Thủ tướng Nhật công du Mỹ trong bối cảnh căng thẳng về dầu lửa do chiến tranh Trung Đông Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hôm nay 19/03/2026 công du Hoa Kỳ trong bối cảnh căng thẳng về nguồn cung dầu lửa do chiến tranh Trung Đông và tổng thống Donald Trump đang gây sức ép đòi các nước đồng minh của Washington điều tàu chiến đến hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz hiện đang bị Iran phong tỏa. Thủ tướng Sanae Takaichi đến Nhà Trắng gặp tổng thống Mỹ Donald Trump vào 11 giờ sáng, giờ Washington (15 giờ GMT).
<!>
Hôm qua 18/03, bà đã phát biểu trước Quốc Hội Nhật : « Chúng ta sẽ làm những gì có thể trong khuôn khổ pháp luật Nhật Bản và những gì chúng ta không thể làm thì chúng ta sẽ không làm. Tôi sẽ rất thẳng thắn về điều này ».
Sayuri Romei thuộc Quỹ Marshall của Đức nhấn mạnh với AFP là thủ tướng Nhật đang ở trong « tình thế rất khó khăn ». Nhà lãnh đạo bảo thủ sẽ phải đặt ra một « giới hạn rõ ràng » đối với các yêu cầu của tổng thống Mỹ và « phải cẩn trọng, không hứa hẹn những điều mà Nhật Bản không thể thực hiện » liên quan đến eo biển Hormuz, trong khi vẫn phải ghi nhớ là « an ninh năng lượng của Nhật Bản phụ thuộc vào dầu mỏ của Iran ».
Là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, Nhật Bản là quốc gia nhập khẩu dầu nhiều thứ 5 và lệ thuộc rất nhiều vào Trung Đông. Theo AFP, Trung Đông cung cấp tới 95% lượng dầu Nhật Bản nhập khẩu, và 70% số này được chuyên chở qua eo biển Hormuz. Tình hình khẩn cấp đã buộc chính phủ của thủ tướng Sanae Takaichi xuất dầu từ kho dự trữ chiến lược và triển khai thêm nhiều biện pháp để kiềm chế giá xăng đang tăng vọt.
Đặc phái viên Nicolas Rocca từ Nara, Nhật Bản cho biết thêm :
« Yoshikiyo Shimamine, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Đời sống Daichi ở Tokyo, thở dài nói : « Tôi cũng có mối lo ngại giống như thị trường và các nhà đầu tư vậy ». Thứ Tư tuần này (18/03), giá dầu lửa đã tăng đến mức cao nhất kể từ những năm 1990. Và các hậu quả có thể sẽ rất nghiêm trọng đối với kinh tế Nhật Bản.
Nhà nghiên cứu Yoshikiyo Shimamine phát biểu tiếp : « Nếu giá một thùng dầu vẫn ở mức 100 đô la, tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản có thể giảm xuống 0%, và rất có thể dẫn đến sự trì trệ của các hoạt động kinh tế ».
Trước tình hình này, chính quyền phải tái triển khai chính sách trợ giá, bắt đầu từ thứ Năm này (19/03), để giữ giá dầu không tăng thêm. Tạm thời không có nguy cơ thiếu hụt dầu hỏa ở Nhật Bản, bởi vì lượng dầu được xả từ kho dự trữ vào cuối tuần trước đủ dùng trong 9 tháng. Mục tiêu trước hết là hạn chế sự tăng giá, nhưng theo nhận định của nhà nghiên cứu Yoshikiyo Shimamine, nguồn lực của chính phủ là có hạn.
Ông phân tích tiếp : « Với các biện pháp hỗ trợ này và với việc bãi bỏ thuế xăng dầu được quyết định vào tháng 12 vừa qua, khả quan nhất thì giá dầu sẽ chỉ trở lại mức trước chiến tranh. Trong bất kỳ trường hợp nào, nếu chiến tranh kéo dài, giá cả của tất cả các mặt hàng cuối cùng cũng sẽ tăng lên và sẽ một lần nữa làm chậm tốc độ tăng tiền lương thực tế ở Nhật Bản. Nhưng chừng nào giá dầu thô còn tăng mạnh, chính phủ Nhật Bản sẽ không thể làm được gì nhiều ».
Nhà ngiên cứu kinh tế Yoshikiyo Shimamine cũng hy vọng chính quyền sẽ giải quyết một vấn đề khác ngay sau khi xung đột kết thúc, đó là sự mất giá cao chưa từng có của đồng Yen ».
Trung Đông : Mỹ dọa tấn công mỏ khí đốt lớn nhất thế giới Iran đồng khai thác với Qatar
Mỏ khí đốt lớn nhất thế giới South Pars tại Vịnh Ba Tư do Iran và Qatar cùng khai thác đang trở thành tâm điểm của chiến tranh Trung Đông. Chiều 18/03/2026, Israel đã oanh kích vào các cơ sở hạ tầng phục vụ cho khu vực Iran của mỏ khí đốt South Pars. Teheran lập tức đáp trả, tấn công các nhà máy dầu khí của nhiều nước Vùng Vịnh. Tuy khẳng định "không biết gì" về cuộc tấn công của Israel, tổng thống Mỹ Donald Trump dọa « phá hủy hoàn toàn » mỏ khí đốt South Pars.
Trong thông cáo sáng nay 19/03, Doha cho biết có « nhiều thiệt hại nghiêm trọng » tại nhà máy khai thác khí hóa lỏng lớn nhất của Qatar ở Ras Laffan.
Trong đợt trả đũa đêm qua, Iran cũng đã tấn công và gây thiệt hại cho nhà máy lọc dầu của Ả Rập Xê Út tại Hồng Hải. Ryad đã dọa « trả đũa » Teheran về quân sự. Hai nhà máy lọc dầu của tập đoàn năng lượng quốc gia Koweit, một cơ sở của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất cũng bị trúng drone hoặc mảnh vỡ tên lửa của Iran.
Trong bối cảnh năng lượng đang trở thành trọng tâm của chiến tranh Trung Đông, thổng thống Mỹ dường như không tán đồng việc Israel phá hủy những « cơ sở năng lượng thiết yếu và chiến lược » của Iran. Trên mạng xã hội Truth Social của ông, Donald Trump viết : « Israel sẽ không tiến hành bất kỳ một đợt oanh kích nào khác » vào các cơ sở năng lượng của Iran, nhưng nếu Teheran vẫn nhắm tới những lợi ích của Qatar thì Hoa Kỳ sẽ « phá hủy hoàn toàn » mỏ khí đốt South Pars của Iran.
Qatar là nhà xuất khẩu khí hóa lỏng thứ hai thế giới và cùng với Iran sở hữu mỏ khí lớn nhất thế giới tại South Pars.
South Pars cung cấp 80% khí đốt cho Iran
Thông tín viên RFI từ Teheran Siavosh Ghazi cho biết thêm về tầm mức quan trọng và tính chất sống còn của mỏ South Pars đối với Iran :
« South Pars là mỏ khí đốt lớn nhất thế giới, nằm ở ngoài khơi, mà Qatar và Iran chia nhau khai thác. Đây là nơi sản xuất 80% khí đốt của Iran. Đối với Teheran, nhắm tới các nhà máy tại khu vực này là một lằn ranh đỏ. Mọi người dân Iran đều sưởi và nấu bếp bằng khí đốt từ mỏ này. South Pars mang tính sống còn đối với Iran. Trong khu vực này còn có nhà máy lọc dầu Bandar Abbas trong vùng Vịnh Ba Tư. Đây là nơi mỗi ngày sản xuất 43 triệu lít xăng, tương đương với 40% lượng tiêu thụ nội địa, 7 triệu tấn khí hóa lỏng và 30 triệu tấn dầu kerosene, nhiên liệu cho máy bay.
Nói cách khác, đó là những cơ sở mang tính chiến lược, cho dù Iran đã dập được các đám cháy ngay từ đêm qua. Thực ra, Teheran từ nhiều tháng nay đã cảnh báo là nếu những cơ sở năng lượng thiết yếu bị tấn công, Iran sẽ đáp trả và nhắm vào các nhà máy năng lượng của toàn khu vực. Iran đã liên tục nhắc lại những cảnh báo này từ khi nổ ra chiến tranh. Do đã có những bước chuẩn bị, cho nên Teheran đã nhanh chóng trả đũa chỉ trong vài giờ đồng hồ. Đó là những đòn mạnh nhắm vào các cơ sở năng lượng của Qatar, Ả Rập Xê Út, Koweit, Bahrain, Irak và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất. Hơn nữa, Hoa Kỳ tiến hành các đợt tấn công Iran từ những căn cứ quân sự của Mỹ tại những nước nói trên.
Thông điệp rất rõ ràng: Iran không chấp nhận để các cơ sở hạ tầng năng lượng bị nhắm tới, Teheran kiểm soát eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư và chừng nào chiến sự còn tiếp diễn thì không một giọt dầu, hay một mét khối khí đốt nào có thể đi qua khu vực này. Ngay cả trong lúc giao tranh đang diễn ra thì Iran vẫn kiểm soát tình hình ở eo biển Hormuz : Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran vừa tiến hành các cuộc tấn công nhắm những lợi ích của các vương quốc ở Vịnh Ba Tư, vừa chặn tàu chở dầu Barbados 160 tấn đi qua eo biển này ».
Khí đốt tăng giá 35%
Hệ quả kèm theo là trong phiên giao dịch sáng nay 19/03 từ Châu Á sang châu Âu, giá dầu hỏa và nhất là khí đốt tăng vọt : Dầu Brent tại tăng giá 6% vào giờ mở cửa các thị trường tại châu Âu. Giá khí đốt có lúc tăng 35% trước khi hạ xuống một chút. Vào trưa nay, giá một tấn khí đốt bán cho châu Âu cao hơn 30% so với trước loạt tấn công vào mỏ khí South Pars.
Liên Âu họp thượng đỉnhvới hai hồ sơ chính là Ukraina và khủng hoảng năng lượng
Liên Hiệp Châu Âu họp thượng đỉnh sáng nay, 19/03/2026, tại Bruxelles, tập trung vào các hồ sơ Ukraina, kinh tế và tìm giải pháp đối phó với tình trạng giá dầu tăng vọt do cuộc chiến ở Iran.
Hơn bốn năm sau khi Matxcơva phát động cuộc chiến tranh xâm lược, số phận của Ukraina đang bị lu mờ do chiến sự ở Trung Đông. Hơn nữa, những nước thân Matxcơva như Hungary và Slovakia lấy lý do khủng hoảng năng lượng để gây thêm sức ép, buộc Ukraina sửa đường ống dẫn dầu Nga.
Từ Bruxelles, thông tín viên Pierre Benazet giải thích cụ thể :
"Kể từ vụ Nga đánh bom gây hư hại đường ống dẫn dầu Druzhba hồi cuối tháng 1, Hungary và Slovakia đã không nhận được thêm bất kỳ nguồn cung dầu nào từ Nga. Hai nước này đã thẳng thừng từ chối đề xuất của Croatia cung cấp dầu qua đường ống Adria, vì họ muốn tiếp tục hưởng lợi từ dầu giá rẻ của Nga. Slovakia và Hungary được miễn thực hiện yêu cầu của Liên Âu với các nước thành viên về việc cắt giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga. Hiện giờ, hai nước sử dụng điều này như một đòn bẩy để dồn Ukraina vào chân tường.
Chiến lược của thủ tướng Hungary Viktor Orban là buộc Ukraina phải sửa chữa đường ống dẫn dầu Druzhba, nếu không khoản tín dụng 90 tỷ euro mà Liên Âu đã hứa với Kiev hồi tháng 12/2025 sẽ không được thông qua, vì điều này cần phải có sự đồng thuận của toàn bộ 27 quốc gia thành viên. Ông Orban đang lợi dụng cuộc đọ sức này để củng cố vị thế của ông trước cuộc bầu cử Quốc Hội Hungary ngày 12/04.
Các đối tác châu Âu giận dữ và bất lực trước việc ông Orban bội ước thỏa thuận đã đưa ra hồi tháng 12 về khoản vay này. Liên Âu thậm chí đã buộc Ukraina phải chấp nhận một phái đoàn kiểm tra đường ống dẫn dầu".
Ngoài hồ sơ Ukraina, cuộc họp thượng đỉnh Bruxelles còn sẽ cố thông qua một lập trường chung về xung đột ở Trung Đông và tìm các biện pháp bình ổn giá năng lượng. Giá khí đốt ở châu Âu đã tăng hơn 60% kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến chống Iran hôm 28/02.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét