Sáng nay, 15/01/2026, chính quyền Teheran bác bỏ tin một thành viên tổ chức bảo vệ nhân quyền Iran Hengaw bị bắt cuối tuần trước đã bị « tuyên án tử hình và đã bị hành quyết » hôm qua. Erfan Soltani, 26 tuổi, là một trong những trường hợp mà Mỹ quan tâm. Cử chỉ hòa hoãn của Teheran trái ngược với tuyên bố cứng rắn của ngoại trưởng Iran. Trả lời đài truyền hình Mỹ CNN hôm qua, ông Abbas Araghchi xác nhận chính quyền « hoàn toàn làm chủ tình hình ».
<!>
Thống kê mới nhất của tổ chức nhân quyền Iran Human Rights, trụ sở tại Na Uy, xác nhận đã có hơn 3.400 người thiệt mạng tại Iran từ đầu phong trào biểu tình và đây chỉ là con số « tối thiểu ». Trong hơn 2 tuần qua, chính quyền Teheran đã bắt giữ ít nhất 10.000 người.
Hôm qua, tại Washington, tổng thống Donald Trump khẳng định theo nhiều « nguồn tin đáng tin cậy từ Iran », « các đợt tàn sát (người biểu tình Iran) đã chấm dứt » và Hoa Kỳ vẫn theo dõi sát hồ sơ Iran.
Trong khi đó, Awyar Shekhi, thành viên tổ chức Hengaw, trả lời RFI Pháp ngữ, lên án chế độ đang mạnh tay trấn áp người biểu tình :
« Chúng tôi chưa từng chứng kiến mức độ tàn bạo như vậy của chính phủ Iran đối với những người biểu tình. Đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài đã xảy ra một cuộc thảm sát hàng loạt tại các thành phố lớn, đặc biệt là ở thủ đô Teheran. Chúng tôi được biết rằng quân đội đã được điều đến hầu hết các thành phố và mọi cuộc tụ tập đều bị cấm. Một số cuộc biểu tình đã được ghi nhận, nhưng với quy mô nhỏ, do có lệnh cấm và chủ yếu diễn ra vào ban đêm. Biểu tình không còn quy mô như lúc ban đầu, nhưng chúng tôi đã nhận được thông tin rằng các cuộc biểu tình vẫn tiếp diễn dưới hình thức những nhóm tụ tập nhỏ ».
Mỹ điều hàng không mẫu hạm từ Biển Đông đến Trung Đông
Tình hình Iran tiếp tục căng thẳng : Sáng sớm nay chính quyền Teheran đã tạm thời đóng cửa không phận trong nhiều tiếng đồng hồ, ảnh hưởng đến các chuyến bay.
Trong bối cảnh căng thẳng này, nhóm tác chiến tàu sân bay của Mỹ USS Abraham Lincoln, vừa mới tới Biển Đông, đã được điều đến Trung Đông trong khu vực quản lý của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ CENTCOM, theo tin mà Kellie Meyer, phóng viên Nhà Trắng của News Nation, đăng trên mạng X ngày 14/01/2026, trích dẫn một nguồn tin nắm rõ hồ sơ. Hiện tại, chưa một quan chức Mỹ nào xác nhận thông tin tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang đến Trung Đông.
Trước đó, ngày 11/01, đài TV5 Monde phân tích một số yếu tố khiến Washington do dự tấn công Iran, trong đó có việc Mỹ hiện không có đội tàu sân bay ở Trung Đông, trong khi đây là yếu tố chủ chốt cho một chiến dịch có quy mô lớn. Việc di chuyển sẽ dễ dàng bị tình báo phát hiện.
Trước « tình hình căng thẳng trong vùng », theo giải thích của Qatar, một phần nhân viên Mỹ tại căn cứ Al-Udeid ở Qatar đã được lệnh rời khỏi khu vực trước tối 14/01. Nhiều nước (Ấn Độ, Tây Ban Nha…) kêu gọi công dân rời khỏi Iran ngay lập tức, « bằng mọi phương tiện có thể ». Pháp lên án « tình trạng bạo lực không thể chấp nhận được » và khuyến cáo công dân không đến Iran. Trưa nay tổng thống Emmanuel Macron chủ trì một cuộc họp Hội Đồng Quốc Phòng tại điện Elysée về tình hình Iran và Groenland. Anh Quốc « tạm thời đóng cửa » đại sứ quán ở Teheran.
Ngoại trưởng các nước G7, cùng đại diện của Liên Hiệp Châu Âu, đe dọa ban hành thêm « nhiều biện pháp hạn chế » đối với Teheran. Thông cáo của G7 « lên án việc cố ý sử dụng bạo lực và việc người biểu tình bị giết hại, bị bắt giữ tùy tiện và là nạn nhân của các chiến thuật hăm dọa của lực lượng an ninh ».
Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc họp vào ngày 15/01 theo yêu cầu của Mỹ, để « thẩm định tình hình tại Iran ».
Nhật Bản, Philippines ký hiệp định hợp tác về hậu cần quân sự
Philippines và Nhật Bản ngày 15/01/2026 ký một hiệp định quốc phòng mới cho phép quân đội hai nước trao đổi hậu cần, vật tư và dịch vụ cho các cuộc tập trận chung hoặc ứng phó khủng hoảng. Hiệp định Mua sắm và Hỗ trợ chéo (ACSA) cũng nhằm mục đích tăng cường « khả năng tương tác và sẵn sàng về quân sự » giữa hai nước.
Hiệp định ACSA được ký trong cuộc gặp giữa ngoại trưởng Philippines Ma. Theresa Lazaro và đồng nhiệm Nhật Bản Motegi Toshimitsu tại Manila. Theo AP, hiệp định cho phép cung cấp đạn dược, nhiên liệu, thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác mà không phải chịu thuế, khi quân đội hai nước tiến hành huấn luyện chung nhằm « tăng cường khả năng răn đe trước hành động ngày càng hung hăng của Trung Quốc trong khu vực » và củng cố khả năng chuẩn bị ứng phó với thiên tai.
Hiệp định này bổ sung cho Hiệp định Tiếp cận Tương hỗ (RAA) chính thức có hiệu lực từ tháng 09/2024, cho phép binh sĩ Philippines và Nhật Bản được triển khai trên lãnh thổ của nhau để tiến hành các cuộc tập trận chung và quy mô lớn hơn, bao gồm cả tập trận bắn đạn thật.
Trang mạng Philstar cho biết, ngoài ACSA, ngoại trưởng hai nước cũng ký hai thỏa thuận khác. Thứ nhất là thỏa thuận về Viện trợ An ninh Chính thức từ Nhật Bản để hỗ trợ sáng kiến của Manila trong việc hiện đại hóa năng lực của quân đội Philippines. Thứ hai là thỏa thuận về Mạng lưới Kết nối Băng thông rộng Không dây nhằm hỗ trợ tăng cường kết nối và truy cập kỹ thuật số tại quần đảo Sulu.
Ngoại trưởng Lazaro nhấn mạnh « Nhật Bản là đối tác chiến lược quan trọng của Philippines » và « việc ký kết các thỏa thuận này phản ánh sự hợp tác chặt chẽ và không ngừng phát triển giữa Philippines và Nhật Bản trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chiến lược Tăng cường ». Manila và Tokyo đang đàm phán một thỏa thuận khác nhằm tăng cường an ninh cho các trao đổi thông tin quốc phòng và thông tin mật về quân sự.
Quyền tổng thống Venezuela cam kết đẩy nhanh việc trả tự do cho tù chính trị
Một ngày trước khi tiếp giải Nobel Hòa Bình người Venezuela, Maria Corina Machado, tại Nhà Trắng, tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/01/2026 đã có một cuộc điện đàm với tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez. Quyền tổng thống Venezuela nhấn mạnh bà đã có một cuộc đối thoại « dài và mang tính xây dựng » với nguyên thủ Hoa Kỳ.
Cũng trong cuộc điện đàm này, bà Delcy Rodriguez cam kết đẩy nhanh tiến độ trả tự do cho các tù chính trị. Caracas thông báo đến nay hơn 400 tù chính trị đã được thả, trong lúc các tổ chức bảo vệ nhân quyền Venezuela chỉ trích chính quyền chỉ phóng thích tù chính trị một cách nhỏ giọt.
Thông tín viên Alice Campaignole từ Caracas cho biết thêm :
« Việc thả các tù chính trị tại Venezuela, được chủ tịch Quốc hội thông báo vào tuần trước, sẽ tiếp diễn. Bà Delcy Rodriguez khẳng định như thế. Hiện giờ các đợt trả tự do diễn ra một cách nhỏ giọt, nhưng theo tổng thống lâm thời Venezuela, điều quan trọng nhất chính là thông điệp được gửi đi. Bà nói : ‘Venezuela đang bước vào một kỷ nguyên chính trị mới, có không gian để chúng ta thấu hiểu lẫn nhau, bất chấp những khác biệt, đồng thời tôn trọng sự đa dạng về tư tưởng và chính trị. Nhưng tất cả điều đó phải được thực hiện trên cơ sở tôn trọng người khác và tôn trọng các quyền con người’.
Bà Delcy Rodriguez kêu gọi nói lên sự thật và gay gắt chỉ trích các tổ chức phi chính phủ chỉ ghi nhận Caracas trả tự do cho hơn 70 tù nhân chính trị, con số thấp hơn nhiều so với số liệu chính thức. Dù vậy, đến nay chính quyền không công bố bất kỳ danh sách nào về các tù nhân được thả.
Trước mắt, các tổ chức bảo vệ nhân quyền tiếp tục lên tiếng và theo dõi sát, bởi các vụ bắt giữ tùy tiện vẫn đang diễn ra tại Venezuela. Tình trạng khẩn cấp được ban bố đã hạn chế nghiêm trọng các quyền tự do hội họp, đi lại và ngôn luận, những quyền cơ bản vốn đã bị thu hẹp ở mức rất nghiêm trọng. »
Trump không chấp nhận điều gì cho Greenland ngoài sự chiếm hữu
Tổng Thống Donald Trump nói Mỹ “không chấp nhận” bất cứ điều gì cho Greenland ngoài việc kiểm soát hòn đảo này, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Tư, 14 Tháng Giêng.
“Mỹ cần Greenland vì mục đích an ninh quốc gia, điều quan trọng cho Mái Vòm Vàng mà chúng ta đang xây dựng. NATO nên dẫn đầu để chúng ta có được Greenland. Nếu chúng ta không làm, Nga hay Trung Quốc sẽ làm, và chuyện đó sẽ không xảy ra!” ông Trump viết trên Truth Social trước cuộc họp của Phó Tổng Thống JD Vance và Ngoại Trưởng Marco Rubio với các giới chức Greenland và Đan Mạch tại Tòa Bạch Ốc.
Về mặt quân sự, nếu không có sức mạnh to lớn của Mỹ, mà phần lớn được xây dựng trong nhiệm kỳ đầu tiên của tôi, và bây giờ đang được nâng lên cấp độ mới và thậm chí còn cao hơn, NATO sẽ không phải là lực lượng răn đe hiệu quả – thậm chí còn lâu mới được như vậy! Họ biết điều đó, và tôi cũng vậy,” ông Trump viết tiếp.
“NATO trở nên đáng gờm và hiệu quả hơn nhiều nếu Greenland thuộc về nước Mỹ,” ông viết, đồng thời nói thêm rằng “bất cứ điều gì ngoài chuyện đó là không thể chấp nhận được.”
Trước đó, hôm Thứ Ba, ông Trump đã đáp trả phát biểu của Thủ Tướng Jens-Frederik Nielsen của Greenland rằng ông và người dân của ông sẽ chọn Đan Mạch chứ không chọn Mỹ nếu họ phải có quyết định.
“Đó là vấn đề của họ. Tôi không đồng ý với họ. Tôi không biết ông ấy là ai. Tôi không biết gì về ông ấy, nhưng đó sẽ là vấn đề lớn đối với ông ấy,” ông Trump nói với các phóng viên khi được hỏi về phát biểu của ông Nielsen.
Pháp và nhiều nước châu Âu điều quân đến Groenland
Pháp, Thụy Điển, Đức và Na Uy hôm nay, 15/01/2026, thông báo đang điều quân đến Groenland, lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, để tham gia nhiệm vụ trinh sát trong khuôn khổ cuộc thao dượt quân sự chung mang tên "Arctic Endurance ", dự kiến kéo dài đến ngày 17/01/2026, trong bối cảnh Washington kiên quyết muốn chiếm hòn đảo này. Nga đã bày tỏ "quan ngại nghiêm trọng" về việc NATO triển khai quân đến Groenland.
Ngày 15/01, « 15 quân nhân » Pháp đã đến Nuuk, thủ phủ của Groenland. Pháp cử một đơn vị nhỏ, nhưng sự kiện này có ý nghĩa biểu tượng vì đây là lần đầu tiên Paris điều quân giúp Groenland đối phó với ý đồ sáp nhập của Mỹ. Trả lời đài Franceinfo sáng 15/01, đại sứ về vùng cực và đại dương Pháp Olivier Poivre d’Arvor nhấn mạnh đây là « một tín hiệu chính trị mạnh mẽ » « cho Mỹ thấy rằng NATO hiện diện, Đan Mạch đã tăng khả năng giám sát Groenland và Liên Hiệp Châu Âu hỗ trợ Đan Mạnh bảo đảm an ninh trong vùng ».
Pháp dự kiến triển khai đơn vị thứ hai, khoảng 30 lính trinh sát Alpine, đến Groenland ngày 16/01. Trong những ngày tiếp theo sẽ có nhiều lực lượng khác tham gia. Theo một nguồn tin quân sự, hải quân Pháp cũng có thể tham gia tuần tra dọc bờ biển.
Hiện tại chưa có thông tin về địa điểm diễn ra chiến dịch « Arctic Endurance », nhưng có thể là ở Nuuk, nằm ở tây nam hòn đảo và cách căn cứ Pituffik của Mỹ 1.500 km.
Các nước châu Âu thể hiện đoàn kết với Đan Mạch trong bối cảnh tổng thống Donald Trump khẳng định « cần Groeland cho kế hoạch phòng thủ Vòm Vàng » của Mỹ và để kiềm chế đà tiến của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực, theo tường thuật của thông tín viên RFI Carie Nooten.
Trên mạng Facebook ngày 15/01, thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết trong cuộc họp hôm qua ở Nhà Trắng « đã có sự bất đồng cơ bản, bởi vì tham vọng của Mỹ về việc chiếm Groenland vẫn không thay đổi ». Hai nước sẽ triển khai một nhóm làm việc chung trong vài tuần nữa để xem có thể giải quyết được vấn đề an ninh lâu dài cho Groenland hay không. Thủ tướng Đan Mạch cũng nhắc lại Copenhagen « đã đầu tư ồ ạt để mở rộng năng lực giám sát Bắc Cực ».
Chiến dịch « Arctic Endurance » đã được đưa vào khuôn khổ các cuộc huấn luyện trong điều kiện thời tiết giá lạnh mà Pháp và nhiều nước khác đã khởi động kể từ khi xảy ra chiến tranh ở Ukraina năm 2022. Tuy nhiên, quân đội nhiều nước châu Âu không được trang bị phù hợp với điều kiện giá lạnh.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét