Bút Thép - 23 Tháng 4 ·
Khi xưa còn trong chiến khu ông là thủ trưởng ba má tôi. Về già khi bị xếp vào hàng 'phản tỉnh' thì tôi lại khoái ông ấy. Nhớ lúc đám tang ông an ninh nhiều hơn bằng hữu viếng ông......Trung tướng Trần Độ. Ông không phải người ngoài cuộc. Ông là công thần, từng ở đỉnh cao quyền lực. Ông là tướng Trần Độ (1923–2002) là một trong những nhân vật đặc biệt hiếm hoi trong lịch sử Việt Nam hiện đại – vừa là một công thần Cách mạng, vừa là một nhà phê phán thể chế sau này.
<!>
Tóm tắt tiểu sử ngắn gọn:
• Tên khai sinh: Tạ Ngọc Phách.
• Xuất thân: gia đình nhà nho ở Thái Bình.
• Tham gia hoạt động cách mạng từ năm 16 tuổi.
• Bí danh "Trần Độ" có từ thời hoạt động bí mật.
• Từng là Chính ủy Quân Giải phóng Miền Nam, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội.
• Tham gia nhiều chiến dịch lớn, trong đó có Chiến dịch Điện Biên Phủ.
• Sau năm 1975, giữ vai trò quan trọng về văn hóa – tư tưởng: Phó Trưởng ban Tuyên huấn Trung ương, Trưởng ban Văn hóa – Văn nghệ Trung ương.
___________
Sau 1975, ông trở thành một trong số ít lãnh đạo cấp cao công khai phê phán cơ chế toàn trị, phản đối việc độc quyền lãnh đạo, chống tư duy đàn áp văn hóa.
Nổi tiếng nhất là “Bản kiến nghị về cải cách chính trị” (1994), trong đó ông thẳng thắn chỉ ra:
Cơ chế đảng lãnh đạo tuyệt đối đã tạo ra trì trệ, tham nhũng. Đảng Cộng sản cần chấp nhận đa nguyên chính trị. Văn hóa, văn nghệ cần tự do, không bị kiểm duyệt vô lối. Quyền lực phải được kiểm soát bằng pháp luật và xã hội dân sự.Sau bản kiến nghị:
• Ông bị kỷ luật, khai trừ Đảng.
• Mọi hoạt động bị giám sát, hạn chế tiếp xúc báo chí.
• Tên tuổi ông bị hạn chế nhắc đến trong truyền thông chính thống.
_________
Ông không phải một trí thức đối lập kiểu “ngoại vi,” mà là người từ trung tâm quyền lực bước ra và dám nói:
“Cái tôi từng góp công xây dựng giờ đã đi chệch hướng.”
Cái dũng khí đó khác với một người chưa từng thuộc về nó.
Ông mất rất nhiều – danh dự, địa vị, quan hệ chính trị – để giữ lại sự trung thực.
__________
Đây là một số trích đoạn nổi bật nhất từ “Bản kiến nghị về cải cách chính trị” của Trần Độ, được ông viết khoảng 1994–1995.
Về nguy cơ từ quyền lực tuyệt đối:“Tôi rất lo ngại vì đảng ta đã cầm quyền lâu quá và quyền lực tuyệt đối đã dẫn đến thoái hóa, biến chất. Không còn sự kiểm soát quyền lực, không còn dân chủ thật sự, đảng dễ trở thành tổ chức của những kẻ mưu cầu quyền lợi cho mình.”
Về sự cần thiết của dân chủ và đa nguyên:“Dân chủ không chỉ là khẩu hiệu mà phải là chế độ. Dân chủ là điều kiện để phát triển, để bảo đảm quyền con người, để đất nước đi lên. Nếu không có dân chủ thật sự, đất nước sẽ trì trệ, dân tộc sẽ tụt hậu.”
Về tự do văn hóa – văn nghệ:“Văn nghệ là lĩnh vực sáng tạo của con người. Nếu quản lý bằng ý thức hệ cứng nhắc, bằng sự kiểm duyệt khắt khe, văn hóa sẽ nghèo nàn, trí tuệ xã hội sẽ khô cằn.”
Về vai trò phản biện và xã hội dân sự:“Phải cho phép tồn tại những tổ chức xã hội độc lập để phản biện, giám sát quyền lực. Cần có báo chí tự do, đa chiều để chống quan liêu, tham nhũng.”
Về nguy cơ tham nhũng quyền lực:“Cơ chế hiện nay nuôi dưỡng tệ nạn tham nhũng. Khi không có ai kiểm tra, không có ai phê phán, quyền lực sẽ biến thành công cụ cho nhóm lợi ích.”
Về nhu cầu cải cách chính trị:“Đổi mới kinh tế là chưa đủ. Không đổi mới chính trị, không có dân chủ thật sự thì không thể tránh khỏi khủng hoảng.”
Về trách nhiệm của những người từng giữ trọng trách:“Tôi từng giữ những cương vị cao, nay đã về hưu, không còn quyền lợi gì. Tôi chỉ muốn nói lên sự thật, vì không nói sẽ là tội lỗi với nhân dân, với lịch sử.”
_________
Cho đến hiện tại, không có bất kỳ sách giáo khoa phổ thông nào chính thức nhắc tên ông.
Dù ông từng là Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Chính ủy Quân Giải phóng miền Nam.
Toàn bộ vai trò của ông bị xóa khỏi dòng chính thống – như chưa từng tồn tại.
Ngày ông mất (9/8/2002), không lãnh đạo cao cấp nào đến dự tang lễ. Một số người từng là đồng đội, bạn bè thân thiết, cũng không xuất hiện – vì họ sợ liên lụy chính trị.
Tang lễ của ông lặng lẽ, đơn sơ – khác hẳn lễ tang của nhiều tướng lĩnh khác cùng thời.
“Tội” lớn nhất của ông không phải “phản bội,” mà là dám nói điều mọi người sợ nói, dám bóc trần cơ chế quyền lực tuyệt đối mà ông từng tham gia xây dựng.
Cái giá của trung thực là bị xóa tên khỏi sử sách chính thống.
Cái nghịch lý cay đắng:
Người ta ca ngợi “tự phê bình,” ca ngợi “ý kiến đóng góp xây dựng,” nhưng khi có một công thần thực sự dám góp ý, họ xóa bỏ, trừng phạt, bôi nhọ.
Tướng Trần Độ là minh chứng sống động:
Lịch sử chính thức ở Việt Nam không phải được viết để ghi nhớ sự thật – mà để duy trì một phiên bản có lợi.
Tốt nhất là dẹp bỏ sự cai trị của Đảng Cộng Sản đối với dân tộc Việt Nam. Đưa ra những lời phê bình đảng thì sẽ bị đảng đập tan nát. Trần Độ là 1 thí dụ. Tổng bí thư Gorbachev của Liên Xô đưa ra chính sách đổi mới liền bị đảo chánh; rồi chủ nghĩa Cộng Sản cáo chung ở Liên Xô - thánh địa của chủ nghĩa Cộng Sản. Tàu Cộng bây giờ đã pha trộn thêm chủ nghĩa Đại Hán để bành trướng thế lực để làm bá chủ thế giới. Trung Cộng còn thì Việt Cộng còn.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét