Cuộc hội đàm cao cấp giữa Mỹ - Đan Mạch - Greenland vừa diễn ra tại Washington D.C. vào ngày 14/01/2026 đã kết thúc với kết quả được đánh giá là "bất đồng cơ bản" nhưng lại mở ra một kênh đối thoại mới để hạ nhiệt căng thẳng. Những kết quả chính đạt được từ cuộc thảo luận giữa Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen, Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio:
<!>
1. Thành lập Nhóm công tác cấp cao
Kết quả cụ thể nhất của hội đàm là các bên đồng ý thành lập một nhóm công tác chung.
- Tìm kiếm "con đường chung" để giải quyết các mối quan ngại về an ninh của Mỹ tại Bắc Cực mà không vi phạm chủ quyền của Đan Mạch.
- Dự kiến nhóm sẽ họp phiên đầu tiên trong vài tuần tới.
- Phía Đan Mạch hy vọng cơ chế này sẽ giúp "giảm nhiệt" các tuyên bố cứng rắn từ phía Tòa Bạch Ốc.
2. Sự khác biệt về quan điểm:
Dù đồng ý đối thoại, khoảng cách giữa các bên vẫn rất lớn:
- Tổng thống Donald Trump tiếp tục khẳng định việc Mỹ “lấy” Greenland là cần thiết cho an ninh quốc gia để ngăn chặn tầm ảnh hưởng của Nga và Trung Cộng. Phía Mỹ coi đây là các cuộc thảo luận kỹ thuật về một "thỏa thuận mua lại".
- Phía Đan Mạch & Greenland khẳng định Greenland "không phải để bán". Ngoại trưởng Đan Mạch nhấn mạnh mọi giải pháp phải tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và quyền tự quyết của người dân Greenland. Họ sẵn sàng mở rộng hợp tác quân sự dựa trên các hiệp ước hiện có nhưng bác bỏ việc chuyển nhượng chủ quyền.
3. Phản ứng quân sự từ Châu Âu
Ngay trong lúc hội đàm diễn ra, một động thái quân sự đáng chú ý đã xuất hiện:
- Đan Mạch tuyên bố tăng cường quân đội tại Greenland.
- Các nước như Pháp, Đức, Na Uy và Thụy Điển đã gửi những nhóm quân nhỏ đến Greenland để tham gia diễn tập. Đây được xem là thông điệp đoàn kết của châu Âu nhằm bảo vệ chủ quyền của Đan Mạch và chứng minh rằng NATO có thể tự đảm bảo an ninh Bắc Cực mà không cần Mỹ phải tiếp quản hòn đảo.
Cuộc hội đàm này cho thấy vấn đề Greenland đã chuyển từ một ý tưởng gây tranh cãi sang một chương trình nghị sự ngoại giao chính thức và căng thẳng giữa các đồng minh NATO.
Dựa trên diễn biến từ cuộc hội đàm ngày 14/01/2026 và các động thái quân sự của châu Âu, có thể dự đoán tình hình sẽ phát triển theo 3 kịch bản chính sau đây:
1. "Hợp tác trong căng thẳng"
Đây là kịch bản mà Nhóm công tác vừa thành lập sẽ nhắm tới. Mỹ sẽ không mua được Greenland, nhưng Đan Mạch và Greenland phải nhượng bộ bằng cách cho phép Mỹ mở rộng hiện diện quân sự đáng kể. Mỹ có thể được quyền xây dựng thêm các trạm radar, lá chắn tên lửa hoặc sử dụng các cảng biển dân sự cho mục đích quân sự. Đổi lại, Mỹ sẽ đầu tư hàng tỷ USD vào hạ tầng (sân bay, cáp quang) và khai thác khoáng sản dưới hình thức liên doanh thay vì sở hữu đất đai. Greenland vẫn thuộc Đan Mạch về mặt pháp lý, nhưng trên thực tế sẽ nằm dưới sự bảo trợ an ninh và ảnh hưởng kinh tế tuyệt đối của Mỹ.
2. "Châu Âu hóa" Bắc Cực
Nếu Mỹ tiếp tục gây áp lực quá mạnh (như đe dọa trừng phạt kinh tế hoặc áp thuế lên Đan Mạch), châu Âu sẽ phản kháng mạnh mẽ hơn. Đan Mạch sẽ biến Greenland thành một căn cứ đa quốc gia của NATO và EU. Thay vì chỉ có quân đội Mỹ tại căn cứ Thule (Pituffik), Greenland sẽ đón nhận thêm các đơn vị thường trực từ Pháp, Đức, Na Uy. Điều này nhằm tước đi cái cớ "mối lo an ninh" của Mỹ. Mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương (Mỹ - EU) sẽ bị rạn nứt nghiêm trọng. Mỹ có thể rút dần cam kết bảo vệ châu Âu để tập trung vào lợi ích riêng tại Bắc Cực.
3. "Khủng hoảng chủ quyền"
Mỹ có thể đơn phương công nhận Greenland là một thực thể độc lập khỏi Đan Mạch và ký hiệp ước bảo hộ riêng với một bộ phận giới chính trị Greenland (nếu họ bị thuyết phục bởi các gói hỗ trợ tài chính khổng lồ). Điều này sẽ tạo ra một cuộc khủng hoảng hiến pháp tại Vương quốc Đan Mạch và một cuộc chiến pháp lý và ngoại giao kéo dài tại Liên Hợp Quốc.
Theo chúng tôi, chính quyền Mỹ hiện nay rất thực dụng. Nếu họ đạt được mục đích kiểm soát các mỏ đất hiếm và đặt được các hệ thống vũ khí chiến lược tại đây, họ có thể sẽ dừng việc đòi hỏi chủ quyền chính thức để tránh một cuộc đối đầu trực diện với toàn bộ châu Âu. Mỹ mua thực chất chứ không mua danh nghĩa.
Tuy nhiên, ẩn số lớn nhất chính là người dân Greenland. Nếu phong trào đòi độc lập của họ bùng phát mạnh mẽ, họ có thể lợi dụng sự tranh giành giữa Mỹ và Đan Mạch để tách ra riêng, sau đó mới tự quyết định sẽ đi theo bên nào.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét