Kính thưa quý vị độc giả - Trong bài viết “Thuế quan tariff của Tổng Thống Donald Trump với Chủ Tịch Fed Jerome Powell Tranh chấp quyền lực, hiệu quả chính sách, và bài học pháp lý” ngày 09-09-2025, chúng ta đã cùng phân tích tranh chấp giữa Tổng Thống Donald Trump và Chủ Tịch Fed Jerome Powell về thuế quan tariff. Cũng trên cơ sở pháp lý của các biện pháp này. Lúc ấy, người viết đã dự đoán rằng Tối Cao Pháp Viện (Supreme Court of the United States – SCOTUS) có thể sẽ bác bỏ việc Hành Pháp sử dụng Đạo luật IEEPA 1977 này, vì Đạo luật Quyền Kinh Tế Khẩn Cấp Quốc Tế – International Emergency Economic Powers Act, viết tắt là IEEPA để áp thuế quan rộng lớn này, vì quyền áp thuế thuộc về Quốc Hội theo Hiến pháp chứ không thuộc quyền Hành Pháp.
<!>
Ngày 20-02-2026, Tối Cao Pháp Viện (SCOTUS) đã ra phán quyết trong các vụ hợp nhất Learning Resources, Inc. v. Trump và Trump v. V.O.S. Selections, Inc. (số vụ 24-1287), với tỷ số 6-3, và có khác hơn thì chí ít cũng phải là 5-4, bác bỏ quyền Tổng Thống sử dụng IEEPA để áp đặt thuế quan không giới hạn. Phán quyết do Chánh Án John Roberts soạn thảo, được các Thẩm Phán Sotomayor, Kagan, Jackson, Gorsuch và Barrett ủng hộ. Ý kiến chính đáng là: Đạo luật IEEPA không trao quyền cho Tổng Thống áp thuế quan (“IEEPA does not authorize the President to impose tariffs”).
Đây là một thắng lợi cho công lý hiến pháp và thể chế Công Hòa Tam Quyền Phân Lập theo Hiến pháp Hoa Kỳ, chứ không phải là thất bại của bất kỳ cá nhân hay đảng phái nào. Hiến pháp quy định rõ: Quốc Hội Lập Pháp có quyền “lay and collect Taxes, Duties, Imposts and Excises” (Article I, Section 8). Tối Cao Pháp Viên đã bảo vệ nguyên tắc này, nhắc nhở rằng không ai – dù là Tổng Thống mạnh mẽ đến đâu – cũng không thể vượt quyền Lập Pháp khi không có ủy quyền rõ ràng từ Quốc Hội Lập Pháp chấp thuận cho Hành Pháp thi hành.
Phán quyết áp dụng học thuyết “major questions doctrine”: Trong các vấn đề kinh tế trọng yếu như thuế quan (có thể ảnh hưởng hàng trăm tỷ USD), Quốc Hội phải ủy quyền minh bạch, không thể mơ hồ. Dù Tổng Thống Trump đã bổ nhiệm ba Thẩm Phán bảo thủ (Gorsuch, Kavanaugh, Barrett), nhưng tòa vẫn độc lập, với hai Thẩm Phán bảo thủ Gorsuch và Barrett tham gia đa số – chứng tỏ hệ thống kiểm soát và cân bằng (checks and balances) vẫn vận hành hiệu quả, bảo vệ lợi ích lâu dài của người dân Mỹ.
Hậu quả thực tế: Các tariff dưới IEEPA (bao gồm reciprocal tariffs 10%+ và fentanyl-related) bị vô hiệu. Chính phủ có thể phải hoàn trả ước tính vào khoảng 130-175 tỷ USD (theo dữ liệu từ Bộ Tài Chính, Penn Wharton Budget Model và các nguồn chuyên gia kinh tế uy tín).
Nhưng Tổng Thống Trump đã phản ứng bằng cách ký lệnh mới (dựa trên cơ sở pháp lý khác, như Section 122 của Trade Act 1974), nhưng giới hạn thời gian tối đa chỉ có 150 ngày, nếu không có Quốc Hội phê duyệt. Tranh chấp có thể chưa kết thúc, nhưng phán quyết của Tối Cao Pháp Viện đã khẳng định giới hạn quyền Hành Pháp thì không thể thay đổi được theo Hiến Pháp.
Giữa những tranh luận gay gắt trên mạng xã hội – từ chỉ trích Tối Cao Pháp Viện đến công kích cá nhân các Thẩm Phán – chúng ta cần bình tĩnh nhìn nhận: Đây không phải là “phản bội đất nước” hay “thiên vị đảng phái”, mà là sự bảo vệ Hiến Pháp “In God We Trust”, giúp tránh lạm quyền và bảo vệ công bằng cho mọi người dân. Người viết còn nhớ như in, mỗi lần có cơ may đề cử Thẩm Phán Tối Cao Pháp Viện: Tổng Thống Trump lần nào cũng phát biểu trang trọng là Ông chỉ hỏi họ có trung thành với Hiến Pháp hay không? Chứ không hỏi có trung thành với cá nhân Ông hay không? Vì thế nên bây giờ Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett có bầu phiếu theo tinh thần Hiến Pháp thì cũng đúng với thiện ý của Tổng Thống chứ không phải là phản bội cá nhân Tổng Thống Trump!
Lời Chúa dạy chúng ta về công bằng trong giao hoán kinh tế – một nguyên tắc xuyên suốt Kinh Thánh, đặc biệt trong thương mại và trao đổi, xin trích dẫn làm sáng tỏ vấn đề:
- “Các ngươi chớ làm sự bất công trong sự đoán xét, trong sự đo lường, cân lượng, hay đo lường. Các ngươi phải có cán cân công bình, trái cân công bình... Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi.” (Lê-vi Ký 19, 35-36).
Thuế quan có thể là “cân đo” trong thương mại quốc tế; nếu làm méo mó giá cả bất công với dân chúng, người tiêu dùng Mỹ sẽ phải gánh chịu, trái với lệnh truyền của Chúa -của Trời Phật- về sự trung thực, từ bi.
-“Ngươi chớ có trong túi mình hai thứ trái cân... Ngươi phải có trái cân trọn vẹn và công bình... để ngươi được sống lâu trên đất.” (Phục Truyền Lề Luật Ký 25, 13-15).
Chính sách kinh tế cần công bình, tránh “cân gian” gây hại cho người nghèo và trung lưu.
-“Cái cân gian là gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va; Nhưng trái cân trọn vẹn đẹp lòng Ngài.” (Châm Ngôn 11, 1).
Dù ý định bảo vệ việc làm hay cân bằng thương mại, chính sách phải trung thực và công bằng theo ý Chúa, theo bản tính “nhân chi sơ tính bản " của tổ tiên, Trời Phật.
-“Hỡi nhân loại, Ngài đã tỏ cho ngươi biết điều lành... là làm sự công bình, ưa sự nhân từ và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời ngươi.” (Mi-ca 6, 8).
Lãnh đạo cần khiêm nhường trước pháp luật và công lý của Chúa, của Trời Phật để chính sách kinh tế mang lại lợi ích thực sự cho dân.
Những lời răn dạy này nhắc nhớ: Kinh tế là công cụ phục vụ con người, không phải ngược lại. Dù tariff có thể nhằm bảo vệ việc làm cho người dân Mỹ, nhưng nếu vượt quyền Hiến Pháp hoặc lẽ Trời, gây bất công giá cả cho người nghèo lương thiện, chúng ta cần cầu nguyện theo niềm tin tôn giáo cho sự khôn ngoan và công lý mặc dù cá nhân chúng ta có lúc bất xứng với khôn ngoan và công lý.
Tóm lại, phán quyết SCOTUS củng cố niềm tin vào nền Cộng Hòa Tam Quyền Phân Lập – một cơ chế Chúa ban để bảo vệ tự do và công bình trên nền tảng Hiến Pháp “In God We Trust”. Fed vẫn độc lập (như Powell giữ vững nguyên tắc), và hệ thống kiểm soát cân bằng tiếp tục hoạt động. Chúng ta nên tránh tranh cãi theo thành kiến định kiến mà bỏ qua chân lý sự thật, xin cầu nguyện cho lãnh đạo, cho đất nước, và cho sự bình an kinh tế của nước Mỹ và của thế giới, càng công bằng, bác ái, từ bi bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu.
“Chúng ta biết rằng mọi sự hiệp lại làm ích cho kẻ yêu mến Đức Chúa Trời” (Rôma 8, 28). Hãy vững tâm trong niềm tin tôn giáo, trong công bằng chân lý, chờ đợi Chúa dẫn dắt. Nhất là khi các quốc phụ người Mỹ đã khôn ngoan đặt Hợp Chủng Quốc dưới sự Quan Phòng của Thiên Chúa.
Đó là những giáo huấn của Thiên Chúa, Thượng Đế, Trời Phật mà cả chúng ta nên bình tĩnh nhận định vấn đề theo lẽ Trời, dù đồng ý hay không đồng ý. Vả lại, luật pháp của nước Mỹ nó chằng chịt và luật pháp của bất cứ nước nào nó cũng có kẽ hở cho người ta luồn lách.
Trong chính trị, “thua keo này bày keo khác”. Tổng Thống và nhóm luật sư thượng thặng của Tổng Thống đã ngay tức khắc tìm ra kẽ hở khác để tiếp tục tăng thuế làm làm vui lòng MAGA. Nhưng quyền đó theo hiến pháp và luật pháp chỉ có giá trị trong khoảng 150 ngày. Hết hạn đó mà lưỡng viện Quốc Hội không chuẩn thuận biến nó thành luật thì nó lại bị hủy bỏ và lại có thêm tiến trình mới như cũ nếu hành pháp muốn. Vì luật pháp Hoa Kỳ nó chằng chịt như mớ bòng bong và chỗ nào cũng có kẽ hở để lợi dụng lách luật.
Còn Tối Cao Pháp Viện đã phán quyết tariff là vi hiến, thì bắt buộc Tổng Thống -dù có rủa sả Tối Cao Pháp Viện thậm tệ như thế nào trong lúc nóng giận mất khôn, cũng vẫn phải hoàn trả số tiền kiếm lời kiếm được cho các hãng xưởng đã phải đóng thuế vì Tariff của Tổng Thống. Và giả như Tổng Thống dùng dằng không chịu trả -thì những Tổng Thống kế nhiệm cũng phải trả- và dĩ nhiên họ không lấy tiền túi ra trả mà sẽ lấy tiền thuế của dân, của nhà nước trả cho hết món nợ đó. Chỉ có điều đáng tiếc là nếu Tổng Thống cứ ham vi hiến nhiều quá cho thỏa sức bình sinh, thì sẽ ít nhiều sẽ bị mất dần uy tín với cử tri trong bầu cử giữa kỳ cuối năm 2026 này.
Xin quý độc giả nhớ lại bài viết từ mấy tháng nay trong lúc Tổng Thống và Thống Đốc Ngân Hàng Trung Ương Jerome Powder bất đồng ý kiến với nhau về vấn đề giảm lãi suất để cứu Tariff mà không được, thì hầu như Tổng Thống và Nội Các của Tổng Thống cũng đã biết hậu quả thuế đối xứng Tariff như thế nào rồi.
Người viết cũng đã đoán mò là TCPV sẽ ra phán quyết 6-3 hoặc 5-4 để phủ quyết Tariff của Tổng Thống. Cho nên người viết không lấy làm lạ về phán quyết của Tối Cao Pháp Viện. Nhưng thấy hai bên bênh chống dữ quá quá nên để chờ hai bên hạ hỏa, rồi phổ bài viết cũng không muộn. Dĩ nhiên người viết đồng ý với quý độc giả cùng quan điểm.Nhưng vẫn tôn trọng quyền tự do pháp biểu của quý vị khác theo Tu Chính Hiến Pháp số # 1 Hoa Kỳ.
Xin đính kèm bài viết: “Thuế quan tariff của Tổng Thống Donald Trump với Chủ Tịch Fed Jerome Powell Tranh chấp quyền lực, hiệu quả chính sách, và bài học pháp lý đính kèm trong attach để quý vị sẵn có tài liệu tham khảo và đối chiếu./-
Nguyễn Xuân Tùng
Diễn Đàn Kitô-hữu
20/02/2026
(Không giữ bản quyền)
*Ghi chú:
Vì có một số quý độc giả yêu cầu trích đăng Bản Tin và bài viết, nên Diễn Đàn Kitô-hữu xin trân trọng phúc đáp: Diễn Đàn Kitô-hữu không giữ bản quyền bất cứ điều gì. Ước mong quý độc giả cùng quan điểm phổ biến, trích đăng, chuyển ngữ, rút ngắn tùy ý, không cần nói tới Diễn Đàn Kitô-hữu và tên người viết cũng đều trân trọng cảm tạ: Vì Chân Lý Sự Thật là của chung Thượng Đế ban cho nhân loại, chứ không là của riêng ai.
Từ nay, Diễn Đàn sẽ dùng định dạng Ngày/Tháng/Năm cho phù hợp với truyền thống dân tộc.
Xin kính chào và xin cầu chúc bình an tới Quý Độc Giả và Quý Quyến.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét