VIỆT NAM CẦN NHÀ CẢI CÁCH VÀ NHÀ KỸ TRỊ CHO NHỮNG DỰ ÁN LỚN NHƯ SÂN BAY LONG THÀNH - BẮP GIÀ

Từ lâu, có người cho rằng những nhà lãnh đạo như Lý Quang Diệu của Singapore hay Park Chung-hee của Hàn Quốc là những người lãnh đạo cứng rắn, nhưng họ vẫn đưa đất nước phát triển mạnh mẽ. Điều quan trọng không phải ở sự cứng rắn, mà ở chỗ: Lý Quang Diệu là một nhà cải cách lớn, còn Park Chung-hee là một nhà lãnh đạo mang tư duy kỹ trị. Chính sự kết hợp giữa cải cách và quản trị hiệu quả đã giúp Singapore và Hàn Quốc vươn lên trở thành những quốc gia phát triển.Ở Việt Nam cũng từng có những người mang tinh thần cải cách như Thủ tướng Võ Văn Kiệt, tướng Trần Độ, ông Trần Xuân Bách…. Tuy nhiên, nhiều ý tưởng cải cách đã không có điều kiện được thực hiện đầy đủ.

<!>

Trong nhiều năm qua, một số chính sách và dự án kinh tế lớn đã để lại những gánh nặng đáng kể cho nền kinh tế. Các tập đoàn nhà nước từng được gọi là “quả đấm thép” đã gặp nhiều khó khăn, gây thiệt hại lớn cho ngân sách.

Hiện nay, những dự án hạ tầng quy mô lớn như sân bay Long Thành, cùng với các kế hoạch đầu tư khác, đang đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Vì vậy, điều người dân quan tâm không chỉ là quy mô dự án, mà là hiệu quả kinh tế và lợi ích lâu dài của quốc gia.

Năm 2016, khi bàn về một dự luật lớn, bà Nguyễn Thị Kim Ngân, khi đó là Chủ tịch Quốc hội, từng phát biểu: “Bộ Chính trị đã quyết thì Quốc hội phải thông qua.” Phát biểu này đã gây nhiều tranh luận về vai trò giám sát và phản biện của Quốc hội trong những quyết định quan trọng của đất nước.

Đối với những dự án lớn như sân bay Long Thành, nhiều chuyên gia cho rằng cần phải:

công khai và minh bạch nguồn vốn,

đấu thầu cạnh tranh và minh bạch,

đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế,

bảo đảm cơ chế giám sát độc lập.

Một số so sánh quốc tế cho thấy:

Sân bay Đại Hưng (Bắc Kinh), đưa vào hoạt động năm 2019, có vốn đầu tư khoảng 11,5 tỷ USD. Sân bay Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) có tổng vốn khoảng 12 tỷ USD. Trong khi tổng vốn đầu tư dự kiến của sân bay Long Thành được ước tính lên tới 16 tỷ USD, vì vậy việc đánh giá hiệu quả càng cần được thực hiện cẩn trọng và minh bạch.

Một quốc gia muốn phát triển bền vững cần có hai yếu tố quan trọng: những nhà cải cách có tầm nhìn và những nhà kỹ trị có năng lực quản trị hiện đại.

Với hơn một trăm triệu dân, Việt Nam chắc chắn không thiếu người tài và người có tâm. Điều quan trọng là phải xây dựng một môi trường thể chế khuyến khích cải cách, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Chỉ khi đó, những dự án lớn của quốc gia mới thực sự phục vụ lợi ích lâu dài của đất nước và nhân dân.

BẮP GIÀ