Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Tư (14/10) viết trên Truth Social rằng hoạt động thăm dò dầu khí, khoáng sản “quy mô lớn” sắp bắt đầu ở Greenland, nhưng chưa nêu thời điểm hay cách thức. Đông Greenland. (Ảnh: Shutterstock) “Hoạt động thăm dò dầu, khí đốt và khoáng sản quy mô lớn đang chuẩn bị bắt đầu tại Greenland mới và tươi đẹp của chúng ta!” ông Trump viết. Ông dẫn lời “các chuyên gia” rằng lượng dầu dễ khai thác ở hòn đảo Bắc Cực này “lớn hơn rất nhiều so với hầu hết mọi vùng đất, ở bất cứ đâu trên thế giới”. Ông Trump không cho biết khi nào và bằng cách nào việc thăm dò sẽ bắt đầu, Fox News đưa tin. Hãng AFP lưu ý ông cũng không nói rõ phía Mỹ sẽ tham gia ra sao.
<!>
Nhà Trắng chưa trả lời đề nghị bình luận của Fox News.
“Không đâu sánh bằng” về an ninh
Cũng trong bài đăng, ông Trump cho rằng xét về an ninh, cả phòng thủ lẫn tấn công, vị trí của Greenland đối với Mỹ và châu Âu là “không đâu sánh bằng”.
Ông viết rằng mọi cuộc tấn công vào Mỹ trong tương lai “sẽ phải đi qua Greenland”. Tại đó, lực lượng phòng thủ Mỹ “sẽ thường xuyên bắn hạ máy bay không người lái, tên lửa hay bất kỳ loại vũ khí nào khác mà người ta còn chưa nghĩ ra”.
“[Greenland] mang lại cho chúng ta thời gian, vị trí và tầm quan sát mà không nơi nào khác trên thế giới có được!” ông viết thêm.
Greenland nằm trên đường bay ngắn nhất của tên lửa giữa Nga và Mỹ, nên giữ vị trí chiến lược đối với hệ thống phòng thủ “Vòm Vàng” mà ông Trump muốn xây dựng. Hòn đảo còn có những mỏ đất hiếm chưa được khai thác và có thể đóng vai trò then chốt khi băng tan mở ra các tuyến hàng hải mới, theo AFP.
Greenland ngừng cấp phép dầu khí mới từ năm 2021
Năm 2021, chính quyền Greenland ngừng cấp giấy phép thăm dò dầu khí mới vì lo ngại về môi trường và khí hậu. Một số giấy phép cấp trước đó vẫn còn hiệu lực, nhưng muốn khoan thì phải xin thêm phê duyệt của chính quyền.
Greenland được cho là có trữ lượng dầu khí lớn chưa khai thác. Tuy nhiên, trữ lượng có thể khai thác thương mại vẫn chưa được xác định.
Hòn đảo là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Copenhagen nắm quyền về đối ngoại, quốc phòng và an ninh, còn Greenland tự quyết nhiều việc nội bộ, trong đó có tài nguyên khoáng sản.
Thỏa thuận an ninh ký hồi tháng 9
Ông Trump đăng bài 3 tuần sau khi Mỹ, Đan Mạch và Greenland ký thỏa thuận an ninh mới bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York.
Theo Euronews, văn bản thỏa thuận do Bộ Ngoại giao Đan Mạch công bố cho phép Mỹ tăng cường hiện diện quân sự bằng cách hiện đại hóa, mở rộng Căn cứ Không gian Pituffik ở phía bắc đảo, và lập các khu phòng thủ mới tại Narsarsuaq ở phía nam, Mestersvig ở phía đông. Mỹ được “tự do tiếp cận và di chuyển giữa” các khu phòng thủ, “kể cả lãnh hải, bằng đường bộ, đường không và đường biển”. Máy bay Mỹ cũng được bay qua và hạ cánh ở bất kỳ nơi nào trên đảo.
Mỹ vốn đã có nhiều quyền quân sự tại Greenland theo hiệp định quốc phòng năm 1951, Fox Newscho biết. Thỏa thuận mới mở rộng khả năng Washington lập thêm cơ sở quân sự, theo thủ tục tham vấn ghi trong văn bản. Thỏa thuận cũng hạn chế các nước không thuộc NATO đặt cơ sở quân sự trên đảo và lập cơ chế ngăn những khoản đầu tư nước ngoài có thể gây đe dọa vào các lĩnh vực nhạy cảm như tài nguyên thiên nhiên, hạ tầng trọng yếu.
Ông Trump từng muốn Mỹ sở hữu Greenland và nhiều lần nói điều đó cần thiết cho an ninh quốc gia. Thỏa thuận mới không trao chủ quyền đối với hòn đảo cho Mỹ.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết thỏa thuận “củng cố an ninh chung của chúng ta tại Bắc Cực và khu vực Bắc Đại Tây Dương”. Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen thì nói thỏa thuận “mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta”.
Hiện Mỹ chỉ vận hành một căn cứ trên đảo là Pituffik. Theo Lực lượng Không gian Mỹ mà Euronews dẫn lại, căn cứ này phục vụ các nhiệm vụ cảnh báo tên lửa, phòng thủ tên lửa và giám sát không gian.Đa số nghị sĩ Greenland ủng hộ thỏa thuận an ninh với Mỹ, mở đường cho “Vòm Vàng”
Lý Ngọc (t/h)
Cố vấn Tổng thống Ukraine: SpaceX ngắt Starlink quân sự trên 160 km/h
Cố vấn Tổng thống Ukraine Serhiy Beskrestnov hôm thứ Tư (14/10) cho biết SpaceX đã ngắt Starlink quân sự khi thiết bị di chuyển trên 160 km/h mà không báo trước, khiến vài nhiệm vụ chiến đấu bị gián đoạn.
Ăng-ten vệ tinh Starlink, hệ thống mạng internet do SpaceX vận hành, được lắp đặt trên mái nhà của một tòa nhà dân cư ở Lviv, Ukraine, tháng 1/2023. (Nguồn: RossHelen/Shutterstock)
“Lực lượng phòng vệ của chúng tôi không nhận được cảnh báo nào về giới hạn này, và điều đó khiến vài nhiệm vụ bị gián đoạn”, ông Beskrestnov viết trên Telegram, theo Reuters.
Bài đăng mà Interfax-Ukraine trích lại cho biết trong đêm, SpaceX đã áp giới hạn tốc độ cho các thiết bị đầu cuối Starlink đang di chuyển.
Hiện giới hạn này áp cho “gói quân sự” của StarShield, dịch vụ liên lạc vệ tinh mà SpaceX dành cho quân đội, ở mức 100 dặm/giờ (160 km/h).
Ông Beskrestnov: “Không thể là trùng hợp”
Ông Beskrestnov còn nhắc đến thời điểm SpaceX đưa ra giới hạn này. UNITED24 Media dẫn lời ông: “Rõ ràng hành động này không thể là trùng hợp và có liên quan đến tình hình chính trị hiện nay”.
Tình nguyện viên Ukraine Serhii Sternenko cho biết các quân nhân phản ánh mức giới hạn thực tế ngoài mặt trận còn ngặt hơn. Theo các phản ánh này, kết nối bắt đầu chập chờn hoặc mất hẳn khi xe hay các phương tiện khác đạt tốc độ khoảng 60–70 km/h.
“Quân đội đang báo về rằng giới hạn sử dụng thiết bị liên lạc vệ tinh Starlink đối với các tổ vận hành của chúng ta vừa bị siết thêm”, ông Sternenko nói.
Starlink nay đã gắn chặt với hệ thống liên lạc chiến trường của Ukraine. Mạng vệ tinh này cung cấp kết nối cho sở chỉ huy, đơn vị cơ động, drone, tổ trinh sát và nhiều hệ thống khác tại những vùng không có mạng liên lạc thông thường hoặc dễ bị tác chiến điện tử của Nga gây nhiễu.
Ông Musk từng không cho Ukraine dùng Starlink tấn công Nga
Interfax-Ukraine nhắc lại rằng trước đây, tỷ phú Elon Musk, chủ sở hữu SpaceX, đã không cho Ukraine dùng Starlink để tấn công lãnh thổ Nga. Khi đó, ông cho rằng đã đến lúc Ukraine đạt thỏa thuận hòa bình với Nga.
Trong khi đó, một phái đoàn lưỡng đảng của Quốc hội Mỹ thăm Kiev trong tháng 10 đã ủng hộ mở rộng quyền tiếp cận Starlink cho Ukraine để chống lại sự xâm lược của Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước đó cho biết đang có dự án xây dựng một hệ thống vệ tinh tương tự Starlink.Tỷ phú Musk hưởng ứng ông Trump: “Zelensky đã đi quá xa”
Lý Ngọc (t/h)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét