Gần một năm sau khi rút Hoa Kỳ khỏi nhiều tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc, ngày 07/01/2026, tổng thống Donald Trump ký một sắc lệnh khác rút Mỹ khỏi « các tổ chức, công ước và hiệp ước quốc tế trái với lợi ích của Hoa Kỳ », trong đó có GIEC - Ủy ban chuyên gia về khí hậu của Liên Hiệp Quốc. Đăng ngày: 08/01/2026 - 12:13Sửa đổi ngày: 08/01/2026 - 13:55 Tổng thống Donald Trump phát biểu trước các dân biểu đảng Cộng Hòa ở Hạ viện trong cuộc họp kín thường niên về chính sách, Washington, Hoa Kỳ ngày 06/01/2026. AP - Evan Vucci Thu Hằng
<!>
Tổng cộng Hoa Kỳ rút ra khỏi 66 tổ chức, được chia thành hai nhóm trong sắc lệnh của tổng thống Trump, theo trang mạng của Nhà Trắng. Nhóm thứ nhất liên quan đến 35 « tổ chức không thuộc Liên Hiệp Quốc » chủ yếu hoạt động về môi trường, bảo tồn thiên nhiên, khai thác khoáng sản, năng lượng tái tạo… Nhóm thứ hai gồm 31 « tổ chức Liên Hiệp Quốc », tập trung chủ yếu vào các ủy ban về kinh tế, hệ quả trong xung đột vũ trang (trẻ em, bạo lực tình dục), đặc biệt phải kể đến Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), hiệp ước nền tảng của tất cả các thỏa thuận quốc tế khác về khí hậu, được ký vào năm 1992 tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất Rio.
Tổng thống Trump « ra chỉ thị tất cả các bộ và cơ quan hành pháp thực hiện các bướcngay lập tức » rút Hoa Kỳ khỏi các tổ chức trên « càng sớm càng tốt. Đối với các tổ chức của Liên Hiệp Quốc, việc rút lui có nghĩa là ngừng tham gia hoặc tài trợ cho các thực thể đó trong phạm vi được pháp luật cho phép ».
Theo sắc lệnh của tổng thống Trump, Mỹ sẽ còn rút khỏi nhiều tổ chức khác vì « việc xem xét của ngoại trưởng vẫn đang được tiến hành ». Ngoại trưởng Marco Rubio, phối hợp với đại diện ngoại giao Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, được giao nhiệm vụ thi hành sắc lệnh được tổng thống Trump ký ngày 04/02/2025 về việc « rút Hoa Kỳ và chấm dứt tài trợ cho một số tổ chức của Liên Hiệp Quốc và xem xét lại sự hỗ trợ của Hoa Kỳ cho tất cả các tổ chức quốc tế » bị xem là đi ngược lại với lợi ích quốc gia, an ninh và thịnh vượng kinh tế hoặc chủ quyền của Mỹ.
Trả lời AFP, nhà phân tích Li Shuo, thuộc Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á, cho rằng việc Mỹ rút khỏi GIEC « là một đòn giáng mạnh vào hành động toàn cầu về khí hậu, làm rạn nứt sự đồng thuận mà khó khăn lắm mới đạt được và đặt ra thách thức lớn nhất đối với các nỗ lực về khí hậu kể từ khi thỏa thuận Paris được thông qua ».
TÒA BẠCH ỐC KHẲNG ĐỊNH GREENLAND PHẢI THUỘC HOA KỲ, STEPHEN MILLER TUYÊN BỐ KHÔNG AI DÁM ĐỐI ĐẦU QUÂN SỰ VỚI MỸ
Tối Thứ Hai, Ngày 5 tháng 1 năm 2026, Phó Chánh Văn Phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller công khai xác nhận lập trường của hành chánh Hoa Kỳ rằng Greenland phải trở thành một phần lãnh thổ của Hoa Kỳ, đồng thời nhấn mạnh không một quốc gia nào sẽ đối đầu quân sự với Hoa Kỳ về tương lai của hòn đảo lớn nhất thế giới này.
Phát biểu trong cuộc đối thoại với ký giả Jake Tapper của đài CNN, ông Miller cho biết quan điểm này không phải là điều mới mẻ hay bộc phát, mà đã là lập trường chính thức của chính phủ Hoa Kỳ từ đầu nhiệm kỳ hiện tại, và thực chất đã hình thành từ thời nhiệm kỳ trước của Tổng thống Trump. Theo ông Miller, Tổng thống Trump đã nhiều lần nói rõ quan điểm này và hành chánh Hoa Kỳ chưa từng thay đổi lập trường.
Cuộc tranh luận trở nên chú ý hơn sau khi phu nhân của ông Miller đăng tải hình ảnh bản đồ Greenland phủ cờ Hoa Kỳ với dòng chữ “SOON” trên mạng xã hội, chỉ vài giờ sau khi lực lượng đặc biệt Hoa Kỳ bắt giữ nhà độc tài Venezuela Nicolas Maduro và đưa sang New York để hầu tòa về các tội danh ma túy và vũ khí. Trước chất vấn của CNN, ông Miller bác bỏ mọi suy diễn võ lực, khẳng định đây là vấn đề chủ quyền và an ninh chiến lược dài hạn của Hoa Kỳ.
Ông Miller lập luận rằng Greenland chỉ có khoảng ba mươi ngàn dân cư, và câu hỏi cốt lõi cần được đặt ra là căn cứ pháp lý nào cho phép Đan Mạch tiếp tục kiểm soát Greenland như một thuộc địa. Theo ông, với tư cách là trụ cột quân sự của NATO, Hoa Kỳ có trách nhiệm bảo vệ vùng Bắc Cực, bảo vệ lợi ích của NATO, và vì lý do đó Greenland hiển nhiên phải thuộc về Hoa Kỳ để bảo đảm an ninh khu vực trước các mối đe dọa toàn cầu.
Phản ứng từ Âu Châu diễn ra nhanh chóng. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tuyên bố Greenland đã nhiều lần bày tỏ không muốn trở thành một phần của Hoa Kỳ, đồng thời cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ sử dụng võ lực để sáp nhập Greenland thì mọi quan hệ sẽ bị đình chỉ. Ngày hôm sau, lãnh đạo Pháp, Đức, Ý, Ba Lan, Tây Ban Nha và Anh quốc cùng ra tuyên bố chung khẳng định Greenland thuộc về người dân Greenland, và mọi quyết định liên quan chỉ có thể do Đan Mạch và Greenland định đoạt, dựa trên các nguyên tắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Hiến chương Liên Hiệp Quốc.
Trước những chỉ trích đó, ông Miller tái khẳng định lập trường cứng rắn của hành chánh Tổng thống Trump, nhấn mạnh không có nhu cầu và cũng không có lý do để đặt vấn đề Greenland trong bối cảnh một chiến dịch quân sự. Theo ông, thực tế địa chính trị cho thấy không một quốc gia nào sẽ chọn đối đầu quân sự với Hoa Kỳ về tương lai của Greenland, và đây là cuộc thảo luận chiến lược mà Hoa Kỳ sẽ tiếp tục tiến hành với cộng đồng quốc tế.
Nguồn: New York Post NT
Phân tích và biên tập: Luan Vo
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét