MỪNG TẾT TRUNG THU 2026! “CHÚ CUỘI ƠI! HẰNG NGA ƠI! XUỐNG ĐÂY CHƠI VỚI CHÚNG EM NHÉ”!*Trăng lên rồi! Trăng lên rồi! “Ánh trăng trắng ngà! Có cây đa to, có thằng Cuội già!...”-Các em thiếu nhi Việt Nam khắp nơi ơi! Tùng! Tùng! Tùng! Tết Nhi Đồng tới rồi! Mau mau chuẩn bị lồng đèn, bánh Trung Thu, mặc áo mới, cùng nhau đón chị Hằng Nga và chú Cuội từ cung trăng xuống chơi nhé! Còn 1 ngày nữa thôi, là Mừng Rằm Tháng Tám, Tết Trung Thu!
<!>
Năm nay, chị Hằng Nga nhớ mang theo thật nhiều bánh nướng ngon, kẹo ngọt, những chú thỏ ngọc dễ thương và cả một túi quà thật lớn nghen!
Còn chú Cuội ơi! Nhớ giữ chặt gốc cây đa nha, đừng để bay lên cung trăng nữa nhé! Xuống đây vui chơi với chúng em, cùng rước đèn, múa lân, ca hát và ăn bánh Trung Thu. Nhưng chú Cuội nhớ đừng nói dối nhiều quá, kẻo chị Hằng Nga giận, không cho ăn bánh, không chơi với chú nữa đâu! (Hu! Hu!)
Các em thiếu nhi Việt Nam nơi hải ngoại thân mến!
Dù sinh ra và lớn lên trên đất Mỹ, Canada, Úc, Pháp hay bất cứ nơi nào trên thế giới, nhớ nhé, các em vẫn có một quê hương Việt Nam thân yêu, với một truyền thống văn hóa tốt đẹp, qua bao nghìn năm cha ông để lại, với những chiếc lồng đèn ông sao, tiếng trống múa lân rộn rã, những câu chuyện cổ tích và vầng trăng sáng của tuổi thơ.
Mong các em luôn vui tươi, ngoan ngoãn, học giỏi, biết yêu thương ông bà, cha mẹ, gìn giữ tiếng Việt và tự hào về nguồn cội của mình!
Đặc biệt, trong đêm trăng sáng đoàn viên năm nay, chúng ta cũng xin dành một chiếc lồng đèn yêu thương, một phần bánh Trung Thu và một lời cầu chúc thân thương chân thành, đến những em bé bất hạnh đang sống trong cảnh nghèo khó, thiếu thốn, không được hưởng một tuổi thơ trọn vẹn tại quê nhà Việt Nam, dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, bao nhiêu năm nay, vẫn được xếp là những quốc gia, nghèo đói nhất thế giới! Nhiều gia đình ăn không đủ, nói gì lồng đèn, quà bánh!
Ước mong một ngày không xa, mọi trẻ em Việt Nam, đều được sống trong tình thương, được no ấm, tự do học hành, vui chơi và lớn lên với những ước mơ tươi đẹp! Trong một đất nước có tự do dân chủ!
Bởi vì, dù ở bên này hay bên kia đại dương, mọi trẻ em Việt Nam đều xứng đáng có một vầng trăng tuổi thơ riêng thật sáng, một chiếc lồng đèn thật đẹp và một nụ cười thật hồn nhiên!
Chúc các em một mùa Trung Thu 2026 thật vui, thật ngoan, thật nhiều bánh, thật nhiều quà, và nhớ để dành cho ông bà, cha mẹ mỗi người một miếng bánh nhé!
Chú Cuội và chị Hằng Nga đang chờ các em dưới ánh trăng vàng!
TRUNG THU VUI VẺ – TUỔI THƠ RẠNG NGỜI – TÌNH VIỆT MUÔN NƠI!
(Thân thương gửi đến các em thiếu nhi Việt Nam khắp năm châu.)
Từ thứ Sáu & thứ Bảy tuần này, Cộng đồng người Việt San Jose đón Tết Trung Thu 2026 – Tưng bừng Tại Grand Century Mall, California. (Năm ngoái có từ 5 đến 6 ngàn người tham dự!)
-Tết Trung Thu năm 2026 nhằm ngày thứ Sáu, 25 tháng 9. Tại San Jose, khu thương mại Grand Century Mall, là một trong những địa điểm quen thuộc của cộng đồng người Việt, đặc biệt trong các dịp lễ hội văn hóa, văn nghệ và sinh hoạt dành cho thiếu nhi.
Dưới đây là các sinh hoạt mừng Tết Trung Thu 2026 tại Grand Century Mall, với trọng tâm là những chương trình đã được công bố trong tháng 9.
*Tin mới nhất: Thứ Sáu hội chợ đêm, Thứ Bảy, Hội Tết Trung Thu lớn nhất hải ngoại, tại Grand Century Mall, San Jose.
*Tin Vui: Cơ Sở Thi Văn Lạc Việt, sẽ góp tay với hàng trăm phần quà, hàng trăm bao lì xì, với BTC, để trao tặng đến các em! mừng Tết!
Lễ Hội Trung Thu – Tết Nhi Đồng 2026
Thứ Bảy 26 tháng 9, 2026
4 giờ chiều – 10 giờ tối mỗi ngày
Grand Century Shopping Mall
1111 Story Rd, San Jose, CA 95122, United States
Vào cửa và đậu xe hoàn toàn miễn phí
Những sinh hoạt đặc biệt dành cho thiếu nhi:
Rước đèn Trung Thu và tặng lồng đèn
Các em nhỏ sẽ có dịp tham gia diễn hành lồng đèn, nhận lồng đèn miễn phí và quà tặng trong ngày hội.
Múa lân, văn nghệ và trò chơi dân gian
Chương trình giới thiệu các màn múa lân, âm nhạc, trình diễn văn hóa, trò chơi và sinh hoạt làm lồng đèn.
Bánh Trung Thu và quà tặng gia đình
Theo thông tin quảng bá, chương trình có phát bánh Trung Thu và quà miễn phí cho 500 gia đình đầu tiên.
Ngoài lễ hội Trung Thu, Thứ Sáu còn có Hội chợ đêm và ẩm thực
Chương trình của 365 Night Market, có hơn 50 gian hàng, thực phẩm đường phố, mua sắm, văn nghệ và xổ số trúng thưởng.
Vài hình ảnh Hội Tết Trung Thu tại trường Andrew Hill cuối tuần vừa qua:
VĂN NGHỆ: CHIẾC LỒNG ĐÈN NGÔI SAO CŨ (3 ĐỜI) CỦA BÀ!
(Truyện ngắn Mừng Tết Trung Thu, của Lê Văn Hải, thân tặng Tuổi Thơ Việt San Jose!)
-Chiều cuối tháng Chín, San Jose rộn ràng đón Tết Trung Thu. Dọc theo những con đường Story Road, Tully Road và khu thương mại Grand Century Mall, những chiếc lồng đèn đỏ, vàng treo thành từng dãy, đong đưa trong làn gió nhẹ. Các cửa tiệm bánh bày đầy bánh nướng, bánh dẻo, bánh hình con heo, con cá. Từng gia đình đưa con cháu đi sắm sửa, tiếng Việt xen lẫn tiếng Anh, tiếng cười nói hòa cùng những bài hát Trung Thu quen thuộc. Những em bé mặc áo dài đủ màu tung tăng bên cha mẹ, háo hức chờ đêm hội rước đèn. Giữa một thành phố Mỹ, không khí Tết quê nhà bỗng trở nên gần gũi, thân thương đến lạ!
Tối hôm ấy, tại một sân, trong khu sinh hoạt cộng đồng ở San Jose, tiếng trống múa lân vang lên rộn rã. Hàng trăm chiếc lồng đèn đủ màu lung linh dưới ánh trăng. Trên sân khấu, chị Hằng, chú Cuội xuất hiện giữa tiếng reo hò của các em nhỏ. Những chiếc bàn dài bày bánh Trung Thu, trái cây, kẹo và những món quà dành cho thiếu nhi. Các bậc cha mẹ tất bật chụp hình, trong khi những cụ già ngồi bên nhau, nhìn đàn cháu nhỏ vui chơi mà nhớ lại những mùa trăng xa xưa trên quê hương.
Giữa khung cảnh tưng bừng ấy, có một bà ngoại tóc bạc, ngồi lặng lẽ trên chiếc ghế xếp. Bên cạnh bà là bé Emily, cô cháu ngoại mười tuổi, sinh ra và lớn lên tại California. Emily nói tiếng Việt được một ít, nhưng mỗi khi bà kể chuyện dài, con bé thường nhăn mặt: “Ngoại nói English đi ngoại!” Bà chỉ cười. Hơn bốn mươi năm sống trên đất Mỹ, tuy bà đã hơi quen với tiếng Anh trong những sinh hoạt hằng ngày. Nhưng có những kỷ niệm nằm sâu trong trái tim, bà không biết phải kể bằng ngôn ngữ nào khác ngoài tiếng mẹ đẻ. Nhất là chuyện Tết Trung Thu.
Hôm nay, bà mang theo một chiếc hộp giấy cũ, được buộc cẩn thận bằng sợi dây đã bạc màu. Emily tò mò hỏi: “Ngoại đem theo gì vậy?” Bà mỉm cười: “Một món quà quý cho con. Nhưng phải đợi trăng lên, ngoại mới cho.” Con bé chưa kịp hỏi thêm, thì tiếng trống lân nổi lên. Nó reo vui, chạy ùa theo đám bạn. Bà ngồi nhìn theo, đôi mắt chợt xa xăm. Giữa San Jose của năm 2026, bà bỗng thấy hiện về một con đường làng của hơn nửa thế kỷ trước, nơi có mái nhà tranh, hàng cau trước ngõ và một người cha nghèo đang ngồi chẻ tre dưới ánh đèn dầu.
Ngày ấy, bà mới tám tuổi. Nhà nghèo, quanh năm cha mẹ làm lụng vất vả, đến Tết Trung Thu cũng chẳng có tiền mua cho con một chiếc lồng đèn. Thấy con gái đứng bên hàng rào, nhìn đám trẻ trong xóm khoe những chiếc đèn đủ màu, cha bà lặng lẽ vào nhà lấy con dao nhỏ, chẻ mấy thanh tre, tỉ mỉ uốn thành hình ngôi sao. Mẹ lấy giấy kiếng đỏ còn sót lại từ một chiếc đèn cũ, cắt từng miếng, dán lên khung tre. Cha đặt vào giữa một ngọn nến nhỏ, rồi nâng chiếc đèn lên, ngắm nghía như vừa hoàn thành một công trình thật lớn.
Đêm ấy, cha trao chiếc lồng đèn cho bà, bàn tay chai sần vuốt nhẹ mái tóc con gái: “Cha không có tiền mua đèn đẹp cho con. Nhưng đèn này cha tự làm, con có thích không?” Cô bé ôm chiếc đèn vào lòng, gật đầu lia lịa. Cha cười, dặn thêm: “Cầm cho chắc nghe con. Đèn tắt thì thắp lại. Đừng bỏ!”
Đó là chiếc lồng đèn duy nhất, đẹp nhất trong cuộc đời bà!
Nhiều năm sau, chiến tranh và những biến động của thời cuộc đã làm gia đình ly tán. Cha bà qua đời, mái nhà xưa không còn nữa. Trong những ngày phải rời bỏ quê hương, bà chỉ kịp mang theo một chiếc va-li nhỏ, đựng vài bộ quần áo, mấy tấm hình gia đình và chiếc lồng đèn ngôi sao đã xẹp lép, giấy kiếng rách gần hết. Có người nhìn thấy, ngạc nhiên hỏi: “Qua Mỹ mà còn mang theo cái thứ rách nát này làm gì?” Bà không trả lời. Người ta đâu biết đó là món quà cuối cùng cha làm cho bà, là chút hơi ấm còn sót lại của một mái nhà đã mất, là cả một trời tuổi thơ mà bà không bao giờ có thể tìm lại!
Những năm đầu trên đất Mỹ, cuộc sống vô cùng chật vật. Bà đi làm từ sáng sớm đến tối mịt, dành dụm từng đồng để nuôi con ăn học. Có những đêm trở về căn apartment nhỏ, mệt mỏi đến muốn bật khóc, bà lại mở chiếc va-li, lấy chiếc lồng đèn cũ ra ngắm. Nhìn những thanh tre sẫm màu, bà nhớ cha, nhớ mẹ, nhớ tiếng trống Trung Thu ngoài đầu ngõ. Bà đã từng ước ao, giá như được một lần trở lại căn nhà xưa, ngồi bên cha mẹ dưới ánh trăng rằm, ăn một miếng bánh nhỏ và nghe cha gọi tên mình.
Nhưng quê nhà đã xa, cha mẹ đã khuất, những điều giản dị ấy mãi mãi không còn.
Năm tháng trôi qua, bà lập gia đình, sinh con rồi có cháu. Những đứa con trưởng thành trên đất Mỹ, bận rộn với công việc, nhà cửa và cuộc sống riêng. Emily, đứa cháu ngoại đầu lòng, là niềm vui lớn nhất của bà. Từ ngày con bé chào đời, bà đã hát ru bằng tiếng Việt, dạy cháu gọi “ông, bà, cha, mẹ”, kể chuyện chú Cuội, chị Hằng và những đêm rước đèn quê ngoại. Nhưng càng lớn, Emily càng quen nói tiếng Anh. Những câu chuyện ngày xưa của bà, đôi khi trở nên xa lạ với thế giới của con bé.
Có lần, bà hỏi cháu: “Mai mốt ngoại không còn nữa, con có nhớ ngoại không?” Emily ôm cổ bà, cười khúc khích: “Ngoại đi đâu mà không còn? Ngoại phải ở với con hoài chứ!” Bà cũng cười, nhưng đêm ấy, nhìn cháu ngủ, bà bỗng thấy lòng mình se lại. Bà biết mình không thể ở với cháu mãi. Bà chỉ mong trước khi nhắm mắt, có thể trao lại cho con bé một chút gì kỷ niệm của gia đình, của quê hương, của những người thân mà cháu chưa từng được gặp.
Và bà chợt nghĩ đến chiếc lồng đèn của cha!
Suốt mấy tuần trước Trung Thu, mỗi buổi chiều, bà lại ngồi bên cửa sổ, cẩn thận sửa lại từng thanh tre, dán lại từng miếng giấy kiếng đỏ. Đôi bàn tay già run run, mắt đã mờ, có lúc phải tháo ra làm lại nhiều lần. Bà không muốn thay hết khung tre, bởi trên đó vẫn còn những mối buộc do chính tay cha làm. Bà giữ lại cả một vết cháy nhỏ trên góc đèn, nơi ngọn nến năm xưa đã vô tình bén vào giấy. Với người khác, đó chỉ là một chiếc đèn cũ kỹ. Với bà, từng thanh tre, từng mối dây, đều là dấu tích của một người cha đã khuất.
“Con gái của cha đã già rồi, cha ơi!” Có lần, bà vừa sửa đèn vừa thì thầm, nước mắt rơi xuống lớp giấy kiếng đỏ. “Không biết cha có nhìn thấy con không? Năm nay con muốn trao chiếc đèn này cho cháu ngoại của con…”
Tiếng gọi “Ngoại ơi!” của Emily kéo bà trở về với đêm hội San Jose. Con bé chạy đến, hai má đỏ hồng, tay cầm một chiếc lồng đèn điện tử mới tinh, nhấp nháy đủ màu và phát ra tiếng nhạc vui tai. “Ngoại coi! Đèn của con đẹp không?” Bà khen thật lòng, rồi nhẹ nhàng đặt chiếc hộp giấy lên đùi: “Còn đây là món quà ngoại dành cho con.”
Emily háo hức mở hộp, nhưng khi nhìn thấy chiếc lồng đèn ngôi sao nhỏ, cũ kỹ, con bé có vẻ thất vọng: “Sao ngoại không mua cái mới? Cái này cũ quá!” Bà vuốt nhẹ lên khung tre, chậm rãi đáp: “Ừ, cũ lắm rồi con. Hơn nửa thế kỷ đó. Hồi ngoại bằng tuổi con, ông cố đã làm chiếc đèn này cho ngoại.”
“Ông cố? Là ba của ngoại hả?”
“Ừ. Ông cố nghèo lắm, không có tiền mua lồng đèn. Ông phải tự chẻ tre, còn bà cố dán giấy. Hồi đó ngoại vui lắm, cứ ôm chiếc đèn chạy khắp xóm, khoe với bạn bè. Ngoại còn nhớ rõ bàn tay ông cố, nhớ cả giọng nói của ông…”
Bà ngừng lại, lấy trong hộp ra một tấm hình đen trắng đã ngả vàng. Trong hình, một người đàn ông gầy gò đứng bên cô bé tóc cắt ngang vai, trên tay cô bé là chiếc lồng đèn ngôi sao.
Emily nhìn thật lâu rồi hỏi: “Ông cố đâu rồi ngoại?”
“Ông cố mất lâu lắm rồi con. Ngoại nhớ ông cố nhiều lắm.”
“Vậy ngoại không bao giờ được gặp ông cố nữa hả?”
Bà lắc đầu. Emily nhìn tấm hình, rồi nhìn chiếc lồng đèn, giọng nhỏ hẳn: “Ngoại có buồn không?”
Bà ôm cháu vào lòng: “Có chứ con. Nhưng mỗi lần nhìn chiếc đèn này, ngoại lại thấy như ông cố vẫn còn ở bên ngoại.”
Emily im lặng. Con bé lấy ngón tay chạm nhẹ vào những thanh tre sẫm màu, rồi bất ngờ hỏi: “Đèn này ông cố làm hả ngoại?”
“Ừ, chính tay ông cố làm đó.”
“Vậy… con đang cầm cái, mà ông cố đã cầm hồi xưa?”
Bà gật đầu. Emily nâng chiếc đèn lên bằng cả hai tay, cẩn thận như sợ làm đau một vật gì rất quý. Một lúc sau, con bé hỏi: “Ngoại ơi, ông cố có thương con không?”
Câu hỏi bất ngờ khiến bà nghẹn lời. Bà nhìn đứa cháu nhỏ, đôi mắt bỗng nhòa đi: “Ông cố chưa được gặp con. Nhưng nếu còn sống, chắc ông cố thương con nhiều lắm. Vì con là cháu của ngoại mà!”
Emily ngẫm nghĩ, rồi áp chiếc lồng đèn vào ngực: “Vậy con cũng thương ông cố!”
Bà quay mặt đi, đưa tay lau vội giọt nước mắt.
Đúng lúc ấy, trên sân khấu, người điều khiển chương trình mời các em thiếu nhi chuẩn bị rước đèn. Tiếng trống lân nổi lên, những chiếc lồng đèn điện tử sáng rực cả một góc sân. Emily nhìn chiếc đèn mới của mình, rồi nhìn chiếc đèn ngôi sao của bà. Bất ngờ, con bé đặt chiếc đèn điện tử xuống ghế: “Ngoại ơi, con muốn đem đèn của ông cố đi rước đèn!”
Bà ngạc nhiên: “Con không thích đèn mới nữa sao?”
“Con thích. Nhưng đèn này đặc biệt hơn. Ngoại thắp sáng cho con đi!”
Bà lấy một ngọn đèn LED nhỏ, đặt vào giữa khung tre. Ánh sáng vàng dịu dàng xuyên qua lớp giấy kiếng đỏ, làm hiện lên một ngôi sao nhỏ lung linh giữa đêm hội. Không có tiếng nhạc, không có đèn màu nhấp nháy, nhưng dưới ánh trăng San Jose, chiếc lồng đèn cũ bỗng trở nên đẹp lạ thường.
Emily cầm đèn chạy được vài bước rồi quay lại: “Ngoại! Ngoại đi với con!”
“Ngoại già rồi, đi chậm lắm, con đi với các bạn đi!”
Con bé chạy trở lại, nắm lấy bàn tay nhăn nheo của bà: “Không sao. Con đi chậm với ngoại!”
Chỉ một câu nói ấy thôi mà lòng bà như có ai vừa chạm vào một miền ký ức xa xăm. Ngày xưa, khi bà còn bé, cha cũng đã nắm tay bà đi rước đèn trên con đường làng. Ông bước thật chậm để cô con gái nhỏ không bị vấp ngã. Hơn nửa thế kỷ sau, trên đất Mỹ, đứa cháu ngoại lại nắm tay bà, tình nguyện đi chậm để bà không bị bỏ lại phía sau.
Hai bà cháu hòa vào đoàn rước đèn. Tiếng trống lân rộn rã, tiếng trẻ thơ cười vang. Những chiếc áo dài Việt Nam đủ màu nổi bật giữa đám đông. Có em nói tiếng Việt, có em nói tiếng Anh, có em vừa đi vừa hát bài “Rước Đèn Tháng Tám” bằng giọng ngọng nghịu thật dễ thương. Các bậc cha mẹ đứng hai bên đường, vẫy tay chụp hình. Một cụ ông tóc bạc nhìn chiếc đèn ngôi sao trên tay Emily, bỗng mỉm cười: “Đèn này giống hệt đèn hồi nhỏ, tôi làm ở Việt Nam!” Bà ngoại cũng mỉm cười. Giữa hàng trăm chiếc đèn hiện đại, chiếc đèn tre nhỏ bé của cha bà vẫn đang sáng, vẫn được một đứa trẻ sinh ra trên đất Mỹ, nâng niu mang đi giữa đoàn người.
Bỗng Emily ngước lên hỏi: “Ngoại ơi, Trung Thu nghĩa là gì?”
Bà định kể cho cháu nghe về Rằm Tháng Tám, về chị Hằng, chú Cuội, về bánh nướng, bánh dẻo và những đêm trăng quê nhà. Nhưng nhìn bàn tay nhỏ đang nắm chặt tay mình, bà chỉ nói: “Trung Thu là dịp gia đình sum họp, là lúc người ta nhớ đến những người mình thương, dù họ đang ở rất xa.”
Emily nhìn bà: “Nhưng ông cố ở xa lắm, mình đâu có gặp được?”
Bà đặt bàn tay lên ngực cháu: “Có những người mình không còn gặp được nữa, nhưng tình thương của họ vẫn ở đây, con à. Giống như chiếc đèn này. Ông cố đã mất lâu rồi, nhưng đêm nay, ông cố vẫn đang đi rước đèn với hai bà cháu mình.”
Emily nhìn chiếc lồng đèn, đôi mắt tròn xoe. Rồi con bé bất ngờ đưa chiếc đèn lên cao, khẽ nói bằng tiếng Việt: “Ông cố ơi, con là Emily nè! Con đang cầm đèn của ông cố đó!”
Bà đứng sững. Giữa tiếng trống lân, tiếng nhạc và tiếng cười nói tưng bừng, bà bỗng nghe như có tiếng cha mình từ một miền xa thẳm vọng về: “Cầm cho chắc nghe con. Đèn tắt thì thắp lại. Đừng bỏ!”
Đêm đã khuya. Khi chương trình gần kết thúc, Emily vẫn ôm khư khư chiếc lồng đèn, không chịu trả lại cho bà. Con bé ngập ngừng hỏi: “Ngoại ơi, ngoại cho con giữ chiếc đèn này luôn được không?”
Bà nhìn cháu: “Con thích nó rồi à?”
“Dạ. Con muốn đem về treo trong phòng. Mai mốt con lớn, con sẽ kể cho các em của con nghe chuyện ông cố làm lồng đèn cho ngoại.”
Bà nghẹn ngào: “Nhưng chiếc đèn cũ lắm rồi. Con phải giữ cẩn thận nghe con.”
Emily gật đầu, rồi hỏi một câu khiến bà không cầm được nước mắt: “Ngoại ơi, mai mốt ngoại già hơn nữa, ngoại không đi rước đèn được, con đem đèn về nhà rước với ngoại, được không?”
Bà kéo cháu vào lòng, ôm thật chặt. Mái tóc mềm của con bé áp vào gò má nhăn nheo của bà. Bà muốn nói với cháu rằng có thể một ngày nào đó, ngoại sẽ không còn ngồi bên cửa sổ chờ cháu đi học về, không còn nấu những món ăn cháu thích, không còn đưa cháu đi xem múa lân mỗi mùa Trung Thu. Nhưng bà không nỡ nói. Bà chỉ hôn lên trán cháu, khẽ đáp: “Được chứ con. Chỉ cần con còn nhớ ngoại, ngoại sẽ luôn ở bên con.”
Trên đường về, Emily ngủ gục ở băng ghế sau xe, hai tay vẫn ôm chiếc lồng đèn ngôi sao. Bà ngoại ngồi phía trước, thỉnh thoảng quay xuống nhìn cháu. Ánh đèn nhỏ bên trong đã tắt, nhưng con bé vẫn giữ chặt chiếc đèn vào lòng, như sợ ai lấy mất.
Ngoài cửa kính, những con đường San Jose đã thưa xe. Ánh trăng rằm lặng lẽ soi xuống những mái nhà, những hàng cây và những khu phố đang chìm dần vào giấc ngủ. Bà nhìn vầng trăng, nhớ đến đêm Trung Thu năm xưa, khi cha còn sống, mẹ còn ngồi bên hiên nhà và cô bé tám tuổi sung sướng ôm chiếc đèn tre chạy theo đám bạn. Bà đã đi qua hơn nửa thế kỷ, qua chiến tranh, chia lìa, những năm tháng tha hương và biết bao mùa Trung Thu không còn được ngồi bên cha mẹ. Bà cứ ngỡ những kỷ niệm ấy rồi sẽ theo mình vào lòng đất, không ai còn nhớ đến.
Nhưng đêm nay, bà đã thấy cha mình trở về trong ánh mắt của đứa cháu nhỏ. Chiếc lồng đèn mà ông làm bằng đôi bàn tay chai sần năm xưa, giờ đây đang nằm trong vòng tay một đứa trẻ sinh ra ở California, cách quê nhà nửa vòng trái đất.
Bà khẽ mỉm cười, thì thầm như nói với cha: “Cha ơi, con đã giữ được chiếc đèn của cha. Hôm nay, con trao lại cho cháu của cha rồi…”
Bỗng từ băng ghế sau, Emily cựa mình, mắt vẫn nhắm nghiền, miệng nói lí nhí trong giấc ngủ: “Ngoại ơi… đừng bỏ đèn của ông cố nha…”
Bà quay xuống, nước mắt trào ra.
“Ừ, ngoại không bỏ đâu con!”
Rồi bà chợt hiểu, món quà quý nhất mà mình vừa trao cho cháu không phải là chiếc lồng đèn cũ, mà là một phần đời của cha, một phần tuổi thơ của bà, là tình thương của những người đã khuất, vẫn còn được tiếp nối trong một gia đình Việt Nam nơi đất khách.
Chiếc xe lặng lẽ đi qua những con đường San Jose. Vầng trăng Trung Thu vẫn sáng trên bầu trời California, như đã từng sáng trên mái nhà tranh quê cũ. Dưới ánh trăng ấy, một người bà tóc bạc, vừa trao lại cho cháu mình một ngọn đèn, thế hệ tiếp nối! để mai này, dù bà không còn nữa, đứa trẻ vẫn có thể tìm thấy trong ánh sáng nhỏ bé ấy hình bóng của ông bà, tiếng nói của gia đình và con đường trở về với cội nguồn.
Bởi có những chiếc lồng đèn chỉ sáng trong một đêm Trung Thu, nhưng cũng có những chiếc lồng đèn được thắp lên bằng tình thương của nhiều thế hệ.
Và khi một đứa cháu còn biết nâng niu món quà của ông bà, thì dù người xưa đã khuất, ánh sáng của tình gia đình vẫn không bao giờ tắt. Chưa bao giờ Bà hưởng một đêm Trung Thu tràn đầy niềm vui sướng trong lòng như thế! Một cái đèn cũ, nối tiếp 3 thế hệ! Hạt giống đã gieo, sẽ mọc lên tươi tốt, dù…trên…đất lạ!
(Mừng Tết Trung Thu 2026, LVH)
Tin Quốc Tế Đó Đây
Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc Khai Mở Một Tuần Lễ Ngoại Giao Cấp Cao Với
(Hình REUTERS via A - Eduardo Munoz: Logo Liên Hiệp Quốc tại trụ sở ở New York, Hoa Kỳ, ngày 21/9/2021.)
-Hôm 22/9/2026, tại New York (Hoa Kỳ), Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc khai mở một tuần lễ gặp gỡ giữa các nhà lãnh đạo trên khắp thế giới, trong bối cảnh các cuộc khủng hoảng ngày càng gia tăng và Liên Hiệp Quốc đang suy yếu. Đây là dịp để lãnh đạo các nước trình bày lập trường của mình trước cộng đồng quốc tế.
Kỳ họp năm nay diễn ra trong bối cảnh Liên Hiệp Quốc đang phải đối mặt với khủng hoảng tài chánh và uy tín, trong khi nhiều xung đột kéo dài vẫn chưa được giải quyết. Chiến tranh tại Ukraine đã kéo dài hơn 4 năm. Trí tuệ nhân tạo giờ đây cũng trở thành một mối lo ngại, trong khi các biện pháp phòng chống đại dịch cũng cần được xem xét lại hoặc đưa ra quyết định. Khu vực Trung Đông, cuộc chiến với Iran, eo biển Hormuz bị phong tỏa và các căng thẳng trong khu vực có thể sẽ là những chủ đề chi phối phần lớn các cuộc thảo luận. Thông tín viên Carrie Nooten của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tại New York tường trình:
Trước thềm Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, giá dầu thô đã giảm xuống dưới 100 Mỹ kim, trong bối cảnh hy vọng có những cải thiện về ngoại giao trong tuần này. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có xác nhận nào về một cuộc gặp giữa ông Donald Trump và người đồng cấp Iran, dù Tổng thống Hoa Kỳ tuyên bố sẵn sàng gặp. Ông Massoud Pezeshkian đã nhận được thị thực để đến New York, nhưng một phần đoàn tùy tùng của ông lại không thể đi cùng, như phía Hoa Thịnh Ðốn đã xác nhận hôm 21/9.
Điều này có thể khiến các cuộc đàm phán mới (nếu có) với Teheran khởi đầu trên một nền tảng không mấy thuận lợi.
Các nước vùng Vịnh, năm 2025 từng đã kín đáo bàn bạc về hồ sơ Gaza tại New York, cho biết nhiều khả năng sẽ không tổ chức cuộc họp nào trong tuần này, nhưng các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào Yemen và Ả Rập Saudi chắc chắn sẽ chiếm phần lớn nội dung trong các cuộc gặp song phương của họ.
Cần theo dõi sát lập trường của các nước trung gian hòa giải là Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, Oman và Pakistan.
Một năm sau Tuyên bố New York, được 142 quốc gia thông qua, một phiên họp về việc khai triển giải pháp hai Quốc gia (Palestine - Do Thái) sẽ diễn ra vào thứ Ba này.
Cuối cùng, Thủ tướng Do Thái, Benyamin Netanyahou dự kiến sẽ có mặt tại New York vào thứ Năm (24/9): Do Thái trông đợi kỳ họp Đại Hội Đồng lần này sẽ giúp hồi sinh các Hiệp định Abraham, bất chấp bối cảnh khu vực đang vô cùng căng thẳng.
Giảm Leo Thang Xung Đột Tại Ukraine, Trọng Tâm Cuộc Gặp Trump - Zelensky Bên Lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc
(Hình AP / Alex Brandon: Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump (phải) tiếp Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky bên lề thượng đỉnh Liên minh Phòng thủ Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 8/7/2026.)
-Hôm 22/9/2026, Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky đến New York và sẽ gặp nguyên thủ Hoa Kỳ Donald Trump, trước khi phát biểu trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc vào ngày 23/9.
Cuộc gặp này diễn ra 15 ngày sau chuyến công du Kyiv của hai Đặc sứ Hoa Kỳ Steve Witkoff và Jared Kushner. Thông tín viên Lucas Lazo của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) từ Kyiv cho biết Kyiv trông đợi điều gì từ cuộc gặp song phương này:
“Thật khó để xác định các động cơ thực sự của chủ nhân Tòa Bạch Ốc. Sau khi hối thúc Kyiv ngừng tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, hôm 21/9, Donald Trump đã mô tả cuộc chiến này là “lố bịch và không hồi kết”.
Theo ông, các cuộc tấn công của Ukraine đã làm gián đoạn hoạt động sản xuất dầu diesel của Nga và góp phần làm tăng giá xăng dầu ở Hoa Kỳ. Đây là một cách giải thích phiến diện bởi vì, chính sự can thiệp quân sự của Hoa Kỳ tại Iran đang có tác động nặng nề đối với thị trường năng lượng thế giới.
Dù vậy, chừng đó cũng đủ để Volodymyr Zelensky tái khẳng định mong muốn thảo luận các biện pháp giảm leo thang căng thẳng, có thể mở đường cho các cuộc đàm phán hòa bình thực chất với Nga.
Trọng tâm cuộc gặp của ông với Donald Trump có thể là một Thỏa thuận Ngừng bắn vào các cơ sở năng lượng, theo đó, Ukraine sẽ không tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, và Mạc Tư Khoa sẽ không gây áp lực lên mạng lưới điện Ukraine, vốn đã bị kiệt quệ khi mùa Đông đang đến gần.
Ngoài ra, Kyiv cũng đang đề nghị Hoa Kỳ bảo đảm Nga sẽ tuân thủ thỏa thuận, nhưng bản chất của những bảo đảm đó hiện vẫn chưa rõ ràng. Tổng thống Ukraine dự kiến cũng sẽ yêu cầu Hoa Kỳ cấp thêm phi đạn cho hệ thống Patriot cũng như là kỹ thuật sản xuất phi đạn bắn chặn tại Ukraine”.
Tổng Thống Pháp: Cuộc Gặp Với Tổng Thống Hoa Kỳ “Mang Tính Xây Dựng Rất Cao”
-Hôm 21/9/2026, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã gặp nguyên thủ Hoa Kỳ Donald Trump ngay khi đến New York để tham dự Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc.
Ông Macron đã đề xuất một số sáng kiến nhằm kiềm chế đà tăng vọt giá dầu đang tác động mạnh mẽ nền kinh tế toàn cầu. Nguyên thủ Pháp tỏ ra hài lòng và đánh giá cuộc thảo luận “mang tính xây dựng rất cao”.
Liên quan đến eo biển Ormuz, nơi diễn ra 20% hoạt động thương mại toàn cầu về chất đốt, Tổng thống Pháp cho báo giới biết là một số giải pháp đã được đề cập, có thể cho phép, mà không cần phải đạt được một thỏa thuận toàn diện, tìm ra những phương thức và biện pháp để cho nhiều tàu container và tàu chở dầu hơn có thể qua lại, nhưng ông không cung cấp thêm chi tiết.
Một nguồn tin ngoại giao cho biết, Pháp cũng sẵn sàng tham gia “bảo đảm an ninh” cho các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ả Rập Saudi đang bị lực lượng Houthi Yemen thân Iran nhắm mục tiêu, theo một “cách tiếp cận hoàn toàn mang tính phòng thủ”.
Về chiến tranh Ukraine, ông Emmanuel Macron cũng đã thảo luận với Tổng thống Hoa Kỳ về sự cần thiết phải hỗ trợ Kyiv “nhanh hơn nữa và mạnh mẽ hơn nữa” về phi đạn đánh chặn.
Theo thông tấn xã AFP, trước cuộc gặp, ông Emmanuel Macron cam kết sẽ nói chuyện “hoàn toàn thẳng thắn” với Tổng thống Donald Trump, nhằm cố gắng “hướng ông ấy tới những quyết định đúng đắn”, đặc biệt liên quan đến Ukraine. Mục tiêu của Paris là cố gắng thuyết phục nguyên thủ Hoa Kỳ “duy trì nỗ lực hỗ trợ Ukraine” và “gia tăng sức ép đối với Nga”.
Lần Đầu Tiên Anh Quốc và Hoa Kỳ Phóng Ngư Lôi Từ Một Tàu Ngầm Tự Hành tác chiến dưới biển của Liên minh Phòng thủ Bắc Đại Tây Dương (NATO)
Ảnh AP - David Parody, minh họa: Tàu ngầm HMS Ambush thuộc Hải quân Hoàng gia Anh Quốc cập cảng tại Căn cứ Hải quân Gibraltar ngày 20/7/2016.)
-Chuyên gia Sidharth Kaushal, thuộc Viện Rusi, một trung tâm nghiên cứu chuyên về quốc phòng, cũng nhận định đây là một bước tiến “đáng chú ý”. Ông nói với thông tấn xã AFP: “Việc sử dụng một loại vũ khí có khả năng gây sát thương cho thấy các hệ thống tự hành có thể đảm nhiệm những vai trò vượt xa việc giám sát đơn thuần”.
Thông báo về vụ phóng ngư lôi được đưa ra một ngày trước cuộc gặp đầu tiên của Thủ tướng Anh Quốc Andy Burnham và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, dự kiến diễn ra hôm 22/9 bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại New York, và trong bối cảnh các nước phương Tây đang nỗ lực hiện đại hóa năng lực quân sự nhằm đối phó với những mối đe dọa do Nga và Iran gây ra.
Hoa Kỳ Kêu Gọi Các Đồng Minh Đầu Tư Vào Bắc Cực
(Ảnh The Canadian Press - Keito Newman, minh họa: Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store trong buổi thuyết trình về Bắc Cực tại Đại học Ottawa tại Ottawa, Gia Nã Ðại, ngày 21/9/2026.)
-Một ngày trước khi ký kết Thỏa thuận An ninh về Greenland, hôm 21/9/2026, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio nhấn mạnh sự cần thiết phải đầu tư vào Bắc Cực, trong cuộc họp với các đồng cấp đến từ 7 quốc gia trong khu vực.
Cuộc gặp, được tổ chức tại một khách sạn lớn ở New York, bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, quy tụ những người đồng cấp đến từ Gia Nã Ðại, Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển, cùng đại diện quần đảo Faroe và Greenland.
Theo một thông cáo, ông Rubio cho biết, “các đồng minh nhất trí rằng an ninh của Bắc Cực đòi hỏi những khoản đầu tư liên tục nhằm bảo vệ khu vực trọng yếu này và răn đe các đối thủ cạnh tranh chiến lược”. Các bên cũng thảo luận về việc tăng cường trách nhiệm an ninh, phát triển năng lực quân sự và kinh tế tự chủ, cũng như đầu tư cho hạ tầng thiết yếu.
Hôm 22/9, Greenland, Đan Mạch và Hoa Kỳ ký kết tại trụ sở Liên Hiệp Quốc một Thỏa thuận liên quan đến vùng lãnh thổ Bắc Cực này. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khẳng định văn bản, đã được Tổng thống Donald Trump loan báo hồi tuần trước, sẽ công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch, cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland.
Về phía Hoa Kỳ, thỏa thuận sẽ ngăn Trung Quốc và Nga thiết lập căn cứ quân sự tại Greenland, đồng thời mở đường cho việc tăng cường sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ tại đây.
Ngoài ra, các bên cũng bàn về hợp tác giữa Hoa Kỳ, Gia Nã Ðại và Phần Lan trong việc xây dựng một đội tàu phá băng. Trước đó, Hoa Kỳ đã thông báo mua 11 tàu phá băng từ Phần Lan cho lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ, hiện chỉ có ba tàu loại này và đều đã cũ.
Theo người đứng đầu ngành ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu (EU), bà Kaja Kallas, Âu Châu cũng cần thêm tàu phá băng để củng cố sự hiện diện tại Bắc Cực, trong bối cảnh khu vực này ngày càng thu hút sự quan tâm của các cường quốc, khi băng tan mở ra những tuyến hàng hải mới và khả năng tiếp cận nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ.
Trung Quốc, Nga và Hoa Kỳ đang tăng cường sự hiện diện tại khu vực này, đặc biệt vì nơi đây có nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ và ngày càng trở nên dễ tiếp cận hơn khi băng tan và các tuyến hàng hải mới mở ra do tác động của biến đổi khí hậu.
Bốn Kênh Truyền Hình Lớn của Hoa Kỳ, Bao Gồm Cả Fox News, Ngừng Cung Cấp Video Về Trump Để Ủng Hộ CNN
(Hình AP - Julia Demaree Nikhinson: Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump trả lời phóng viên trước khi lên chuyên cơ Air Force One ngày 21/9/2026, tại Căn cứ Andrews, tiểu bang Maryland, Hoa Kỳ.)
-Ngày 21/9/2026, bốn kênh truyền hình lớn của Mỹ là ABC, CBS, Fox News và NBC thông báo ngừng tham gia vào hệ thống cung cấp tin tức truyền hình về các chuyến đi của ông Donald Trump để ủng hộ CNN. Ngoài ra, 3 kênh truyền thông khác là CNN, MSNow và Politico đã đệ đơn kiện chính quyền Trump về việc cấm các phóng viên của hãng vào Tòa Bạch Ốc.
Hôm 19/9/2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thông báo lệnh cấm “có hiệu lực ngay lập tức” đối với các hãng CNN, MSNow và Politico, khi cáo buộc họ “đưa tin giả”, “thông tin sai lệch”.
Theo giải thích từ thông tấn xã AFP, 5 kênh truyền hình lớn của Hoa Kỳ là ABC, CBS, CNN, Fox News và NBC nằm trong nhóm báo chí Tòa Bạch Ốc, cung cấp tin tức, hình ảnh về các chuyến đi của Tổng thống Hoa Kỳ. Việc 5 mạng lưới truyền hình lớn của Hoa Kỳ thuộc nhóm truyền thông Tòa Bạch Ốc từ chối đưa tin về Tổng thống để thể hiện tình đoàn kết, đang gây ra các vấn đề trong việc đưa tin về Trump bởi vì cả 5 kênh truyền hình này đã có những thỏa thuận chia sẻ hình ảnh của họ với các hãng truyền thông khác trên thế giới.
Ví dụ, kênh truyền hình CNN lẽ ra phải đưa tin về Donald Trump hôm 21/9 với tư cách là một thành viên trong nhóm truyền thông đưa tin về Tổng thống. Từ Atlanta, thông tín viên Edward Maille của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) cho biết thêm thông tin:
“Tổng thống Donald Trump vừa khánh thành một sân trực thăng mới tại Tòa Bạch Ốc. Hình ảnh được Tòa Bạch Ốc phát lại, nhưng bài phát biểu của ông không thể nghe rõ vì không có sự hiện diện của một nhà báo truyền hình nào có micro.
Đây chính là điều mà người dẫn chương trình Bianca de la Garza đã lưu ý trên kênh truyền hình bảo thủ Newsmax: “Không có micro vì không có máy quay của nhóm phóng viên đi theo Tổng thống. Đây có lẽ là một ví dụ cho thấy Tòa Bạch Ốc trong tình huống ‘gậy ông đập lưng ông’”.
Trên MSNow, kênh truyền thông bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm, nhà báo Jonathan Lemire, người làm việc cho kênh này, tuyên bố rằng các nhà báo sẽ tiếp tục công việc của họ bất chấp tình hình này: “Rõ ràng, điều này sẽ không ngăn cản giới truyền thông làm công việc của họ. Lệnh cấm này sẽ không thể ngăn cản các nhà báo tại MSNow và hai kênh truyền thông khác làm công việc của họ cũng như là đưa tin về chính quyền Trump. Đó là toàn bộ ý nghĩa của một nền báo chí tự do”.
Tổng thống Donald Trump đã phát biểu sau cuộc gặp với Thị trưởng New York, ông Zohran Mamdani. Ông Trump bảo vệ lệnh cấm của mình đối với 3 hãng truyền thông này: “Tôi có nghĩa vụ không cho phép tin giả lan truyền. Nó rất có hại cho đất nước, rất có hại cho an ninh quốc gia. Vì vậy, tôi có nghĩa vụ đó. Chúng tôi sẽ xem mọi việc diễn biến như thế nào”.
Nhiều hãng truyền thông khác đã thông báo các biện pháp thể hiện sự đoàn kết, chẳng hạn như tờ New York Times và Washington Post, sẽ không đăng tải hình ảnh về chuyến đi của Tổng thống Donald Trump vào thứ Hai tuần này”.
Bộ Tài Chánh Hoa Kỳ: Các Hãng Hàng Không Iran Bị Cấm Bay Trên Khắp Thế Giới Kể Từ Ngày 23/9
(Ảnh AP / Hasan Sarbakhshian - tư liệu, chụp tháng 6 năm 2003: Một chiếc Boeing 747 của hãng Hàng không Quốc gia Iran tại phi trường quốc tế Mehrabad ở Teheran.)
-Chính quyền Trump tiếp tục gia tăng sức ép đối với Iran. Hôm 21/9/2026, Bộ trưởng Tài chánh Hoa Kỳ Scott Bessent cảnh báo kể từ ngày 23/9, các hãng hàng không Iran sẽ không thể hoạt động ở bất cứ đâu trên thế giới do các Lệnh Trừng phạt của Hoa Kỳ.
Trả lời phỏng vấn đài truyền hình CNBC, ông Bessent tuyên bố khi máy bay Iran hạ cánh, không ai được phép cung cấp nhiên liệu hay các dịch vụ hỗ trợ hạ cánh cho các hãng này, nếu không muốn bị loại khỏi hệ thống đồng Mỹ kim.
Bộ Tài chánh Hoa Kỳ, cơ quan chủ đạo trong chiến dịch gây sức ép kinh tế với Iran, hồi đầu tháng đã đưa toàn bộ ngành hàng không Iran vào danh sách đen, với cáo buộc Teheran sử dụng lĩnh vực này để vận chuyển vũ khí, nhân sự và hàng hóa bất hợp pháp. Ngoài hai hãng hàng không lớn nhất là Mahan Air và Iran Air vốn đã bị trừng phạt từ trước, nay có thêm 27 hãng vận tải khác trong danh sách.
Lệnh Trừng phạt đã bắt đầu có tác động cụ thể: Theo thông tấn xã AFP, Iraq thông báo sẽ ngừng các chuyến bay của hãng hàng không Iran kể từ rạng sáng thứ Ba (22/9), còn Mahan Air trước đó cũng đã tạm ngừng các chuyến bay đến Thổ Nhĩ Kỳ và Oman.
Về phía Trung Quốc, đối tác kinh tế hàng đầu và cũng là bên hậu thuẫn ngoại giao cho Iran, hôm 22/9, Bắc Kinh đã lên tiếng phản đối, gọi các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ là “bất hợp pháp”. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Quách Gia Côn (Guo Jiakun) khẳng định, Bắc Kinh luôn phản đối các Lệnh Trừng phạt đơn phương không có cơ sở theo luật quốc tế, hay được Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc thông qua.
“Văn Phòng Tái Di Dân “: Chính Quyền Trump Trục Xuất Bí Mật Di Dân Sang Nước Thứ Ba
(Hình Studio graphique FMM: RFI và France 24 cùng 24 cơ quan truyền thông tham gia cuộc điều tra do Forbidden Stories điều phối mang tên “The Deportation Project” về việc Hoa Kỳ trục xuất di dân bất hợp pháp sang nước thứ ba.)
-Một cuộc điều tra của tổ chức Forbidden Stories cùng 26 cơ quan báo chí đối tác, trong đó có Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI), đã phanh phui chính sách trục xuất hàng loạt người nhập cư do chính quyền Trump ngấm ngầm khai triển, thông qua một cơ quan có tên gọi gây tranh cãi: “Office of Remigration”, tạm dịch là “Văn phòng Tái di dân “.
Trục xuất hàng loạt người nhập cư vốn là một trong những cam kết tranh cử nổi bật của ông Donald Trump. Trước tình trạng nhiều nước từ chối tiếp nhận lại công dân của mình, Tòa Bạch Ốc đã lập ra cơ quan đưa di dân bị trục xuất sang các nước thứ ba, chủ yếu ở Phi Châu và Mỹ Châu La-tinh. Để điều hành chính sách này, một cơ quan nhỏ mang tên “Văn phòng Tái di dân “ đã được thành lập từ tháng 6 năm 2025, trực thuộc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
Điều đáng chú ý là việc thành lập cơ quan này chưa từng được công khai, mà chỉ được nhắc đến như một sự “tái cơ cấu hành chánh” trong văn bản gửi Quốc hội Hoa Kỳ. Theo nhật báo Washington Post, kể từ năm 2025, hơn 25.000 người di cư đã bị đưa sang các nước thứ ba, trong tổng số gần 1 triệu vụ trục xuất. Mục tiêu của chính sách này là tạo hiệu ứng răn đe, khiến di dân phải tự nguyện rời Hoa Kỳ.
Chính sách này đã vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ. Nhiều tổ chức phi chính phủ như Amnesty International và các chuyên gia Liên Hiệp Quốc tố cáo đây là hành vi vi phạm Luật pháp Quốc tế. Ngay trong Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, nhiều nhà ngoại giao kỳ cựu đã từ chức để phản đối. Chính quyền Hoa Kỳ cũng bị cáo buộc làm ngơ trước điều kiện giam giữ tồi tệ, thậm chí là tra tấn, tại các nước tiếp nhận.
Theo Washington Post, trong kỳ họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc đang diễn ra, các viên chức phụ trách cơ quan trên của Hoa Kỳ đã liên tục gặp gỡ các phái đoàn Phi Châu và Mỹ Châu La-tinh, nhằm tìm thêm nhiều nước thứ ba sẵn sàng tiếp nhận di dân bị trục xuất khỏi Hoa Kỳ.
TIN VẮN - QUỐC TẾ - TIN TỔNG HỢP
(AFP/Reuters/RFI) – Luân Đôn chấp thuận hỗ trợ hậu cần quân sự cho Ả Rập Saudi giúp đối phó với Houthi Yemen thân Iran. Hôm 22/9/2026, Bộ trưởng đặc trách Quốc phòng, ông Luke Pollard thông báo đây là cách bảo đảm “an ninh quốc gia” của Anh Quốc và “sự lưu thông thông suốt của hàng hải”. Tối 21/9, Thủ tướng Anh Quốc Andy Burnham cũng thông báo một máy bay tiếp liệu của Không quân Hoàng gia Anh Quốc sẽ sớm đảm nhiệm việc tiếp nhiên liệu trên không cho các chiến đấu cơ Typhoon do Anh Quốc sản xuất mà Ả Rập Saudi đang sử dụng. Sứ mệnh này có thể kéo dài nhiều tuần.
(AFP/RFI) – Liên Hiệp Âu Châu (EU) và Phi Luật Tân tiến rất gần tới việc ký kết một Hiệp định Thương mại Tự do, sau khi đạt được “bước tiến lớn” trong đàm phán. Sau cuộc họp trực tuyến hôm 22/9/2026, ủy viên Thương mại Liên Hiệp Âu Châu, ông Maros Sefcovic và đồng nhiệm Phi Luật Tân, Cristina Roque, thông báo hai bên đã đạt “thỏa thuận về nguyên tắc”. Thỏa thuận sẽ tăng cường quan hệ với Phi Luật Tân, một trong những nền kinh tế năng động nhất Đông Nam Á, với tiềm năng tăng trưởng khoảng 18 tỉ Euro trong lĩnh vực hàng hóa và 10 tỉ Euro trong dịch vụ. Liên Hiệp Âu Châu khởi động đàm phán với Phi Luật Tân cách nay khoảng 10 năm, nhưng tiến trình bị đình chỉ năm 2017 và nối lại vào năm 2024.
(RFI) – Nga xuất cảng “chế độ cai trị bằng nỗi sợ hãi” để đàn áp những người đối lập ở ngoại quốc. Báo cáo của Mariana Katzarova, chuyên gia của Liên Hiệp Quốc về tình hình nhân quyền tại Nga, được công bố hôm 21/9/2026 tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc ở Geneva (Thụy Sĩ). Bà Katzarova cho biết Nga dưới thời Vladimir Putin đang tiến hành “đàn áp xuyên quốc gia”. Sau nhiều năm truy đuổi những người chống đối trong nước, Ðiện Cẩm Linh đã mở rộng một chiến lược khủng bố có hệ thống và được thể chế hóa tại Trung Á, vùng Kavkaz và Âu Châu. Hoạt động này gia tăng mạnh kể từ khi Nga xâm lược Ukraine, hàng trăm ngàn dân Nga đã rời khỏi đất nước, xã hội dân sự lưu vong ngày càng phát triển, kéo theo sự gia tăng của các cơ chế mà chính quyền Nga sử dụng để đàn áp họ.
(Le Figaro/RFI) – Trí thông minh nhân tạo: OpenAI đề xuất Tòa Bạch Ốc liên minh với các cơ quan quản lý AI của ngoại quốc. Đề xuất của OpenAI, công ty tạo ra ChatGPT, được đưa ra ngày 21/9/2026, để dựa vào Mạng lưới quốc tế về đo lường, đánh giá và kỹ thuật AI tiên tiến, được thành lập năm 2024. Mạng lưới này quy tụ các cơ quan giám sát AI của Hoa Kỳ, Liên Hiệp Âu Châu (EU), Pháp, Gia Nã Ðại, Anh Quốc, Nhật Bản và Nam Hàn. Việc xây dựng các tiêu chuẩn này cần được thực hiện trên cơ sở tham vấn các chuyên gia trong ngành, các chuyên gia độc lập và giới nghiên cứu Ðại học. Nhưng OpenAI nhấn mạnh các tiêu chuẩn do mạng lưới quốc tế này xác định sẽ không phải là một thủ tục bắt buộc trước khi một mô hình AI được đưa ra thị trường, mà chính phủ mỗi nước sẽ tự quyết định có đưa các tiêu chuẩn này vào luật quốc gia hay không.
(AFP/RFI) – Lãnh đạo các nước còn lại trong số 26 thành viên Liên Hiệp Âu Châu (EU) đã được mời dự buổi phát biểu của Giáo hoàng Leo XIV về Âu Châu tại Metz vào ngày 28/9, theo thông báo hôm 22/9/2026 của Phủ Tổng thống Pháp. Phần mở đầu sẽ do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trình bày. Trong chuyến tông du của Giáo hoàng tại Pháp, kéo dài từ thứ Sáu (25/9) đến thứ Hai (28/9), Tổng thống Pháp sẽ không tham dự bất kỳ thánh lễ nào. Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu sẽ đại diện Tổng thống dự lễ cùng Đệ nhất phu nhân Brigitte Macron, vào thứ Bảy (26/9) tại quảng trường Concorde ở thủ đô Paris, theo thông cáo của điện Elysée.
(AFP/RFI) – Nhật Bản: Bão Dujuan làm ít nhất 4 người thiệt mạng, hàng chục ngàn gia đình dân mất điện. Ít nhất 4 người đã thiệt mạng gần Tokyo và hơn 45.000 gia đình bị mất điện vào thứ Ba (22/9), do ảnh hưởng của bão Dujuan, theo thông báo của giới chức Nhật Bản. Theo Cơ quan Cứu hỏa và Chống Thiên tai, 3 người thiệt mạng tại tỉnh Chiba, phía Đông thủ đô Tokyo, và 1 người khác chết tại tỉnh Kanagawa, giáp thủ đô. Tại tỉnh Chiba, hơn 45.000 gia đình dân bị mất điện vào chiều 22/9, theo Tepco, trong khi hơn 460 ngôi nhà bị hư hại, theo giới chức địa phương. Trước khi bão đổ bộ, hơn 1,6 triệu cư dân tại Tokyo và các khu vực lân cận đã được khuyến cáo di tản, và hơn 275 chuyến bay đã bị hủy.
(Japan Times/RFI) – Hoa Kỳ, Nhật Bản và Nam Hàn ra tuyên bố chung ủng hộ hòa bình eo biển Đài Loan. hôm 21/9/2026, bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, Ngoại trưởng 3 nước Hoa Kỳ, Nhật Bản và Nam Hàn đã ra tuyên bố chung nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định tại eo biển Đài Loan. Dù không nêu đích danh Trung Quốc, tuyên bố kêu gọi giải quyết hòa bình các vấn đề hai bờ eo biển, phản đối mọi nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng, đồng thời ủng hộ Đài Loan tham gia có ý nghĩa vào các tổ chức quốc tế. Đài Loan đã hoan nghênh tuyên bố này. Tuyên bố được đưa ra ngay trước chuyến thăm Hoa Thịnh Ðốn của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cuối tuần này.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét