Donald Trump kêu gọi Ukraina thay tổng thống, chỉ trích Zelensky không chịu thỏa hiệp với Nga - Tổng thống Mỹ Donald Trump, hôm qua 10/10/2026, đã kêu gọi Kiev “tìm một nhà lãnh đạo mới” sau khi đồng nhiệm Ukraina Volodymyr Zelensky chỉ trích Washington nới lỏng các trừng phạt đối với dầu diesel của Nga, trong bối cảnh chủ nhân Nhà Trắng đang chịu sức ép do giá nhiên liệu tăng cao, chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Tổng thống Mỹ cáo buộc người đồng cấp Ukraina cản trở việc đạt được thỏa thuận với Matxcơva, đồng thời chỉ trích Kiev không tuân thủ yêu cầu của Washington về việc ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Trước đó, Donald Trump cho biết đồng nhiệm Nga Vladimir Putin rất mong muốn đạt được một thỏa thuận nhằm giải quyết xung đột tại Ukraina.
<!>
Từ Atlanta, thông tín viên Edward Maille tường trình :
Khi trả lời các nhà báo lúc rời Nhà Trắng, Donald Trump đã chỉ trích tổng thống Volodymyr Zelensky. Trong cuộc trao đổi được phát sóng trên Fox News, ông còn gợi ý rằng Ukraina nên thay thế nhà lãnh đạo của mình : “Tôi đề nghị họ tìm một nhà lãnh đạo mới, người có khả năng đạt được một thỏa thuận, bởi ông ấy đã có thể đạt được nhiều thỏa thuận, nhưng chưa bao giờ làm điều đó.”
Theo Donald Trump, chính Ukraina là bên không chịu chấm dứt chiến tranh : “Volodymyr Zelensky đã có thể chấm dứt cuộc chiến này nhiều lần, thực sự là rất nhiều lần, nhưng ông ấy lại không chọn làm vậy.”
Donald Trump cũng chỉ trích Ukraina đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, trong bối cảnh giá xăng tại Mỹ đang ở mức rất cao. Đây là một vấn đề đối với Donald Trump khi chỉ còn chưa đầy một tháng nữa sẽ diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt là một trong những mối quan tâm hàng đầu.
Donald Trump nói tiếp : “Chúng tôi đã nói với họ rằng có thể làm bất cứ điều gì đối với Nga, nhưng đừng tấn công các nhà máy lọc dầu, bởi điều đó sẽ gây ra những hệ lụy trên toàn cầu. Thế nhưng, ông ấy lại muốn gây bất ổn trên toàn thế giới. Ông ấy muốn gây khó khăn cho nông dân và những người chăn nuôi của chúng tôi bằng cách đẩy giá dầu diesel lên cao, bởi Nga cung cấp một phần lớn lượng dầu diesel được tiêu thụ trên toàn thế giới.”
Thứ Sáu 09/10, một cuộc họp giữa Hoa Kỳ và phái đoàn Ukraina đã diễn ra tại Miami. Theo Steve Witkoff, một trong những nhà đàm phán của Mỹ phụ trách hồ sơ này, cuộc thảo luận đã diễn ra “theo hướng tích cực”.
Trong khi đó, Kiev và các đồng minh châu Âu cảnh báo, việc giảm sức ép đối với Matxcơva sẽ giúp điện Kremlin có thêm nguồn lực để tài trợ cho cuộc chiến.
Lãnh đạo ngoại giao châu Âu, Kaja Kallas, cho rằng việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel của Nga sẽ chỉ giúp Matxcơva duy trì nỗ lực chiến tranh. Thủ tướng Anh, Andy Burnham, cũng tái khẳng định sự ủng hộ hoàn toàn của Luân Đôn đối với tổng thống Zelensky trong một cuộc điện đàm.
Phản ứng của Ukraina
Về phía Ukraina, ngoại trưởng Andrii Sybiha cũng đã lên tiếng bảo vệ tổng thống Zelensky sau khi bị Donald Trump đả kích, theo tường thuật của thông tín viên Lucas Lazo từ Kiev :
“Quyền quyết định thuộc về người dân Ukraina”, ngoại trưởng Sybiha đáp trả những phát biểu của Donald Trump. Về phía đương sự, ông Volodymyr Zelensky hiện vẫn chưa có phản ứng.
Nhìn lại cuộc tranh cãi nảy lửa giữa hai nhà lãnh đạo tại Phòng Bầu dục hồi tháng 02/2025, hiếm khi Donald Trump công kích người đồng cấp Ukraina gay gắt như hôm qua. Ông quy trách nhiệm cho Volodymyr Zelensky về đủ mọi vấn đề, từ những rắc rối của thế giới, khó khăn của nông dân Mỹ cho đến chính những vấn đề mà người dân Ukraina đang phải đối mặt.
Đáng chú ý, những phát ngôn này còn đi kèm với các hành động cụ thể : nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel của Nga. Bên cạnh đó là những lời đe dọa : theo tờ Financial Times, Washington có thể ngừng chia sẻ thông tin tình báo nếu Ukraina tiếp tục tấn công các cơ sở dầu mỏ của Nga. Chưa dừng lại ở đó, lời kêu gọi Ukraina thay tổng thống còn bị xem là sự can thiệp trực tiếp vào công việc nội bộ của nước này.
Về phần mình, Volodymyr Zelensky tuyên bố sẵn sàng tổ chức bầu cử tổng thống. Tuy nhiên, ông đặt điều kiện rằng cuộc bầu cử chỉ có thể diễn ra khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn và có những bảo đảm cần thiết để người dân Ukraina có thể bỏ phiếu an toàn. Những điều kiện này nhận được sự đồng tình rộng rãi của người dân Ukraina.
Về tình hình chiến sự, tập đoàn công nghệ Yandex của Nga, hôm nay 11/10, cho biết hạ tầng điện toán đám mây của công ty bị gián đoạn sau cuộc tấn công bằng drone của Ukraina nhắm vào trung tâm dữ liệu tại Vladimir, phía đông Matxcơva. Vụ tấn công không gây thương vong, nhưng hoạt động của trung tâm dữ liệu bị đình trệ hoàn toàn, trong khi công tác sửa chữa đang được tiến hành.
Sau vụ tấn công đẫm máu chưa từng có trong một thập niên, Riyadh cảnh báo trả đũa Houthi
Ít nhất 12 người chết, trong đó có 1 công dân Mỹ, hơn 300 người bị thương trong loạt oanh kích nhắm vào Ả Rập Xê Út ngày 10/10/2026, được cho là do lực lượng Houthi tại Yemen tiến hành. Một ngày sau vụ tấn công gây thương vong nghiêm trọng nhất tại vương quốc suốt 10 năm qua, người phát ngôn Houthi cảnh báo hành khách, hãng hàng không tránh sử dụng sân bay của Ả Rập Xê Út, « ngoại trừ sân bay tại Mecca và Medina », hai thành phố linh thiêng nhất của Hồi giáo.
Thông tín viên RFI Joseph Clément tường trình từ Riyadh :
« Cả nước vẫn chưa hết bàng hoàng sau những hình ảnh ngày hôm qua (10/10). Nhà ga số 3 của Sân bay Quốc tế Riyadh chìm trong khói bụi, nhiều mảng trần nhà sụp đổ, vết máu còn hiện diện khắp khu vực nhà ga. Theo thống kê sơ bộ, vụ tấn công đã khiến hàng chục người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương, trong đó có một số trường hợp nguy kịch. Ít nhất 291 chuyến bay bị hủy và sân bay thông báo tạm ngừng hoạt động.
Sân bay Dammam, nằm ở phía đông vương quốc, cũng trở thành mục tiêu của một vụ nổ đêm qua. Nhân viên bộ Ngoại Giao Mỹ phải xin phép trước khi di chuyển đến một số sân bay trên khắp lãnh thổ Ả Rập Xê Út. Tại thủ đô Riyadh, các trường học chuyển sang hình thức dạy học trực tuyến suốt tuần này.
Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh sự leo thang căng thẳng của các cuộc xung đột giữa phiến quân Houthi và Ả Rập Xê Út đã trở nên rõ rệt trong xã hội Ả Rập Xê Út, vốn đang chao đảo vì cú sốc này. Lực lượng vũ trang Ả Rập Xê Út coi vụ tấn công vào Riyadh là một hành động khủng bố và tội ác chiến tranh do lực lượng Houthi gây ra, mặc dù lực lượng này chưa chính thức nhận trách nhiệm về vụ đánh bom ngày hôm qua. Người phát ngôn quân đội khẳng định Riyadh sẽ có phản ứng cứng rắn và thích đáng trước vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế Riyadh ».
Mỹ không loại trừ khả năng trực tiếp hỗ trợ Ả Rập Xê Út chống Houthi
Tổng thống Mỹ Donald Trump lên án « những gì xảy ra ở Ả Rập Xê Út là không thể chấp nhận được ». Theo AFP, khi được phóng viên tại Nhà Trắng hỏi về khả năng tham gia oanh kích nhằm vào lực lượng Houthi, ông trả lời : « Có thể » và « sẽ nghiên cứu vấn đề ». Dù chưa can thiệp quân sự trực tiếp nhưng Washington đã hỗ trợ Riyadh về nhiều mặt. Trả lời RFI ngày 11/10, David Rigoulet-Roze, nhà nghiên cứu chuyên về Trung Đông, Viện Nghiên cứu chiến lược Pháp, giải thích :
« Hoàng thái tử Mohammed bin Salman từng đưa ra những yêu cầu rất rõ ràng vào thời điểm các cuộc tấn công của lực lượng Houthi bắt đầu gia tăng, nhưng ông đã nhận được câu trả lời từ chối đối với khả năng Mỹ can dự trực tiếp. Điều đó không có nghĩa là không có sự hỗ trợ từ phía Mỹ. Trên thực tế, Washington vẫn hỗ trợ Ả Rập Xê Út, đặc biệt là về tình báo vệ tinh và công tác xác định mục tiêu tác chiến. Ngoài ra, còn có gần 200 cố vấn quân sự Mỹ hiện diện tại chỗ để hỗ trợ các lực lượng vũ trang của vương quốc Ả Rập Xê Út.
Tuy nhiên, cho đến nay, Mỹ vẫn chủ trương tránh tham gia trực tiếp vào cuộc xung đột. Một phần vì Donald Trump cho rằng sự chú ý và nguồn lực của ông đang tập trung vào phía bên kia bán đảo Ả Rập, cụ thể là khu vực eo biển Hormuz. Nhưng giờ đây, vấn đề này sẽ được đặt ra một cách gay gắt hơn bởi vì rõ ràng tiến trình leo thang căng thẳng đang diễn ra và tất cả các quốc gia trong khu vực đều cảm thấy bị ảnh hưởng ».
Đặc phái viên của Liên Hiệp Quốc tại Yemen Hans Grundberg, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen lần lượt lên án vụ tấn công vào sân bay Riyadh là « sự leo thang nguy hiểm », yêu cầu Houthi phải chấm dứt ngay các cuộc tấn công vào các mục tiêu dân sự. Thủ tướng Pakistan, nước ký hiệp định quốc phòng Mecca với Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ, lên án vụ tấn công « nhắm vào thường dân và các công trình trọng yếu » là « mối đe dọa cho hòa bình ».
Về tình hình chiến sự, theo các nguồn tin quân sự Yemen được AFP trích dẫn ngày 10/10, lực lượng chính phủ đã đạt được một số bước tiến nhưng vẫn chưa giành được quyền kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb. Về phía Houthi, một thành viên của bộ chính trị cho biết lực lượng này vẫn « duy trì quyền kiểm soát Bab el-Mandeb, đảo Mayyoun và các khu vực khác" dọc theo bờ biển phía tây của đất nước ».
Mỹ chỉ trích hoạt động của Trung Quốc gần Đài Loan là "hành động gây bất ổn nghiêm trọng"
Ngày 10/10/2026, Mỹ bày tỏ quan ngại về các hoạt động của Trung Quốc ở phía đông Đài Loan sau khi xuất hiện thông tin về sự hiện diện của tàu dân quân biển Trung Quốc tại khu vực này. Theo Washington, các hoạt động này chỉ làm gia tăng căng thẳng và làm giảm triển vọng giải quyết hòa bình các bất đồng ở eo biển Đài Loan.
Theo Reuters, trả lời họp báo, một người phát ngôn bộ Ngoại Giao Mỹ cho rằng « các hành động của Trung Quốc đang gây bất ổn nghiêm trọng », đồng thời chỉ trích việc Trung Quốc tìm cách « khẳng định quyền kiểm soát đối với những vùng biển do Đài Loan quản lý một cách hòa bình suốt hơn 70 năm qua ». Mỹ kêu gọi Trung Quốc chấm dứt gây áp lực đối với hòn đảo và tham gia « đối thoại thực chất với chính quyền được bầu cử dân chủ của Đài Loan ».
Mỹ hiện là đồng minh và đối tác quốc tế quan trọng nhất của Đài Loan, dù tổng thống Donald Trump vẫn chưa thông qua gói bán vũ khí mới trị giá 14 tỷ đô la cho Đài Bắc. Trung Quốc chưa đưa ra phản ứng chính thức trước những tuyên bố mới từ phía Mỹ.
Bắc Kinh luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và khẳng định sẽ thống nhất hòn đảo. Từ tháng 06/2026, lực lượng hải cảnh Trung Quốc tăng cường tuần tra ở vùng biển phía đông hòn đảo, khu vực được Đài Bắc xem là tuyến tiếp vận chiến lược từ các nước đồng minh trong trường hợp xảy ra phong tỏa hoặc xung đột. Theo hải cảnh Đài Loan, các tàu dân quân biển Trung Quốc cùng tàu hộ tống hoạt động thường xuyên bên ngoài khu vực được gọi là « vùng biển hạn chế ».
Philippines lên án tàu dân quân biển Trung Quốc thâm nhập hải phận
Ngày 10/10, Lực lượng Đặc nhiệm Quốc gia về Biển Tây Philippines (NTF-WPS) lên án một tàu dân quân biển Trung Quốc cùng 22 tàu nhỏ xâm nhập lãnh hải đảo Kota thuộc tỉnh Palawan ngày 09/10, đánh bắt trái phép và xả rác ra biển. Khi lực lượng Philippines can thiệp, tàu Trung Quốc tuyên bố khu vực này thuộc chủ quyền Trung Quốc và yêu cầu phía Philippines rời đi. Tuy nhiên, cuối cùng các tàu Trung Quốc đã rút lui. Manila khẳng định đảo Kota thuộc chủ quyền Philippines và tiếp tục bảo vệ các quyền hàng hải của nước này.
Mô hình lực lượng dân quân biển Trung Quốc xuất hiện từ thập niên 1950, thường xuất hiện tại các điểm nóng trên Biển Đông, bao gồm các tàu cá có thủy thủ đoàn được huấn luyện và được Nhà nước hỗ trợ để hoạt động tại những vùng biển tranh chấp. Các tàu này thường phối hợp với lực lượng hải cảnh Trung Quốc nhằm củng cố sự hiện diện của Bắc Kinh trên thực địa.
Pháp : Lượng độc giả của các trang tin tức sụt giảm do trí tuệ nhân tạo
Tại Pháp, lượng người truy cập các trang tin tức đang giảm đáng kể. Theo báo cáo được Liên minh Đo lường Báo chí và Truyền thông (ACPM) công bố ngày 08/10/2026, kể từ tháng 09/2025, các trang tin tức đã mất trung bình gần 22% lượng người truy cập. Trong đó, trang web của nhật báo Le Parisien giảm hơn 43% lượt truy cập, còn trang Franceinfo mất khoảng 1/3 lượng độc giả trực tuyến. Sự sụt giảm này được cho là có liên quan đến sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là công cụ AI Overviews do Google triển khai.
AI Overviews là công cụ cho phép người dùng xem bản tóm tắt nội dung từ nhiều bài viết khác nhau về cùng một chủ đề. Được triển khai từ tháng 7, công cụ này giúp người dùng nhanh chóng tiếp cận thông tin mà không cần truy cập trực tiếp vào các trang báo gốc. Vì vậy, độc giả chỉ đọc phần tóm tắt do AI tạo ra thay vì nhấp vào đường dẫn đến các bài báo. Điều này khiến số lượt truy cập vào các trang tin tức giảm sút. Tuy nhiên, Google bác bỏ lập luận cho rằng công cụ của mình làm giảm lượng độc giả và khẳng định AI Overviews vẫn tạo ra hàng tỷ lượt nhấp mỗi tuần vào các trang tin tức.
Dù vậy, theo báo cáo của ACPM, không thể khẳng định AI Overviews là nguyên nhân duy nhất dẫn đến tình trạng này. Bên cạnh tác động của AI, tình hình thực tế cũng là một yếu tố cần được cân nhắc, bởi tháng 09/2025 là thời điểm tình hình chính trị Pháp có nhiều biến động, đặc biệt là sự sụp đổ của chính phủ do thủ tướng François Bayrou lãnh đạo. Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí cũng đã phải đối mặt với tình trạng lượng độc giả suy giảm trong thời gian dài. Lượng truy cập vào các ứng dụng tin tức cũng giảm 13% chỉ trong vòng một năm.
Trước tình hình này, Liên minh Báo chí Thông tin Tổng hợp (Alliance de la presse d'information générale), tổ chức đại diện cho gần 300 nhật báo tại Pháp, đã lên tiếng phản đối việc Google triển khai công cụ AI Overviews tại nước này.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét