Hôm nay là ngày 24 tháng 2 năm 2026, cuộc chiến Nga xâm lược Ukraina đã bước sang năm thứ 5. Bức tranh về những gì Nga "được" và "mất" đã trở nên rõ ràng hơn qua các con số thống kê và thực tế địa chính trị.
1. Những cái "ĐƯỢC" (Dưới góc nhìn của Điện Kremlin)
Mặc dù cái giá phải trả rất lớn, Nga cũng đã đạt được một số mục tiêu chiến lược nhất định:Mở rộng thêm lãnh thổ, Nga hiện kiểm soát khoảng 18-20% diện tích Ukraine, bao gồm các vùng công nghiệp quan trọng ở Donbas và "hành lang trên bộ" nối liền từ Nga đến bán đảo Crimea.
2. Những cái "MẤT" - Cái giá phải trả của Nga được các chuyên gia quốc tế đánh giá là mang tính dài hạn và khó đảo ngược:
- Tổn thất nhân mạng: Theo các ước tính từ tình báo phương Tây và các tổ chức nghiên cứu (như CSIS), số thương vong của Nga (chết và bị thương) đã vượt ngưỡng 1,1 - 1,2 triệu người tính đến đầu năm 2026. Đây là mức tổn thất lớn nhất của một cường quốc kể từ sau Thế chiến II.
- Suy giảm vị thế địa chính trị, Nga hoàn toàn mất đi thị trường năng lượng béo bở tại châu Âu. NATO không những không yếu đi mà còn mở rộng thêm thành viên (Phần Lan, Thụy Điển), khiến biên giới trực tiếp giữa Nga và NATO tăng lên gấp đôi.
- Sự đình trệ của kinh tế dân sự, mặc dù GDP tăng trưởng nhờ chi tiêu quân sự (khoảng 1% trong năm 2025), nhưng nền kinh tế Nga đang có dấu hiệu "hụt hơi". Lạm phát cao, lãi suất duy trì ở mức trên 16%, và sự thiếu hụt lao động trầm trọng do lệnh động viên và làn sóng di cư của giới trí thức.
- Bị Phương Tây cô lập về công nghệ khiến Nga phụ thuộc hoàn toàn vào Trung Quốc, gây rủi ro lớn cho sự phát triển bền vững của các ngành công nghiệp công nghệ cao trong tương lai.
- Khoảng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của Nga vẫn bị phong tỏa và đang bị các nước phương Tây tìm cách tịch thu để hỗ trợ Ukraine tái thiết.
Có 4 thay đổi sâu sắc nhất trong lòng xã hội Nga tính đến đầu năm 2026:
1. Sự phân hóa và "Cuộc di cư chất xám" khổng lồ
Cuộc chiến đã tạo ra một vết nứt lớn trong cấu trúc dân số:
- Ước tính khoảng 800.000 đến 1 triệu người (chủ yếu là giới tinh hoa công nghệ, trí thức và thanh niên trẻ) đã rời bỏ đất nước. Điều này tạo ra một lỗ hổng về năng lực sáng tạo mà Nga sẽ mất hàng thập kỷ để bù đắp.
- Xã hội chia thành ba nhóm: nhóm ủng hộ nhiệt thành (thường là người lớn tuổi, xem TV), nhóm phản đối nhưng im lặng (để tránh tù tội), và nhóm lớn nhất là "thờ ơ để sinh tồn" - họ cố gắng sống như không có chiến tranh xảy ra.
2. Sự chuyển dịch giàu nghèo: Cấu trúc thu nhập trong xã hội Nga đang thay đổi nhờ dòng tiền từ ngân sách chiến tranh:
- Những người đàn ông từ các vùng nghèo khó (Siberia, Dagestan) đi lính hiện có thu nhập cao gấp 10-15 lần mức lương trung bình tại quê nhà. Các khoản thanh toán cho gia đình có người tử trận hoặc bị thương đã tạo ra một luồng tiền mặt khổng lồ đổ về các vùng nông thôn, thúc đẩy tiêu dùng ngắn hạn nhưng để lại nỗi đau xã hội dài hạn.
3. Quân sự hóa giáo dục và đời sống
- Chính phủ Nga đã thực hiện một cuộc cải cách tư tưởng sâu rộng. Các tiết học "Trò chuyện về những điều quan trọng" được đưa vào chương trình giáo dục để định hướng lòng yêu nước. Sách giáo khoa lịch sử được viết lại để giải thích về "Chiến dịch quân sự đặc biệt".
- Các binh lính trở về từ chiến trường (những người được Putin gọi là "Tầng lớp ưu tú mới") bắt đầu nắm giữ các vị trí trong chính quyền và trường học. Điều này đang thay đổi hoàn toàn chuẩn mực văn hóa của xã hội Nga.
4. Đằng sau các con số kinh tế là những hệ lụy xã hội nhức nhối:
- Với hàng triệu người đàn ông đang ở mặt trận hoặc đã tử trận hoặc thương tật, gánh nặng duy trì kinh tế gia đình đổ dồn lên vai phụ nữ.
- Nga đang đối mặt với một làn sóng tội phạm và bất ổn tâm lý từ các cựu binh trở về. Các vụ bạo lực gia đình và rối loạn tâm thần liên quan đến chiến tranh đang gia tăng nhưng chưa có hệ thống hỗ trợ xã hội tương xứng.
Nếu như trước năm 2022, Nga cố gắng hội nhập với phương Tây về lối sống và tiêu dùng, thì đến năm 2026, xã hội Nga đã trở nên hướng nội, bảo thủ và quân sự hóa. Người dân Nga chấp nhận đánh đổi tự do cá nhân và sự kết nối toàn cầu để lấy cảm giác về một "đế chế" đang trỗi dậy, dù cảm giác đó đi kèm với sự lo âu về tương lai.
Sau 4 năm, Nga đã giành được những dải đất quan trọng nhưng cái giá phải trả là sự suy giảm về chất lượng dân số, sự phụ thuộc kinh tế sâu sắc vào các đối tác châu Á và một tương lai bị cô lập với phần lớn các nền kinh tế phát triển.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét