Trước hết, chúng tôi xin chúc quý vị một năm mới, 2026, an lành và vui vẻ. Bước sang năm 2026, bối cảnh chính trị Mỹ đang chuẩn bị cho một năm bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy cam go. Theo lịch sử, đảng của tổng thống đương nhiệm thường gặp khó khăn trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, và với việc đảng Cộng hòa hiện đang nắm giữ đa số sít sao ở cả Hạ viện và Thượng viện, năm 2026 sẽ là một cuộc trưng cầu dân ý quan trọng về năm thứ hai trong nhiệm kỳ thứ nhì của Tổng thống Trump.
<!>
Với sự trợ giúp của quả cầu pha lê (crystal ball) để biên soạn, và trí tuệ nhân tạo (AI) để kiểm chứng. Dưới đây là những sự kiện chính trị quan trọng sẽ xảy ra trong năm 2026. Thế nhưng khi nói chuyện tương lai thì kết cuộc ra sao, chúng ta vẫn phải chờ xem:
1. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026
Trọng tâm chính của năm 2026 sẽ là cuộc bầu cử diễn ra vào ngày 3 tháng 11 năm 2026. Toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 ghế Thượng viện sẽ được đưa ra bỏ phiếu.
Đây sẽ là một trong những thử thách chính trị lớn nhất đối với cả hai đảng chính, Cộng Hoà và Dân Chủ, nó sẽ định hình cho nền chính trị đầy biến động và tranh cãi của Hoa Kỳ, và nói không sợ sai là sẽ ảnh hưởng cho cả thế giới.
Hạ viện: Đảng Dân chủ chỉ cần giành thêm một vài ghế nữa để giành lại quyền kiểm soát. Mặc dù hầu hết các ghế được coi là "an toàn", nhưng khoảng 38 cuộc tranh đua quyết liệt (tập trung ở các tiểu bang như California, New York và Michigan) có thể sẽ quyết định đảng nào sẽ nắm quyền kiểm soát Hạ viện.
Thượng viện: Đảng Dân chủ vẫn phải đối mặt với một cuộc chiến khó khăn để giành được bốn ghế cần thiết nhằm kiểm soát Thượng viện, điều này đòi hỏi họ phải giành chiến thắng ở ít nhất hai trong số bốn tiểu bang mà Tổng thống Donald Trump đã thắng với cách biệt hai con số trong cuộc bầu cử năm 2024: Maine, North Carolina, Michigan and Georgia.
Cả hai đảng đều tin rằng họ có những ứng cử viên mạnh mẽ để thay thế Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa của tiểu bang North Carolina sắp nghỉ hưu Thom Tillis, và cuộc đua này được dự đoán sẽ là một trong những cuộc tranh cử Thượng viện tốn kém nhất vào năm tới.
Về mặt kỹ thuật, bản đồ chính trị hiện tại có lợi cho đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, một số cuộc đua quan trọng đã thu hút sự chú ý của toàn quốc: Những điểm yếu của đảng Dân chủ: Các ứng cử viên đương nhiệm ở Georgia (Jon Ossoff) và Michigan (ghế trống) đang phải bảo vệ vị trí của họ tại những tiểu bang có tính cạnh tranh cao trong cuộc bầu cử năm 2024.
Những điểm yếu của đảng Cộng hòa: Ghế thượng nghị sĩ tại Maine (do Susan Collins nắm giữ) vẫn là mục tiêu hàng đầu của đảng Dân chủ, vì đây là ghế duy nhất do đảng Cộng hòa nắm giữ tại một tiểu bang mà ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024.
Các cuộc bầu cử đặc biệt: Chúng ta cần chú ý đến các cuộc bầu cử đặc biệt ở Florida (bỏ trống bởi Marco Rubio) và Ohio (bỏ trống bởi JD Vance).
Thống đốc: 39 chức vụ thống đốc sẽ được quyết định tại 36 tiểu bang và 3 vùng lãnh thổ. Một số tiểu bang quan trọng như Wisconsin sẽ có cuộc tranh đua gay gắt vì các thống đốc đương nhiệm không tái tranh cử.
Các chủ đề chính về chính sách và chiến dịch tranh cử: Dưới đây là một số vấn đề lớn nhất định hình nền chính trị: Kinh tế và chi phí: Đảng Cộng hòa nhấn mạnh vấn đề "giá cả" và sức mạnh kinh tế như những thông điệp tranh cử chủ chốt.
Nhập cư: Chính quyền Trump dự định thực hiện chương trình thực thi pháp luật nghiêm khắc hơn vào năm 2026, có khả năng trở thành điểm nóng trong các chiến dịch tranh cử.
Văn hóa và Tòa án: Tối cao Pháp viện tiếp tục giải quyết các vụ án mang tính nhạy cảm về văn hóa, ảnh hưởng đến cuộc tranh luận chính trị quốc gia.
Lao động và quyền lợi người lao động: Các công đoàn đang huy động lực lượng mạnh mẽ để phản đối các chính sách của Đảng Cộng hòa, coi năm 2026 là chiến trường bảo vệ quyền lợi của người lao động.
2. Những cuộc tranh luận lập pháp và chính sách quan trọng
Quốc hội dự kiến sẽ phải giải quyết một số vấn đề "cần phải thông qua" và những vấn đề nổi bật trong suốt cả năm:
Thuế và Kinh tế: Dự kiến sẽ có một nỗ lực lớn nhằm thúc đẩy "Dự luật điều chỉnh ngân sách 2.0 (Budget Reconciliation 2.0)", trong đó đảng Cộng hòa có thể sẽ tập trung vào việc gia hạn hoặc mở rộng việc cắt giảm thuế, trong khi đảng Dân chủ nhấn mạnh những lo ngại về chi phí sinh hoạt (nhà ở, thực phẩm và chăm sóc sức khỏe).
Chăm sóc sức khỏe (Healthcare): Việc hết hạn các khoản trợ cấp tăng cường theo Đạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (ACA) sẽ là một điểm nóng lớn. Nếu không được gia hạn, hàng triệu người có thể phải đối mặt với việc tăng lệ phí bảo hiểm đáng kể, biến vấn đề này trở thành một vấn đề trọng tâm trong chiến dịch tranh cử.
Thương mại và ngoại giao: Một cuộc đánh giá đầy tranh cãi về Hiệp định USMCA (Hiệp định giữa Hoa Kỳ, Mexico và Canada) dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 7 năm 2026. Điều này, kết hợp với các cuộc thảo luận về thuế quan đang diễn ra, sẽ tác động mạnh mẽ đến quan hệ với các đồng minh ở Bắc Mỹ.
Kỹ nghệ và trí tuệ nhân tạo: Dự kiến sẽ có sự đồng thuận lưỡng đảng về quy định về trí tuệ nhân tạo, tập trung vào an ninh quốc gia, khả năng cạnh tranh sản xuất trong nước so với Trung cộng và vấn đề mất việc làm do sự thay thế bởi trí tuệ nhân tạo.
3. Những thay đổi chính trị đáng chú ý
Lãnh đạo Đảng Cộng hòa: Đây sẽ là chu kỳ bầu cử đầu tiên sau nhiều thập niên mà Đảng Cộng hòa không còn được lãnh đạo bởi Mitch McConnell (người đã tuyên bố nghỉ hưu khỏi vị trí lãnh đạo). John Thune sẽ lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Thượng viện trong chu kỳ này.
Việc nghỉ hưu: Những quyết định nghỉ hưu của các nhân vật nổi bật đang định hình lại cục diện chính trường. Tại Hạ viện, sự ra đi của những nhân vật như Marjorie Taylor Greene đã báo hiệu một số thay đổi nội bộ trong phe Cộng hòa, trong khi các thượng nghị sĩ kỳ cựu như Jeanne Shaheen (Đảng Dân chủ, tiểu bang New Hampshire) và Thom Tillis (Đảng Cộng hòa, tiểu bang Bắc Carolina) cũng sẽ nghỉ hưu.
Lễ kỷ niệm 250 năm thành lập quốc gia (Semiquincentennial): Tháng 7 năm 2026 đánh dấu kỷ niệm 250 năm thành lập Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ. Dự kiến chính quyền sẽ tập trung mạnh vào các chủ đề yêu nước trong suốt mùa hè, có thể sử dụng lễ kỷ niệm này làm bàn đạp cho chiến dịch tranh cử mùa thu.
4. Tóm tắt lịch trình chính trị
Thời Gian Sự Kiện
Tháng 1 - Tháng 6 Bầu cử sơ bộ ở nhiều tiểu bang.
Ngày 4 tháng 7 Kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc.
Bắt đầu cuộc tái thẩm định Hiệp định USMCA (Hiệp định giữa Hoa Kỳ, Mexico và Canada).
Tháng 9 - Tháng 10 Cao điểm của mùa tranh cử.
Nhiều khả năng Tối cao Pháp viện sẽ đưa ra phán quyết về các vụ án quan trọng liên quan đến quyền hành pháp.
Ngày 3 tháng 11 Ngày Bầu Cử trên toàn quốc.
5. Tình Hình Chiến Sự
Khi nói đến chính trị, thì không thể bỏ qua chiến tranh, bởi vì chính trị và chiến tranh gắn liền với nhau. Chiến tranh là bước cuối của chính trị. Điều đáng lo ngại là, bước ra khỏi cuộc tranh chấp chính trị thì dễ, thế nhưng bước ra khỏi chiến tranh vũ lực thì rất khó.
Nicolas Maduro bị còng tay trên chiến hạm USS Iwo Jima
Trong tuần lễ đầu năm, ngày 3 tháng 1 năm 2026, tổng thống Trump cho biết quân đội Hoa Kỳ đã thành công trong cuộc tấn công ban đêm vào Caracas, thủ đô Venezuela, và bắt giữ tổng thống Maduro cùng với vợ của ông ta là Cilia Flores.
Đây là trận chiến mở đầu cho sự thay đổi cho nền chính trị, cũng như tình hình chiến sự của Hoa Kỳ, có tầm ảnh hưởng mạnh mẽ đến toàn thế giới, nóng hay lạnh, bùng nổ hay lắng dịu, là do phản ứng của Nga, Trung cộng, Bắc Hàn, và Iran. Đây là điều đau thương nhất của con người, luôn xem chiến tranh vũ lực, với cái lý của kẻ mạnh, là biện pháp sau cùng để giải quyết vấn đề. Bởi vì: "Khi cái miệng không còn hiệu quả, thì tay chân sẽ lên tiếng."
Trong lịch sử, ngoài sự việc dính líu vào các cuộc nổi dậy lật đổ chính phủ ngoại quốc, trong đó có Việt Nam, Hoa Kỳ đã bốn lần tấn công và bắt giữ lãnh tụ của nước ngoài, với nhiều lý do khác nhau:
Emilio Aguinaldo (Philippines): Bị bắt giữ năm 1901 trong Chiến tranh Philippines-Mỹ, ông là tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Philippines thứ nhất. Sự kiện xảy ra dưới thời tổng thống thứ 25, William McKinley, thuộc đảng Cộng Hoà. Sau đó, ông đã tuyên thệ trung thành với Hoa Kỳ và rút lui khỏi đời sống chính trị. Ông ta qua đời trong bình yên năm 1964, thọ 95 tuổi.
Manuel Noriega (Panama): Là nhà lãnh đạo quân sự của Panama, Noriega bị bắt giữ vào tháng 1 năm 1990 sau cuộc tấn công vào Panama của Mỹ (Chiến dịch Just Cause). Ông bị đưa đến Mỹ để đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy. Sự kiện xảy ra dưới thời tổng thống tổng thống thứ 41, George H. W. Bush (Bush Bố), thuộc đảng Cộng Hoà. Sau đó bị dẫn độ bị dẫn độ và giam giữ tại Pháp và Panama vì tội giết người; ông ta qua đời năm 2017 ở tuổi 83 do biến chứng sau phẫu thuật não khi đang bị quản thúc tại gia ở Panama.
Saddam Hussein (Iraq): Sau cuộc tấn công vào Iraq năm 2003, cựu tổng thống Iraq bị lực lượng Mỹ bắt giữ vào tháng 12 năm 2003 gần Tikrit. Sau đó ông bị xét xử bởi một tòa án đặc biệt của Iraq và bị hành quyết, ở tuổi 69. Sự kiện xảy ra dưới thời tổng thống thứ 43, George W. Bush (Bush Con), thuộc đảng Cộng Hoà.
Nicolás Maduro (Venezuela): Trong một chiến dịch gần đây vào ngày 3 tháng 1 năm 2026, lực lượng quân đội Mỹ đã bắt giữ tổng thống Venezuela trong một cuộc tấn công quy mô lớn để đưa ông ta đến Mỹ, đối mặt với các cáo buộc khủng bố ma túy tại tòa án Mỹ. Sự kiện xảy ra dưới thời tổng thống thứ 47, Donald J. Trump, thuộc đảng Cộng Hoà.
Để tạm kết luận, xin nhắc quý vị rằng năm tới, âm lịch, sẽ là năm Bính Ngọ. Theo Can Chi của Á Đông thì Bính là một trong 10 Thiên Can, đứng thứ 3, tượng trưng cho Hỏa (lửa) Dương, phương Nam, mang ý nghĩa rực rỡ, mạnh mẽ như mặt trời, còn "Ngọ" là Địa Chi thứ 7 (con Ngựa), nên năm Bính Ngọ là năm Ngựa Lửa, mang năng lượng nóng và sôi động, cần sự điềm tĩnh để chế ngự. Như thế, năm Bính Ngọ sẽ đem lại nhiều biến động.
Nhân đây xin nhắc lại câu sấm truyền, được xem là của cụ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm:
Mã đề Dương cước anh hùng tận
Thân Dậu niên lai kiến thái bình.
Tạm hiểu nghĩa là
Đầu năm Ngọ (ngựa - 2026), cuối năm Mùi (dê - 2027), nhiều người danh tiếng chết
Năm Thân (khỉ - 2028) đến Dậu (gà - 2029) thì sẽ thấy Thái Bình.
Trong bốn năm 2026 đến 2029 đều nằm trong nhiệm kỳ của ông Trump. Nếu cụ trạng Trình đúng thì quả là điều mong muốn của con người trên thế giới hỗn loạn này.
Nhưng với chuyện tương lai, thì chúng ta hãy chờ xem. Hy vọng trong thời đại Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) này thì tử vi, bói toán không còn đúng như chúng ta vẫn tin tưởng, và như thế tử vi, bói toán chỉ là chuyện "người mù sờ voi" mà thôi. Thế nhưng nó cũng cho ta hy vọng, một điều mà con người luôn mong muốn, như Ann Frank đã từng viết trong quyển nhật ký của cô, mà cá nhân chúng tôi vẫn hy vọng là đúng trong bất kỳ hoàn cảnh hay thời gian nào:
"Cho dù với mọi chuyện đã xảy ra, tôi vẫn tin rằng con người, về bản chất, đều tốt bụng".
"Nơi nào có hy vọng, nơi đó có sự sống. Hy vọng tiếp thêm cho chúng ta lòng can đảm mới và giúp chúng ta mạnh mẽ trở lại."
Bùi Phạm Thành
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét