Nhìn Ra Bốn Phương : Hiểu biết thêm với GS Huỳnh Chiếu Đẳng

Tìm bài viết

Vì Bài viết và hình ảnh quá nhiều,nên Quí Vị và Các Bạn có thể xem phần Lưu trử Blog bên tay phải, chữ màu xanh (giống như mục lục) để tỉm tiêu đề, xong bấm vào đó để xem. Muốn xem bài cũ hơn, xin bấm vào (tháng....) năm... (vì blog Free nên có thể nhiều hình ảnh bị mất, hoặc không load kịp, xin Quí Bạn thông cảm)

Nhìn lên trên, có chữ Suối Nguồn Tươi Trẻ là phần dành cho Thơ, bấm vào đó để sang trang Thơ. Khi mở Youtube nhớ bấm vào ô vuông góc dưới bên phải để mở rộng màn hình xem cho đẹp.

Cám ơn Quí Vị

Thứ Hai, 9 tháng 3, 2026

Hiểu biết thêm với GS Huỳnh Chiếu Đẳng

Kính thưa quí bạn

Hôm nay ít tin tức hay (toàn là tin chánh trị và chiến tranh) nên tạm hởi các bạn vài chuyện trên trời dưới đất

1. Mười Lý Do Tại Sao Con Người Chưa Tìm Thấy Người Ngoài Hành Tinh

2. Phong Trào Cấm Nuôi Bạch Tuộc Đang Lan Rộng

3. Tesla Model 3 đang chạy "Full Self-Driving" (FSD) chạy đâm thẳng vào rào cản (xe lửa sắp chạy tới)

4. Góc đố vui và lời giải

HCD 9-Mar-2025

Nếu các bạn không thấy hình chỉ thấy cái khung trống không hình, thì nên dọc Microsoft Word attached.

<!>

Nguồn tin và chi tiết: https://discoverwildscience.com/10-explanations-for-why-we-still-havent-found-alien-life-in-the-cosmos-1-391938/?utm_source=flipboard&utm_content=topic/aliens

HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)

10 Lý Do Tại Sao Con Người Chưa Tìm Thấy Người Ngoài Hành Tinh

Vũ trụ có hàng trăm tỷ thiên hà, mỗi thiên hà chứa hàng trăm tỷ ngôi sao — về mặt thống kê, lẽ ra phải có sự sống ở đâu đó. Vậy tại sao vũ trụ lại im lặng đến vậy? Đây là câu hỏi mà nhà vật lý Enrico Fermi đặt ra từ năm 1950: "Mọi người đâu hết rồi?" Dưới đây là 10 lý do thú vị nhất.

1. Nghịch Lý Fermi — Câu Hỏi Khởi Đầu Tất Cả

Dải Ngân Hà có hơn 100 tỷ ngôi sao và khoảng 10 tỷ năm tuổi. Ngay cả với công nghệ du hành vũ trụ chậm như của con người hiện nay, một nền văn minh chỉ cần từ 5 đến 50 triệu năm để thuộc địa hóa toàn bộ thiên hà. Vậy mà chúng ta không thấy bất kỳ dấu hiệu nào — đó chính là nghịch lý Fermi.

2. Bộ Lọc Vĩ Đại — Bức Tường Vô Hình Mà Hầu Hết Các Nền Văn Minh Không Vượt Qua Được

Nhà kinh tế Robin Hanson đề xuất ý tưởng này vào cuối thập niên 1990: trong hành trình tiến hóa từ sự sống đơn giản đến nền văn minh liên sao, có ít nhất một bước cực kỳ khó vượt qua. Câu hỏi đáng lo ngại là: bức tường đó đã ở phía sau chúng ta (tức là chúng ta may mắn đã vượt qua), hay nó vẫn còn ở phía trước?

3. Giả Thuyết Trái Đất Hiếm — Trái Đất Có Thể Là Một Kỳ Tích

Paleontologist Peter Ward và nhà thiên văn Donald Brownlee (năm 2000) cho rằng sự sống phức tạp đòi hỏi hàng chục điều kiện phải hoàn hảo cùng lúc: vị trí trong thiên hà, loại ngôi sao, kích thước hành tinh, kiến tạo mảng, từ trường bảo vệ, mặt trăng lớn, và các hành tinh khổng lồ đóng vai trò "thủ môn vũ trụ" chặn thiên thạch. Trái Đất là nơi duy nhất trong hệ Mặt Trời có kiến tạo mảng đang hoạt động — có thể chúng ta thực sự là "độc đắc" của vũ trụ.

4. Chúng Ta Đang Lắng Nghe Sai Cách

Các chương trình SETI (tìm kiếm trí tuệ ngoài Trái Đất) chủ yếu dùng sóng vô tuyến. Nhưng các nền văn minh tiên tiến có thể truyền tín hiệu ở tần số rất cao hoặc rất thấp, hoặc dùng công nghệ mà con người chưa nghĩ đến — ví dụ như truyền tín hiệu bằng hạt neutrino. Nhà thiên văn Jill Tarter so sánh việc tìm kiếm hiện tại của chúng ta giống như "nhúng một chiếc ly vào đại dương để kết luận rằng cá không tồn tại."

5. Giả Thuyết Vườn Thú — Chúng Ta Đang Được Quan Sát

Nhà thiên văn John Ball (MIT, 1973) đề xuất rằng người ngoài hành tinh có thể đã đồng ý với nhau về một "chính sách không can thiệp" — họ cố tình để chúng ta tự phát triển, giống như con người quan sát động vật trong vườn thú mà không tiếp xúc. Dù vậy, điều này đòi hỏi sự đồng thuận gần như không tưởng của toàn bộ các nền văn minh trong hàng triệu năm.

6. Lý Thuyết Rừng Tối — Tất Cả Đều Đang Ẩn Náu Vì Sợ Hãi

Đây có lẽ là lý giải rùng rợn nhất: vũ trụ là một đấu trường khốc liệt, nơi mọi nền văn minh đều im lặng vì sợ bị tiêu diệt bởi nền văn minh mạnh hơn. Với nguồn tài nguyên hữu hạn và không thể biết chắc ý định của kẻ khác, lý trí mách bảo: hễ phát hiện một nền văn minh mới đang nổi lên, hãy tiêu diệt nó trước. Điều này khiến chúng ta nhìn lại những tín hiệu vô tuyến mà Trái Đất đã phát ra trong thế kỷ qua theo một góc độ hoàn toàn khác.

7. Các Nền Văn Minh Tự Hủy Diệt Trước Khi Kịp Liên Lạc

Các nền văn minh thông minh cũng đồng thời rất giỏi tự tiêu diệt. Nguy cơ đến từ thiên tai (tiểu hành tinh, siêu tân tinh, thảm họa sinh thái) và cả từ chính công nghệ của họ. Nhà nghiên cứu Michael Garrett cảnh báo rằng các nền văn minh sinh học có thể phổ biến đánh giá thấp tốc độ phát triển của AI, và không kịp phản ứng — điều đó có thể khiến tuổi thọ của các nền văn minh công nghệ tiên tiến chưa đến 200 năm.

8. Vấn Đề Thang Thời Gian Vũ Trụ — Chúng Ta Chưa Bao Giờ "Trùng Thời Điểm"

Hãy tưởng tượng hàng nghìn con đom đóm rải trên một sân bóng tối đen, mỗi con chỉ sáng lên đúng một giây rồi tắt mãi. Xác suất hai con cùng nhìn thấy nhau là rất nhỏ. Con người mới tồn tại khoảng 200.000 năm và chỉ bắt đầu lắng nghe tín hiệu vũ trụ từ năm 1960. Hoàn toàn có thể có một nền văn minh vĩ đại đã tồn tại và biến mất cách đây hàng tỷ năm — trước khi Mặt Trời của chúng ta thậm chí hình thành.

9. Khoảng Cách Liên Sao Quá Mênh Mông

Ngay cả nếu có nền văn minh ở ngôi sao gần nhất (Proxima Centauri), chỉ một cuộc trao đổi tin nhắn khứ hồi đã mất gần 10 năm. Thêm vào đó, du hành vũ trụ đòi hỏi tài nguyên khổng lồ, và tốc độ ánh sáng là giới hạn vật lý không thể phá vỡ. Vũ trụ không nhất thiết từ chối liên lạc — nó chỉ đơn giản là quá rộng lớn để "hét qua."

10. Sự Sống Thông Minh Vốn Dĩ Vô Cùng Hiếm

Dù vi khuẩn và sự sống đơn giản có thể xuất hiện tương đối dễ dàng, trí tuệ cao cấp thì lại không. Trên Trái Đất, loại trí tuệ của con người chỉ xuất hiện đúng một lần trong suốt lịch sử sự sống, và mất gần toàn bộ tuổi thọ của hành tinh (hàng tỷ năm) để xuất hiện. Có thể ý thức không phải là đích đến tất yếu của tiến hóa — mà là một tai nạn cực kỳ may mắn.

Kết Luận

Tính đến năm 2026, sau hàng thập kỷ quét bầu trời, chúng ta vẫn chưa xác nhận bất kỳ liên lạc nào với trí tuệ ngoài Trái Đất. Các nhà khoa học gọi sự im lặng này là "Sự Im Lặng Vĩ Đại." Tuy nhiên, "không có bằng chứng" không có nghĩa là "bằng chứng không tồn tại." Chúng ta mới chỉ nhúng một chiếc ly nhỏ vào đại dương vũ trụ. Câu trả lời, nếu có, có thể là sự kết hợp của nhiều lý do trên — hoặc là điều mà chưa ai từng nghĩ đến.

Nguồn tin và chi tiết: https://futurism.com/science-energy/efforts-ban-octopus-farming?utm_source=flipboard&utm_content=other

HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)

Phong Trào Cấm Nuôi Bạch Tuộc Đang Lan Rộng

Tại Sao Người Ta Muốn Cấm?

Bạch tuộc là loài động vật có trí tuệ cao bất thường — chúng biết sử dụng công cụ, và nhiều nhà khoa học tin rằng chúng có thể có ý thức. Chính vì vậy, ngày càng nhiều người cho rằng việc nuôi nhốt chúng trong điều kiện công nghiệp để bán thịt là điều không thể chấp nhận về mặt đạo đức.

Chuyện Gì Đang Xảy Ra Ở Mexico?

Đảng Xanh Sinh Thái Mexico (nắm 7 ghế Thượng Viện và 1 chức thống đốc tiểu bang) vừa đề xuất một dự luật cấm nuôi bạch tuộc theo kiểu công nghiệp trên toàn quốc. Nếu được thông qua, luật này sẽ sửa đổi Luật Thủy Sản và Nuôi Trồng Thủy Sản, đồng thời buộc trang trại bạch tuộc duy nhất được biết đến ở Tây bán cầu phải đóng cửa.

Trang trại đó nằm ở Sisal, Yucatan, vận hành dưới danh nghĩa hợp tác với Đại học Tự trị Mexico (UNAM) để "nghiên cứu sinh lý học của bạch tuộc bốn mắt Mexico." Tuy nhiên, theo điều tra của Aquatic Life Institute, phòng thí nghiệm UNAM này còn hoạt động song song với một nhánh thương mại tên là Moluscos del Mayab.

Thực Trạng Tàn Khốc Bên Trong Trang Trại

Tại Moluscos del Mayab, trung bình 388 con bạch tuộc bị giết và bán mỗi 4 tháng theo chu kỳ nhân giống công nghiệp. Con số này thực ra còn thấp so với tiềm năng, vì tỷ lệ chết trước khi bán lên đến 52%. Đáng sợ hơn, khoảng một phần ba số ca tử vong là do bạch tuộc tự ăn thịt lẫn nhau — hệ quả tất yếu khi một loài vốn sống đơn độc bị nhốt chung trong điều kiện chật chội.

Bà Catalina López, giám đốc Liên minh Động vật Thủy sinh, kết luận thẳng thắn: "Bạch tuộc về mặt sinh lý và hành vi quá phức tạp để bị khai thác trong môi trường nuôi nhốt cường độ cao. Bằng chứng từ chính trang trại Sisal của Mexico đã nói lên tất cả. Nuôi bạch tuộc công nghiệp không phải là một ngành khả thi."

Phong Trào Đang Lan Ra Toàn Cầu

Mexico không đơn độc. Nhiều quốc gia đang đi theo hướng tương tự:

Chile là quốc gia Mỹ Latinh đầu tiên đề xuất lệnh cấm, vào tháng 10 năm ngoái. Tây Ban Nha cũng đề xuất dự luật tương tự vào tháng 6 năm ngoái. Mỹ cũng tham gia, khi Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Sheldon Whitehouse giới thiệu dự luật mang tên "OCTOPUS Act" vào tháng 6/2025, nhằm cấm toàn bộ hoạt động nuôi bạch tuộc thương mại trên khắp nước Mỹ — tuy nhiên dự luật này vẫn chưa thoát khỏi giai đoạn ủy ban.

Đáng chú ý, một cuộc khảo sát năm 2025 cho thấy người dân ở Liên minh châu Âu và Anh ủng hộ rộng rãi lệnh cấm nuôi bạch tuộc — cho thấy các chính phủ đang đi chậm hơn so với mong muốn thực sự của công chúng.

-----===<oOo>===-----

Nguồn tin và chi tiết: https://electrek.co/2026/03/09/tesla-fsd-drives-through-railroad-crossing-barriers-viral-video/?utm_source=flipboard&utm_content=topic/tesla

HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)

Bản tin đề cập đến một trục trặc nghiêm trọng liên quan đến hệ thống tự lái của Tesla, xảy ra ngay vào thời điểm nhạy cảm đối với công ty.

1. “Tai nạn” trong video ghi lại

Một video đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội (đăng bởi một người dùng tên Laushi Liu) ghi lại cảnh một chiếc Tesla Model 3 đang chạy "Full Self-Driving" (FSD) tại khu vực West Covina, California.

- Diễn biến: Dù xe đang đi tới một đoạn đường ray có rào chắn đã hạ xuống để báo hiệu tàu sắp đến, hệ thống FSD hoàn toàn không nhận diện được vật cản này.

- Hậu quả: Chiếc xe giữ nguyên tốc độ khoảng 37 km/h (23 mph) và đâm thẳng xuyên qua các thanh rào chắn. Người lái chỉ kịp nhấn phanh ngay tại thời điểm va chạm chứ không kịp ngăn chặn sự việc từ trước.

Xem video https://videopress.com/v/RmKZIFZc (đâm thẳng vô rào cản)

2. Vấn đề kỹ thuật đáng lo ngại

Điều đáng nói là các thanh rào chắn này nằm đúng tầm mắt của các camera phía trước của Tesla. Việc hệ thống không hề giảm tốc hay đưa ra cảnh báo cho thấy một "điểm mù" nguy hiểm trong phần mềm. Đây không phải lần đầu Tesla gặp lỗi tại đường ray; trước đó đã có hơn 40 báo cáo về các trục trặc tương tự, thậm chí có trường hợp xe Tesla lao lên đường ray và bị tàu đâm trúng.

3. Thời điểm "nhạy cảm" về pháp lý

Trục trặc này xảy ra đúng vào ngày 9/3/2026 – cũng chính là hạn chót mà Cơ quan An toàn Giao thông Cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) yêu cầu Tesla phải bàn giao dữ liệu chi tiết về các lỗi vi phạm giao thông của hệ thống FSD.

- Cuộc điều tra của chính phủ: NHTSA đang điều tra diện rộng đối với khoảng 2,88 triệu xe Tesla sau khi ghi nhận hàng chục vụ tai nạn và bị thương liên quan đến FSD. Các lỗi bị soi xét kỹ nhất bao gồm: vượt đèn đỏ, đi sai làn đường và đặc biệt là không dừng lại tại đường ray.

- Sự trì hoãn của Tesla: Tesla đã hai lần xin gia hạn nộp dữ liệu này với lý do khối lượng hồ sơ quá lớn (hơn 8.000 bản ghi cần kiểm tra thủ công).

4. Tranh cãi về tên gọi và trách nhiệm

Bản tin cũng nhấn mạnh sự mâu thuẫn trong cách Tesla quảng bá sản phẩm:

- Phía người dùng & Chuyên gia: Nhiều ý kiến chỉ trích Tesla khi đặt tên hệ thống là "Tự lái hoàn toàn" (Full Self-Driving) nhưng thực chất nó vẫn chỉ là hệ thống hỗ trợ cấp độ 2, tức là yêu cầu người lái phải giám sát liên tục.

- Thực tế: Việc một hệ thống có giá hàng ngàn USD lại thất bại trước một vật cản rõ ràng như rào chắn đường ray (vốn có đèn nháy và biển báo đi kèm) đang đặt ra câu hỏi lớn về mức độ an toàn thực sự của công nghệ này.

Kết luận:, Trục trặc đâm rào chắn này là một minh chứng thực tế gây bất lợi cho Tesla trong hoàn cảnh họ đang bị các cơ quan chức năng siết chặt quản lý về an toàn tự lái.

-----===<oOo>===-----

From: Vong Nguyen <rumthuan3235@ >

Date: 3/8/26 10:57 AM (GMT-08:00)

Subject: chai xa xị có thể là chai SA THỦY chăng?

chai xa xị có thể là chai SA THỦY chăng?

HCD : Thưa anh nó là tiếng Pháp đọc trại ra Tôi để chữ màu den từ đây.

1. Nguồn gốc từ cây Sarsaparilla

Tên gọi này xuất phát từ cây Sarsaparilla (danh pháp khoa học: Smilax ornata), một loại cây thân leo vùng nhiệt đới. Người Trung Quốc phiên âm tên cây này sang tiếng Quảng Đông là "Sa-si" (phiên âm Hán Việt là Sa tư - 沙示). Khi du nhập vào miền Nam Việt Nam, người ta chệch đi thành "Xá xị".

2. Thành phần nguyên liệu truyền thống

Vào thế kỷ 19, nước xá xị chiết xuất từ rễ và thân của cây Sarsaparilla kết hợp với các loại thảo mộc khác như cam thảo, quế, và hồi.

Ở Mỹ và các nước phương Tây, nó được biết đến với tên gọi Sarsaparilla soda.

Tại Việt Nam trước đây, xá xị không chỉ là giải khát mà còn được xem như một loại nước có tính "mát", hỗ trợ tiêu hóa nhờ các thành phần thảo mộc.

3. Sự nhầm lẫn với cây xá xị Việt Nam

Cần lưu ý rằng ở Việt Nam cũng có một loại cây rừng tên là cây xá xị (gỗ gù hương). Do tinh dầu của loại gỗ này có mùi thơm rất giống với mùi nước giải khát Sarsaparilla, nên nhiều người lầm tưởng nước xá xị được làm từ gỗ của cây này. Thực tế, hương liệu tạo nên mùi đặc trưng của chai nước ngọt hiện đại thường là tổng hợp hoặc từ các loại thảo dược có mùi tương tự.

Ngày nay, dù thành phần đã thay đổi nhiều (chủ yếu là hương liệu và đường), nhưng cái tên "xá xị" vẫn được giữ nguyên như một danh từ riêng để chỉ loại nước giải khát có màu nâu sẫm và mùi thơm nồng nàn đặc trưng này.

-----===<oOo>===-----

HCD: Thưa cái “đạo lý” giải dị lằm. Trong chai đóng kín chỉ có không khí và rượu

Làm dấu và lật hình giữa lại. Chúng ta dong lượng rượu cao bằng lượng không khí thì đúng là thể tích chai chi đôi, một nửa chi chứa không khí và một nử chau chứa rượu.

-----===<oOo>===-----

Đây là câu đố đời thường, nếu là người thợ thì trả lời được tức thì. (xem video)

https://youtube.com/shorts/Du0W8lAG8co?si=719nZ18gy7m7sK3H

HCD : Câu trả lời là muốn lưởi dao cắt xuống thì phài dùng tay trái và tay mặt cùng lúc bấm 2 nút điện xa nhau. Máy mới ngày nay thì có con mắt điện tử canh chừng hai bàn tay nếu tay còn nằm dưới con dao thì nó không cắt. Có cái nút stop to tướng, nhận vô nó dừng ngay tức thì.