Hạm đội bóng tối là gì? Hạm đội bóng tối (Shadow Fleet hay Ghost Fleet) là thuật ngữ dùng để chỉ một mạng lưới gồm hàng trăm tàu chở dầu cũ kỹ, không rõ quyền sở hữu thực sự và hoạt động ngoài các hệ thống giám sát hàng hải quốc tế chính thống. Mục đích chính của hạm đội này là giúp các quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt (chủ yếu là Nga, ngoài ra còn có Iran và Venezuela) tiếp tục xuất khẩu dầu mỏ ra thị trường thế giới. 1. Cách thức hoạt động của Hạm đội bóng tối Để che giấu nguồn gốc hàng hóa và né tránh lệnh trừng phạt, các con tàu này thường áp dụng các thủ đoạn sau:
-Tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS): Các tàu thường xuyên ngắt tín hiệu định vị để không bị theo dõi vị trí thực tế.
- Chuyển tải trên biển (Ship-to-Ship transfer): Dầu được bơm từ tàu này sang tàu khác giữa đại dương để làm mờ dấu vết nguồn gốc.
- Thay đổi danh tính: Tàu thường xuyên đổi tên, thay đổi quốc kỳ (thường đăng ký tại các quốc gia có quy định lỏng lẻo như Panama, Liberia, Gabon) và thay đổi công ty quản lý liên tục.
- Sử dụng cấu trúc sở hữu phức tạp: Chủ sở hữu thực sự thường ẩn sau các công ty "vỏ bọc" tại các thiên đường thuế.
2. Tại sao hạm đội này lại gia tăng đột biến?
Kể từ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine nổ ra, các nước phương Tây (G7 và EU) đã áp đặt mức giá trần đối với dầu mỏ Nga.
- Nếu bán dầu trên mức giá trần, các công ty vận tải và bảo hiểm phương Tây sẽ không được phép cung cấp dịch vụ.
- Để lách luật này, Nga đã mua lại hoặc thuê hàng trăm tàu chở dầu cũ để tự vận hành một hệ thống vận chuyển riêng biệt, không phụ thuộc vào dịch vụ của phương Tây.
3. Những rủi ro tiềm ẩn
Việc tồn tại của Hạm đội bóng tối gây ra nhiều lo ngại cho cộng đồng quốc tế:
- Hầu hết là tàu cũ (trên 15-20 năm), thiếu bảo dưỡng định kỳ, dễ dẫn đến sự cố tràn dầu nghiêm trọng.
- Các tàu này thường không có bảo hiểm quốc tế tiêu chuẩn. Nếu xảy ra tai nạn, các quốc gia ven biển sẽ phải tự gánh chịu chi phí dọn dẹp khổng lồ.
- Việc tắt AIS làm tăng nguy cơ va chạm với các tàu khác trên các tuyến đường hàng hải đông đúc.
- Nó làm giảm hiệu quả của các lệnh trừng phạt kinh tế vốn nhằm gây áp lực lên các quốc gia vi phạm luật pháp quốc tế.
Theo ước tính của các chuyên gia vận tải biển, hiện có khoảng 600 đến hơn 1.000 con tàu đang hoạt động trong "vùng xám" này, chiếm một phần đáng kể trong tổng lượng vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
Mỹ Đã Bắt Bao Nhiêu Tàu Thuộc Hạm Đội Bóng Tối Sau Sự Kiện Bắt Giữ Marudo?
Kể từ sau vụ bắt giữ Nicolas Maduro (tháng 12/2025), Mỹ đã thực hiện một chiến dịch quyết liệt nhằm siết chặt "hạm đội bóng tối" (shadow fleet) vận chuyển dầu trái phép. Tính đến ngày 13/01/2026, các lực lượng Mỹ đã bắt giữ tổng cộng 5 tàu chở dầu lớn liên quan đến mạng lưới này.
Dưới đây là chi tiết các vụ bắt giữ:
Danh sách các tàu bị bắt giữ (Theo trình tự thời gian)
1.Tàu Skipper (10/12/2025): Đây là con tàu đầu tiên bị bắt giữ ngay sau khi Mỹ tuyên bố phong tỏa hoàn toàn Venezuela. Tàu bị chặn lại khi vừa rời vùng biển Venezuela với cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt.
2.Tàu Centuries (20/12/2025): Tiếp nối chiến dịch, tàu này bị bắt giữ khoảng 10 ngày sau đó bởi các lực lượng tuần duyên và quân sự Mỹ.
3.Tàu Marinera (trước đây là Bella 1) (07/01/2026): Vụ bắt giữ gây xôn xao dư luận nhất diễn ra ở Bắc Đại Tây Dương (giữa Iceland và Anh). Con tàu này đã cố gắng đổi tên và treo cờ Nga để trốn thoát sau một cuộc rượt đuổi kéo dài 2 tuần từ vùng biển Caribbean.
4.Tàu M/T Sophia (07/01/2026): Được công bố gần như cùng lúc với tàu Marinera. Bộ Chỉ huy miền Nam Hoa Kỳ (SOUTHCOM) đã chặn bắt con tàu này khi nó đang hoạt động tại vùng biển quốc tế thuộc Caribbean.
5.Tàu Olina (09/01/2026): Đây là con tàu thứ 5 bị bắt giữ. Thống đốc bang South Dakota (nay là Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ) Kristi Noem đã xác nhận vụ bắt giữ này, nhấn mạnh rằng các "hạm đội ma" sẽ không thể trốn thoát công lý.
Những điểm đáng chú ý trong chiến dịch này:
- Quy mô toàn cầu: Mỹ không chỉ bắt tàu ở gần Venezuela mà còn mở rộng tầm kiểm soát ra tận Bắc Đại Tây Dương, khẳng định rằng lệnh phong tỏa áp dụng "ở bất cứ đâu trên thế giới".
- Căng thẳng ngoại giao: Việc bắt giữ tàu Marinera (đang treo cờ Nga) đã khiến phía Nga phản ứng gay gắt, gọi hành động của Mỹ là "hành vi cướp biển" và yêu cầu thả thủy thủ đoàn.
- Mục tiêu: Chính quyền của TT Trump tuyên bố mục tiêu là kiểm soát toàn bộ dòng chảy dầu mỏ của Venezuela và cắt đứt nguồn tài chính cho các hoạt động mà Mỹ cho là bất hợp pháp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét