Thật ra, trước 1975 ở Khu Dân sinh trung tâm Sài Gòn cũng đã có từ lâu, cũng là một khu bán chợ trời, đồ lạc xoong, quần áo cũ, bao gồm các khu ăn chơi, rạp chiếu phim Bài viết chỉ gói gọn trong nội dung nghề “ Bán chợ trời “ở Sài Gòn, Gia Định sau 30/4/1975 Sau cái “ Ngày định mệnh “ đó, cuộc sống của người dân Sài Gòn bổng chốc đổi thay. Các hiệu buôn lớn nhỏ dần dần bị đóng cửa, người có tài sản dư ăn dư để đời sống cũng bị xáo trộn, nhất là sau ba lần đổi tiền, rổi chiến dịch đánh tư sản : tài sản bị tịch thu, nhà cửa biệt thự bị mất, chính quyền vận động mọi người đi “ Kinh tế mới” …cuộc sống người Sài Gòn bị đảo lộn, khó khăn chồng chất, thiếu ăn không ít người phải bươn chãi để tiếp tục cuộc sống dưới chế độ mới.
Thời đó, nhà nước “ cung cấp “ khoai củ, bo bo thay cho lúa gạo.
Người Sài Gòn không quen ăn độn hay thay thế cho cơm gạo đành gom góp đồ vật có giá trị trong nhà ra bán.
Hễ ra chợ cầm trong tay giỏ xách tức thì có những người theo bạn hỏi:
- ” Có gì bán không chị/ em? “
Nếu có, họ dẫn vào một góc khuất, mặc cả thỏa thuận hai bên rồi hàng đổi thành tiền. Ít nhiều cũng giúp được người bán có chút đỉnh dằn túi để có thể mua sắm những món cần thiết. Không biết những nguồn hàng đó họ tiêu thụ nơi nào.
Dọc theo lề đường Lăng Ông Bà Chiểu cũng có một chợ trời tự phát.
Chỉ cần một tấm nylon cở 1m vuông là có thể mua bán những thứ linh tinh cần thiết.
Những chợ trời chuyên về một hay những mặt hàng xuất hiện.
Ví dụ muốn mua, bán thuốc Tây ngoại nhập mời bạn đến chợ thuốc Tây chuyên môn ở khu vực đường Hai Bà Trưng, góc đường bà Lê Chân gần chợ Tân Định. Nguồn thuốc ở đây do người thân trong gia đình ở nước ngoài gởi về. Thời đó các con buôn đi tắt đón đầu ra tận sân bay Tân Sơn Nhất mua hàng tại chỗ, ngoài nguồn thuốc trên còn có nguồn thuốc của các nước XHCN do những người đi Lao động hợp tác gửi về.
Kế đến cũng phải kể đến chợ vải nhập từng khúc trên đường Nguyễn Hữu Cầu gần đó. Ở đây bạn chỉ có thể mua với một số lượng hạn chế vì vải gởi về không được nhiều, đa số là những mặt hàng vải dệt đẹp có chất lượng. Đây cũng là nơi tiêu thụ quần áo ngoại nhập khá đẹp mắt.
Kể đến đây mọi người Sài Gòn chắc không thể quên cả một đoạn đường chưa đầy một cây số: duờng Tạ Thu Thâu bay hàng bắt mắt nào quần jeans Lees, áo pull, chemise, giày baskets, áo manteau loại ngắn để đi mưa đủ màu và những vật linh tinh khác từ A>Z . Người bán phân chia từng gian hàng, nguồn hàng cũng từ những người thân từ nước ngoài gửi về. Có dư giả muốn thì sẽ sở hữu được vài món theo ý thích.
Cũng quên kể một “ Chợ trời điện máy “có tiếng là chợ trời Huỳnh Thúc Kháng. Đây là khu vực chuyên bán hàng điện máy, những loại cassette recorder cũng từ ngoại quốc gửi về , lớn nhỏ ampli , haut perleur đủ kích cở, nhiều loại từ thượng vàng đền hạ cám với các nhãn hiểu nổi tiếng như Sony, Hitachi, Aiwa… băng cassette, Ti vi, magnétoscope ( đầu máy vidéo ) đủ các hiệu Funai, Panasonic …giá cả cũng không rẻ dù thời đó người ta có thể thích nghe lại nhạc trước 1975 bằng cách lén lút giữ lại những cuộn cassette cũ hay nhập lậu những cuộn cassette hải ngoại rồi cũng lén thu lại cho khách hàng có nhu cầu. Nơi đây cũng là chợ trời đồng hồ đeo tay nổi tiếng. Không rành cũng có thể mua nhầm “ vỏ này , ruột kia.”
Song song phía sau bệnh viện Sài Gòn là phố mua bán đồ cỗ đường Lê Công Kiều. Nơi đây ai đã đến với ý định “ gả “một món đồ quý của mình đi thì tự hiểu rằng lấy lại rất khó khăn.
Muốn có thực phẩm khô như sữa bột nhập ngoại , bột dinh dưỡng cho trẻ, bánh kẹo ngoại thì đã có chợ trời Tôn Thất Thiệp. Chợ này cũng kèm theo các mặt hàng nhu yếu phẩm ngoại nhập như xà bông, mỹ phẫm, vải vóc.
Đến Trung tâm thương mại cũ ( tức thương xá Tam Đa xưa) mọi người còn có thể đối mặt với chợ trời “ đổi tiền USD “đi lang thang ngơ ngáo là sẽ bị hỏi” anh/chị…có tiền đổi không ? “ nhưng số này hiện nay đã giảm vì khách có nhu cầu đa số vào ngân hàng hay các tiệm vàng tư nhân gần đó .
Nói chung Sài Gòn sau 30/4 như một bức tranh sinh động, bát nháo, người buôn kẻ bán chợ trời có mặt khắp nơi, đến hàng nhu yếu phẩm như đường, sữa hộp, bột ngọt chưa đầy 200gr cũng vì muốn đổi lấy miếng ăn phải mang ra chợ trời.
Thời buổi giàu nghèo khó khăn lẫn lộn. Có người vừa đi làm nhân viên nhà nước lương ba cọc ba đồng, thời gian rảnh rỗi cũng đi bán chợ trời kiếm thêm được đồng nào hay đồng nấy.
Chợ trời cũng có mặt tích cực là cung cấp được một số mặt hàng mà các cửa hàng nhà nước không có. Nhiều người cũng làm ăn khắm khá từ nghề buôn bán chợ trời. Song, bên cạnh đó nghề chợ trời cũng kéo theo tệ nạn lừa đảo, trộm cắp mà chính quyền cũng như người dân không sao ngăn chặn được.
Tóm lại nghề “ Buôn bán chợ trời “ tồn tại cũng hơn mười năm. Sau này nhà nước sắp xếp lại ổn định, số lượng người bán chợ trời dần mở cửa hàng, bày sạp chính thức nên tình trạng bát nháo cũng giảm dần.
Ngày nay đi vào chợ hay các cửa hàng chỉ có lời mời mua hàng chứ không còn cảnh chèo kéo hỏi bán vì hàng hóa đa dạng người mua tha hồ chọn lựa , mặc cả thỏa thuận giữa hai bên.
Dù gì đi nữa nhiều người sau 1975, nghề “ Buôn bán chợ trời “ đã nuôi sống được họ và cả gia đình, trong số đó có người có sẵn vốn, có người vay mượn đi từ không đến có, có người bị bắt mất cả vốn lẫn lời, nhưng họ kiên nhẫn theo đuổi bởi vì cái nghề đó đã vận vào mình.
Một số buôn bán thành công nhưng họ thấy cuộc sống bấp bênh đã gom góp vốn đi vượt biên tiếp tục cuộc sống ở xứ người.
Giờ thì không còn cảnh buôn bán chợ trời nữa, nhưng người Sài Gòn đã có một thời không thể quên !
( Không đề tên tác giả )
Thân mến
TQĐ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét