Chính sách "áp lực tối đa" (maximum pressure) đối với Cuba dưới góc nhìn của Chính phủ Mỹ, là một công cụ có mục đích: - Cắt đứt nguồn lực cho bộ máy chính quyền độc tài: Mỹ lập luận rằng việc bình thường hóa quan hệ dưới thời Obama chỉ làm giàu cho giới quân sự và chính trị Cuba thông qua các liên doanh du lịch, thay vì đến tay người dân. Việc siết chặt cấm vận nhằm làm cạn kiệt ngân sách của chính phủ độc tài Cuba. - Ngăn chặn ảnh hưởng của Cuba tại khu vực: Mỹ xem Cuba là "trạm trung chuyển" cho các thế lực như Nga, Trung Cộng và là đồng minh then chốt giúp duy trì chính quyền Maduro tại Venezuela.
<!>
Việc áp dụng thuế quan lên các quốc gia bán dầu cho Cuba (như sắc lệnh tháng 1/2026) là cách Mỹ dùng đòn bẩy kinh tế để cô lập hoàn toàn đảo quốc này.
- Tạo áp lực buộc phải thay đổi: Logic của chính sách này là đẩy nền kinh tế Cuba đến điểm gãy, từ đó buộc chính quyền phải thực hiện các cải cách dân chủ.
Tình hình Cuba hiện đang như một "nồi áp suất" sắp nổ, sau khi Tổng Thống Venezuela bị bắt, Mỹ siết chặt nguồn cung và áp thuế lên bất kỳ ai cung cấp dầu cho Cuba, đảo quốc này rơi vào tình trạng tổng đình chỉ lưới điện ở nhiều tỉnh miền Đông. Tình trạng lạm phát phi mã và sự sụp đổ của các ngành mũi nhọn như du lịch đã khiến dự trữ ngoại hối cạn kiệt nhưng chính quyền Cuba vẫn giữ quan điểm cứng rắn, gọi các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ là hành vi "diệt chủng" và nỗ lực chuyển hướng sang mô hình kinh tế tập trung hơn để sinh tồn.
Mỹ đã thành công trong việc cô lập và làm suy yếu chính quyền Cuba về mặt tài chính hơn bao giờ hết. Nhưng cái giá phải trả bằng sự khốn cùng của hàng triệu người dân vô tội và rủi ro về một sự sụp đổ xã hội không thể kiểm soát ngay sát nách nước Mỹ.
Đã có nhiều đề nghị, để cải thiện dân chủ tại Cuba mà tránh làm sụp đổ hoàn toàn đời sống người dân, phần lớn cho rằng cần kết hợp khéo léo giữa áp lực có chọn lọc và mở cửa có điều kiện. Chúng tôi không thể liệt kê hết tất cả các biện pháp mà các chuyên gia đề nghị nhưng chỉ so sánh các chính sách của Hoa Kỳ đối với Cuba từ thời Tổng Thống Obama cho đến nay.
- Thời Obama 2008 - 2016: Bình thường hóa quan hệ - Muốn tạo sự thay đổi cho Cuba thông qua tiếp xúc - Tin rằng giao lưu sẽ làm tan rã chế độ - Mở cửa du lịch, nối chuyến bay thương mại, cho phép đi lại tự do hơn - Mở lại đại sứ quán, gỡ bỏ Cuba khỏi danh sách tài trợ khủng thố - Hỗ trợ qua các chương trình văn hóa.
Mọi việc ở Cuba vẫn không đổi, vẫn độc tài, vẫn đói nghèo, vẫn siết chặt thêm quan hệ với những quốc gia chống Mỹ như Nga, Trung Cộng, Iran, Venezuela…
- Thời Trump 2016 - 2020: Áp lực tối đa - Chủ trương thay đổi thông qua bóp nghẹt, tin rằng khủng hoảng sẽ dẫn đến sụp đổ - Cấm tàu du lịch, hạn chế chuyến bay đến Havana, cấm lưu trú tại khách sạn của quân đội - Đưa Cuba trở lại danh sách tài trợ khủng bố, cắt giảm nhân viên sứ quán - Trừng phạt tổng lực, không phân biệt nhà nước hay tư nhân.
Mọi việc ở Cuba vẫn không đổi vì Trump thất cử nhiệm kỳ 2.
- Thời Biden 2020 - 2024: Duy trì các chính sách dưới thời Trump nhưng có điều chỉnh - Vừa thận trọng vừa trừng phạt - Giữ phần lớn lệnh trừng phạt của Trump nhưng nới lỏng nhân đạo - Giữ Cuba trong danh sách khủng bố nhưng nối lại một số đối thoại an ninh - Cho phép doanh nhân tư nhân Cuba mở tài khoản ngân hàng tại Mỹ (tháng 5/2024).
Mọi việc ở Cuba vẫn không đổi vì Trump lại đắc cử Tổng Thống.
- Thời Trump 2026: Tái tục chính sách áp lực tối đa ở nhiệm kỳ Trump 1. Hiện nay (tháng 2/2026), người dân Cuba đang đối mặt với cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ năm 1959. Tình trạng mất điện diện rộng, thiếu thực phẩm, thuốc men và nước sạch (do máy bơm không có điện). Cuba rơi vào tình trạng khủng hoảng nặng hơn rất nhiều lần so những cuộc khủng hoảng từng gặp trước đây. Nhà cầm quyền Cuba hoàn toàn bị cô lập vì các đồng minh truyền thống đều có những khủng hoảng riêng, không thể ứng cứu vả lại áp lực của Mỹ quá lớn, khó có nước nào dám hy sinh quyền lợi của quốc gia mình.
Theo chúng tôi, hiện tại, Cuba đang ở trong một vòng xoáy: Chính sách Trump siết chặt khiến kinh tế kiệt quệ - Kinh tế tư nhân trỗi dậy để lấp chỗ trống - Chính quyền Cuba vừa dùng khu vực tư nhân để sinh tồn, vừa lo sợ nó sẽ lật đổ quyền lực chính trị.
Với chính sách thực dụng kiểu Mỹ - “mèo trắng mèo đen không quan trọng, miễn bắt được chuột” - Cuba rất có thể lại giống Venezuela. Với Mỹ, một chính quyền đi đúng hướng (của Mỹ) là đủ - rồi sẽ nới lỏng cấm vận, cải thiện bang giao…còn tập đoàn độc tài vẫn tiếp tục cai trị, người dân Cuba nghèo khổ vẫn tiếp tục nghèo khổ vẫn tiếp tục sống dưới ách thống trị của những tập đoàn lãnh đạo vô lương.
Hỡi người dân Cuba, nếu bạn là những người khát vọng Tự Do Dân Chủ, thì chưa bao giờ các bạn lại có cơ hội bằng vàng để đòi lại những quyền thiêng liêng tối thượng ấy cho mình. Hãy đoàn kết - Hãy vùng lên.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét