Hôm vừa rồi đang đi dạo phố thì gặp trận mưa to, phải chạy vào trú dưới hiên một căn nhà. Cùng đứng trú mưa có vài người khác nữa, trong đó có một cô bé mặt quen quen. Suy nghĩ mãi hắn mới nhớ ra cô bé chính là một trong những nhân vật được chụp hình đăng báo, và tấm hình này không hiểu sao đã được lưu giữ cùng với cả trăm tấm hình linh tinh khác trong phôn tay của hắn. Thế là hắn chìa cái phôn ra và gợi chuyện làm quen : -Có phải cháu đây không? Cô bé không giấu được vẻ ngạc nhiên, thích thú : -Vâng, cháu và các bạn cháu đấy. Úi giời ơi, thích quá. -Nhưng chuyện gì mà các cháu khóc ghê thế? Bộ ba hay má cháu chết hả?
<!>
-Không. Ba má cháu có già phải đi theo trời theo phật thì cũng là chuyện nhỏ, việc gì phải khóc?
-Hay là các cháu đang đi đám ma của bạn bè thân quen?
-Không. Đi đám ma thì phải vui chứ lị. Có mấy người pê-đê múa lửa với nhảy thoát y, thích lắm chú ạ.
-Hay là các cháu đang tỏ lòng tiếc thương cho chiến sĩ và đồng bào ta bị giết hại dã man bởi bọn Trung + xâm lược?
-Ơ, chú nói hay nhỉ? Mấy chuyện linh tinh , lẩm cẩm này can dự gì tới bọn cháu. Ai chết kệ người ta đi. Cháu thấy chú coi bộ hơi rảnh.
-Thì chú đang rảnh đây, đứng trú mưa chứ có làm gì đâu. Vậy nói chú nghe tại sao trong hình này các cháu khóc ghê thế?
Cô bé vui vẻ hẳn lên :
-A, cái hôm ấy bọn cháu đi xem ca sĩ thần tượng Hàn Quốc biểu diễn lần chót trước khi về nước. Đông lắm, ai cũng khóc, ai cũng chen lấn để được hôn vào cái ghế mà ca sĩ ngồi, có đứa không chen được, còn tính đập đầu xuống đất tự tử, phải hai chú bảo vệ mới giữ được nó đấy. Còn cháu khóc sưng cả mắt, phải nghỉ học hết 3 ngày.
-Nó ca sĩ qua nước mình hát, nó kiếm khẩm tiền, mắc chi các cháu phải khóc tập thể vậy?
-Vậy là chú Hai Lúa rồi. Chú không biết bây giờ văn minh là phải bắt chước dân Hàn quốc, phải khóc tối đa và sẳn sàng ngất xỉu vì thần tượng ca sĩ của mình. Nhờ vậy cháu mới được chụp hình lên báo đó. Còn chú, có ai chụp hình chú không?
Hắn cứng họng. Không phải vì đuối lý, mà vì hắn ghê sợ cho sự xuống cấp trầm trọng của cái xã hội trăm năm trồng người hiện nay. Cứ thế này thì còn gì là thế hệ tương lai, còn gì là đất nước.
Hắn bước ra khỏi mái hiên dù trời vẫn còn đang mưa. Hắn không muốn đứng đó thêm chút nào nữa. Hắn cần sự khuây khỏa. Đi dưới mưa cũng là một cách để khuây khỏa, nhất là khi trong óc của hắn lại hiện lên mấy câu thơ của cô giáo Trần Thị Lam :
“Đất nước này rồi sẽ về đâu anh
Anh không biết làm sao em biết được
Câu hỏi gửi trời xanh, gửi người sau, người trước
Ai trả lời giùm đất nước sẽ về đâu?”
Loc Duong
HCD: Dưới cái nhìn hướng đạo đức và văn hoá, tôi bàn (1) đạo đức cá nhân, (2) đạo đức xã hội, (3) đạo đức giáo dục. Tôi để chữ màu den từ đây.
1. Đạo đức cá nhân: cảm xúc bị “định hướng” sai chỗ
Cô bé trong câu chuyện không xấu, không ác, không vô đạo đức. Nhưng em là nạn nhân của: Sự thần tượng hoá quá mức, Sự thiếu phương hướng về giá trị, Sự lẫn lộn giữa cảm xúc thật và cảm xúc được “dạy” bởi “mạng xã hội”.
Khi một đứa trẻ có thể khóc vì một ca sĩ xa lạ, nhưng lại thờ ơ trước nỗi đau của đồng loại, điều đó không nói lên bản chất của đứa trẻ, mà nói lên môi trường nuôi dưỡng cảm xúc của nó.
Đạo đức cá nhân không thể hình thành nếu cảm xúc bị dẫn dắt bởi: trào lưu, đám đông, truyền thông, văn hoá thần tượng.
---
2. Đạo đức xã hội: khi cộng đồng đánh mất “thang giá trị”
Câu chuyện phơi bày một điều đáng lo:
Xã hội đang đánh đổi giá trị thật lấy giá trị ảo.
- Người ta khóc vì ca sĩ, nhưng không khóc vì người bị nạn.
- Người ta chen lấn để hôn cái ghế, nhưng không quan tâm đến những điều lớn lao hơn.
- Người ta coi sự cuồng nhiệt là “văn minh”, còn sự tỉnh táo là “quê mùa”.
Đây không phải lỗi của một cá nhân.
Đây là hậu quả của một xã hội bị giải trí hoá quá mức, nơi mà
- cái hào nhoáng được ưu tiên hơn cái tử tế,
- cái ồn ào được coi trọng hơn cái sâu sắc,
- cái nhất thời lấn át cái bền vững.
Khi xã hội không còn phân biệt được điều gì đáng để tôn trọng, thì đạo đức chung sẽ xuống cấp.
---
3. Đạo đức giáo dục: khoảng trống lớn nhất.
Câu chuyện cho thấy một điều đau lòng:
Trẻ em không được dạy cách yêu thương đúng chỗ.
Không ai dạy chúng: lòng trắc ẩn, sự biết ơn, sự tôn trọng người xung quanh, ý thức cộng đồng, giá trị của con người thật – không phải thần tượng.
Thay vào đó, chúng được nuôi bằng: video reaction, văn hoá “fan cuồng”, sự tôn thờ người nổi tiếng, áp lực phải giống đám đông.
Khi giáo dục bỏ trống, giải trí sẽ thế vào. Và giải trí thì không có trách nhiệm dạy đạo đức.
---
4. Lời bàn cuối: câu chuyện không nhằm trách trẻ, mà trách người lớn
Cô bé chỉ là tấm gương phản chiếu: gia đình dạy gì, nhà trường dạy gì, xã hội tôn vinh điều gì.
Nếu người lớn không tạo ra một hệ giá trị lành mạnh, trẻ em sẽ tự tìm giá trị ở nơi dễ gặp nhất: đó là “mạng xã hội” và thần tượng.
Và khi đó, những điều đáng khóc thì không khóc, những điều không đáng khóc lại khóc bù lu.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét