Thủ tướng Anh Keir Starmer thăm Trung Quốc vào thời điểm tồi tệ nhất ? - Nguyễn Giang

Thủ tướng Anh Keir Starmer, hôm nay 28/01/2026, đã tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyếnthăm 3 ngày để tìm kiếm cơ hội thương mại và mời gọi đầu tư Trung Quốc nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho Anh. Thế nhưng, thời điểm của chuyến thăm bị nhiều giới ở Anh đặt câu hỏi.Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu tại phòng họp báo của phủ thủ tướng, phố Downing, Luân Đôn, ngày 19/01/2026. © Jordan Pettitt / AP Nguyễn Giang

<!>

Từ Luân Đôn, thông tín viên Nguyễn Giang tường trình:

Chuyến thăm đầu tiên của một thủ tướng Anh tới Trung Quốc sau 8 năm được chính ông Keir Starmer nói là để “xác lập” lại quan hệ Anh-Trung một cách ổn định, không lúc nóng lúc lạnh (from Golden Age to Ice Age) như thời đảng Bảo Thủ tiền nhiệm điều hành đất nước.

Ông Starmer nhấn mạnh tính chất kinh tế và thương mại của chuyến thăm, bằng lời hứa “hợp tác với Trung Quốc sẽ khiến từng người Anh giàu hơn”. Tiền Trung Quốc hiện đang tạo công ăn việc làm cho 370 nghìn người ở Anh và con số đó sẽ được đẩy lên.

Cùng thăm Trung Quốc với Thủ tướng Starmer là đại diện 60 tập đoàn kinh tế và các trung tâm văn hóa, thể hiện mục tiêu phát huy cả ‘quyền lực mềm’ trong quan hệ với Trung Quốc.

Nhưng thời điểm ông Starmer đi thăm Trung Quốc bị chỉ trích là “xảy ra vào thời điểm tồi tệ nhất” (the worst moment), theo lời biên tập viên chính trị của báo The Independent, ông David Maddox, cả về đối nội và đối ngoại.

Trong nước, đảng Lao Động Anh đang bất ổn, sau khi 50 nghị sĩ của đảng này công khai ký thư phản đối việc Ban Chấp hành toàn quốc của đảng cấm không cho thị trưởng Manchester, Andy Burnham ra tranh cử vào Quốc Hội, vì ông ta có thể đe dọa vị trí thủ tướng của ông Starmer. Đảng Lao Động cũng đang gặp nguy cơ sụt phiếu ở cuộc bầu cử địa phương tháng 5 năm nay.

Về đối ngoại, ông Starmer sẽ phải tỏ ra “không hạ mình” trước chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và vẫn dám đề cập tới nhân quyền, theo nhà báo Maddox.

Nhà báo khác, bà Beth Rugby viết trên trang SkyNews rằng ông Starmer phải hết sức cẩn thận khi ký kết với Trung Quốc. Bà nhắc rằng Canada bị tổng thống Mỹ Donald Trump dọa áp thuế quan 100% chỉ vì thủ tướng Canada, Mark Carney thăm Trung Quốc. Tình hình của Anh đang khá bấp bênh sau khi phía Mỹ đột ngột nói tại Davos rằng họ ‘tạm ngưng’ đàm phán hoàn tất hiệp định thương mại với Luân Đôn.

Còn về an ninh, sau nhiều năm cân nhắc, Anh đã chuẩn thuận để Trung Quốc xây đại sứ quán to nhất châu Âu ở Luân Đôn dù có phản đối của giới quan chức an ninh. Ngoài ra, cựu lãnh đạo tình báo Anh, Sir Richard Dearlove nói công khai hôm 27/01 rằng chuyến thăm của ông Starmer là “hết sức không phù hợp” vì ưu tiên của lãnh đạo tối cao Trung Quốc “nằm ở chỗ khác” sau vụ thượng tướng Trương Hựu Hiệp và các lãnh đạo Quân ủy Trung ương Quân Giải phóng đột ngột bị hạ bệ.

Thế nhưng, dù chuyến đi nhiều rủi ro, thủ tướng Anh vẫn phải đang cố cân bằng tái lập lại quan hệ với Trung Quốc. Điều nghịch lý là để vượt qua bão tố chính trị nội bộ và tránh phụ thuộc nhiều quá vào Hoa Kỳ thời Trump, Thủ tướng Anh phải tạo được tăng trưởng kinh tế, và điều đó sẽ không xảy ra nếu không có tiền đầu tư của Trung Quốc.

It nhất 41.880 người đã bị thẩm vấn ở IRAN .

Mỹ tập trận không quân ở Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng với Iran

Ngày 27/01/2026, Hoa Kỳ thông báo sẽ tổ chức tập trận không quân trong vòng nhiều ngày ở Trung Đông. Trước đó một ngày, tàu sân bay USS Abraham Lincoln và đội tàu hộ tống đã đến khu vực thuộc Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Hoạt động thị uy của Mỹ đã có kết quả, bởi vì theo tổng thống Donald Trump, Iran « muốn đàm phán ». Còn Teheran cho biết đã mở kênh liên lạc với Washington.

Trong thông cáo, được AFP trích dẫn, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết cuộc tập trận « sẽ chứng minh khả năng triển khai, phân tán và duy trì sức mạnh không chiến » ở khắp Trung Đông. Tuy nhiên, chưa có ngày hoặc địa điểm cụ thể nào được công bố cho cuộc tập trận.

Theo báo New York Times, tình báo Mỹ bảo đảm với tổng thống Trump rằng sức mạnh của Iran đang « suy yếu », thậm chí « ở mức yếu nhất » kể từ khi nước Cộng hòa Hồi giáo được thành lập năm 1979. Việc hạm đội tàu chiến xuất hiện ở vùng Vịnh gây sức ép đối với chính quyền Teheran.

Trả lời RFI ngày 27/01, nhà nghiên cứu Clément Therme, chuyên gia về Iran, đưa ra một số giả thuyết :

« Chỉ riêng việc triển khai lực lượng quân sự cũng tác động đến nền kinh tế Iran. Nội tệ rial mất giá so với đô la, và do đó áp lực quân sự dẫn đến sự suy thoái kinh tế, điều này có thể gây ra các cuộc biểu tình mới ở Iran. Cũng có khả năng xảy ra lệnh phong tỏa hàng hải, ví dụ ngăn chặn xuất khẩu dầu của Iran sang Trung Quốc, quốc gia mua dầu chính của Iran, chiếm hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Cộng hòa Hồi giáo.

Ngoài ra, cũng có khả năng can thiệp vào một số mục tiêu, ví dụ nhắm vào Lãnh tụ tối cao hoặc các mục tiêu quân sự, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, lực lượng tình nguyện vũ trang Basij, cảnh sát, bộ Tình Báo hoặc đài truyền hình Nhà nước, bởi vì đây là những mục tiêu có liên quan đến trấn áp phong trào. Và tổng thống Trump đã liên kết mức độ đàn áp với khả năng sử dụng vũ lực để chấm dứt sự trấn áp đã khiến hàng chục nghìn người chết, theo các nguồn tin y tế ở Iran ».

Hơn 36.500 người Iran bị giết chết trong các cuộc biểu tình ?

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng ám chỉ đến khả năng can thiệp quân sự vào Iran khi kêu gọi người biểu tình Iran « trụ vững » vì « hỗ trợ đang tới » nhưng sau đó nhượng bộ, vì cho rằng Teheran đã đình chỉ các vụ hành quyết người biểu tình. Cho dù tình hình đã lắng dịu ở Iran nhưng các vụ truy bắt vẫn tiếp diễn.

Theo thống kê cho đến ngày 27/01 của tổ chức Human Rights Activists News Agency (HRANA), trụ sở ở Mỹ, ít nhất 41.880 người đã bị thẩm vấn, ít nhất 6.126 người biểu tình bị giết chết, trường hợp tử vong của 17.000 người khác vẫn đang được điều tra. Tổ chức này tiếp tục tố cáo chính quyền truy đuổi người bị thương đến tận bệnh viện. Còn kênh truyền hình đối lập Iran International, trụ sở ở nước ngoài, trích dẫn nhiều tài liệu mật và nguồn tin an ninh, thống kê hơn 36.500 người bị sát hại trong các cuộc biểu tình.

Tổng thống Iran Massoud Pezeshkian, thông qua trung gian là hoàng thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed Ben Salmane, cảnh báo « những đe dọa của Mỹ sẽ không dẫn đến đâu ngoài việc gây bất ổn cho họ ». Theo hãng tin Fars của Iran, một quan chức cấp cao lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đe dọa sẽ phong tỏa eo biển Hormuz nếu bị tấn công, trong khi đây là tuyến hàng hải bảo đảm « an ninh lương thực, năng lượng và thương mại » của Mỹ và các nước trong vùng.

Liên Hiệp Châu Âu cũng chuẩn bị trừng phạt các quan chức Iran vì trấn áp người biểu tình. Ngày 27/01, nhiều nguồn tin ngoại giao cho AFP biết khoảng 21 thực thể và cá nhân, trong đó có nhiều lãnh đạo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi Giáo, sẽ bị cấm nhập cảnh Liên Âu và tài sản trong Liên Âu bị phong tỏa.