Bà Sanae Takaichi thăm Mỹ vào tháng tới để gặp ông Trump, tăng cường đồng minh Nhật – Mỹ Tại cuộc họp báo sau chiến thắng, bà Sanae Takaichi đã tuyên bố rõ ràng kế hoạch thăm Mỹ vào ngày 19/3 và sẽ có cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Trump tại Nhà Trắng. Chính trường Nhật Bản vừa đón nhận một khoảnh khắc lịch sử. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) do bà Sanae Takaichi lãnh đạo đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện, đơn phương giành được 316 ghế, trở thành đảng đầu tiên sau Thế chiến II vượt qua ngưỡng đa số tuyệt đối 2/3 tại Hạ viện, đồng thời thiết lập kỷ lục về số ghế nhiều nhất của một đảng đơn lẻ thời hậu chiến.
<!>
Kết quả bầu cử này không chỉ là chiến quả tốt nhất trong lịch sử LDP mà còn mang lại nguồn vốn chính trị chưa từng có để bà Takaichi thúc đẩy các chương trình nghị sự của mình. Nền tảng chính trị vững chắc này đồng nghĩa với việc chính quyền Takaichi sẽ có không gian lớn hơn để thúc đẩy các nghị trình quan trọng như cắt giảm thuế, mở rộng chi tiêu quân sự và sửa đổi Hiến pháp mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào sự ủng hộ của các đối tác liên minh.
Chiến thắng này mang ý nghĩa vượt xa những con số thống kê đơn thuần. Nó đại diện cho sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri Nhật Bản đối với đường lối chính sách bảo thủ của bà Sanae Takaichi, đồng thời phản ánh sự lựa chọn của xã hội Nhật Bản đối với một nhà lãnh đạo chủ trương chính sách an ninh cứng rắn trong bối cảnh tình hình quốc tế phức tạp. Bà Takaichi, 64 tuổi, dự kiến sẽ chính thức được bầu làm tân Thủ tướng trong phiên họp Quốc hội đặc biệt vào ngày 18/2, trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản, một sự kiện mang tính biểu tượng mang tính thời đại.
Đồng minh Mỹ – Nhật đi vào chiều sâu, bà Sanae Takaichi thăm Mỹ ngày 19/3
Trong cuộc họp báo thắng cử, bà Sanae Takaichi tuyên bố rõ rằng bà có kế hoạch thăm Mỹ vào ngày 19/3 để hội đàm với Tổng thống Mỹ Trump tại Nhà Trắng. Đây sẽ là chuyến thăm Mỹ đầu tiên của bà sau khi nhậm chức Thủ tướng, và cũng sẽ định hình giọng điệu cho quan hệ Nhật – Mỹ trong 4 năm tới. Bà Takaichi nhấn mạnh chuyến thăm lần này sẽ cùng Tổng thống Trump “thảo luận sâu rộng về các vấn đề toàn cầu”, cho thấy hai bên sẽ không chỉ tập trung vào quan hệ song phương mà còn thảo luận cách thức phối hợp lập trường và hành động trên bình diện toàn cầu.
Trên mạng xã hội, ông Trump đã gửi lời chúc mừng nồng nhiệt tới chiến thắng của bà Takaichi, ca ngợi bà là “nhà lãnh đạo được kính trọng và chào đón”, đồng thời khen ngợi bà “quyết đoán và sáng suốt khi tuyên bố bầu cử lại và cuối cùng đã đạt được thành công lớn”. Ông Trump còn đặc biệt đề cập đến sự mong đợi bà Takaichi sẽ “đạt thành công rực rỡ khi thúc đẩy chương trình nghị sự điều hành bảo thủ, hòa bình thông qua sức mạnh”. Cách diễn đạt này cho thấy sự tương đồng rõ rệt trong triết lý chính trị của hai nhà lãnh đạo. Lời khen ngợi của ông Trump về việc “người dân Nhật Bản hăng hái đi bỏ phiếu” và cam kết dành cho bà sự “ủng hộ mạnh mẽ” đều báo hiệu rằng đồng minh Mỹ – Nhật sẽ bước vào một giai đoạn mới gắn kết chặt chẽ hơn.
Chiến lược ngoại giao của bà Takaichi lấy đồng minh Nhật – Mỹ làm trục cốt lõi, nhưng không giới hạn ở quan hệ song phương. Bà đề xuất rõ ràng việc tăng cường các cơ chế hợp tác ba bên như Nhật-Mỹ-Hàn, Nhật-Mỹ-Philippines, Nhật-Mỹ-Úc… Thiết kế mạng lưới đồng minh kiểu “nan hoa” (trục và nan) này nhằm xây dựng một cấu trúc an ninh bao trùm toàn bộ khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương với Mỹ và Nhật là trung tâm. Ngoài ra, bà Takaichi còn đề cập đến việc tăng cường hợp tác với các nước châu Âu như Ý, Anh, cũng như các quốc gia thuộc “Global South” (Phương Nam toàn cầu), cho thấy tầm nhìn ngoại giao của bà đã vượt ra ngoài phạm vi Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương truyền thống, nỗ lực thiết lập một mạng lưới đối tác rộng lớn hơn trên toàn cầu.
Tiếp nối tầm nhìn “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở”
Bà Takaichi đặc biệt nhấn mạnh năm nay là kỷ niệm 10 năm cố Thủ tướng Abe Shinzo đưa ra khái niệm “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, và bà sẽ thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của tầm nhìn này. Khái niệm này ban đầu do ông Abe đề xuất vào năm 2016, nhằm đảm bảo tự do hàng hải, thượng tôn pháp luật và các nguyên tắc kinh tế thị trường tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Qua 10 năm phát triển, khái niệm này đã từ một sáng kiến đơn phương của Nhật Bản trở thành khung trật tự khu vực được cộng đồng quốc tế công nhận rộng rãi, với sự ủng hộ ở các mức độ khác nhau từ Mỹ, Úc, Ấn Độ…
Là một trong những người kế thừa chính trị của ông Abe Shinzo, bà Takaichi cam kết đưa chiến lược này lên một tầm cao mới. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng hiện nay, “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở” không chỉ là khẩu hiệu ngoại giao mà còn là chiến lược cốt lõi để Nhật Bản ứng phó với các thách thức an ninh khu vực. Bà nhấn mạnh “nền tảng chính trị ổn định sẽ trở thành chỗ dựa quan trọng để thúc đẩy ngoại giao mạnh mẽ”, nghĩa là bà sẽ tận dụng vốn chính trị từ chiến thắng bầu cử lần này để thúc đẩy thực hiện chiến lược này một cách tích cực hơn.
Chính sách bảo đảm an ninh
Bà Takaichi tuyên bố sẽ thành lập Cục Tình báo Quốc gia, đây là cuộc cải cách lớn đối với hệ thống tình báo Nhật Bản. Từ lâu, năng lực thu thập và phân tích tình báo của Nhật Bản tương đối phân tán, thiếu một cơ quan điều phối thống nhất. Cục Tình báo Quốc gia mới được thành lập sẽ tích hợp các nguồn lực tình báo hiện có, nâng cao năng lực cạnh tranh của Nhật Bản trong lĩnh vực tình báo quốc tế, điều này cực kỳ quan trọng để đối phó với các mối đe dọa an ninh ngày càng phức tạp.
Đồng thời, bà Takaichi còn đề xuất củng cố cơ chế thẩm định vốn nước ngoài, thành lập “Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Nhật Bản”. Trong xu thế an ninh hóa kinh tế toàn cầu, các nước đều đang tăng cường thẩm định an ninh đối với đầu tư nước ngoài, đặc biệt là trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ then chốt và cơ sở hạ tầng. Động thái này của Nhật Bản cho thấy chính quyền Takaichi xem an ninh kinh tế là bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia, và sẽ thẩm định nghiêm ngặt hơn các khoản đầu tư nước ngoài có thể đe dọa an ninh quốc gia.
Bà cũng cam kết sẽ sửa đổi sớm 3 văn bản an ninh và đệ trình các dự luật liên quan lên Quốc hội. Ba văn bản an ninh bao gồm “Chiến lược An ninh Quốc gia”, “Chiến lược Phòng vệ Quốc gia” và “Kế hoạch Xây dựng Lực lượng Phòng vệ”, cấu thành nên khung cơ bản của chính sách an ninh Nhật Bản. Việc sửa đổi sớm các văn bản này cho thấy chính quyền Takaichi cho rằng môi trường an ninh hiện tại đã có những thay đổi lớn, cần phải điều chỉnh chiến lược an ninh của Nhật Bản cho phù hợp.
Thúc đẩy nghị trình sửa đổi Hiến pháp
Tại cuộc họp báo, bà Takaichi tái khẳng định ý nguyện sửa đổi Hiến pháp, bà cho biết “Hiến pháp cho chúng ta biết hình ảnh lý tưởng của đất nước. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy công việc sửa đổi Hiến pháp”. Điều 9 Hiến pháp Nhật Bản hạn chế quyền tham chiến và duy trì lực lượng vũ trang của Nhật Bản, từ lâu đã là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trên chính trường nước này. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) luôn chủ trương sửa đổi Hiến pháp, đặc biệt là Điều 9, để Nhật Bản có thể sở hữu lực lượng quân sự bình thường.
Việc bà Takaichi giành được đa số tuyệt đối 2/3 tại Hạ viện đã tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp. Theo Hiến pháp Nhật Bản, việc sửa đổi cần có sự tán thành của hơn 2/3 nghị sĩ ở cả hai viện, sau đó đưa ra trưng cầu dân ý toàn quốc. Mặc dù rào cản tại Hạ viện đã được vượt qua, nhưng tình hình tại Thượng viện vẫn cần được xem xét, và kết quả trưng cầu dân ý cũng còn nhiều bất trắc. Dẫu vậy, bà Takaichi rõ ràng cho rằng hiện tại là thời cơ tốt nhất để thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp.
Về chính sách trong nước, bà nhấn mạnh “tài chính tích cực có trách nhiệm”, và cam kết đưa thuế tiêu dùng thực phẩm về 0 trong vòng hai năm. Thuế tiêu dùng của Nhật Bản hiện là 10%, thực phẩm và các nhu yếu phẩm cơ bản áp dụng mức thuế ưu đãi 8%. Việc bãi bỏ hoàn toàn thuế tiêu dùng thực phẩm sẽ giảm nhẹ đáng kể gánh nặng sinh hoạt cho người dân, đặc biệt là các hộ gia đình thu nhập thấp. Cam kết chính sách này cho thấy, mặc dù có lập trường cứng rắn về an ninh và ngoại giao, bà Takaichi cũng hiểu rõ cần phải đáp ứng kỳ vọng của người dân về cải thiện kinh tế và đời sống.
Cách diễn đạt “tài chính tích cực có trách nhiệm” là nỗ lực tìm kiếm sự cân bằng giữa kích thích tài chính và kỷ luật tài chính. Nợ công của Nhật Bản đã vượt quá 250% GDP, cao nhất trong các nước phát triển. Làm thế nào để kích thích tăng trưởng kinh tế và cải thiện dân sinh thông qua chính sách tài khóa tích cực mà không làm trầm trọng thêm tình hình tài chính sẽ là thách thức lớn đối với chính quyền Takaichi.
Chiến thắng lịch sử của bà Sanae Takaichi đã mở ra một thời đại chính trị mới cho Nhật Bản. Bà sẽ sử dụng nền tảng chính trị vững chắc để thúc đẩy hàng loạt chương trình nghị sự đầy tham vọng, từ làm sâu sắc thêm đồng minh Mỹ – Nhật, tăng cường bảo đảm an ninh, đến thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp và cải thiện dân sinh.
Giới công nghiệp Đứcmuốn tìm giải pháp thay thế cho dự án sản xuất chiến đấu cơ với Pháp
Trong bối cảnh dự án sản xuất chiến đấu cơ (Scaft) giữa Đức và Pháp không có nhiều tiến triển, giới nghiệp đoàn cũng như công nghiệp Đức kêu gọi một giải pháp thay thế. Được Paris và Berlin khởi xướng vào năm 2017, dự án có mục tiêu ban đầu là thay thế chiến đấu Rafale của Pháp, Eurofighter của Đức và Tây Ban Nha, từ nay đến năm 2040, nhằm đối phó với đe dọa từ Nga.
Từ Berlin, thông tín viên Pascal Thibault tường trình :
« Từ hơn một năm qua, tập đoàn Dassault, trên thực tế, nắm quyền kiểm soát dự án này. Thái độ này đồng nghĩa với việc thúc ép chúng ta thoái lui trong lĩnh vực công nghiệp và điều này không thể chấp được » : Các nhà công nghiệp và công đoàn Đức đang hợp lực để phản đối tập đoàn chế tạo máy bay Pháp Dassault và yêu cầu một giải pháp thay thế cho chương trình chế tạo chiến đấu cơ chung châu Âu (SCAF), được Paris và Berlin khởi xướng vào năm 2017
Trong mục diễn đàn được đăng tải hôm 09/02, trên nhật báo kinh tế Handelsblatt, nhân vật số hai của công đoàn IG Metall và chủ tịch liên đoàn các nhà Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Đức đánh giá rằng dự án ban đầu chế tạo một loại chiến đấu cơ duy nhất không thể tiếp tục duy trì được nữa và việc chế tạo hai loại máy bay trong một chương trình SCAF chung châu Âu sẽ là một giải pháp hiệu quả hơn.
Trong nhiều tuần qua, những đồn đoán về các lựa chọn thay thế cho liên minh Dassault – Airbus đã lan rộng ở Đức. Berlin có thể sẽ tham gia dự án do Anh, Ý, Nhật Bản phát triển, hoặc hợp tác với công ty của Thụy Điển.
Chế tạo hai loại máy bay riêng biệt không nhất thiết có nghĩa là dự án SCAF sụp đổ hoàn toàn. Việc phát triển drone và điện toán đám mây trong dự án đầy tham vọng này có thể được triển khai chung. »
Trả lời báo giới hôm nay, tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết sẽ thảo luận thêm với lãnh đạo Đức và khẳng định dự án này cần phải tiến triển, bất chấp căng thẳng giữa các nhà sản xuất Pháp Đức.
Chiến tranh Ukraina : Ngoại trưởng Nga cảnh báo chặng đường hướng tới hòa bình vẫn còn dài
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov, hôm nay 10/02/2026, cho biết các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột Ukraina vẫn đang tiếp diễn, nhưng cảnh báo vẫn còn một chặng đường dài phía trước.
Theo hãng thông tấn TASS, được báo Pháp Le Monde dẫn lại, ngoại trưởng Nga tuyên bố : “Chúng tôi đã nhiều lần cảnh báo về việc các bên tỏ ra quá phấn khích trước tình hình hiện nay. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt châu Âu và Volodymyr Zelensky vào đúng vị trí của họ. Dĩ nhiên, mọi việc sẽ diễn ra thuận lợi, miễn là các bên nỗ lực vì hòa bình ở Ukraina, nhưng hiện tại chúng ta vẫn chưa đạt được điều đó.”
Cùng ngày, ông Lavrov cũng cáo buộc Washington không tôn trọng các thỏa thuận mà hai bên đã ký kết tại Anchorage, Alaska hồi tháng 08/2025 sau khi Hoa Kỳ tiếp tục trừng phạt Nga. Trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình TV BRICS, ông Lavrov chỉ trích Hoa Kỳ ưu tiên một chính sách “độc quyền kinh tế” toàn cầu.
Trong khi đó, đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) Matthew Whitaker kêu gọi Nga và Ukraina cố gắng đạt được thỏa thuận về một giải pháp hòa bình và sớm chấm dứt xung đột, nhưng không đặt ra hạn chót cụ thể.
Trên thực địa, quân đội Ukraina khẳng định đã “ổn định được tuyến đầu và gây tổn thất kỷ lục cho quân đội Nga” trong tháng trước. Theo các con số do Kiev công bố, 31.700 lính Nga đã bị loại ra khỏi vòng chiến đấu trong tháng 01/2026.
Về hợp tác quốc phòng, Ukraina và Pháp bày tỏ mong muốn phát triển sản xuất vũ khí chung. Theo bộ trưởng Quốc Phòng Ukraina, Paris đang chuẩn bị chuyển giao cho Kiev các chiến đấu cơ Mirage 2000.
Trung Quốc cam kết giúp Cuba vượt qua khủng hoảng nhiên liệu
Chính quyền Trung Quốc, hôm nay 10/02/2026, cho biết tiếp tục hỗ trợ Cuba, trong bối cảnh nước này cạn kiệt nhiên liệu hàng không sau khi nguồn cung ứng dầu mỏ từ Venezuela bị cắt và Mỹ đe dọa áp thuế nhắm vào các nước bán dầu lửa cho Cuba.
Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc, Lâm Kiến, được hãng tin Anh Reuters trích dẫn, tuyên bố : « Bắc Kinh kiên định ủng hộ La Habana trong việc bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia, và phản đối sự can thiệp từ bên ngoài. Chúng tôi sẽ luôn hỗ trợ và làm hết sức mình để giúp Cuba ».
Trong khi đó, chính quyền Mêhicô cũng quyết định tiếp tục hỗ trợ Cuba, đồng thời tìm cách không làm phật lòng Hoa Kỳ, theo tường thuật của thông tín viên Gwendolina Duval từ Mexico City :
Ngô, đậu và sữa bột được vận chuyển trên các tàu hải quân. Đó là giải pháp mà Mêhicô đã lựa chọn để thể hiện tình liên đới với Cuba, mà không tự đặt mình vào thế nguy hiểm trong mối quan hệ với nước láng giềng phía Bắc.
Nhà phân tích chính trị Adolfo Laborde nhận xét : « Chiến lược của Mêhicô là tránh đối đầu trực diện với Hoa Kỳ, đồng thời vẫn duy trì chính sách giúp đỡ đã có từ lâu cho Cuba. »
Tổng thống Mêhicô Claudia Sheinbaumđã lên án các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ : « Chúng tôi sẽ gửi thêm nhiều viện trợ cho Cuba. Mêhicô vẫn luôn đoàn kết với Cuba, vì vậy chúng tôi sẽ tiếp tục huy động mọi nguồn lực ngoại giao để khôi phục việc cung ứng dầu ».
Tuy vậy, chính quyền Mêhicô không muốn làm tổn hại mối quan hệ với Hoa Kỳ, nhất là vì Mêhicô sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro : Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ đang bị đe dọa và Mêhicô cũng nằm trong tầm ngắm của Hoa Kỳ liên quan đến cuộc chiến chống ma túy.
Chuyên gia Laborde nói tiếp : « Tôi tin rằng mối quan hệ giữa Mêhicô và Cuba sẽ thay đổi. Chừng nào Donald Trump còn duy trì áp lực thuế quan đối với hồ sơ dầu mỏ, muốn đàm phán lại hiệp định thương mại hay chính sách an ninh, Mêhicô sẽ rất khó có thể trở lại vai trò nhà cung cấp dầu cho Cuba. »
Về phần mình, Nga cũng lên án Mỹ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu và năng lượng khi có các biện pháp «bóp nghẹt » Cuba.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét