Cuộc khủng hoảng mà Cuba đang đối mặt vào năm 2026 sau khi mất đi sự hỗ trợ từ Venezuela có nhiều điểm giống với "Thời kỳ Đặc biệt" (Periodo Especial) những năm 1990 sau khi Liên Xô sụp đổ. Tuy nhiên, dù có những điểm tương đồng về bản chất, bối cảnh hiện nay khắc nghiệt và phức tạp hơn nhiều.Cả hai cuộc khủng hoảng đều bắt nguồn từ một nguyên nhân, mất đi quốc gia cung cấp tài chính và năng lượng chính. Cả Liên Xô (trước 1991) và Venezuela (trước 2026) đều cung cấp dầu mỏ cho Cuba với giá ưu đãi hoặc thông qua hình thức đổi hàng (Đường hoặc Dịch Vụ Y Tế).
<!>
Khi nguồn cung này mất đi, Cuba lập tức rơi vào tình trạng tê liệt năng lượng, dẫn đến mất điện diện rộng. Trong cả hai thời điểm, Cuba đều mất đi một đồng minh ý thức hệ lớn nhất trong khu vực hoặc trên thế giới, khiến nước này trở nên cô độc hơn trước sức ép từ Hoa Kỳ.
Thời kỳ đặc biệt 1991, Cuba vẫn còn hạ tầng nông nghiệp và công nghiệp tương đối ổn định từ thời Xô Viết. Fidel Castro vẫn còn “nắm quyền” với uy tín cá nhân cao, giúp duy trì sự đoàn kết xã hội. Dân Cuba khi đó còn niềm tin vào lý tưởng Xã Hội Chủ Nghĩa. Mỹ lại có ý chờ đợi Cuba tự sụp đổ. Lúc ấy Cuba lại đang phát triển du lịch nên đây là cứu cánh của Cuba.
Nhưng cuộc khủng hoảng lần này (2026) khó hơn rất nhiều. Hạ tầng đã lỗi thời, máy móc hư hỏng sau hàng thập kỷ thiếu linh kiện thay thế. Thế hệ lãnh đạo lịch sử đã qua đời hoặc nghỉ hưu, chính quyền hiện tại đối mặt với sự hoài nghi lớn hơn từ giới trẻ. Sự mệt mỏi kéo dài, tâm lý tuyệt vọng và làn sóng di cư (brain drain) làm suy yếu nguồn lực con người. Chính quyền Trump thực hiện chính sách "Áp lực tối đa", chủ động cắt đứt mọi dòng tiền và nguồn dầu từ bên ngoài. Du lịch phục hồi chậm sau đại dịch và bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt mới đối với tàu du lịch và giao dịch ngân hàng.
Những yếu tố mới của năm 2026, làm cho cuộc khủng hoảng hiện nay có nhiều ẩn số nguy hiểm. Năm 1991, chính phủ kiểm soát hoàn toàn thông tin. Năm 2026, mạng xã hội giúp người dân kết nối và tổ chức các cuộc biểu tình dễ dàng hơn (như tiền lệ từ vụ 11/7/2021), khiến áp lực lên chính quyền không chỉ là kinh tế mà còn là an ninh nội bộ. Đồng Peso mất giá thảm hại và sự xuất hiện của thị trường đen khiến tiền lương của người dân gần như bằng không, điều mà những năm 1990 chưa đến mức trầm trọng như vậy.
Nga và Trung Cộng dù vẫn hỗ trợ cho Cuba nhưng thực dụng hơn. Họ đòi trao đổi chứ không viện trợ không hoàn lại như thời Liên Xô.
Ta có thể ví, năm 1991 là một cuộc "hạ cánh khẩn cấp" thì năm 2026 giống như "rơi tự do" vì Cuba không còn những vùng đệm dự trữ và uy tín chính trị như trước.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét