi đến chiến tranh rồi tự diệt lẫn nhau. Đối với Donald Trump, một tay thương buôn thì cái nhìn có thể hoàn toàn khác biệt với một chính trị gia kinh nghiệm cho nên cái cạm bẩy do Tập Cận Bình dăng ra có thể câu được con cá họ Trump.
Quan hệ Mỹ - Trung: Khái niệm này thường được dùng làm lăng kính để phân tích mối căng thẳng chiến lược giữa Hoa Kỳ (cường quốc thống trị) và Trung Quốc (cường quốc đang lên). Nỗi sợ hãi và sự nghi kỵ lẫn nhau về kinh tế, quân sự và công nghệ dễ đẩy hai nước vào một cuộc xung đột ngoài ý muốn.
Không phải là định mệnh: Dù cảnh báo nguy cơ rất lớn, các học giả và nhà lãnh đạo (như Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình) đều nhấn mạnh rằng chiến tranh không phải là điều tất yếu. Các bên hoàn toàn có thể tránh được cái bẫy này nếu có sự tỉnh táo chiến lược, đối thoại ngoại giao bền bỉ và quản trị cạnh tranh một cách thận trọng.
Tóm Lại:
Cuộc gặp gở giữa Tập Cận Bình và Donald Trump trong mấy ngày vừa qua không mang lại bất cứ kết quả nào cho Hoa Kỳ như Donald Trump mong muốn mà chỉ mang nặng tính chất hình thức. Ông Donald Trump đã hạ mình đến tận chân máy bay để đón tiếp Tập Cận Bình là một ngoại lệ mà chưa có một tổng thống Hoa Kỳ nào trong lịch sử 250 năm thực hiện.
Trong lịch sử Hoa Kỳ, chỉ có hai lần tổng thống Mỹ ra tận phi trường đón khách. Đó là năm 2015 khi Tổng thống Barack Obama cùng gia đình và Phó Tổng thống Joe Biden đón Đức Giáo hoàng Francis và Năm 2008 tổng thống George W. Bush đón Giáo hoàng Benedict XVI tận chân cầu thang máy bay tại Căn cứ Không quân Andrews.
Tổng thống Trump đón tiếp ông Tập Cận Bình với nghi thức trang trọng (quốc yến, tham quan Nhà Trắng, tặng quà biểu trưng). Cuộc gặp chủ yếu mang tính duy trì kênh đối thoại và ổn định quan hệ song phương trong bối cảnh căng thẳng thương mại, công nghệ và địa chính trị toàn cầu thay vì ký kết văn kiện lớn. Điều quan trọng nhất mà Donald Trump sau khi hạ mình ra tận chân máy bay để nghênh đón họ Tập và thậm chí tam nhật tiểu yến, thất nhật đại yến là yêu cầu ông Tập đừng can thiệp giúp Iran để Hoa Kỳ có thể chấm dứt chiến tranh trong danh dự. Sự đểu cáng ở đây là họ Tập nhà ta cứ thưởng thức sơn hào hải vị for free, nhưng trước sao sau vậy vẫn cứ tiếp tục giúp Iran về mọi mặt để cầm chân Mỹ, buộc Mỹ phải tiêu hao lực lượng, tốn tiền tốn của làm cho nền kinh tế MỸ đi xuống và từ đó Tàu Cộng mới vươn lên được. Đơn giản như thế mà Trump không nhìn thấy, mà nếu có thấy thì nay cũng đã muộn màng rồi.
Linda Nguyễn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét