Canada, « thành viên liên kết » của Bruxelles:Tổng thống Mỹ dọa ngừng giao thương với Liên ÂuTổng thống Donald Trump hôm qua, 16/09/2026, xem việc Liên Hiệp Châu Âu dự trù kết nạp Canada làm « thành viên liên kết » là một « hành vi thù nghịch » nhắm vào Hoa Kỳ, dọa trả đũa Bruxelles bằng những đòn thuế quan và « ngừng mọi giao dịch thương mại » với khối 27 nước châu Âu.Quy chế « thành viên liên kết » của Liên Hiệp Châu Âu còn rất mơ hồ, nhưng thông báo của chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Ursula Von Der Leyen hôm qua 16/09/2026 tại Nghị Viện Châu Âu ở Strasbourg cũng đủ khiến tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phẫn nộ.
<!>
Trong bối cảnh Mỹ và Canada đang lao vào một cuộc chiến thương mại, với các đòn trả đũa về thuế quan, Ottawa đẩy mạnh hợp tác thương mại với toàn thế giới.
Nhà Trắng xem việc Bruxelles cho Canada hưởng quy chế « thành viên liên kết » của Liên Hiệp Châu Âu là một hành vi khiêu khích, với ý đồ thành lập một liên minh chống lại Mỹ. Ngay trong ngày, ông đe dọa ngừng giao dịch thương mại với Liên Âu cho dù Bruxelles đã giải thích rõ châu Âu chỉ có ý định « củng cố quan hệ đối tác với Canada chứ không nhắm vào bất kỳ nước nào ».
Sáng nay, Pháp tuyên bố ủng hộ đề nghị mời Canada làm thành viên liên kết của Liên Âu. Nhưng sáng kiến này lại được đón nhận một cách thận trọng tại Canada, như tường trình của thông tín viên RFI Nafi Alibert từ Montréal :
« Tại trụ sở Nghị Viện Châu Âu ở Strasbourg, thông báo được mọi người nhiệt liệt hoan nghênh, nhưng lại làm dấy lên nhiều nghi vấn ở bên kia bờ Đại Tây Dương, bởi không ai biết một cách chính xác quy chế ‘thành viên liên kết’ của Liên Hiệp Châu Âu gồm những gì. Lo ngại đầu tiên liên quan đến chủ quyền của Canada. Đảng đối lập thuộc cánh bảo thủ coi đây là một lằn ranh đỏ.
Lãnh đạo đảng này, Pierre Poiliebvrecảnh báo : « No EU Taxes ». Không có chuyện để Bruxelles áp đặt những quy luật của mình với Canada. Thái độ dè chừng này từng được lãnh đạo phe đối lập Canada phát biểu một ngày trước đó, trong một diễn văn bằng tiếng Pháp. Tuy nhiên, ông không hẳn là phản đối việc xích lại gần với Liên Hiệp Châu Âu. Pierre Poilievre giải thích : ‘Dù ủng hộ tự do mậu dịch và hợp tác quốc phòng với châu Âu, chúng tôi không tán đồng ý tưởng buộc người dân Canada phải đóng thuế cho Liên Âu hay tuân thủ các quy định của Bruxelles, phải chấp nhận chính sách về biên giới của khối này’.
Song ở thời điểm hiện tại, không có đề xuất cụ thể nào về quy chế thành viên liên kết. Ottawa nhắc lại : Mối quan hệ mới này sẽ còn phải được xây dựng. Chính phủ Canada hoan nghênh một mối quan hệ ‘vững chắc hơn và ở một quy mô lớn hơn với Liên Âu’ ,nhưng lại thận trọng tránh sử dụng cụm từ ‘thành viên kiên kết’ trong những thông cáo. Sự thận trọng này phản ánh quan điểm trong công luận Canada : 80% muốn tăng cường quan hệ với Liên Âu nhưng vẫn muốn Canada đứng ngoài khối này ».
Theo chương trình nghị sự, thủ tướng Canada Mark Carney hôm nay phát biểu tại Nghị Viện Châu Âu. Hiếm khi nào có một lãnh đạo ngoài khối 27 nước thành viên Liên Âu phát biểu tại Nghị Viện.
Mỹ thông qua loạt trừng phạt mới, có thể áp thuế 100% với những nước nhập khẩu dầu khí Nga
Quốc Hội Mỹ hôm qua, 16/09/2026, đã thông qua các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga và các đồng minh của Matxcơva vì vai trò trong cuộc chiến tại Ukraina. Dự luật này trước đó đã được Thượng Viện Mỹ thông qua và được sự ủng hộ của tổng thống Donald Trump.
Dự luật mang tên người soạn thảo chính là thượng nghị sĩ Cộng Hòa, Lindsey Graham, qua đời hồi tháng Bảy. Ông là người ủng hộ mạnh mẽ Ukraina và chỉ trích gay gắt Nga cũng như Iran, quốc gia cũng bị dự luật này nhắm tới.
Dự luật đã được Hạ Viện thông qua, với 262 phiếu thuận và 159 phiếu chống. Đây cũng là hành động quan trọng đầu tiên của Quốc Hội Mỹ đối với Matxcơva kể từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của tổng thống Donald Trump.
Theo AFP, tại Mỹ, đây là dự luật lần đầu tiên nhắm vào « hạm đội tàu ma » của Nga. Dự luật cũng nhắm vào các lĩnh vực năng lượng và quốc phòng của Nga, đồng thời nhắm tới tổng thống Vladimir Putin và các quan chức cấp cao khác. Đặc biệt, văn bản này trao cho tổng thống Mỹ quyền áp mức thuế quan lên tới 100% đối với 5 quốc gia nhập khẩu dầu khí Nga nhiều nhất, trong đó có Trung Quốc và Ấn Độ. Đây chính là điều khoản đã có thể cản trở việc dự luật được thông qua.
Theo những người ủng hộ dự luật, việc tăng cường các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga và các đồng minh của Matxcơva, kể cả những đồng minh gián tiếp, là cần thiết, trong bối cảnh Matxcơva đang gia tăng tấn công vào Ukraina. Ví dụ, hôm qua, một cuộc tấn công bằng drone của Nga nhằm vào một xe bus ở miền nam Ukraina đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng. Đêm qua, 18 người ở Kiev và Odessa đã bị thương trong các cuộc oanh kích của Nga.
Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky hoan nghênh các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ là « một phương tiện cực kỳ mạnh mẽ để chấm dứt chiến tranh ».
Về phía Ấn Độ, một trong những nước nhập nhiều chất đốt của Nga nhất, bộ Ngoại Giao khẳng định New Delhi « vẫn kiên định trong việc bảo đảm an ninh năng lượng cho 1,4 tỷ dân (…) bằng cách đa dạng hóa các nguồn cung, tùy theo diễn biến thị trường ».
WMO : 2025, một trong những năm khô hạn nhất đối với sông ngòi trong hơn 30 năm qua
Năm 2025 là một trong những năm khô hạn nhất đối với sông ngòi trên toàn thế giới trong hơn 30 năm qua. Đây là cảnh báo của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) trong một báo cáo được công bố hôm nay, 17/09/2026. Các nhà khoa học đặc biệt lo ngại về tình trạng nguồn nước ngọt suy giảm lâu dài và các sông băng tan chảy trên toàn cầu.
Theo WMO, chu trình nước đang trở nên "bất thường và khó dự đoán hơn" với những giai đoạn dư thừa và thiếu hụt nước ngày càng đáng báo động. Lượng nước được lưu trữ trên đất liền, bao gồm nước ngầm, hồ và sông, cũng liên tục giảm kể từ giữa những năm 2010.
Đáng chú ý, năm 2025 là năm thứ tư liên tiếp tất cả các khu vực sông băng lớn trên thế giới đều mất khối lượng băng. Trong điều kiện bình thường, những nguồn nước dự trữ này đóng vai trò như một "tấm đệm", giúp hạn chế tác động của hạn hán và mùa khô. Tuy nhiên, các nguồn dự trữ đang dần cạn kiệt.
Tình trạng này diễn ra không đồng đều giữa các khu vực. Một số nơi phải đối mặt với hạn hán nghiêm trọng, trong khi những nơi khác lại bị các trận mưa lớn và lũ lụt. Theo WMO, trong 5 năm qua, châu Á và châu Phi phải hứng chịu ít nhất một nửa số hiện tượng khắc nghiệt liên quan đến nước được ghi nhận trên toàn thế giới.
Báo cáo cũng cho thấy trong 7 năm qua, số lượng các con sông có lưu lượng nước ở mức "bình thường" đã xuống thấp nhất kể từ năm 1991. Lưu lượng thấp hơn mức bình thường được ghi nhận trên hơn 36% diện tích các lưu vực sông toàn cầu. Tại vùng Sừng châu Phi, năm 2025 là một trong những năm khô hạn nhất, góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng khủng hoảng và di cư tại Somalia.
WMO nhấn mạnh, nếu các nguồn nước dự trữ tiếp tục suy giảm, khả năng ứng phó với những năm khô hạn trong tương lai sẽ ngày càng hạn chế, đe dọa đời sống người dân và các hoạt động kinh tế trên toàn thế giới.
Mỹ: Lạm phát tăng vọt, ngân hàng trung ương tăng lãi suất chỉ đạo lần đầu tiên từ 2023
Trái với mong đợi của tổng thống Donald Trump, Cục Dự Trữ Liên Bang (FED), tức ngân hàng trung ương Hoa Kỳ, hôm qua, 16/09/2026, thông báo tăng lãi suất chỉ đạo thêm 0,25 điểm. Quyết định của chủ tịch Cục Dự Trữ Liên Bang Kevin Warsh nhằm khống chế lạm phát tại Mỹ, vốn đã ở mức « quá cao và từ quá lâu nay ». Lần gần đây nhất ngân hàng trung ương Mỹ nâng lãi suất chỉ đạo là vào mùa hè 2023.
Ông Kevin Warsh đã được Donald Trump bổ nhiệm làm lãnh đạo ngân hàng trung ương Mỹ từ tháng 5/2026, thay thế Jerome Powell. Lãnh đạo Nhà Trắng kỳ vọng Kevin Warsh sẽ linh hoạt hơn và điều chỉnh chính sách tiền tệ của Hoa Kỳ theo ý ông Trump. Tổng thống Trump đã đòi Cục Dự Trữ Liên Bang phải « NHANH CHÓNG » hạ lãi suất ngân hàng xuống còn « 1%, thậm chí là dưới 1 % ». Nhưng với quyết định hôm qua, lãi suất chỉ đạo của Mỹ tăng thêm 0,25 điểm, từ 3,5 – 3,75% lên thành 3,75-4,0 %.
AFP nhắc lại trong 5 năm qua, ngân hàng trung ương Mỹ đã thất bại trong việc khống chế lạm phát ở mức 2 % một năm. Do vậy, người tiền nhiệm Jerome Powell cũng như chủ tịch đương nhiệm Kevin Warsh đều chủ trương giữ lãi suất ngân hàng ở mức cao tránh để lạm phát tăng quá nhanh. Tháng 7/2026, chỉ số giá cả tại Mỹ đã tăng 3,7 % so với cùng kỳ năm ngoái, tăng mạnh nhất là giá xăng dầu, như ghi nhận của thông tín viên RFI Vincent Souriau từ Washington:
« Tại Mỹ mọi người nói đến giá một gallon, tương đương với 3,8 lít xăng hay dầu. Nhìn vào dầu diesel, giá đã tăng rất nhiều, vượt ngưỡng tâm lý 6 đô la. Như vậy là trong một năm, một gallon dầu đã tăng 60 % . Đây là một gánh nặng đối với vùng nông nghiệp ở miền trung Hoa Kỳ, cũng như đối với ngành vận tải đường biển, đường bộ. Hai phần ba hàng hóa người Mỹ mua vào là được vận chuyển bằng đường bộ. Đại đa số các hộ gia đình dùng xe chạy bằng xăng. Trung bình giá một gallon xăng ở đây là 4,3 đô la, cũng là đắt chưa từng thấy.
Những hộ gia đình có thu nhập thấp khổ sở hơn cả. Ở Mỹ các phương tiện giao thông công cộng không phát triển, ai cũng phải đi làm bằng xe hơi. Các hộ gia đình bị đẩy vào thế rất khó. Theo thẩm định của Moody’s, với giá xăng dầu tăng cao như vậy, như thể là mỗi hộ gia đình phải đóng thêm một loại thuế vô hình 1.300 đô la một năm. Trong khi đó thì sức mua của người dân là mối ưu tư hàng đầu của cử tri Mỹ trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới ».
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét