Nhìn Ra Bốn Phương : Hiểu biết thêm với GS Huỳnh Chiếu Đẳng

Tìm bài viết

Vì Bài viết và hình ảnh quá nhiều,nên Quí Vị và Các Bạn có thể xem phần Lưu trử Blog bên tay phải, chữ màu xanh (giống như mục lục) để tỉm tiêu đề, xong bấm vào đó để xem. Muốn xem bài cũ hơn, xin bấm vào (tháng....) năm... (vì blog Free nên có thể nhiều hình ảnh bị mất, hoặc không load kịp, xin Quí Bạn thông cảm)

Nhìn lên trên, có chữ Suối Nguồn Tươi Trẻ là phần dành cho Thơ, bấm vào đó để sang trang Thơ. Khi mở Youtube nhớ bấm vào ô vuông góc dưới bên phải để mở rộng màn hình xem cho đẹp.

Cám ơn Quí Vị

Thứ Tư, 30 tháng 9, 2026

Hiểu biết thêm với GS Huỳnh Chiếu Đẳng

Kính thưa quí bạn

Hôm nay gởi các bạn vài chuyện đời thườngHai phi công đánh nhau suyết rơi máy bay

Trích một số email về “Xe Hại Điện” Bằng hữu góp ý về chích ngừa

Góc đố vui và lời giải.

HCD 30 Sept-2026

——―⁕֍⁕―——

Nếu các bạn không thấy hình chỉ thấy cái khung trống không hình, thì nên dọc Microsoft Word attached.

<!>

Nguồn tin và chi tiết: https://www.nytimes.com/live/2026/09/30/world/dubai-flight-tel-aviv-israel-pilots?campaign_id=60&emc=edit_na_20260930&instance_id=182791&nl=breaking-news&regi_id=133105313&segment_id=227300&user_id=89adbf49b5d6da4a1d675668b37c4bb2

HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)

Bản tin nóng sốt vừa xẩy ra sáng thứ Tư: 30-09-2026

Mới đây, một chiếc phi cơ hàng không của hãng FlyDubai chở chừng 160 tới 180 hành khách (hầu hết là người Do Thái) đi từ Dubai về Tel Aviv đã gặp một tai nạn hết sức kinh hoàng trên không trung.

Thủ tướng Do Thái Benjamin Netanyahu lên tiếng cho biết, hai ông tài xế phi cơ đã xô xát, đâm chém nhau ngay trong buồng lái. Một ông phi công đã dùng dao lụi ông kia rồi định bụng cho phi cơ lao thẳng xuống đất để hủy hoại toàn bộ hành khách. Máy bay đang gầm hú trên cao 34.000 thước Anh thì bất ngờ rớt tự do xuống hơn 17.000 thước chỉ trong chưa đầy hai phút, làm ai nấy trên chuyến bay một phen hú vía, ngỡ là đã bỏ mạng.

May sao, một bà hành khách đi vệ sinh đi ra thấy cảnh chém giết trong buồng lái liền tri âu, hô hào mọi người. Mấy ông hành khách cùng phi hối viên đã dũng cảm xông vô khống chế, hạ gục ông phi công điên loạn. Rất may mắn là trên máy bay lúc đó có hai ông tài xế phi cơ khác đang đi nhờ, đã kịp thời nhảy vô tay lái, giữ cho chiếc phi cơ cân bằng trở lại và đáp khẩn cấp xuống phi trường Tabuk thuộc xứ Ả Rập Xê Út an toàn.

Hiện thời, hai ông phi công bị thương tích máu me đầm đìa đã được đưa vô nhà thương xứ Ả Rập Xê Út để chữa trị. Ông phi công gây chuyện đã bị cảnh sát xứ đó bắt giữ để điều tra tung tích và nguyên do. Hãng FlyDubai đã đưa phi cơ khác tới hốt hành khách và phi hành đoàn về lại nhà.

Phía Do Thái coi đây là một vụ nguy hiểm đến an ninh cực kỳ nghiêm trọng. Các cơ quan chức năng Do Thái đang chờ đón hành khách về tới phi trường Ben Gurion để hỏi thăm thêm sự tình, trong khi các bên dặn chớ nên đoán già đoán non trước khi có tin tức chính thức.

HCD:

Một niệm sân tâm, suýt đưa trăm mạng vào tử lộ;

Một phen loạn thủ, toan đẩy muôn người xuống hoàng tuyền.

——―⁕֍⁕―——

Xe “hại điện”

From: Tống Viết Minh (HD 19-Y) via QYNDS

Date: Wed, Sep 30, 2026 at 4:41 AM

Subject: [QYNDS] Fwd: Xe “hại điện” ( Thúy Messegee )

Mời đọc một bài hay đặc biệt cho ai chưa hay không mấy thích xe Tesla.

TVM

Subject: Xe “hại điện” ( Thúy Messegee )

Xe “hại điện”

Cuối năm 2018 tôi tậu một chiếc Tesla Model 3. Tôi không có thói quen vài ba năm lại đổi xe mới cho sang, mà giữ truyền thống có xe nào là lái cho đến khi nó chết bẹp chết dí, khoảng gần 200 nghìn miles hay đến tuổi mười tám đôi mươi mới tha.

Năm đó chiếc Camry đã đến tuổi hưu cần phải thay xe mới để chạy qua chạy lại từ tiểu bang Maryland sang Virginia kiếm cơm mỗi ngày. Tính tôi lại thích bảo vệ môi trường, không thích đốt xăng dầu làm độc không khí. Năm 2018 Tesla còn khá mới trên thị trường, nhất là Model 3 vừa được tung ra cho giới tiêu dùng hạng trung có ngân quỹ khiêm tốn, không thể với tay đến loại Model X giá cả trăm nghìn đồng. Thường thì ta không nên thử thời vận với những xe vừa được tung ra thị trường. Chúng còn quá mới, thế nào cũng có sơ sót khi gặp thực tế, đợi vài năm sau nhà chế tạo rút kinh nghiệm thì tốt hơn. Tuy nhiên thời điểm đó nếu tôi ôm một chiếc Camry nữa hay loại gì tương đương về dùng thì sẽ phải gắn bó với nó ít nhất hơn chục năm nữa, làm sao có cơ hội dùng xe điện để thỏa chí bảo vệ môi trường. Thế là một liều ba bảy cũng liều, tôi nhắm mắt đưa chân rước một em Model 3 về.

Dùng rồi mới thấy thích. Nó êm ru bà rù, không phát tiếng động rầm rĩ như xe xăng. Những ngày kẹt xe ngồi cứng trên xa lộ tôi vui trong bụng rằng mình không nhả khói làm ô nhiễm môi trường như cả nghìn xe khác chung quanh. Xe điện chạy như máy may điện ở nhà : đạp ga thì nó đi, khi thấy đèn đỏ từ xa cứ việc rút chân ga ra thì nó mất điện nên từ từ dừng lại, không phải đạp thắng. Chỉ dùng thắng trong trường hợp phải thắng gấp để tránh tai nạn. Nó không cần thay dầu nhớt, dầu hộp số, không thay bố thắng thường xuyên vì ít phải đạp thắng, không đại tu hay tiểu tu. Điều bất tiện cho nhiều người là nạp điện tốn thời gian. Tôi đi làm về gắn ống nạp điện tại nhà theo hệ thống chậm, qua đêm là đủ để đi làm ngày hôm sau. Cuối tuần nạp suốt 24/24, đầu tuần lại đầy bình đi làm trở lại. Khi đi đường xa thì khoảng 4 tiếng phải «đổ xăng», nhưng đó cũng là lúc tài xế cần «xả nhớt» hay mua nước giải khát, khoảng 45 phút là lên đường trở lại.

Đến cuối năm 2025 thì chiếc Tesla chưa đến tuổi hưu nhưng lại vướng phải một lỗi khá lớn: nó chỉ có thể nạp điện theo cấp bậc 1 tại nhà, chậm nhất, mất khoảng 24-48 tiếng mới đầy bình, hay cấp bậc 2, dùng điện 240 volt (mà nhà tôi không có) khoảng 4, 5 tiếng. Cấp bậc nạp điện nhanh nhất tại các trạm Supercharger của Tesla dọc theo xa lộ là cấp 1, chỉ mất độ 45 phút, thì xe tôi nó « chê » không chịu làm việc. Đi đường trường xa mà không ghé supercharger để nạp điện được thì tựa như cưỡi ngựa què rồi, hỏng bét. Đồ đạc càng hiện đại thì càng hại điện. Tìm hiểu trên mạng thì vấn đề này tốn độ 1 nghìn 6 để chỉnh lại. Sẵn dịp tôi cũng muốn «tút» lại nhan sắc cho nó một tí sau nhiều lần cọ quẹt trầy trụa chỗ này chỗ nọ làm mất đi sắc đẹp thuở xuân thì. Xưởng sửa chữa thân xe (body shop) của Tesla bảo tôi chụp vài tấm hình gửi cho họ rồi phán: hơn 10 nghìn đồng!

Thế này thì quăng nó đi, ẵm một em mới về cho rồi. Dịp Giáng Sinh là lúc mình có thể làm ông già Lô Ên tự thưởng quà cho mình. Tiền giảm thuế $7500 của chính phủ dành cho ai tậu xe điện đã hết hạn từ tháng 9, nhưng Tesla có deal đặc biệt giảm giá $6500 cho những người thuê xe (lease). Thế là bút sa gà chết, tôi ký hợp đồng thuê xe 3 năm.

FSD Full Self Driving – Hệ thống tự lái

Chiếc xe mới có hệ thống lái xe tự động FSD – Full Self Driving, muốn dùng phải trả thêm giá $99 một tháng, hình như trả đến 8 nghìn thì đủ, khoảng gần bảy năm. Hệ thống lái xe tự động cho phép mình khỏi lái, chỉ ngồi chơi xơi nước để «nó» lái cho mình. Nghe như chuyện khoa học giả tưởng mà có thật. Tôi đang hứng chí «chịu chơi chơi tới cùng» nên đặt bút ký luôn. Người ta bảo muốn trẻ lâu thì mỗi năm làm một điều mới mình chưa làm bao giờ. Điều ấy là đây: dùng xe tự lái. Tự thấy mình vẫn còn sáng suốt có thể tiếp tục lái đi đây đó như hằng mấy chục năm nay, nhưng càng lớn tuổi càng hay gặp những điều bất ngờ, hôm nay khỏe mạnh đàng hoàng, sáng mai ngủ dậy không đứng lên được nữa, hay tai bỗng ù đi, ai bảo gì cũng «Hả? Hả?», hay mắt bỗng mờ đi không thấy đường v.v… Nhiều ông bà cụ hàng xóm trong làng già nơi tôi ở ngày càng thu hẹp việc lái xe đi lại. Hoặc là họ chỉ lái xe ban ngày, tránh ban đêm, hoặc chỉ lái trong nội bộ làng già, tránh ra đường xá đông đúc bên ngoài, hoặc bỏ lái xe hẳn, chỉ đón xe bus hay kêu Uber khi cần đi lại. Tôi thì thích khám phá mới, và cũng phòng khi mình cần lái xe đường dài 4, 5 tiếng như đi lên New York chẳng hạn, hay đi họp hành tiệc tùng ban đêm, ra về lúc khuya khoắt mệt mỏi, thì để «nó» lái mình đi cho khỏe!

Lớn tuổi rồi tập tành cái gì mới cũng bỡ ngỡ. Gặp thế hệ Gen X, Gen Z thì chuyện chẳng có gì mà ầm ĩ. Chúng nó sẽ tắc lưỡi: «Ối dào! Dễ như ăn cơm sườn!» Mình thì cứ bình tĩnh mà run! Tesla cũng rất cẩn thận, đòi hỏi tất cả các điều kiện «ắt có và đủ» mới chịu khởi hành. Phải buộc dây an toàn, chân phải nhấp thắng thì nút «tự lái» mới khởi động được, không thì nó mờ đi, bấm vào cóc có di chuyển. Sau đó thì nó bắt đầu thi công. «Nó» bẻ tay lái, nhìn trước sau qua lại, nhấn ga, lùi ra khỏi garage, đạp thắng, xoay đầu xe, tiến tới, cứ như tài xế thật đang điều khiển xe. Mắt «nó» không biết để đâu nhưng quan sát chung quanh rất kỹ. «Nó» thấy những lane xe trên đường, thấy xe cộ trước mặt hay bên cạnh mình, thấy đèn xanh đèn đỏ, thấy bảng Stop, thấy khách bộ hành đang băng qua đường hay vẫn còn đang đứng đợi bên góc đường, thấy xe bus đang bật đèn đậu lại rước khách thì đổi lane, thấy cả những xe đang đi bên cạnh bỗng chốc quẹt sang trước mặt mình một cách bất ngờ v.v… Những điều «nó» thấy đều hiện lên trên màn hình trước mặt để mình theo dõi và trấn an. Đừng có no, để «nó» no cho.

Ba phong cách tự lái

Hệ thống tự lái này cho mình lựa chọn một trong ba «phong cách lái» tùy theo tuổi tác và tính khí của mình.

Thoạt tiên «nó» chọn cho tôi phong cách «rùa bò – sloth». Ối giời ơi! Xe di chuyển chậm chạp như cụ già, nhất định tôn trọng vận tốc cho phép một cách nghiêm nhặt. Đường giới hạn 35 miles một giờ thì «nó» cương quyết giữ vững 35! Khi ngừng Stop thì dường như «nó» lẩm bẩm đếm «một, hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy, tám, chín, mười!» rồi mới đủng đỉnh xê dịch! Giời ơi! lái kiểu «rùa bò» này thì ra đường chúng chửi, mà mình cũng sốt ruột điên tiết nghiến răng kèn kẹt không chịu được.

Thế là tôi đổi sang hệ thống «cơ bản – standard». Loại này nhanh nhẹn hơn và hơi trái luật «trong phạm vi cho phép» Vận tốc cho phép là 35 miles thì «nó» chạy phom phom ở tốc độ 40 miles. Đây đúng là tính khí của tôi. Trên đời này nào có ai giữ đúng tốc độ cho phép bao giờ, tôi luôn vượt lên chút đỉnh «trong phạm vi cho phép»! Ra ngoài xa lộ vận tốc 55 thì «nó» dũng cảm vượt lên 65-70 để không thua chị kém em đang chạy cùng trên đường. Thế mới phải chứ! Khi ngừng Stop thì «nó» chỉ đếm đến ba rồi đi, không nằm ụ như hệ thống “rùa bò – sloth”. Tôi đã chọn phong cách lái hợp với tính khí của mình.

Ngoài ra còn có phong cách «hung hăng – aggressive» nhưng tôi chưa dám thử. Nghe nói phong cách này sẽ thường xuyên vượt tốc độ lên đến 120%, lạng qua lạng lại, đổi lane liên tục để rút ngắn thời gian v.v… Loại phong cách này ta thấy nhan nhãn trên đường, nhất là lúc tan sở kẹt xe. Nếu Tesla không tạo ra phong cách tự lái hung hăng này thì thế nào cũng bị khách hàng tẩy chay. Tôi thì tôi để cho lũ trẻ trâu chúng nó chọn phong cách hung hăng, mình lớn tuổi rồi, an toàn là chính. Đôi khi cũng hơi thắc mắc: hung hăng đến mức độ nào? Nếu xe chạy quá tốc độ hay quá hung bị pú lít phạt thì ai trả tiền phạt nhỉ? Có thể gửi giấy phạt về cho Tesla được chăng? Rồi ai chịu trách nhiệm khi bảo hiểm tăng tiền? Người ta kiện Tesla ra ba tòa quan lớn đấy chứ! Muốn biết thì phải thử cho biết, nhưng thôi, tôi đành ngồi nhà chịu dốt.

Màn hình cho thấy những điều “nó” thấy trên đường

Để xe tự lái cho mình có sướng không?

Cái gì mới, lạ cũng phải tập cho quen mới thấy thích được. Cũng như khi mới có hệ thống định vị GPS, mọi người phải học vừa lái xe, vừa nhìn đường, vừa liếc nhìn bản đồ, vừa lắng nghe «lệnh» phát ra từ máy. Đối với hệ thống tự lái cũng vậy. Khi phải ngồi yên như bụt trên chùa, để xe tự lái tôi mới thấy mình trở lại bản tính «back seat driver» ngày xưa khi còn ông xã. Ông lái xe còn mình «lái tài xế», mồm liên tục la lối ối a: «Thắng! Thắng! Đèn đỏ kìa!»; «Coi chừng! Có xe bên cạnh! Đừng sang lane!»; «Quẹo! Quẹo! Tới chỗ quẹo rồi!» v.v… Bây giờ ngồi với hệ thống tự lái của Tesla, mình tính một đàng còn «nó» nghĩ một nẻo. Tính tôi nếu biết sẽ phải quẹo trái cách đó 3 miles là tôi tìm cách sang lane trái ngay từ bây giờ. Tesla thì không. «Nó» cứ tà tà ôm lane phải, đến còn 0.3 hay 0.2 mới chịu bật đèn hiệu sang lane! Sốt ruột lắm, nhưng nghĩ cho cùng «nó» vẫn thực hiện được điều cần làm, còn tôi thì cứ nhắng nhít không yên! Để «nó» lái đưa mình đi mà nhiều khi ruột nóng như lửa đốt, tiếng Anh gọi là «bụng thắt lại một nùi».

Tuy nhiên, có những lúc «nó» xuất sắc hơn người trần mắt thịt như mình. Lần đó tôi lái xe sang Virginia, đang trên xa lộ 495 thì mưa tuôn xối xả, nước đập ào ào lên mặt kính xe cứ như mình đang vượt thác Niagara! Lúc đó tôi hoàn toàn không thấy đường, chỉ thấy nước đổ dày đặc trên cửa kính. Nếu mình đang lái thì chắc phải bật đèn khẩn cấp rồi ráng tách vào lề tạm ngừng lại giây lát. Trong khi đó thì «nó» vẫn chạy phom phom! Mắt mình nhìn vào kính xe trước mặt (windshield) chẳng thấy chi, còn «nó» nhìn dưới lòng đường hay trên trời đâu đó, và thế là «đường ta ta cứ đi»! Phục quá!

Những lúc khác thấy quý «nó» là những lúc đường kẹt xe phải nhích từng chút một. Ngày xưa còn đi làm, đến chiều lái xe về nhà sau một ngày vất vả mệt mỏi, tôi sơ nhất cảnh kẹt xe gần như đứng chựng lại. Mình cứ căng mắt ra nhấp thắng, nhấp ga, nhấp thắng, nhấp ga, vừa cố bám đuôi xe trước, vừa cố giữ khoảng cách nhỏ để không ủn đít nó. Lái xe một giờ với vận tốc 10-20 miles còn mệt hơn lái một giờ vận tốc 60 miles rất nhiều. Bây giờ để «nó» lái thì tôi ngồi tỉnh bơ, nghe radio hay mơ mơ màng màng, mackeno, bao giờ đến thì đến.

Ngày xưa lúc còn ông anh, tôi hay đưa mẹ tôi lên thăm anh, sáng đi chiều về, lái độ hơn 3 tiếng mỗi chiều. Ra về xuôi Nam vào buổi trưa hay bị mặt trời chiếu vào mặt, vừa chóa mắt vừa buồn ngủ, cứ phải căng mình lái cho tỉnh táo. Bây giờ ông anh đã mất nên không lên New Jersey nữa. Nếu có đi thì sẽ để hệ thống tự lái làm bác tài, bà chủ cứ lim dim gật gù cho khỏe.

Đối với những quý vị cao niên như tôi, mắt mờ dần, não chậm dần, tay chân bắt đầu lạng quạng, thì vẫn lái xe đi lại được, chưa đến nỗi gây tai nạn khủng khiếp, nhưng phải tội hay cọ quẹt trầy xước đây đó. Cũng rầu lắm chứ. Để “nó” lái thì bảo đảm xe lành lặn trơn tru. Bình thường tôi dùng hệ tthống xe tự lái độ 30 phần trăm, còn lại thì mình tự lái. Cũng muốn giữ tay nghề, và thật ra ngồi cho “nó” lái thì mình vẫn phải ngồi quan sát chăm chú, đâu dám bỏ lơi.

Những cái “dở hơi” của xe tự lái

Tesla luôn cố gắng cải thiện hệ thống tự lái, chẳng hạn như gần đây «nó» biết tránh ổ gà hay những ụ nổi (bump) trên đường khá tốt, chứ lúc đầu dở lắm. Tuy nhiên, hệ thống tự lái của Tesla vẫn chưa hoàn hảo. Có lúc bản đồ bảo đến đó thì quẹo mà nó đi trớt quớt, sau đó phải vòng lại tốn kém thì giờ. Sau này mỗi lần thấy sắp «lỡ chuyến đò» là tôi cướp tay lái bắt nó quẹo ngay. Có những lúc đang chạy bon bon bỗng «nó» kêu «keng» một tiếng rồi ngưng hệ thống tự lái! Thế này là thế nào? «Nó» bảo mình một cách ngon ơ: «Thôi bây giờ không lái nữa, bà tự lái đi nhé!» Thế là mình phải ra tay lèo lái, đến lúc nào đó nút «tự lái» bật lên lại thì mới được quyền bấm nút ra lệnh cho «nó» lái tiếp. «Nó» còn màu xám xịt là không được ép «nó», bấm vào chẳng ăn thua gì. Tôi nhận xét hình như những lúc xe cộ nhốn nháo hỗn loạn, «nó» không dám xử lý tình hình nên giao trách nhiệm cho bà chủ liệu lấy. Không sao cả, để bà tính cho, chứ bà cũng không tin tưởng mày lắm đâu!

Điều tôi không ưng ý lắm là khi vào bãi đậu, “nó” hay tìm chỗ đậu xa xa, không dám chen vào nơi chen chúc ngay trước cửa hàng cửa tiệm. Hay có lẽ tại tôi chọn phong cách lái “căn bản – standard”? Nếu chọn cách lái hung hăng thì nó có mạo hiểm hơn không? Chẳng biết được nhưng vào đến bãi đậu thì tôi hay giành tay lái đến đậu đúng chỗ mình muốn.

Những lúc «nó» muốn đi một đàng mà mình muốn đi một nẻo thì mình có quyền cướp tay lái làm theo ý mình. Khi mình giành tay lái, dẹp “nó” qua một bên thì «nó» bật lên câu hỏi: «Tại sao bà không để tui lái?» và cho bốn câu trả lời để mình chọn:Navigation (Mi đi lộn đường rồi, ta phải sửa lại);

Preference (mi lái không hợp ý ta, ta phải giành lái theo kiểu ta thích);

Discomfort (mi lái ta không cảm thấy thoải mái);

Critical (nguy kịch, cần phải giành lái với mi không thì có tai nạn). Thường thì tôi chọn câu trả lời «Preference». Ừ tao thích lái kiểu của tao hơn!

Cách đây chục năm tôi đã nghĩ đến lúc mình mắt mờ, tai lãng, đầu óc mụ mị thì cần phải dùng xe tự lái. Lúc đó chuyện tự lái vẫn còn như khoa học giả tưởng. Những năm đó mình còn nghĩ tếu: ngồi xe tự lái không biết có lúc nào phải lên tiếng năn nỉ «nó»: «Làm ơn dừng lại cho ngộ lái chút đi. Không dừng lại ngộ lái ướt xe hết bi giờ!» Bây giờ nhớ lại cứ tủm tỉm cười một mình. Muốn lái thì cứ bảo «nó» dừng lại cho mình lái, ai cấm đâu. «Lái» theo nghĩa nào cũng vậy!

Thúy Messegee

--- ⁕ ---

From: Nguyễn Tân Vinh (HD 26-Y) via QYNDS

Sent: Tuesday, September 29, 2026 12:58 PM

Subject: Fwd: [QYNDS] Fwd: Xe “hại điện” ( Thúy Messegee )

30/9/2026

Lái xe đường xa đi chơi là một cái thú của con người, em chưa thử với Tesla điện bao giờ, nhưng có người quen than phiền, máy êm thì có nhưng giàn nhún chưa hoàn chỉnh lắm, tuy vậy lúc thời buổi xăng đắt bên Úc $2.45/L, xe điện vẫn là lựa chọn tốt nhất.

Đa tạ.

Vinh26

--- ⁕ ---

From: thuong vu nguyen <shaman9nguyenthuongvu@

September 29, 2026 at 03:29:29 PM CDT

Subject: Fwd: [QYNDS] Fwd: Xe “hại điện” ( Thúy Messegee )

Vinh thân mến

Anh chị lái xe Tesla tự động FSD đi đi từ bắc San Jose; tới Los Angeles nhiều lần rồi.

Xe lái cho mình, khong phải làm gì hết trong hơn 400 miles.

Khi nào cần phải charge thêm

Bao giờ Tesla cũng trọn nơi có toilet, có bán đồ uống/ lắm nơi có phòng nghỉ có máy lạnh nữa.

Đi ban ngày cũng vậy, đi ban tồi cũng vậy.

Rất thoải mái.

Cả hai anh chị đều trên 80 nhiều năm rồi, đi không thấy khó nhọc gì hết.

Anh có gặp 1 ông 96 tưởi, đi một mình thoải mái.

Ông cụ ấy nói với anh là ông ta sống lâu hơn mấy năm nhờ tesla.

Anh hoàn toàn đồng ý.

Xe trước của ong ta là xe Masserrati, nhưng ông thích Tesla hơn

Rất thân mến

Nguyen Thuong Vu

HCD: Kính thưa Bác sĩ

Tôi thấy có nhiều người buổi đầu e ngại xe điện vì chuyện charge điện mất thì giờ và chê bên trong xe Tesla quá đơn giản không sang trọng không có nút vặn nút bấm và đồng hồ như buồng lái phi cơ.

Nhưng sau khi chạy thử xe Tesla một thời gian thì đa số cho biết không muốn trở lại với xe chạy xăng dù trước đó họ có những chiếc xe đắt tiển sang hơn xe điện.

Đúng như Bác sĩ nói, chạy xe Tesla với FSD thì gần như khỏi làm gí hết chỉ ngồi ngắm cảnh mà thôi.

Hơn nữa đổ xăng mới là mất thì giờ, chạy xe điện hàng ngày chung quanh nhà thì gần như không mất thì giờ charge điện như là mất thì giờ ghé sắp hàng (hay không sắp hàng) đổ xăng. Charge xe điện mất 30 giây, đổ xăng từ lúc tặp vô cây xăng trả tiền và bơn xăng mất cũng 10 phút hay hơn. Đó là chưa nói chi phí “năng lượng” thì xe xăng tốn kém quá nhiều mà bảo trì định kỳ xe xăng cũng tốn hơn nhiều. Xe điện không cần bảo trì chi hết (chỉ thay vỏ xe mà thôi).

——―⁕֍⁕―——

From: kim-giám huỳnh <mirordor@ >

Sent: Tuesday, September 29, 2026 8:14 CH

Subject: Re: ngừa cảm cúm

Cách ngừa cúm hữu hiệu nhất, theo kinh nghiệm y giới, vẫn là chủng ngừa nhưng hiệu quả của chủng ngừa hàng năm chỉ lên tới 60% người chiu chủng. Vì thành phần antigens của con siêu vi biến đổi - hay tiến hóa - với thời gian, ta phải chế tạo và chích thuốc chủng mới hàng hàng năm. Chỉ có bốn loài siêu vi cho cúm (flu hay influenza) nhưng có quanh hai trăm loài siêu vi cho bệnh cảm (common colds, trong đó có con siêu vi cho bệnh COVID-19) và khi ta nói chích ngừa cảm cúm, ta nghĩ tới influenza và COVID-19.

Vì thuốc chủng ngừa không hoàn toàn có hiệu quả cho mọi người, ta cần biết và nói đến những lối ngừa bệnh khác. Một kinh nghiệm học được từ trận dịch COVID-19 là công dụng và hiệu quả của mask. Mask ngày xưa dịch ra tiếng Việt là mặt nạ nhưng người đương thời dùng từ kép khẩu trang, có lẽ học từ Trung Cộng. Khẩu trang nghĩa là che miệng, nhưng vì con người thở qua mũi, làm sao khẩu trang có thể ngừa các bệnh siêu vi đường hô hấp? Chỉ mang mask để che miệng là làm chuyện vô bổ.

Từ 'khẩu trang' chỉ đúng cho một trường hợp là khi được bác sĩ và y tá dùng trong phòng mổ để tránh lây bệnh cho người nằm trên bàn mổ, không phải tránh lây bệnh cho mình từ đó. Muốn hiểu công dụng của mask thì cần biêt chút ít về các cơ chế sinh-bệnh học nơi các bệnh do siêu vi. Loài người có cơ hội lây bệnh nhiều hơn trong mùa lạnh vì quây quần với nhau để tránh lạnh và để sưởi ấm. Khi ta sưởi ấm không khí trong nhà, một hậu quả tất nhiên là không khí dãn nở, loãng ra, vì các phân tử trong không khí rời xa nhau, rồi vì thế có nhiều khoảng trống hơn trong môi trường đó để hơi nước trên da và các niêm mạc mũi miệng thoát ra làm cơ thể khô đi. Nhu cầu sống gần nhau và sưởi ấm nhà là nguyên nhân các siêu vi đường hô hấp xâm nhập cơ thể dễ dàng hơn trong mùa đông. Thời tôi còn điều hành phần bệnh thể xác cho một nhà thương tâm trí, mỗi tháng 10, tôi đi quanh các trại bệnh và hạ thấp các thermostat xuống dưới 68° F để bớt bị réo vì cảm cúm trong mùa đông. Tôi không giao việc đó cho nhân viên vì không tin được họ!

Nhiêm vụ chính của mũi không phải là để hít không khí vào phổi mà để hâm nóng và làm ẩm không khí. Nghiên cứu cho biết rằng khi nhiệt độ của khí vào phổi gần thân nhiệt (quanh 97° F) và ẩm độ (tương đối) của khí trên 75% thì các bạch huyết cầu trong các phế bào hoạt động hữu hiệu hơn để tiêu diệt các siêu vi và vi trùng.

Hiểu được như thế thì ta có thể hiểu rằng mang mặt nạ là việc nên làm trước tiên vì ngoài chuyện các mask N-95 ngừa được siêu vì, chúng cũng giúp ta hít trở lại không khí ấm và ẩm vừa thở ra từ phổi và giúp các bạch huyết cầu hoạt động hữu hiêu. Thời còn hàng nghề tôi mang mask để ngừa bệnh cho bệnh nhân, nhưng bây giờ tôi mang mask để ngừa và chữa bệnh cho chính mình.

Một điều nhân loại cần học và nhớ từ trận dịch COVID-19 là nên chịu khó mang mask cho dù ta không thích hơi nóng đằng sau mask, hay ngại người khác dị nghị.

Cách ngừa cúm hữu hiệu nhất, theo kinh nghiệm, vẫn là chủng ngừa nhưng hiệu quả của chủng ngừa hàng năm chỉ lên tới 60%. Vì thành phần antigens của con siêu vi biến đổi - hay tiến hóa - với thời gian, ta phải chế tạo và chích thuốc chủng mới hàng hàng năm. Chỉ có bốn loài siêu vi cho cúm (flu hay influenza) nhưng có quanh hai trăm loài siêu vi cho bệnh cảm (common colds, trong đó có con siêu vi cho bệnh COVID-19) và khi ta nói chích ngừa cảm cúm, ta nghĩ tới influenza và COVID-19.

Vì thuốc chủng ngừa không hoàn toàn có hiệu quả cho mọi người, ta cần biết và nói đến những lối ngừa bệnh khác. Một kinh nghiệm học được từ trận dịch COVID-19 là công dụng và hiệu quả của mask. Mask ngày xưa dịch ra tiếng Việt là mặt nạ nhưng người đương thời dùng từ kép khẩu trang, có lẽ học từ Trung Cọng. Khẩu trang nghĩa là che miệng, nhưng vì con người thở qua mũi, làm sao khẩu trang có thể ngừa các bệnh siêu vi đường hô hấp? Chỉ mang mask để che miệng là làm chuyện vô bổ.

HCD: Cám ơn Bác sĩ Huỳnh Kim Giám

——―⁕֍⁕―——

Câu đố sau đây là loại “lanh tay lẹ mắt”

From: Duyen Nguyen <duyen_min@ >

Sent: Tuesday, September 29, 2026 6:08 CH

Subject: Re: Tin về bịnh Alzheimer, về chích ngừa cảm cúm, bằng hữu góp ý về chính tả, về Glucosamine, Góc đố vui và lời giải.

Thưa anh Huy,

Câu đố 1 hình học tương đối dễ tìm đáp số, dùng hệ thức lượng tiếp tuyến cát tuyến của vòng tròn:

Nhớ lại có một bài toán hình học "đơn giản nhưng khó giải" mà lúc đi dạy bị (được) học trò đố:

Thú thật lúc đó không giải được, lấy thước đo góc đo thì thấy 30°. Các bạn thử giải cho vui. Và nếu tò mò, chia góc ∠B thành 70° và 10°, hoặc 40°, 40° hoặc thay đổi trị giá các góc tùy ý và tính x. Xin thưa trước, nhức đầu lắm!

Thân chúc bình an.

𝓢𝓮𝓷𝓽 𝔀𝓲𝓽𝓱 𝓽𝓱𝓮 𝓙𝓸𝔂 𝓽𝓸 𝓒𝓸𝓷𝓽𝓪𝓬𝓽 𝓨𝓸𝓾

HCD: Cám ơn anh Duyen

——―⁕֍⁕―——

From: nang huynh <nlehuynh@

Sent: Tuesday, September 29, 2026 8:51 CH

Subject: Giải đáp các câu đố