Theo các quan chức được tờ Wall Street Journal dẫn lời và các đoạn video đăng tải trên mạng, một máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát của Mỹ đã bị hư hại nặng trong một cuộc tấn công của Iran vào một căn cứ không quân ở Ả Rập Xê Út. Máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát chủ chốt của Mỹ bị hư hại nặng trong cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân của Ả Rập Xê Út. (Ảnh chụp màn hình) Theo thông tin được đưa ra hôm qua, căn cứ không quân Prince Sultan đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran vào thứ Sáu, làm bị thương 12 binh sĩ Mỹ và làm hư hại một số máy bay tiếp nhiên liệu .
<!>
Đoạn video mới được đăng tải trên mạng dường như cho thấy vụ tấn công cũng gây thiệt hại nặng nề cho một chiếc Boeing E-3 Sentry, một máy bay thuộc hệ thống cảnh báo và kiểm soát trên không (AWACS)
Tờ WSJ dẫn lời các quan chức Mỹ và Ả Rập cho biết một chiếc E-3 Sentry nằm trong số các máy bay bị hư hại trong vụ tấn công.
Các máy bay AWACS, như E-3 Sentry, sử dụng radar tiên tiến để theo dõi máy bay và tên lửa từ khoảng cách hàng trăm km, cung cấp cho các chỉ huy hình ảnh thực tế về chiến trường từ trên không.
Một chiếc máy bay E-3 Sentry của Không quân Hoa Kỳ bay trên khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, ngày 11 tháng 7 năm 2020 (Ảnh của Không quân Hoa Kỳ do Hạ sĩ nhất Duncan C. Bevan chụp).
Theo các nguồn tin, trước vụ tấn công vào căn cứ không quân ở Ả Rập Xê Út, Mỹ chỉ còn 16 máy bay E-3 Sentry hoạt động, giảm mạnh so với con số khoảng 30 chiếc cách đây vài thập kỷ.
Tờ WSJ đưa tin rằng phi đội E-3 Sentry hiện không có máy bay thay thế nào dễ dàng và sẵn sàng đưa vào phục vụ, và máy bay thay thế gần nhất, E-7 Wedgetail, dự kiến sẽ có giá 700 triệu đô la.
Lý Ngọc t/h
Ông Joe Rogan: Chiến sự Iran dễ trao lại Nhà Trắng cho phe Dân chủ
Ông Joe Rogan và ông Dave Smith cho rằng quyết định phát động chiến tranh với Iran đã làm rạn nứt liên minh cử tri từng giúp Tổng thống Donald Trump giành chiến thắng, đặc biệt là những người ủng hộ lập trường “không chiến tranh”. Họ cảnh báo rằng việc này có thể khiến nhiều cử tri độc lập và người trẻ quay lưng, làm suy yếu vị thế chính trị của ông. Theo họ, nếu xu hướng này tiếp diễn, đảng Dân chủ có thể hưởng lợi và giành lại ưu thế trong các cuộc bầu cử sắp tới.Ông Joe Rogan (Ảnh: Trích xuất hình ảnh màn hình)
Người làm podcast Joe Rogan và Dave Smith nói chuyện trên chương trình, bàn về việc chiến tranh Mỹ–Iran dưới thời Tổng thống Trump đang làm phá vỡ liên minh chính trị rộng lớn mà Trump từng xây dựng — đặc biệt là với các cử tri độc lập và giới trẻ, những người đã ủng hộ ông vì lời hứa “không chiến tranh”.Ông Joe Rogan là một người làm podcast, diễn viên hài độc thoại (stand-up comedian), bình luận viên võ thuật cho Ultimate Fighting Championship và cũng từng là người dẫn chương trình truyền hình. Ông được biết đến nhiều nhất qua podcast: The Joe Rogan ExperienceĐặc điểm của podcast này: (1) Phỏng vấn dài (2–3 tiếng), (2) Khách mời đa dạng: chính trị gia, nhà khoa học, doanh nhân, võ sĩ, nghệ sĩ, (3) Thảo luận sâu về: Chính trị, Khoa học, Sức khỏe, Văn hóa xã hội.
Ông Dave Smith là một diễn viên hài độc thoại (stand-up comedian), podcaster, và bình luận viên chính trị theo khuynh hướng libertarian (tự do cá nhân). Ông là người dẫn podcast: Part of the Problem. Nội dung chính: (1) Phân tích chính trị Mỹ, (2) Chỉ trích cả hai đảng (Cộng hòa & Dân chủ), (3) Nhấn mạnh: Giảm vai trò chính phủ, Tự do cá nhân, Chống chiến tranh (anti-war)
Những điểm chính mà ông Rogan & ông Smith nêu ra
Ông Trump từng thu hút được một “liên minh bất thường” trong cuộc bầu cử 2024 — gồm cử tri trẻ, độc lập và cả những người vốn không ủng hộ đảng Cộng hòa — nhờ chính sách “không chiến tranh” và một số đề xuất khác.
Nhưng cuộc chiến với Iran hiện tại đã đẩy nhiều người trong liên minh đó ra xa vì cảm giác rằng ông Trump phản bội lời hứa chống chiến tranh, khiến họ “cảm thấy bị phản bội”.
Sau đó, ông Dave Smith cảnh báo rằng việc phá vỡ liên minh này vì chiến tranh Iran có thể khiến nước Mỹ quay lại với đảng Dân chủ, vì các nhóm cử tri không còn đứng về phía ông Trump nữa.
Phản ứng này thu hút chú ý bởi những người như ông Rogan trước đây đều từng được xem là thân Cộng hòa hoặc ít nhất là cử tri độc lập nghiêng về Trump.
“Đó là điều duy nhất mà ông ấy nói đã mang lại rất nhiều hy vọng cho nhiều người độc lập còn đang do dự.”
“Họ kiểu như: ‘Ông này không muốn chiến tranh. Được đấy. Ông ấy muốn đóng cửa biên giới, tôi nghĩ đó là một ý tưởng tuyệt vời. Ông ấy không muốn chiến tranh. Thế là đủ rồi. [Bầu] thôi.’,” ông Joe Rogan phát biểu.
Sau đó, ông Smith tiếp lời: “Sau năm ’24, một liên minh đã hình thành, trong đó Donald Trump, lần đầu tiên trong lịch sử, giành được phiếu bầu phổ thông, thắng tất cả các tiểu bang chiến trường, và điều đáng chú ý hơn nữa là [ông Trump] đã giành được sự ủng hộ của giới trẻ và văn hóa đại chúng.”
“Cả liên minh đó đã bị phá vỡ vì cuộc chiến này.”
“Và giờ đây ông ấy sẽ trao lại đất nước cho phe Dân chủ mà chúng ta đã đấu tranh rất vất vả. Tất cả vì điều gì? Vì một cuộc chiến mà Netanyahu muốn sao?,” ông Dave Smith phát biểu.
Phản ứng chính trị rộng hơn về chiến tranh
Phản ứng trong chính giới
Một số nghị sĩ Cộng hòa và các nhân vật bảo thủ vẫn tuyên bố ủng hộ chính sách quân sự mạnh mẽ của ông Trump, coi việc tấn công Iran là cần thiết cho an ninh quốc gia
Tuy nhiên, các ý kiến khác trong nội bộ GOP — đặc biệt thế hệ trẻ hơn hoặc ôn hòa hơn — lo rằng chiến tranh “làm xói mòn ưu tiên trong nước” và đẩy cử tri độc lập ra khỏi Đảng Cộng hòa.
Công chúng và dư luận
Những người phản đối chiến tranh (kể cả từ cánh chính trị trái lẫn các nhóm tự do) sử dụng từ ngữ châm biếm hoặc chỉ trích gay gắt, gọi chiến tranh là gây xao lãng chính trị hoặc động cơ tranh cử.
Hệ quả kinh tế & chiến lược
Chiến tranh làm giá dầu và năng lượng toàn cầu biến động, gây lo ngại về áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt.
Đồng thời, căng thẳng này có thể khiến một số đồng minh Mỹ ở châu Á lo ngại về cam kết an ninh nếu Mỹ bị kéo dài chiến tranh Trung Đông.
Bối cảnh cuộc chiến Iran đang diễn ra
Cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran vào năm 2026 bắt đầu từ cuối tháng 2/2026, sau khi Mỹ và Israel thực hiện các đợt không kích quân sự lớn vào Iran dẫn tới xung đột leo thang thành chiến tranh.
Một số nghị sĩ Mỹ đã cố gắng sử dụng Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh để kiềm chế quyền hành động quân sự của tổng thống, nhưng đề xuất này thất bại do phe Cộng hòa phản đối.
Lý do chính được đưa ra bởi chính quyền Trump là “ngăn chặn mối đe dọa hạt nhân và tên lửa của Iran”, nhưng các lý giải này đã bị giới chỉ trích là mâu thuẫn và không rõ ràng.
Thiên Vân, theo Fox News, AOL, The Wall Street Journal, Reuters
Iran bị tố dọa cắt cáp quang internet ngầm nối Á, Âu, Trung Đông dưới Eo biển Hormuz
Iran bị cho là đã đe dọa cắt các tuyến cáp quang ngầm dưới Biển Đỏ và Eo biển Hormuz – những tuyến hạ tầng quan trọng kết nối internet giữa châu Á, châu Âu và Trung Đông. Nếu xảy ra, sự cố có thể làm chậm hoặc gián đoạn internet toàn cầu, ảnh hưởng đến giao dịch tài chính, dịch vụ đám mây và các nền tảng số, đặc biệt tại các quốc gia như Ấn Độ phụ thuộc vào lưu lượng quốc tế. Tuy nhiên, đến nay chưa có xác nhận chính thức từ chính quyền Iran và thông tin chủ yếu xuất phát từ các nguồn chưa được kiểm chứng.Cáp quang internet (Ảnh: Trích xuất hình ảnh màn hình)
Iran được cho là đang đe dọa cắt hoặc phá hoại các cáp mạng ngầm dưới biển chạy qua Biển Đỏ và Eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột khu vực (không có xác nhận chính thức từ chính quyền Iran hoặc cơ quan tình báo) – những tuyến cáp “xương sống” kết nối lưu lượng internet giữa châu Á, châu Âu và châu Phi.
Những lời đe dọa này chủ yếu được lan truyền trên mạng xã hội bởi một vài nhân vật và nguồn tin — không phải thông tin từ các cơ quan chính phủ chính thức.
Vì sao các tuyến cáp này lại quan trọng?
Có hơn một chục tuyến cáp lớn xuyên qua Biển Đỏ và Hormuz, đảm nhận phần lớn lưu lượng dữ liệu quốc tế – bao gồm giao dịch tài chính, dữ liệu doanh nghiệp, dịch vụ đám mây và lưu lượng internet hàng ngày.
Hiện tại, cả Eo biển Hormuz và Biển Đỏ đều bị coi là “điểm nghẽn chiến lược” do xung đột kéo dài – khiến các tuyến cáp trở nên dễ bị tổn thương hơn trước nguy cơ gián đoạn.
Những ảnh hưởng lớn nếu cáp bị gián đoạn
Đối với Internet toàn cầu:
Một sự gián đoạn tại các tuyến này có thể dẫn tới mất kết nối hoặc giảm tốc độ nghiêm trọng cho lưu lượng quốc tế, đặc biệt các dịch vụ phụ thuộc vào dữ liệu xuyên biên giới.
Một số báo cáo thậm chí cho rằng hầu hết lưu lượng internet toàn cầu “đã hoặc có thể đi” qua các tuyến này tại một thời điểm nào đó, khiến hệ thống dễ bị tắc nghẽn nếu bị cắt.
Đối với Ấn Độ và châu Á:
Chính phủ Ấn Độ đã yêu cầu các nhà mạng và công ty cáp ngầm chuẩn bị phương án đánh giá rủi ro và giải pháp dự phòng đối với khả năng gián đoạn do xung đột khu vực lan rộng.
Ấn Độ có lưu lượng lớn gửi đi quốc tế, và các tuyến cáp xuyên Biển Đỏ là một phần của “cầu nối” tới châu Âu và Mỹ – do đó, gián đoạn có thể tác động tới tốc độ truy cập quốc tế, dịch vụ đám mây, AI, thanh toán điện tử, cùng rất nhiều những dịch vụ khác.
Tình hình chiến sự – bối cảnh rộng hơn
Tin tức liên quan chỉ ra rằng hiện tại xung đột ở Trung Đông (cụ thể là giữa Iran và liên minh do Mỹ – Israel dẫn đầu) đang mở rộng ra nhiều khu vực khác nhau:Eo biển Hormuz từng bị Iran chặn, ảnh hưởng tới vận tải dầu khí toàn cầu.
Giao tranh đang diễn ra ở nhiều vùng ngoài Biển Đỏ và Hormuz, làm phức tạp và rủi ro hóa các tuyến vận tải chiến lược.
Các lực lượng liên quan, như Houthis ở Yemen, tuyên bố sẵn sàng tham chiến và có thể gây nguy hiểm cho tuyến Bab al-Mandeb – cửa ngõ Biển Đỏ với Ấn Độ Dương.
Các công ty công nghệ lớn và phản ứng
Các nhà điều hành tuyến cáp, bao gồm cả các dự án lớn của Meta, Google và Microsoft, đã tạm hoãn một số dự án mở rộng hoặc triển khai cơ sở hạ tầng tại vùng chiến sự do rủi ro an toàn.
Một số doanh nghiệp đã bắt đầu lên phương án dự phòng và đánh giá rủi ro cho kết nối quốc tế vì các tuyến hiện tại dễ bị ảnh hưởng bởi xung đột.
Lưu ý quan trọng về nguồn tin
Đa phần các báo cáo về “Iran đe dọa cắt cáp” đến từ nguồn chưa xác thực chính thức (mạng xã hội, tuyên bố của các cá nhân/tài khoản Twitter) – chưa có bằng chứng chính quyền Iran công bố lệnh hay kế hoạch cụ thể.
Vì vậy hiện là một tình huống mang tính cảnh báo và tiềm năng rủi ro, không phải sự kiện đã diễn ra hay được xác nhận chính thức.
Thiên Vân, theo The Times of India, Reuters, Associated Press (AP), The Economic Times
BBC, CNN, NYT gán “tội ác chiến tranh” gần như chỉ cho Mỹ, Israel trong xung đột Iran
Một tổ chức giám sát truyền thông tại Mỹ cáo buộc các hãng tin lớn như BBC, CNN và New York Times sử dụng thuật ngữ “tội ác chiến tranh” gần như chỉ để mô tả hành động của Mỹ và Israel trong xung đột với Iran. Theo phân tích của họ, phần lớn các lần dùng cụm từ này trong giai đoạn đầu chiến sự không nhắm vào Iran, dù Tehran cũng thực hiện các cuộc tấn công gây tranh cãi. Vụ việc làm dấy lên tranh luận rộng hơn về tính khách quan và cách lựa chọn ngôn ngữ của truyền thông phương Tây khi đưa tin về chiến tranh.
Tổ chức giám sát truyền thông ở Mỹ — Tổ chức giám sát truyền thông ở Mỹ — Ủy ban Giám sát Độ Chính xác trong Thông tin và Phân tích về Trung Đông (Committee for Accuracy in Middle East Reporting and Analysis-CAMERA) (Ảnh: Trích xuất hình ảnh màn hình)
Một tổ chức giám sát truyền thông ở Mỹ — Ủy ban Giám sát Độ Chính xác trong Thông tin và Phân tích về Trung Đông (Committee for Accuracy in Middle East Reporting and Analysis-CAMERA) — đã công bố phân tích về việc sử dụng thuật ngữ “tội ác chiến tranh (war crime)” trong truyền thông quốc tế liên quan tới xung đột giữa các lực lượng Mỹ – Israel và Iran.
Họ cho rằng 32 lần các hãng này dùng cụm “war crime” trong ba tuần đầu của xung đột, và 88 % trong số đó chỉ nhắm vào hành động của Mỹ hoặc Israel, không có trường hợp nào chỉ riêng Iran.
Các cơ quan truyền thông lớn bao gồm BBC, CNN, NBC News, The New York Times và The Washington Post.
CAMERA còn lập luận rằng một số hành động của Iran – ví dụ sử dụng bom chùm vào khu dân cư hoặc các cuộc tấn công vào các quốc gia không tham chiến – theo tổ chức này cũng có thể được coi là có yếu tố vi phạm luật chiến tranh nhưng chưa được gọi như vậy trong báo cáo.
CAMERA gọi cách dùng thuật ngữ này “không phản ánh được thực tế đối mặt ở chiến trường” và cho rằng điều này tạo ra sự đảo lộn trong nhận thức công chúng.
Phản ứng chính trị
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và các quan chức Mỹ đã nhiều lần chỉ trích cách truyền thông phương Tây đưa tin về chiến dịch Iran — cho rằng báo chí đánh giá sai lệch hiệu quả và mục tiêu của Mỹ trong chiến dịch, và thường tập trung vào tiêu cực.
Đặc biệt, ông Trump đã chỉ trích tờ New York Times vì cho rằng báo này hạ thấp kết quả chiến dịch quân sự và không công nhận các thành quả mà chính quyền tuyên bố.
Vấn đề sâu xa về “thiên kiến trong truyền thông”
Những lời chỉ trích như của CAMERA phản ánh một cuộc tranh luận rộng hơn: liệu các hãng tin lớn có phần thiên lệch khi đưa tin về xung đột quốc tế hay không, đặc biệt khi liên quan đến các cường quốc như Mỹ hoặc Israel.
Các tổ chức giám sát khác như HonestReporting cũng từ lâu đã phản đối các cáo buộc mà họ cho là thiên về Iran hoặc chỉ trích Israel quá mức trong các bản tin quốc tế.
Vấn đề lớn hơn với các thuật ngữ như “tội ác chiến tranh”
Tại luật quốc tế, đánh giá hành động như “tội ác chiến tranh” không chỉ dựa vào mức độ tàn phá mà còn phụ thuộc vào việc có hệ thống vi phạm pháp luật quốc tế hay không.
Việc dùng cụm từ này trong truyền thông có thể gây ảnh hưởng mạnh đến nhận thức công chúng và quan điểm chính trị.
Vì vậy, những chỉ trích như trong tin này không chỉ là phê phán một phóng sự riêng lẻ mà còn là cuộc tranh luận lớn hơn về vai trò và trách nhiệm của báo chí quốc tế trong thời chiến.
Bối cảnh chiến sự Iran 2026
Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã leo thang từ cuối tháng 2 2026 khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn tấn công lãnh thổ Iran nhằm làm suy yếu năng lực quân sự và hạt nhân của Tehran.
Phản ứng của Iran gồm bắn tên lửa và UAV vào các căn cứ Mỹ trong khu vực, cũng như các cơ sở đồng minh.
Cuộc chiến đã gây ảnh hưởng rộng khắp Trung Đông, với các bên liên quan như Houthi ở Yemen tiến hành tấn công Israel và làm gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược.
Thiên Vân, theo Fox News, The Guardian, Ground News
Ông Vance nói xung đột Iran chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn
Phó Tổng thống JD Vance nói chiến sự với Iran sẽ còn kéo dài “một thời gian ngắn nữa” để bảo đảm vô hiệu hoá năng lực đe dọa lâu dài của Iran (đặc biệt theo lập luận của ông là liên quan tới hạt nhân), nhằm tránh việc Mỹ phải quay lại can thiệp. Các bài tường thuật cùng thời điểm nhấn mạnh điểm nghẽn lớn là an ninh hàng hải và tác động của eo biển Hormuz lên giá năng lượng, cùng với diễn biến leo thang khi lực lượng ủy nhiệm như Houthis tham gia và Mỹ gia tăng triển khai lực lượng trong khu vực. Hệ quả lan sang kinh tế–chuỗi cung ứng: giá xăng/năng lượng tăng, EU lo dự trữ khí đốt, và một số cảnh báo về rủi ro thiếu hụt hàng thiết yếu (như thuốc) nếu xung đột kéo dài.Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News. (Ảnh chụp màn hình video)
Ông Vance trả lời trong podcast “Benny Show” và lập luận rằng Mỹ đã “đạt phần lớn mục tiêu quân sự”, nhưng sẽ tiếp tục thêm một thời gian ngắn để khi rút đi thì không phải quay lại trong tương lai gần.
Ông gắn mục tiêu “tước bỏ khả năng hoạt động (neutered)” với việc Iran mất khả năng đe dọa lâu dài, đặc biệt liên quan đến nỗ lực phát triển vũ khí hạt nhân (theo cách ông diễn đạt).
Ông Vance cũng thừa nhận giá xăng tăng, nhưng gọi đó là phản ứng tạm thời và cho rằng xung đột sẽ mang tính ngắn hạn.
“Tổng thống sẽ tiếp tục duy trì chiến dịch này thêm một thời gian nữa, nhằm bảo đảm rằng khi chúng ta rút lui, sẽ không phải quay lại xử lý vấn đề này trong một khoảng thời gian rất, rất dài.”
“Quốc gia này đang đe dọa chúng ta theo nhiều cách. Họ vẫn đang cố gắng phát triển vũ khí hạt nhân. Chúng ta cần vô hiệu hóa họ trong một thời gian rất, rất dài — và đó chính là mục tiêu.”
Ông Vance cũng thừa nhận việc giá xăng tăng, nhưng cho rằng đó chỉ là “một phản ứng rất tạm thời đối với một cuộc xung đột mà về bản chất sẽ chỉ diễn ra trong ngắn hạn.”
“Chúng tôi không có ý định hiện diện tại Iran sau một năm hay hai năm nữa. Chúng tôi đang xử lý công việc cần thiết, sẽ sớm rút đi, và giá xăng sẽ giảm trở lại,” Phó Tổng thống JD Vance phát biểu.
“Chiến tranh sẽ còn kéo dài” đang gắn với điểm nghẽn nào?
Các nguồn tin quốc tế mô tả chiến sự đã kéo dài khoảng một tháng và tác động lớn nhất lên thị trường/chuỗi cung ứng đến từ việc eo biển Hormuz bị gián đoạn/đóng gần như hoàn toàn, làm rung lắc giá năng lượng và vận tải.
Tổng thống Trump đặt hạn chót đến ngày 6/4/2026 để Iran mở lại eo biển; đồng thời Iran được nói là đã đồng ý cho hàng cứu trợ nhân đạo và nông nghiệp đi qua theo đề nghị của LHQ (mang tính “nới” có điều kiện).
Diễn biến quân sự–ngoại giao liên quan (cùng thời điểm)
Houthis, lực lượng uỷ nhiệm do Iran hậu thuẫn, đã tham chiến, làm tăng rủi ro với tuyến hàng hải Bab el-Mandeb (gần kênh Suez), khiến bài toán an ninh hàng hải phức tạp hơn.
Mỹ tăng hiện diện: khoảng 2,500 Thủy quân Lục chiến tới khu vực và ít nhất 1,000 lính dùđược lệnh triển khai; đồng thời có thông tin thương vong/quân nhân Mỹ bị thương tại căn cứ trong khu vực do các đợt tấn công.
Tác động kinh tế đang được nhắc tới như thế nào?
Một số tờ báo dòng chính Phương Tây nhận định người tiêu dùng Mỹ là bên chịu “ba tầng đau”: năng lượng tăng, lãi suất tăng, thị trường tài sản biến động; và nhấn mạnh giá xăng toàn quốc có thể vượt $4/gal nếu Hormuz còn bị chặn.
Ủy ban châu Âu khuyến nghị EU bơm khí vào kho dự trữ sớm (từ tháng 4) vì giá khí đã tăng mạnh; con số kho dự trữ EU thấp (~28%) và tác động từ gián đoạn Hormuz cũng như năng lực LNG khu vực.
Một số tờ báo khác lại cảnh báo nếu chiến sự kéo dài, Anh có thể đến gần nguy cơ thiếu thuốc trong vài tuần, do đứt gãy vận tải biển/đường hàng không và chi phí công tác hậu cần tăng.
Lưu ý về ngôn từ “neutered”
Đây là ngôn ngữ chính trị mạnh mẽ, thường dùng để nhấn mạnh mục tiêu “làm mất năng lực đe dọa”, nhưng không tự nó cho biết các tiêu chí cụ thể (ví dụ: mục tiêu là hạt nhân, năng lực tên lửa, lực lượng ủy nhiệm, hay năng lực phong tỏa Hormuz). Các nguồn tường thuật hiện chủ yếu gắn ngôn từ này với hạt nhân cùng răn đe dài hạn theo lời ông Vance.
Thiên Vân, theo New York Post, The Times of Israel, Associated Press (AP), Axios
Cựu Đại sứ Mỹ Nicholas Burns: Chiến tranh Iran làm tổn hại tham vọng toàn cầu của Bắc Kinh
Cựu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc, ông Nicholas Burns, cho biết chiến tranh Iran đã làm tổn hại nghiêm trọng tham vọng toàn cầu của Bắc Kinh, khiến Trung Quốc bị xem là “người bạn không đáng tin cậy”.Cựu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Nicholas Burns. (Nguồn: Ralph Alswang/Flickr)
Ông so sánh sự im lặng hiện nay của Bắc Kinh trên sân khấu quốc tế với các nghi lễ rầm rộ ông chứng kiến cách đây 2 năm, khi Ngoại trưởng Ả Rập Xê Út và Iran bắt tay tại Bắc Kinh. Trung Quốc lúc đó muốn nâng tầm vị thế bằng cách làm dịu bề ngoài căng thẳng giữa hai nước thù địch.
“Lúc đó các nhà ngoại giao Trung Quốc nhắn tin cho tôi, thậm chí ngay trước mặt tôi nói: ‘Chúng tôi bây giờ là một cường quốc ở Trung Đông,’” ông Burns nói với Bloomberg. “Nhưng trong 3-4 tuần qua, họ hoàn toàn biến mất.”
Cho đến nay, Bắc Kinh không cung cấp hỗ trợ ngoại giao hiệu quả cho đồng minh trong gần một tháng chiến tranh Iran, và cũng im lặng khi Mỹ bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Maduro.
Theo quan sát của ông Burns, Trung Quốc không tận dụng tình hình Mỹ để mở rộng ảnh hưởng, trái ngược hẳn với các hành động rầm rộ trước đây. Ông nhận định: “Trong mắt Iran và Venezuela, họ (Trung Quốc) giống như người bạn không đáng tin cậy”.
Ông Burns nhấn mạnh Trung Quốc có lợi ích rõ ràng ở Iran, nhập khoảng 1,3 triệu thùng dầu thô mỗi ngày với giá ưu đãi và có các khoản đầu tư kinh tế lớn ở vùng Vịnh. Venezuela cũng là nguồn dầu giá rẻ quan trọng cho Trung Quốc.
Ông Burns cho rằng chiến tranh Iran đã tạo ra tác động “quyết định” đối với quan hệ Mỹ-Trung. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hoãn chuyến thăm Trung Quốc dự kiến, tập trung giải quyết chiến tranh.
Ông Burns luôn coi Trung Quốc dưới thời Đảng Cộng sản là “đối thủ địa chính trị số một của Mỹ”. Với hàng chục năm kinh nghiệm ngoại giao, ông từng phục vụ dưới cả chính quyền đảng Cộng hòa và Dân chủ, gần đây nhất là làm Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc dưới thời chính quyền Biden. Ông từng là Đại sứ Mỹ tại NATO, tại Hy Lạp, và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ.
Theo Lâm Yến/ Epoch Times
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét