Thương mại : Mỹ và Trung Quốc triển hạn « thỏa thuận hưu chiến » thêm hai tháng Vào lúc tổng thống Hoa Kỳ tiếp đón trọng thể chủ tịch Trung Quốc và phu nhân tại căn cứ quân sự Andrews gần thủ đô Washington hôm qua 23/09/2024, bộ Tài Chính Mỹ thông báo hai bên đồng ý triển hạn thỏa thuận về thương mại thêm hai tháng cho đến đầu năm 2027. Trên nguyên tắc thỏa thuận này sẽ chấm dứt vào ngày 10/11/2026.Trên kênh truyền hình Fox News, ông Scott Bessent giải thích việc triển hạn thỏa thuận về thương mại thêm hai tháng là để cho « cả Washington lẫn Bắc Kinh có thêm thời gian để tìm ra đồng thuận ».
<!>
AFP nhắc lại, nhân thượng đỉnh Donald Trump -Tập Cận Bình tại Busan, Hàn Quốc, tháng 10 năm ngoái, lãnh đạo hai nước đã đồng ý tạm ngừng chiến tranh thương mại : Mỹ ngừng áp thuế nhập khẩu 100 % vào hàng hóa từ Trung Quốc. Đổi lại, Trung Quốc ngừng hạn chế xuất khẩu khoáng sản chiến lược và đất hiếm sang Hoa Kỳ. Việc gia hạn thỏa thuận này rất được mong đợi, Washington và Bắc Kinh đều không có lợi nếu cuộc chiến thương mại lại bùng lên.
Tuy nhiên, giới phân tích vẫn coi đây là một thỏa thuận « mong manh », không giúp san bằng những bất đồng về kinh tế giữa Washington và Bắc Kinh. Theo giới báo chí tại Washington, phía Trung Quốc mong muốn « hưu chiến thương mại» với Hoa Kỳ được triển hạn cho tới cuối nhiệm kỳ của ông Trump. Phía Hoa Kỳ thì chờ đợi Bắc Kinh nhanh chóng thực hiện cam kết mua vào 17 tỷ đô la nông phẩm của Mỹ.
Ngoài vế thương mại, các nhà quan sát không chờ đợi thượng đỉnh Donald Trump – Tập Cận Bình lần này mang lại nhiều kết quả cụ thể : Khoáng sản chiến lược, đất hiếm, mà hiện Trung Quốc gần như độc quyền cung cấp và trí tuệ nhân tạo AI là những cái gai trong quan hệ song phương.
Về tình hình quốc tế, chiến tranh Iran và chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan có sẽ được các bên thảo luận. Tổng thống Trump cho biết sẽ đề cập vấn đề Iran với ông Tập Cận Bình. Lãnh đạo Trung Quốc xác nhận sẽ « trao đổi sâu rộng với tổng thống Trump về những vấn đề lớn trong quan hệ song phương và tình hình thế giới ». Chủ tịch Trung Quốc còn tuyên bố ông mong muốn hai cường quốc thế giới này « là những đối tác chứ không phải là những đối thủ của nhau.»
Những nghi lễ long trọng nhất
Hôm qua tổng thống Donald Trump và phu nhân đã ra tận sân bay đón chủ tịch Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viện. Theo chương trình nghị sự hôm nay 24/09/2026 chủ tịch Trung Quốc sẽ được tiếp với những nghi thức hết sự long trọng tại Nhà Trắng : Dự lễ duyệt binh với màn trình diễn máy bay chiến đấu, yến tiệc cấp nhà nước với sự tham dự của các doanh nhân hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ cao của Hoa Kỳ. Chuyến thăm chính thức của chủ tịch Trung Quốc sẽ kết thúc vào thứ Sáu 25/09/2026.
Lo ngại trước công nghệ AI giá rẻ của Trung Quốc
Trí tuệ nhân tạo là một trong những điểm nổi bật trong thượng đỉnh Donald Trump -Tập Cận Bình lần này. Tổng thống Hoa Kỳ từng tuyên bố « chiến thắng thuộc về bên làm chủ công nghệ AI ».
Việc phát triển mô hình DeepSeek không tốn kém nhiều nhưng hiệu quả được cho là tương đương với các mô hình của Mỹ cho thấy tiềm năng của Trung Quốc. Nhưng đối với Bắc Kinh, mục tiêu không chỉ là qua mặt Hoa Kỳ, như giải thích của thông tín viên RFI Cléa Broadhurst:
« Tại Bắc Kinh, một số người xem cạnh tranh công nghệ với Mỹ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, với điều kiện là căng thẳng về chính trị không ảnh hưởng đến cuộc chạy đua này. Một người chúng tôi gặp được ghi nhận : ‘Những tiến bộ được nảy sinh từ sự cạnh tranh, khi một quốc gia đang dẫn đầu cuộc đua và một nước khác đuổi theo sau. Chính sự tranh đua đó giúp các bên phát triển tốt hơn. Nhưng nếu chỉ nhìn vấn đề dưới góc độ chính trị và lợi ích kinh tế quốc gia thì sẽ không có lợi ích gì cả.
Giáo sư Đinh Nhất Phàm (Ding Yifan), nhà nghiên cứu tại Đại Học Nhân Dân Trung Quốc, cho rằng thành công của DeepSeek chính là vì mô hình trí tuệ nhân tạo này đã làm đảo lộn công nghệ AI của Hoa Kỳ. Công ty khởi nghiệp này đã chứng minh rằng chỉ với ít vốn, họ vẫn có thể phát minh được những mô hình AI có hiệu quả tương đương so với những mô hình của Mỹ. Chi phí của phía Trung Quốc chỉ bằng 1/1000 so với của Mỹ.
Tuy nhiên tốc độ phát triển của những công nghệ mới đó cũng làm dấy lên lo ngại họ sẽ mất việc vì AI. Một phụ nữ cho chúng tôi biết bà mong trí tuệ nhân tạo sẽ được phát triển một cách ‘ổn định hơn, và nhất là không quá nhanh’. Đối với nhiều người điều quan trọng không phải là công nghệ AI của Trung Quốc qua mặt Hoa Kỳ, mà đây phải là công cụ phục vụ người dân và mang lại lợi ích cho xã hội ».
Lãnh đạo các hãng AI hàng đầu kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế để kiểm soát rủi ro
Lãnh đạo của các công ty hàng đầu trí tuệ nhân tạo ( AI ), OpenAI, Anthropic và Hugging Face hôm 23/09/2026 đã kêu gọi Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đề cao cảnh giác và tăng cường hợp tác quốc tế để kiểm soát những rủi ro liên quan đến công nghệ này. Theo AFP, cuộc họp của Hội Đồng Bảo An, do Pháp khởi xướng, diễn ra trong bối cảnh quốc tế ngày càng lo ngại về tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Không phủ nhận những tiến bộ vượt bậc mà AI có thể mang lại, các nhà lãnh đạo OpenAI, Anthropic và Hugging Face đều cho rằng cần thiết lập những biện pháp bảo đảm an toàn để kiểm soát các rủi ro có thể phát sinh. Kể từ đầu mùa hè, OpenAI và Anthropic đã báo cáo một số sự cố liên quan đến các mô hình AI tiên tiến nhất của họ. Những mô hình này đã đi chệch khỏi các mục tiêu do các nhà phát triển đề ra, gian lận, tìm cách nói dối và che giấu hành động của mình.
Trí tuệ nhân tạo (AI) là thách thức an ninh quan trọng nhất mà thế giới hiện nay đang phải đối mặt. Đây cũng là nhận định của lãnh đạo các doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực này tại Hoa Kỳ.
Từ New York, thông tín viên Carrie Nooten cho biết thêm:
« Rất hiếm khi các doanh nhân Mỹ tự kiềm chế mình, nhưng có hai rủi ro, nguy cơ quá lớn liên quan đến trí tuệ nhân tạo, trước hết là nguy cơ các mô hình AI bị những kẻ khủng bố sinh học sử dụng sai mục đích, và tiếp đó là nguy cơ các nhà phát triển mất quyền kiểm soát công nghệ của chính mình.
Quản lý, chuẩn bị đối phó với những rủi ro, những nguy cơ mang tính thảm họa chính là nhiệm vụ của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc. Vì vậy, cũng như những đồng nhiệm của các công ty OpenAI và Hugging Face, chủ tịch - tổng giám đốc của Anthropic, Dario Amodei, tin rằng hợp tác quốc tế là điều không thể thiếu và ông đã đến Hội Đồng Bảo An để đề xuất một số hướng đi. Chủ tịch - tổng giám đốc Anthropic phát biểu :
« Thứ nhất, chúng ta nên bắt đầu bằng những thỏa thuận có mục tiêu cụ thể mà tất cả các thành viên đều có thể ủng hộ, ví dụ như cấm sử dụng AI để thiết kế vũ khí sinh học.
Thứ hai, chúng ta nên triển khai các hệ thống đánh giá và kiểm chứng có khả năng theo kịp tốc độ phát triển của AI, để các quốc gia có thể nắm bắt được năng lực của những mô hình AI tiên tiến nhất và kiểm tra mỗi bên có tuân thủ các cam kết của mình hay không.
Thứ ba là chúng ta nên thiết lập những tiêu chuẩn chung trên toàn cầu để kiểm tra các mô hình AI về nguy cơ mất quyền kiểm soát và nguy cơ bị sử dụng sai mục đích, cũng như thiết lập một hệ thống thông báo về những sự cố liên quan đến trí tuệ nhân tạo có tác động mạnh mẽ đến an ninh thế giới ».
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba 22/09 đã bác bỏ ý tưởng về một cơ chế giám sát toàn cầu. Về phần mình, đại sứ Trung Quốc ủng hộ ý tưởng này và muốn đặt toàn bộ cơ chế giám sát dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc. Trong lúc chờ đợi, chủ tịch - tổng giám đốc Dario Amodei cam kết hãng Anthropic sẽ làm chậm lại tốc độ phát triển AI của mình. »
Ngưng tấn công hạ tầng năng lượng : Ukraina « sẵn sàng », Nga từ chối
Ukraina là chủ đề chính trong cuộc họp của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc do Pháp tổ chức ngày 23/09/2026. Kiev và các đồng minh, đặc biệt là Paris, đang nỗ lực vận động để đạt được lệnh tạm ngừng các cuộc tấn công giữa Ukraina với Nga, đặc biệt là việc nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và khu vực Biển Đen. Tuy nhiên, trong khi Kiev sẵn sàng hưu chiến thì Matxcơva khẳng định « sẽ không ngừng » các cuộc tấn công.
Đặc phái viên RFI Julien Chavanne tại New York cho biết thêm :
« Tổng thống Ukraina không cần phải nhấn mạnh thêm nhiều. Ngay trước khi ông phát biểu, Điện Kremlin đã công khai bác bỏ khả năng ngừng bắn.
Phát biểu tại cuộc họp Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov khẳng định : « Chúng tôi không có ý định tạm dừng chiến dịch quân sự đặc biệt để tiến hành đàm phán dưới bất kỳ hình thức nào. Nhưng đây lại chính là điều mà châu Âu mong muốn, nhằm tranh thủ thời gian bổ sung kho vũ khí đã cạn kiệt cho chế độ Kiev, một chế độ bị dồn vào chân tường và từ lâu công khai sử dụng các phương pháp khủng bố ».
Trước lập trường này, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky cho rằng « Vladimir Putin không muốn hòa bình » và nêu bật « sự điên rồ » của nhà lãnh đạo Nga. Ông đồng thời cảnh báo các đồng minh rằng một mùa đông khắc nghiệt đang đến, đe dọa cả người Ukraina lẫn người Nga ».
Tổng thống Zelensky kêu gọi cộng đồng quốc tế giải quyết vấn đề hàng chục nghìn binh sĩ từ 47 quốc gia, trong đó có Bắc Triều Tiên, được đưa sang chiến đấu cùng quân đội Nga. Hai binh sĩ Bắc Triều Tiên bị Ukraina bắt tại vùng Kursk tháng 01/2025 đã được chuyển giao cho Hàn Quốc. Theo Yonhap ngày 24/09, bộ Ngoại giao Hàn Quốc không phủ nhận thông tin của tổng thống Zelensky nhưng không xác nhận chi tiết quá trình chuyển giao.
Ông Zelensky cho rằng muốn chấm dứt vòng xoáy bạo lực, cần hạn chế « khả năng tài chính của Nga trong việc kéo dài chiến tranh ». Ông lập luận rằng « khi còn nguồn lực, Nga sẽ tiếp tục từ chối giải pháp ngoại giao, qua đó tạo ra một dạng « quyền phủ quyết thực tế » đối với hòa bình ». Ông Zelensky cũng chỉ trích Pháp đã gây áp lực để Liên Hiệp Châu Âu dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với nhà tài phiệt Nga Alisher Usmanov, thân tổng thống Putin, đổi lấy việc thả một công dân Pháp bị giam giữ ở Azerbaijan.
Về chiến sự, Nga tiếp tục oanh kích Ukraina, đặc biệt là vào hệ thống năng lượng, khiến 7 người chết trong ngày 23/09. Hệ thống đường sắt Kiev cũng trong tầm « hỏa lực » Nga, hành khách được kêu gọi « hết sức thận trọng ». Ngoài ra, theo ngoại trưởng Andriy Sybiha, Nga cũng oanh kích « những trung tâm dữ liệu chính của Ukraina » và « tìm cách gây xáo trộn luồng thông tin ».
Thủ tướng Albanese:Một tác nhân của OpenAI xâm nhập hệ thống y tế công của Úc
Thủ tướng Úc Anthony Albanese tố cáo một tác nhân trí tuệ nhân tạo của công ty Mỹ OpenAI đã « xâm nhập » vào hệ thống tin học của cơ quan dịch vụ y tế công của Úc. Phát biểu với báo chí hôm 23/09/2026 bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại New York, thủ tướng Úc Anthony Albanese cho biết đã trao đổi và bày tỏ « mối quan ngại hết sức nghiêm trọng » với lãnh đạo OpenAI, Sam Altman, về vụ việc.
Theo thủ tướng Albanese, các tác nhân AI của OpenAI đã xâm nhập vào các hồ sơ công khai và hồ sơ nội bộ của cơ quan thống kê y tế của Úc. Dù không có dấu hiệu nào cho thấy thông tin cá nhân đã bị đánh cắp, Canberra vẫn cho tiến hành điều tra và lên án đây là một tình huống « không thể chấp nhận được ». Các nhà điều tra cũng tìm cách xác định xem những cơ quan khác của chính phủ Úc có bị ảnh hưởng hay không.
Từ Sydney, thông tín viên Grégory Plesse cho biết thêm :
« Đúng là chính công ty OpenAI đã chủ động báo cáo với chính phủ Úc về vụ tấn công mạng do một tác nhân AI của họ thực hiện. Tác nhân này được cho là đã thoát khỏi sự kiểm soát và xâm nhập vào một trang mạng liên quan đến hệ thống an sinh xã hội của Úc. Tuy nhiên, công ty OpenAI chỉ thông báo 3 tháng sau khi vụ việc xảy ra, khiến thủ tướng Úc Anthony Albanese rất bất bình.
Ông phát biểu : « Tình huống này rõ ràng là không thể chấp nhận được. Hôm nay, tôi đã trao đổi với Sam Altman, chủ tịch - tổng giám đốc OpenAI, để bày tỏ mối quan ngại hết sức nghiêm trọng của Úc, cũng như nỗi thất vọng của tôi, bởi vì OpenAI đã chờ quá lâu mới thông báo cho chính phủ Úc về sự cố này ».
Theo OpenAI, sự cố bắt nguồn từ việc huấn luyện một tác nhân AI. Khi tìm cách trả lời các câu hỏi về chi tiêu y tế công tại Úc, tác nhân này đã tự ý xâm nhập vào một số trang mạng của chính phủ, trong đó có trang của cơ quan y tế công Medicare. Tuy nhiên, tác nhân AI này được cho là chỉ truy cập vào các dữ liệu thống kê, trong đó có một số dữ liệu không được công khai, chứ không truy cập vào các thông tin liên quan đến bệnh nhân.
Về phần mình, Úc đã giao cho các cơ quan tình báo điện tử tiến hành một cuộc điều tra chuyên sâu về vụ xâm nhập này, đồng thời thành lập một nhóm công tác về các mối đe dọa an ninh mạng do trí tuệ nhân tạo gây ra ».
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét