KHÁNG THƯ CỦA HỘI TRUYỀN THÔNG NGƯỜI VIỆT BẮC CALI
Nhân Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới – 3 Tháng 5 - Lên án nhà cầm quyền CSVN, đã chà đạp tàn bạo, có hệ thống, đối với quyền tự do báo chí! VN xếp gần hạng chót! về quyền xã hội căn bản này.
<!>
-Nhân Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới 3 Tháng 5 – một dấu mốc do United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) khởi xướng nhằm tôn vinh quyền tự do ngôn luận và vai trò thiết yếu của báo chí độc lập – chúng tôi, những người làm truyền thông trong cộng đồng người Việt hải ngoại, long trọng công bố bản kháng thư này.
1. Một thực trạng đáng báo động và không thể chối cãi
Theo báo cáo thường niên 2026 của Reporters Without Borders (RSF), Việt Nam bị xếp hạng 174/180 quốc gia về tự do báo chí – thuộc nhóm cuối cùng trên toàn thế giới.
Đây không còn là một con số mang tính thống kê đơn thuần.
Đó là bản cáo trạng quốc tế đối với một chế độ: Kiểm soát toàn bộ hệ thống truyền thông. Triệt tiêu tiếng nói độc lập. Biến báo chí thành công cụ tuyên truyền
RSF nhận định rõ: báo chí Việt Nam bị đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ của một đảng duy nhất, nơi không tồn tại nền báo chí tự do đúng nghĩa.
2. Chính sách đàn áp có hệ thống: từ kiểm duyệt đến bỏ tù nhiều năm!
Các nhà báo độc lập, blogger, và những người dám nói lên sự thật tại Việt Nam đang phải đối diện với: Bắt giữ tùy tiện. Kết án với các tội danh mơ hồ như “chống nhà nước”. Giam cầm trong điều kiện khắc nghiệt. Tước đoạt quyền chăm sóc y tế căn bản
Theo Committee to Protect Journalists (CPJ), hàng trăm nhà báo trên thế giới đang bị giam giữ, trong đó phần lớn bị cáo buộc các tội danh mang động cơ chính trị – và Việt Nam là một trong những quốc gia tiêu biểu cho xu hướng đàn áp này.
RSF đã thẳng thắn gọi Việt Nam là:
“Một trong những nhà tù lớn nhất thế giới dành cho các nhà báo.”;'p000o
Đây không phải là nhận định cảm tính, mà là kết luận dựa trên dữ liệu, hồ sơ, và các trường hợp cụ thể kéo dài nhiều năm.
3. Trường hợp điển hình: Giam giữ Nhà báo Phạm Đoan Trang
Pham Doan Trang – một nhà báo, nhà văn và nhà hoạt động nổi tiếng – đã bị kết án 9 năm tù chỉ vì thực hiện quyền căn bản của một người làm báo: nói sự thật.
Bà hiện nằm trong danh sách
“10 trường hợp khẩn thiết nhất về tự do báo chí toàn cầu 2026” do Liên minh One Free Press công bố, với sự phối hợp của hơn 40 cơ quan truyền thông quốc tế.
Các báo cáo cho thấy: Sức khỏe suy giảm nghiêm trọng trong tù. Bị từ chối điều trị y tế đầy đủ. Bị chuyển trại giam xa gia đình như một hình thức trừng phạt
Trường hợp của bà không phải là cá biệt.
Đó là biểu tượng cho số phận của cả một thế hệ nhà báo độc lập tại Việt Nam.
4. Trách nhiệm thuộc về hệ thống cầm quyền
Chúng tôi ghi nhận rằng, dưới sự lãnh đạo hiện nay của To Lam, chính sách kiểm soát báo chí không những không được nới lỏng mà còn gia tăng mức độ siết chặt.
Đây là sự tiếp nối một đường lối kéo dài nhiều năm: Củng cố kiểm duyệt. Gia tăng đàn áp. Triệt tiêu mọi hình thức báo chí độc lập
Hệ quả là: Người dân bị tước đoạt quyền được biết sự thật. Xã hội bị bóp nghẹt thông tin đa chiều. Sự thật trở thành “tội phạm”
5 Lập trường của Hội chúng tôi
Chúng tôi cực lực lên án: Mọi hành vi bắt bớ, giam giữ nhà báo vì lý do chính trị. Việc sử dụng luật pháp như công cụ đàn áp tự do ngôn luận. Hệ thống kiểm duyệt triệt để đối với báo chí và internet
Chúng tôi kêu gọi: Trả tự do ngay lập tức cho tất cả các nhà báo bị giam giữ. Tôn trọng các công ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam đã ký kết. Chấm dứt việc hình sự hóa hoạt động báo chí độc lập
6. Tự do báo chí không phải là ân huệ – mà là quyền căn bản xã hội!
Không có tự do báo chí, không thể có: Xã hội minh bạch. Công lý. Dân chủ thực sự
Tự do báo chí là nền tảng của mọi nền văn minh tiến bộ.
Một quốc gia đàn áp báo chí là một quốc gia tự tước đi tương lai của chính mình.
Kết luận
Nhân Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới, chúng tôi khẳng định: Sự thật không thể bị bịt miệng mãi mãi. Công lý không thể bị chôn vùi vĩnh viễn Và tiếng nói của những người làm báo chân chính sẽ không bao giờ bị dập tắt!
Trân trọng tuyên bố, nhân Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới
Hội Truyền Thông Người Việt Bắc Cali
Tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) lên án gay gắt: Ông Tô Lâm tiếp tục siết chặt quyền tự do báo chí!
-Tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) vừa công bố Báo cáo thường niên 2026, trong đó Việt Nam xếp thứ 174 trong tổng số 180 nước về tự do báo chí.
"Ông Tô Lâm đã tiếp tục siết chặt tự do báo chí kể từ khi được bổ nhiệm làm tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam vào tháng 8/2024, tiếp bước người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng," báo cáo của RSF viết.
Như vậy, Việt Nam tụt một bậc trong bảng xếp hạng Tự do Báo chí của RSF so với năm 2025, sau cả Lào (154) và Campuchia (151) một khoảng cách khá xa.
Trong nhóm bốn nước cộng sản, Việt Nam đứng sau Cuba (160), trên Trung Quốc (178) và Triều Tiên (179).
Theo RSF, báo chí Việt Nam trong năm qua chịu sự kiểm soát chặt chẽ của đảng độc quyền lãnh đạo.
Các phóng viên và blogger độc lập thường xuyên bị bỏ tù, biến Việt Nam thành "một trong những nhà tù lớn nhất thế giới dành cho các nhà báo".
"Các blogger và nhà báo độc lập là nguồn tin tức và thông tin duy nhất được đưa tin một cách tự do trong một quốc gia mà tất cả các phương tiện truyền thông đều tuân theo mệnh lệnh của Đảng Cộng sản," báo cáo mới của RSF nêu.
Sự đàn áp mang tính răn đe đã được sử dụng rộng rãi nhằm dập tắt tiếng nói của các nhà báo độc lập kể từ khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng theo đuổi đường lối bảo thủ hơn từ năm 2016.
Nhà Báo Phạm Đoan Trang, một trong số, 10 trường hợp khẩn thiết nhất, cần can thiệp về tự do báo chí, dưới chế độ CSVN!
-(NV)– Nhà báo, nhà đấu tranh Phạm Đoan Trang của Việt Nam có tên trong danh sách “10 trường hợp khẩn thiết nhất” (Global ‘10 Most Urgent’ 2026) liên quan đến tự do báo chí, do hơn 40 cơ quan truyền thông toàn cầu cùng hợp tác trong Liên Minh One Free Press lập nên.
Tờ Forbes dẫn tin đúng vào Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới, hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm.
Về trường hợp nhà báo Phạm Đoan Trang của Việt Nam, Liên Minh One Free Press cho biết:
“Năm 2021, nhà văn, nhà báo và nhà hoạt động Phạm Đoan Trang bị kết án chín năm tù vì tội ‘tuyên truyền chống nhà nước.’ Bà viết về dân chủ, tự do ngôn luận, nhân quyền và bạo lực của cơ quan công an. Trong thời gian bị giam, sức khỏe của bà suy giảm nghiêm trọng. Bà bị viêm xoang, viêm khớp, các vấn đề phụ khoa và các cơn đau chân kéo dài. Bà bị từ chối điều trị y tế bên ngoài và bị chuyển đến nơi giam giữ cách xa gia đình gần 1,600 km, như một hình thức trừng phạt bổ sung.”
Theo Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (CPJ), phần lớn các nhà báo bị giam giữ tính đến ngày 1 Tháng Mười Hai, năm 2025, chiếm 61% số người bị bỏ tù trên toàn cầu, bị giam giữ theo các cáo buộc “chống nhà nước”; “khủng bố” hoặc nhận tài trợ từ chính phủ ngoại quốc.
Danh sách được tổng hợp với sự hợp tác của CPJ, Quỹ Truyền Thông Phụ Nữ Thế Giới (IWMF) và Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới (RSF.) Theo dữ liệu của CPJ, hiện có 330 nhà báo đang bị giam giữ trên toàn thế giới liên quan đến công việc của họ.
Ngoài bà Phạm Đoan Trang, chín nhà báo còn lại trong danh sách “Global ‘10 Most Urgent’” là: Ông Reza Valizadeh (Iran); ông Jimmy Lai (Hong Kong); bà Zhang Zhan (Trung Quốc); bà Ulfatkhonim Mamadshoeva (Tajikistan); nhà làm phim, nhiếp ảnh gia Tsi Conrad (Cameroon); nữ nhà báo Frenchie Mae Cumpio (Philippines); bà Sevinj Vagifgizi (Azerbaijan), chủ bút tờ Abzas Media; bà Genet Asmamaw (Ethiopia); nhà báo thể thao Christophe Gleizes (Algeria).
Trong năm qua, Liên Minh One Free Press đã đón mừng việc trả tự do cho ba nhà báo từng xuất hiện trong danh sách “10 trường hợp khẩn thiết nhất” vào Tháng Năm, năm 2025. Đó là Vladyslav Yesypenko (bị giam tại Crimea do Nga kiểm soát từ năm 2021), Shin Daewe (bị giam tại Myanmar từ Tháng Mười 2023) và Ihar Losik (bị giam tại Belarus.)
Liên Minh One Free Press đã liên kết với hơn một tỷ độc giả, sử dụng các nền tảng xã hội rộng khắp để hỗ trợ 10 nhà báo của “10 trường hợp khẩn thiết nhất” sau đây cùng các trường hợp khác bị đàn áp báo chí trong năm 2026.
Nhân Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới: Sự Chỉ Đạo Từ Tòa Bạch Ốc, Gây Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng Thông Tin Được Truyền Tải
(Hình REUTERS/Kylie Cooper: Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời các phòng viên tại Tòa Bạch Ốc. Ảnh ngày 26/4/2026.)
-Ngày 3/5 hàng năm là Ngày Tự do Báo chí Thế giới. Đây là dịp để đánh giá điều kiện mà các nhà báo đang hành nghề tại các quốc gia trên thế giới. Mỹ Châu đặc biệt được lưu ý vì tình hình tự do báo chí và điều kiện làm việc của các nhà báo đang ngày càng xấu cấp, nhất là ở Mỹ Châu Latinh. Hoa Kỳ thời Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ 2 cũng không phải một ngoại lệ.
Theo bảng xếp hạng tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) công bố giữa tuần qua, vài hôm trước Ngày Tự do Báo chí Thế giới 3/5, Hoa Kỳ năm nay, dưới chính quyền của Tổng thống Donald Trump, đã sụt 7 bậc về tự do báo chí so với cách nay 1 năm, đứng thứ 64 trong tổng số 180 nước.
Theo ghi nhận của thông tín viên Carrie Nooten tại New York, dù chính quyền Donald Trump chưa trực tiếp kiểm duyệt báo chí như các chế độ độc tài, nhưng sự chỉ đạo từ Tòa Bạch Ốc cũng đã gây ảnh hưởng đến chất lượng thông tin được truyền tải. Từ New York, thông tín viên Carrie Nooten của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) cho biết thêm:
“Cấm, cắt ngắn các cuộc phỏng vấn, số vụ kiện gia tăng nhằm gây áp lực đối với các nhà xuất bản, báo chí bị cản trở tiếp cận Ngũ Giác Đài, các nhà báo nữ liên tục bị công kích, phóng viên của hãng tin Mỹ Associated Press bị loại khỏi Tòa Bạch Ốc vì hãng tin này từ chối gọi Vịnh Mễ Tây Cơ là Vịnh Hoa Kỳ.... Chính quyền Donald Trump đang từng bước siết chặt truyền thông, hoặc tìm cách gây sức ép, đe dọa báo giới.
Cách gây áp lực cũng có thể tinh vi hơn, chẳng hạn bằng cách đưa các nhà báo hoặc những người có ảnh hưởng của phong trào MAGA - Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại - đến quanh Tổng thống. Aurelia End, thông tín viên của hãng tin Pháp AFP tại Tòa Bạch Ốc, phân tích hậu quả:
“Khi tác nghiệp ở Phòng Bầu Dục, chúng tôi sẽ đặt các câu hỏi về Iran, Ukraine, các sự kiện quốc tế vào thời điểm đó. Và rồi có những nhà báo ủng hộ phong trào MAGA xen vào, với những câu hỏi hoàn toàn không hề gắn với thời sự, mà lại liên quan đến vấn đề nhập cư, với những câu hỏi được dàn dựng để chỉ trích phe đối lập hoặc tung hô, ca ngợi Donald Trump. Kết quả là chúng tôi mất đi cơ hội để đặt những câu hỏi mà mọi người đều đang đặt ra, để biết nguyên thủ của cường quốc hàng đầu thế giới sẽ làm gì để giải quyết những cuộc khủng hoảng mà thậm chí do chính ông ta đã gây ra”.
Hiện tại, mức độ tự kiểm duyệt của các nhà báo Mỹ vẫn chưa đến mức như ở Trung Quốc hay Nga. Tổng thống Donald Trump có thể sẽ đối xử mềm mỏng hơn với các cơ quan báo chí truyền thống, nhằm quảng bá thành tích của mình khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần”.
Chủ Nhật Tuần Này, Ngày 10 Tháng 5! Happy Mother’s Day 2026! Mừng Ngày Hiền Mẫu – Mừng Ngày Của Mẹ!
Lời Chúc
Người ta thường nói:
Thượng Đế không thể có mặt ở khắp mọi nơi, nên Ngài đã tạo ra các Người Mẹ!
Mẹ – món quà yêu thương quý giá nhất, mà Trời Cao, ban tặng cho mỗi người chúng ta.
Một món quà dịu dàng, êm ái, ngọt ngào, tràn đầy tình yêu thương nhất! giữa cõi đời ô trọc này.
Mẹ là dòng suối mát trong, xoa dịu những tháng ngày khô hạn,
là khúc nhạc êm đềm ru ta qua bao giấc ngủ,
là bóng mát chở che giữa nắng đời gay gắt,
là ánh trăng hiền soi lối trong đêm tối,
là ngọn đuốc dẫn đường khi ta lạc lối.
(Theo: Bông hồng cài áo)
Mẹ là tất cả…
Mẹ có thể thay thế bất cứ ai, cho dù quan trọng biết mấy trong cuộc đời ta,
nhưng không ai – không bao giờ – chẳng có ai có thể thay thế được Mẹ!
Suốt một đời, Mẹ âm thầm hy sinh,
làm những việc nặng nhọc nhất, vất vả nhất,
yêu thương ta vô điều kiện – không cần trả ơn, báo đáp.
Mẹ nắm tay ta không chỉ trong một khoảnh khắc,
mà giữ ta trọn vẹn trong trái tim suốt cả cuộc đời!
Trên đời này, sẽ không bao giờ có một người Mẹ thứ hai…
Quý giá như thế, sao ta còn chần chừ?
Sao cứ phải đợi đến Ngày Của Mẹ, (Happy Mother’s Day!) có cái ôm, mới nói lời yêu thương?
Và đau lòng hơn… có những người chỉ kịp nhận, ra khi Mẹ đã không còn trên cõi đời này nữa!
Hãy ôm Mẹ mình bất cứ lúc nào, khi còn có thể…
Hãy nói lời yêu thương, khi vẫn còn cơ hội…
Vì Mẹ – chính là người phụ nữ cao quý nhất, thương yêu nhất, trong cuộc đời mỗi chúng ta.
Cơ hội ấy… không phải lúc nào cũng còn mãi đâu…Bạn hiền ơi!
Happy Mother’s Day 2026!
Kính chúc tất cả những người Mẹ một ngày thật hạnh phúc, an vui và tràn đầy yêu thương!
GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH VĂN NGHỆ ĐẶC SẮC THỨ BẢY TUẦN NÀY: KỶ NIỆM 35 NĂM VĂN THƠ LẠC VIỆT!
*Đặc Biệt! Chương trình diễn ra trong không khí Mừng Ngày Hiền Mẫu (Happy Mother’s Day), nên tất cả Quý Bà Mẹ tham dự, sẽ được tặng một bông hồng và món quà nhỏ đầy yêu thương – như lời tri ân chân thành nhất.
* Đây là một trong những buổi văn nghệ truyền thống mà VTLV tổ chức, 3 tháng 1 lần, bao nhiêu năm qua. Lần nào quán Ca phê Lover, khách cũng đầy quán! Thành công rực rỡ! Lần này, hội trường tổ chức, lớn gấp…bốn lần! chắc chắn là …đủ chỗ!
*Nên Trân Trọng Kính Mời, Quý Văn Thi Hữu, Quý Đồng Hương, Thân Hữu cùng đến tham dự và giúp phổ biến rộng rãi.
Sự hiện diện của Quý Vị, chính là niềm vinh hạnh và nguồn động viên lớn lao cho BTC chúng tôi.
35 NĂM VĂN THƠ LẠC VIỆT!
-Trong dòng chảy không ngừng của văn hóa dân tộc nơi xứ người, với tâm niệm thiêng liêng:
“Tiếng Việt còn – Nước Việt còn!” chúng tôi trân trọng giới thiệu đến Quý Đồng Hương một buổi sinh hoạt văn nghệ tưng bừng – độc đáo – giàu ý nghĩa nhất trong năm!
Chiều Văn Nghệ Mừng 35 Năm Văn Thơ Lạc Việt – một hành trình hội tụ của tình thân, của thi ca, của những tâm hồn yêu tiếng Việt và quê hương.
Thời gian: Thứ Bảy, ngày 9 tháng 5 năm 2026
Giờ: 2:00 PM – 6:00 PM
Địa điểm: 70 W. Hedding St., San Jose, CA 95110
35 Năm – Một chặng đường đáng tự hào!
•Là một trong những hội đoàn bền bỉ và năng nổ nhất, trong công tác gìn giữ và phát huy tiếng Mẹ nơi hải ngoại.
•Quy tụ đông đảo văn thi sĩ tài hoa – những “ngôi sao sáng” của làng văn nghệ Việt xa xứ.
•Trang nhà Văn Thơ Lạc Việt đã đón hơn 3 triệu lượt thăm viếng, trở thành mái nhà tinh thần thân quen của người yêu văn chương.
•Tổ chức vô số sinh hoạt văn học nghệ thuật, ra mắt tác phẩm, nuôi dưỡng và nâng đỡ bao thế hệ cầm bút.
Đặc biệt chương trình lần này:
•Sân khấu trang trí rực rỡ, chương trình phong phú với nhiều tiết mục văn nghệ đặc sắc, vui tươi, bất ngờ và đầy cảm xúc.
•Sự góp mặt của các nghệ sĩ nổi tiếng quen thuộc và tài năng trong cộng đồng.
•Không khí ấm áp với quà tặng, bánh kẹo, nước giải khát nhẹ phục vụ thân tình.
•Và nét đẹp truyền thống không đổi:
VÀO CỬA TỰ DO – MỞ RỘNG VÒNG TAY ĐÓN TẤT CẢ!
Niềm vui nhân đôi:
Chương trình diễn ra trong không khí Mừng Ngày Hiền Mẫu (Mother’s Day), nên tất cả quý Bà Mẹ tham dự sẽ được tặng một bông hồng và món quà nhỏ đầy yêu thương – như lời tri ân chân thành nhất.
Đây không chỉ là một buổi văn nghệ…mà là một dấu son 35 năm, một cuộc hội ngộ đầy xúc cảm, một nơi để chúng ta cùng nhau giữ gìn và thắp sáng ngọn lửa văn hóa Việt.
Không thể bỏ lỡ!
Trân trọng kính mời Quý Đồng Hương, Thân Hữu cùng đến tham dự và phổ biến rộng rãi.
Sự hiện diện của Quý Vị, chính là niềm vinh hạnh và nguồn động viên lớn lao cho chúng tôi.
Tin Quốc Tế Đó Đây:
Ngũ Giác Đài Thông Báo Rút Khoảng 5.000 Binh Sĩ Mỹ Khỏi Đức
(Ảnh AFP - Martin Goldhahn, tư liệu: Một máy bay trực thăng tấn công AH-64 Apache đậu trước một máy bay vận tải Galaxy C-5 tại căn cứ Không quân Mỹ ở Ramstein, miền Tây nước Đức, ngày 22/02/2017.)
-Hai ngày sau khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết dự kiến cắt giảm lực lượng Mỹ đồn trú ở Đức, Ngũ Giác Đài hôm 1/5/2026 thông báo rút khoảng 5.000 binh sĩ Hoa Kỳ khỏi Đức.
Việc rút quân được tiến hành trong vòng 1 năm. Theo thông tấn xã AFP, Bá Linh đã xác nhận thông tin và kêu gọi Âu Châu tăng cường an ninh, trong khi Liên minh Phòng thủ Bắc Ðại Tây Dương (NATO) cho biết sẽ trao đổi quan điểm với Hoa Kỳ để hiểu rõ hơn về quyết định rút quân của chính quyền Donald Trump. Từ Hoa Thịnh Ðốn, thông tín viên Vincent Souriau của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) cho biết thêm:
“Tuyên bố chính thức là của Sean Parnell, phát ngôn viên Ngũ Giác Đài. Ông cho biết quyết định này được đưa ra sau khi xem xét kỹ lưỡng sự hiện diện của Hoa Kỳ ở Âu Châu và phản ánh những yêu cầu thực tế của tình hình. Đây là những lời giải thích khá chung chung, nhưng mọi người đều hiểu rõ: Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hoàn toàn không hài lòng về các phát biểu của Thủ tướng Đức, và chính quyền Hoa Kỳ đã lập tức tranh dụng cơ hội này.
Bất chấp việc rút quân, vẫn sẽ còn hơn 30.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Đức. Nước này vẫn là đầu cầu quan trọng của Hoa Kỳ ở Âu Châu. Chúng ta biết rằng các căn cứ tại Đức có vai trò then chốt đối với các hoạt động ở Ukraine và Trung Đông. Các căn cứ này cũng từng đóng vai trò trong công tác hậu cần cho các cuộc không kích vào Iran.
Nhưng thực chất đây là một thông điệp gửi tới toàn bộ Liên Hiệp Âu Châu (EU), cũng như các thành viên NATO. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vẫn còn tức giận vì các đồng minh không ủng hộ ông trong vấn đề eo biển Hormuz. Ông Trump cũng ám chỉ rằng có thể sẽ thu hẹp sự hiện diện quân sự ở Tây Ban Nha và Ý Ðại Lợi, chỉ duy trì ở mức cần thiết tối thiểu.
Trump Lại Dọa Tăng Thuế Xe Hơi của Âu Châu Bán Sang Hoa Kỳ
(Hình AP - Daniel Maurer: Xe Mercedes S-Class trên dây chuyền lắp ráp của DaimlerChrysler tại Sindelfingen, gần Stuttgart, Đức, ngày 20/2/2026.)
-Tổng thống Hoa Kỳ sử dụng lại công cụ thuế quan. Hôm 1/5/2026, ông Donald Trump đòi áp thuế 25% nhắm vào xe hơi và xe vận tải của Âu Châu xuất cảng sang Hoa Kỳ. Thuế hiện tại với 2 mặt hàng này là 15%. Tòa Bạch Ốc giải thích Brussels “không tuân thủ Thỏa thuận Thương mại đã đạt được từ tháng 7/2025”.
Trên mạng xã hội cá nhân Truth Social, Tổng thống Donald Trump cho biết “phấn khởi” để lại lao vào một cuộc đọ sức với các đối thủ thương mại của Hoa Kỳ. Tổng thống Mỹ lần này muốn nhắm vào xe hơi và xe vận tải của Âu Châu, tăng mức thuế đang từ 15% lên 25%.
Tuyên bố được đưa ra vào lúc Hoa Thịnh Ðốn đang trong tình trạng cơm không lành canh không ngọt với Đức, nguồn xuất cảng mạnh nhất trong Liên Hiệp Âu Châu (EU). Phát biểu tại tiểu bang Florida trong dịp nghỉ cuối tuần, ông Trump trực tiếp lên án 2 nhà sản xuất BMW và Mercedes của Đức “bòn rút” của người dân Mỹ “trong nhiều năm”.
Tháng 7/2025, Chủ tịch Ủy Ban Âu Châu, bà Ursula von der Leyen đã đạt được với Tổng thống Trump một thỏa hiệp, theo đó Hoa Thịnh Ðốn đánh thuế 15% vào hàng của Âu Châu xuất cảng sang Hoa Kỳ. Văn bản này trên nguyên tắc phải được 27 thành viên Liên Hiệp Âu Châu phê chuẩn để chính thức có hiệu lực, nhưng thủ tục vẫn chưa hoàn tất. Trong khi đó, tháng 2/2026, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ ra phán quyết xem việc Tổng thống Mỹ đơn phương áp đặt chính sách thuế quan là bất hợp pháp: Ông Donald Trump vượt quá quyền hạn của Tổng thống.
Theo một cựu viên chức Hoa Kỳ, được thông tấn xã AFP trích dẫn, sự đe dọa lần này của lãnh đạo Tòa Bạch Ốc cho thấy ông Trump đang “mất kiên nhẫn”, đồng thời rất bất mãn trước việc nhiều đối tác Âu Châu từ chối đóng góp về mặt quân sự hay hỗ trợ Hoa Thịnh Ðốn, để giải tỏa eo biển Hormuz đang bị phong tỏa. Một nhà phân tích khác hoài nghi về tính hiệu quả từ các đòn thuế quan mà ông Trump đã sử dụng nhiều lần từ khi trở lại cầm quyền tháng 1/2025.
Mỹ Tăng Cường Các Biện Pháp Trừng Phạt Cuba
(Hình AP / Norlys Perez: Cuba chức tuần hành nhân Ngày Quốc tế Lao động 1/5/2026 tại thủ đô Havana, ngay trước Tòa Đại sứ Mỹ.)
-Ngày 1/5/2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ký một Sắc lệnh tăng cường các biện pháp trừng phạt Cuba. Trên mạng xã hội, Ngoại trưởng Cuba, ông Bruno Rodriguez lên án việc Tổng thống Donald Trump trừng phạt Havana là hành động “bất hợp pháp”.
Vào lúc Havana tổ chức tuần lành mừng Ngày Quốc tế Lao động 1/5/2026, tại Hoa Thịnh Ðốn, Tổng thống Donald Trump đánh giá Cuba là mối đe dọa đối với an ninh Hoa Kỳ. Lãnh đạo Tòa Bạch Ốc nhắc lại lời đe dọa “kiểm soát” hòn đảo nằm cách bờ biển tiểu bang Florida 150 cây số và để ngỏ khả năng một hàng không mẫu hạm của Mỹ đang chuẩn bị tiến vào vùng biển của Cuba, khi trên đường từ Iran trở về.
Các biện pháp trừng phạt mới, được nêu rõ trong Sắc lệnh của Tổng thống Hoa Kỳ và nhằm mục đích gia tăng áp lực đối với Havana trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, nhắm mục tiêu cụ thể vào các ngân hàng ngoại quốc hợp tác với chính phủ Cuba và áp đặt các hạn chế nhập cư.
Theo thông tấn xã AFP, trong Sắc lệnh này, Tổng thống Donald Trump áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các cá nhân và thực thể liên quan đến lĩnh vực năng lượng, khai thác mỏ và các lĩnh vực khác của Cuba, cũng như đối với bất kỳ ai bị kết tội “vi phạm nhân quyền nghiêm trọng”.
Lệnh trừng phạt của nguyên thủ Hoa Kỳ được đưa ra vào lúc Cuba rầm rộ tổ chức tuần hành nhân Ngày Quốc tế Lao động 1/5 tại thủ đô Havana, ngay trước Tòa Đại sứ Hoa Kỳ. Theo các thống kê chính thức, cuộc tuần hành truyền thống này đã được nửa triệu người dân Cuba hưởng ứng, với sự hiện diện trên khán đài của cựu Chủ tịch Raul Castro và đương kim lãnh đạo Miguel Diaz Canel.
Trung Quốc Bác Bỏ Lệnh Trừng Phạt của Mỹ Đối Với 5 Công Ty Mua Dầu Iran
(Hình REUTERS: Nhà máy lọc dầu Trung Quốc Kinh Môn (Jingmen), tỉnh Hồ Bắc (Hubei).)
-Hôm 2/5/2026, chính quyền Trung Quốc cho biết phản đối Lệnh Trừng phạt của Hoa Kỳ nhắm vào 5 công ty Trung Quốc bị cáo buộc mua dầu của Iran.
Trong những tháng gần đây, để cắt đứt nguồn thu của Iran, Hoa Thịnh Ðốn đã siết chặt trừng phạt đối với nhiều nhà máy lọc dầu của Trung Quốc mua dầu thô từ Iran.
Lệnh trừng phạt mà Hoa Thịnh Ðốn vừa ban hành được áp dụng cho 3 công ty ở tỉnh Sơn Đông, tập đoàn Hóa dầu Sơn Đông Jincheng, công ty Hóa dầu Sơn Đông Shouguang Luqing và công ty Hóa chất Sơn Đông Shengxing và 2 công ty khác.
Thông tấn xã AFP dẫn lời Bộ Thương mại Trung Quốc, theo đó các biện pháp này “cấm hoặc hạn chế một cách không chính đáng các hoạt động kinh tế, thương mại và các hoạt động bình thường của các công ty Trung Quốc với các nước thứ ba, vi phạm luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản chi phối quan hệ quốc tế”.
Hôm 1/5, Hoa Thịnh Ðốn đã áp đặt Lệnh Trừng phạt đối với một công ty Trung Quốc khác, bị cáo buộc nhập cảng “hàng chục triệu thùng” dầu thô của Iran, mang lại doanh thu hàng tỉ Mỹ kim cho Cộng hòa Hồi giáo.
Trung Quốc Sản Xuất Drone Xuất Cảng, Nhưng Cấm Bán Trong Nước
-Vốn là nhà sản xuất drone hàng đầu thế giới, Trung Quốc lại vừa đưa ra lệnh cấm bán drone dân sự ở thủ đô Bắc Kinh vì “lý do an ninh”, có hiệu lực kể từ ngày 1/5/2026. Không chỉ cấm bán, Trung Quốc cũng cấm cho thuê, hoặc chuyển drone từ các nơi khác đến thủ đô.
Bắc Kinh cũng siết chặt việc sử dụng, tất cả những chủ sở hữu drone cần phải đăng ký thiết bị, với thông tin nhận dạng được xác minh, được chính quyền cấp phép trước khi sử dụng. Từ thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc, thông tín viên Cléa Broadhurt của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) cho biết thêm thông tin:
“Hiện không còn drone nào được trưng bày trong tủ kính. Tại các cửa hàng ở Bắc Kinh, các thiết bị này đã bị bọc, đóng gói lại. Tại các tỉnh khác cũng vậy, nhân viên tại cửa hàng điện tử này xác nhận: Chúng tôi không bán drone nữa mà chỉ bán các camera cỡ nhỏ. Ngay cả khi đi đến các tỉnh khác để mua và cố mang về đây thì cũng không có tác dụng, bởi mỗi drone đều có số serie và bị kiểm soát rất chặt chẽ, và không thể buôn lậu được.
Các quy định mới rất nghiêm ngặt: Cấm bán hàng, cấm vận chuyển, chủ sở hữu phải xin phép trước nếu muốn sử dụng. Nếu không được chấp thuận, không phận bị đóng không cho phép bất cứ vật thể bay nào hoạt động. Về mặt chính thức, nhà cầm quyền Bắc Kinh nêu ra lý do an ninh, viện dẫn ngày càng có nhiều thách thức về việc quản lý không phận tầm thấp.
Tuy nhiên, quyết định này là một phật của chiến dịch trấn áp rộng khắp Trung Quốc, các drone phải truyền dữ liệu theo thời gian thực cho các cơ quan chức năng, và việc sử dụng một cách bất hợp pháp có thể bị giam giữ tới 15 ngày.
Người bán hàng này nói thêm: “Mệnh lệnh đến từ cấp trên, chúng tôi phải tuân thủ. Nhà nước đã cấm thì không ai muốn đặt mình vào thế khó, bởi rủi ro là rất lớn nếu vẫn bán drone. Các doanh nghiệp cũng như chính quyền đưa ra các hình phạt nghiêm khắc. Bán drone không kiếm được nhiều và chẳng ai muốn mạo hiểm cả”.
Ngoài vấn đề về an ninh, đây còn là một tín hiệu chính trị. Tại thủ đô Bắc Kinh, ngay cả các kỹ thuật mang tính giải trí cũng đang trở thành vấn đề quốc gia”.
Chuyến Công Du Eswatini: Biểu Tượng Cho Sự Kháng Cự của Đài Loan Trước Trung Quốc
(Hình AP / Taiwan Presidential Office: Tổng thống Đài Loan, Lại Thanh Đức (trái) và Thủ tướng Eswatini, Russell Mmiso Dlamini. Ảnh ngày 2/5/2026.)
-Mười ngày sau chuyến đi đột ngột bị hủy bỏ do can thiệp của của Bắc Kinh, hôm 2/5/2026, Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức (Lai Ching-te) cuối cùng cũng đã đến được Eswatini, quốc gia cuối cùng tại Phi Châu còn công nhận nước Cộng hòa Trung Hoa, tên gọi chính thức của Đài Loan.
Tổng thống Đài Loan dự kiến công du Eswatini từ ngày 22 đến 26/4. Chuyến đi buộc phải đình chỉ sau khi ba quốc đảo Seychelles, Mauritius và Madagascar “bất ngờ và không báo trước” thu hồi giấy phép bay qua không phận, do “áp lực mạnh” từ Bắc Kinh, theo thông báo của phủ Tổng thống Đài Loan.
Về chuyến đi của lãnh đạo Đài Loan, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra nhận định châm biếm, ví Tổng thống Lại Thanh Đức như một “kẻ chui lủi”, khiến ông trở thành “trò cười của cộng đồng quốc tế”. Theo truyền thông Đài Loan, Phó Thủ tướng Eswatini, Thulisile Dladla, đã đến Đài Loan 2 ngày trước, được cho là với một chuyên cơ của Quốc vương. Một số nhà quan sát suy đoán Tổng thống Đài Loan có thể đã đến Eswatini trên chuyên cơ này, điều mà thông tấn xã AFP không có điều kiện kiểm chứng.
Chuyến đi Phi Châu của Tổng thống Lại Thanh Đức trở thành một biểu tượng cho sự kháng cự của Đài Loan trước Trung Quốc. Thông tín viên Jules Bois của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình từ thủ đô Đài Bắc của Đài Loan:
“Một chuyến viếng thăm ngoại giao đơn thuần rút cục đã trở thành biểu tượng cho cuộc cạnh tranh quyền lực giữa Đài Loan và Trung Quốc. Được chào đón nồng nhiệt khi đặt chân đến Eswatini, Tổng thống Đài Loan muốn biến chuyến công du này thành biểu tượng của kháng cự.
Tổng thống Lại Thanh Đức phát biểu: “Cộng hòa Trung Hoa (tức Đài Loan) là một quốc gia có chủ quyền và là một phần của thế giới. 23 triệu người dân Đài Loan có quyền tham gia vào các hoạt động quốc tế, không quốc gia nào có quyền, và cũng không thể ngăn cản Đài Loan đóng góp cho cộng đồng quốc tế. Đài Loan sẽ tiếp tục củng cố vị thế của mình và dần dần mở cửa ra trường quốc tế”.
Eswatini là chế độ Quân chủ chuyên chế cuối cùng ở Phi Châu, và cũng là quốc gia cuối cùng trên lục địa này công nhận Đài Loan thay vì Trung Quốc. Theo quốc vương Mswati III, người cai trị đất nước bằng bàn tay sắt, sự ủng hộ dành cho Đài Loan là bất di bất dịch. Ông nói: “Vương quốc Eswatini đứng vững bên cạnh Đài Loan và ủng hộ tất cả các mục tiêu của Đài Loan, bao gồm cả việc tham gia vào cộng đồng quốc tế”.
Bắc Kinh buộc Eswatini phải trả giá cho sự ủng hộ này: từ ngày 1/5 năm nay, Trung Quốc bãi bỏ thuế hải quan đối với tất cả các quốc gia Phi Châu, ngoại trừ một quốc gia duy nhất, vương quốc Eswatini”.
Hoa Kỳ và Phi Luật Tân Huy Động Phi Đạn Chống Hạm Đến Gần Đài Loan
(Hình AP - Aaron Favila: Chiến dịch tập trận chung Phi Luật Tân và Hoa Kỳ Balikatan 2026. Ảnh ngày 20/4/2026.)
-Trong khuôn khổ chiến dịch tập trận chung Balikatan (Vai Kề Vai) 2026, Phi Luật Tân và Hoa Kỳ từ chiều ngày 2/5/2026 huy động phi đạn chống hạm NMESIS đến tỉnh Batanes, gần Đài Loan. Giới quan sát nhấn mạnh đến tầm mức quan trọng của việc Hải quân Phi Luật Tân và Mỹ đã đưa phi đạn chống hạm đến một khu vực nhậy cảm trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại eo biển Đài Loan và trước những tham vọng của Trung Quốc thôn tính Đài Loan.
Tham mưu Hải quân Hoa Kỳ, Trung tướng Darren Gibbs nhấn mạnh đến vị trí đặc biệt của tỉnh Batanes. Hãng tin Anh Reuters nhắc lại Batanes với khoảng 20.000 dân cư, là một tỉnh thuộc cực Bắc của quần đảo Phi Luật Tân, nằm cách Đài Loan 100 hải lý về phía Nam, dọc theo eo biển Luzon. Eo biển Luzon được coi là một tuyến đường hàng hải chiến lược với tầm mức quan trọng hàng đầu trong trường hợp xảy ra xung đột giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc để chiếm ưu thế tại khu vực Á Châu-Thái Bình Dương.
Về phi đạn chống hạm, NMESIS là một hệ thống phi đạn chống hạm ven biển có tính cơ động cao, được thiết kế để tấn công các tàu mặt nước từ vị trí trên đất liền với tầm bắn khoảng 185 cây số. Loại vũ khí này đã được đưa đến Batanes bằng máy bay vận tải C-130 của Hoa Kỳ.
Về phía Phi Luật Tân, Tướng Francisco Lorenzo, người điều hành chiến dịch tập trận Balikatan 2026, cho biết sử dụng phi đạn chống hạm NMESIS là “một phần trong nỗ lực kiểm tra khả năng hoạt động tại các khu vực xa xôi nhằm kiểm tra tính khả thi hoặc diễn tập cho công việc khai triển loại vũ khí này trong trường hợp cần thiết”.
Như tên gọi của chương trình, Balikatan có nghĩa là Vai Kề Vai giữa các lực lượng của Phi Luật Tân và Hoa Kỳ để bảo vệ lãnh thổ Phi Luật Tân cùng với các đồng minh.
Song tránh để khuấy động thêm căng thẳng trong khu vực, lãnh đạo quân sự này của Phi Luật Tân nói rõ: “NMESIS sẽ chỉ phục vụ diễn tập khai triển và hỗ trợ mô phỏng”. Đồng thời phi đạn chống hạm NMESIS sẽ được rút khỏi Batanes, sau khi cuộc tập trận kết thúc vào ngày 8/5/2026.
Chuyên gia về an ninh và chiến lược Chester Cabalza, thuộc viện nghiên cứu International Development and Security Cooperation có trụ sở tại thủ đô Manila của Phi Luật Tân, được thông tấn xã Reuters trích dẫn đánh giá “NMESIS có thể là công cụ răn đe bất đối xứng cho Manila và Đài Bắc tại kênh Bashi, dọc theo eo biển Luzon”, bởi chỉ cần “vài tiếng đồng hồ” là có thể đưa loại phi đạn chống hạm này đến “bất kỳ một địa điểm nào” của Phi Luật Tân. Trong mắt Bắc Kinh, sự hiện diện của phương tiện này bị coi là “một phần trong chiến lược của Hoa Kỳ đế bao vây Trung Quốc”.
Hơn 17 ngàn binh sĩ của nhiều nước tham gia cuộc tập trận thường niên Balikatan 2026, mở ra trong trong 19 ngày, từ 20/4/2026 đến 8/5/2026. Năm nay là lần đầu tiên 1.400 binh sĩ Nhật Bản chính thức tham dự với tư cách thành viên thực thụ, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Tokyo và Bắc Kinh vì vấn đề Đài Loan. Thủ tướng Sanae Takaichi đã để ngỏ khả năng can thiệp quân sự, nếu Trung Quốc chiếm đóng Đài Loan.
Donald Trump và Làn Sóng Dân Túy Trước Bước Ngoặt Mới
-Tuần báo Courrier International dành hồ sơ cho “Donald Trump, người bạn gây phiền phức”. Các đồng minh của ông giữ khoảng cách, trước hết là cánh hữu Âu Châu vì chính sách đối ngoại sai lạc và việc Tổng thống Hoa Kỳ tấn công Đức Giáo hoàng Leo XIV.
Trong 18 tháng qua, các phe thân MAGA liên tục thất bại, từ Gia Nã Ðại tới Greenland, từ Mễ Tây Cơ đến Úc Ðại Lợi, hay Lỗ Ma Ni và đặc biệt là Hung Gia Lợi. Phải chăng đây là hồi kết của một chu kỳ dân túy?
Theo tuần báo La Stampa, bắt đầu là cuộc khủng hoảng tài chánh năm 2008 và sự xuất hiện của các phong trào hoài nghi Âu Châu. Cách đây 10 năm, vào năm 2016, phong trào này thắng lợi với Brexit và sau đó là các lực lượng ly khai trên toàn Âu Châu, và nay sụp đổ ở Budapest.
Còn phải quan sát tiếp vì sắp tới là một loạt cuộc bầu cử. Năm 2026, người Anh sẽ đi bầu vào ngày 7/5; các cuộc bầu cử Quốc hội diễn ra ở Chypre, Thụy Điển, Latvia; bầu cử khu vực ở Tây Ban Nha và Đức. Năm 2027, người Pháp bầu Tổng thống và Ý Ðại Lợi bầu lại Quốc hội. Một lịch trình mà “nhân tố Trump” sẽ đè nặng, buộc các lực lượng cánh hữu phải cân nhắc. Không chỉ là tính toán kiếm phiếu, mà theo tuần báo Financial Times, cánh hữu Âu Châu từ ôn hòa đến cực đoan đã tìm lại sự tự chủ.
Riêng về Tổng thống Hoa Kỳ, tuần báo L’Express nhận định “Donald Trump, nhà lãnh đạo vừa là nạn nhân vừa là người hùng”. Vụ mưu sát thứ ba trong vòng chưa đầy 2 năm, rốt cuộc là chiến thắng cho ông Trump: Một lần nữa trở thành trung tâm thế giới và nhân đó nhấn mạnh đến dự án phòng khiêu vũ ở Tòa Bạch Ốc, an toàn hơn cho nguyên thủ so với các địa điểm bên ngoài.
Bí Mật Sức Khỏe của Các Nhà Lãnh Đạo Thế Giới
-Hồ sơ của tuần báo Le Point mang tên “Những người bệnh hoạn đang lãnh đạo chúng ta” tiết lộ, các nhà lãnh đạo trên thế giới khi mắc bệnh đều áp đặt bí mật tuyệt đối. Từ Pompidou, Mitterrand, Chirac ở Pháp cho đến các nhà độc tài Stalin, Putin ở Nga, Mao Trạch Đông của Trung Quốc.
Trong cuốn “Hoàng hôn của các vị thần”, nhà báo Patrice Duhamel cho biết khi ra ứng cử Tổng thống tháng 4/1969, Georges Pompidou từ 6 tháng trước đã biết mình bệnh nặng. Phát giác này là nhờ nhật ký của Bác sĩ nổi tiếng Jean Bernard qua đời năm 2006 và vài thập niên sau mới được công bố. Tháng 11/1981, khi biết bị ung thư, ông François Mitterrand vẫn che giấu đến cùng. Tổng thống Jacques Chirac sau khi bị đột quỵ tháng 9/2005 vẫn được thông báo chỉ là một sự việc nhỏ.
Trường hợp nhà độc tài Mao Trạch Đông, khi tiếp Tổng thống Mỹ Richard Nixon năm 1972, các bình oxy được giấu trong một chiếc rương sơn mài trong hành lang, phía trên là các chậu cây xanh. Bác sĩ riêng Lý Chí Thỏa (Li Zhisui) bị Giang Thanh đổ tội, phải cấp tốc làm bản giải trình 50 trang cho Bộ Chính trị và rốt cuộc sang Hoa Kỳ tị nạn. Còn Stalin là nạn nhân của chính mình. Bị cao huyết áp, xơ vữa động mạch, nhà đồ tể vẫn uống rượu thâu đêm suốt sáng. Khi té bất tỉnh trong phòng ngày 1/3/1953, không ai dám gọi các Bác sĩ đã bị Stalin lên án là “sát nhân trong áo blouse trắng”. Ông chủ Ðiện Cẩm Linh hiện nay bị đồn đãi nhiều thứ bệnh, nhưng điều chắc chắn là thời kỳ cởi trần ngồi trên lưng ngựa ở Siberia đã kết thúc.
Ở Hoa Kỳ, sức khỏe tinh thần của Tổng thống Joe Biden sa sút nhưng vẫn bị che giấu, ông Donald Trump từng chế nhạo “Sleepy Joe” nhưng khi tái đắc cử lại bị bắt gặp ngủ gục trước camera, đảng Dân chủ và ngay cả một số đồng minh cũ đòi hỏi áp dụng Tu chính án 25.
Tại Iran, bí ẩn vẫn bao trùm về Mojtaba Khamenei. Theo tuần báo New York Times, ông ta bị phỏng nặng ở mặt còn một nguồn tin nói với tuần báo Le Point là Mojtaba bị thương ở chân, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ nói rằng tân Giáo chủ có thể đã bị “biến dạng khuôn mặt”. Trong một video hôm 5/4 do Teheran phổ biến, Giáo chủ hiên ngang xuất hiện ở một sở chỉ huy dưới hầm, được mạng xã hội chia sẻ rộng rãi, nhưng thực tế do trí thông minh nhân tạo (AI) tạo ra.
TIN VẮN - TIN TỔNG HỢP
(AFP/RFI) – Quân đội Do Thái yêu cầu di tản “khẩn cấp” đối với các làng và thành phố nằm ngoài khu vực mà họ đang kiểm soát ở miền Nam Lebanon. Yêu cầu di tản người dân để tiêu diệt “các mối đe dọa” được phát ngôn viên quân đội Do Thái đưa ra hôm 3/5/2026 bằng tiếng Ả Rập trên mạng X. Cuối tháng Tư, Do Thái đã vạch ra lằn ranh vàng để lập vùng đệm ở miền Nam Lebanon, và biện minh là để bảo vệ các thị trấn và làng mạc của mình gần đường phân định giữa hai nước và chống lại sự hiện diện liên tục của Hezbollah trong khu vực. Tuy nhiên, hôm 3/5, trong số các địa phương của Lebanon mà Do Thái yêu cầu di tản, có cả những thành phố nằm cách xa “lằn ranh vàng” nhiều cây số và sâu vào phía lãnh thổ Lebanon. Điều này cho thấy dường như Do Thái đang muốn mở rộng “vùng đệm”.
(South China Morning Post/RFI) – Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump khẳng định chuyến đi Trung Quốc sẽ vẫn diễn ra theo kế hoạch và cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ rất tuyệt vời. Ông Trump cho biết vẫn dự định đến Trung Quốc theo lịch trình trong tháng Năm, bất chấp bế tắc trong các cuộc đàm phán với Iran. Các nhà phân tích Trung Quốc cho rằng chuyến đi này rất quan trọng đối với hai nước, trong việc quản lý nguy cơ trước sự bất ổn ngày càng gia tăng trên toàn thế giới.
(Le Monde/RFI) – Uy tín của Tổng thống Nga Vladimir Putin sụt giảm. Lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bắt đầu, tỷ lệ này đã giảm xuống dưới 70%. Theo báo Le Monde hôm 3/5/2026, trong tuần thứ bảy liên tiếp, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống giảm, lần này hơn xuống còn 65,6%, theo cuộc khảo sát mới nhất của viện nghiên cứu công VTsIOM, so với gần 75% vào đầu tháng 2/2026. Gần một phần tư người Nga không tin tưởng ông Putin. Tính đến ngày 19/4, 23,3% không tán thành các hành động của ông trên cương vị Tổng thống (so với dưới 15% vào đầu tháng Hai). Báo Le Monde cũng lưu ý cần thận trọng khi diễn giải các kết quả thăm dò dư luận ở Nga, vì được tiến hành qua điện thoại tại một quốc gia nơi mọi tiếng nói chỉ trích đều bị đàn áp.
(AFP/RFI) – Ngoại trưởng Hoa Kỳ đến Roma và Vatican đầu tuần tới. Theo một nguồn tin chính phủ Ý Ðại Lợi hôm 3/5/2026, vài tuần sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích gay gắt Giáo hoàng Leo XIV, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, người theo đạo Công giáo, có chuyến công du đến Ý Ðại Lợi và dự kiến sẽ gặp Ngoại trưởng Vatican, và nhân vật số 2 của Giáo hội Công giáo Hồng y Pietro Parolin.
(RFI) – Hòa Lan: Cháy rừng nghiêm trọng khiến chính quyền phải kêu gọi sự hỗ trợ của Liên Hiệp Âu Châu (EU). Vốn quen chống ngập lụt, tuần này Hòa Lan đang phải vất vả tìm cách dập tắt các vụ cháy rừng. Hỏa hoạn bùng lên nhiều nơi, thiêu rụi khoảng 100 hecta rừng. Đây là lần đầu tiên Hòa Lan phải kích hoạt cơ chế yêu cầu Liên Hiệp Âu Châu trợ giúp đối phó với thiên tai. Bỉ và Đức đã điều lính cứu hỏa đến hỗ trợ láng giềng. Pháp cử sang Hòa Lan một đội bảo vệ dân sự từ ngày 1/5.
(RFI) – Ấn Độ khai triển hệ thống báo động thiên tai quy mô quốc gia có sử dụng kỹ thuật “phát sóng di động”. Kỹ thuật này, do Ấn Độ tự phát triển, cho phép gửi cảnh báo âm thanh trực tiếp đến điện thoại thông qua sóng vô tuyến, mà không cần internet hay tin nhắn SMS, không phụ thuộc vào mạng dữ liệu di động và vẫn hoạt động ngay cả khi điện thoại đang ở chế độ im lặng. Hệ thống được thử nghiệm thực tế trên diện rộng vào hôm 2/5/2026 và đã gây bất ngờ lớn trên khắp cả nước và để lại ấn tượng mạnh. Hệ thống báo động được đưa vào hoạt động trong bối cảnh mùa gió mùa dự kiến sẽ bắt đầu trong chưa đầy 6 tuần tới.
(AFP/RFI) – Iran muốn biến một trường học bị Hoa Kỳ và Do Thái ném bom thành Bảo tàng Tội ác Chiến tranh. Trả lời báo chí hôm 3/5/2026, Viện trưởng Đại học Kỹ thuật Ispahan giải thích trường sẽ giữ lại một khu vực với diện mạo như của ngày hôm nay để nói lên tội ác chiến tranh. Đại học Ispahan được xem là một trong những trường và cơ sở Đại học lớn nhất của Iran. Theo thống kê của Teheran, trong 2 tháng xung đột, hơn 30 khu Đại học đã bị trúng bom, không ít trong số đó là những khi Đại học cổ kính tại thủ đô Teheran.
(AFP/RFI) – Ba Tây “lên cơn sốt” vì buổi biểu diễn của thần tượng ca nhạc Shakira. Đêm 2/5/2026 trên bãi biển huyền thoại Copacabana - Rio de Janeiro, hơn 2 triệu khán giả đã đến dự buổi biểu diễn của ngôi sao người Colombia này. Đó là một buổi biểu diễn miễn phí. Hai năm trước đây, danh ca người Mỹ Madona từng là nghệ sĩ đầu tiên tổ chức buổi trình diễn ngoài trời hoành tráng như vậy cũng trên bãi biển Copacabana, với 1,6 triệu khán giả. Năm 2025, ngôi sao trên sân khấu ngoài trời này là Lady Gaga.
Tin Việt Nam
Nhật Bản-Việt Nam: Tokyo Cam Kết Tích Cực Hơn Vì Á Châu-Thái Bình Dương “Tự Do và Rộng Mở”
-Tăng cường quan hệ song phương với Hà Nội, đặc biệt là về năng lượng và khoán sản: Đây là trọng tâm chuyến công du Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi.
Trong cuộc gặp với đồng cấp Việt Nam, Lê Minh Hưng, bà Takaichi đồng thời cam kết Tokyo sẽ “tích cực hơn” để bảo đảm Á Châu-Thái Bình Dương là một vùng “tự do và rộng mở”. Hãng tin Anh Reuters đánh giá, lời lẽ này nhắm tới Bắc Kinh.
Báo tài chánh Nikkei Asia cho biết, cam kết đẩy mạnh quan hệ song phương giữa Tokyo và Hà Nội được đưa ra trong bối cảnh đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam trong quý 1/2026 giảm khoảng 75% so với cùng kỳ năm 2025. Trái lại, mậu dịch hai chiều tăng lên thêm hơn 12%, đạt gần 14 tỉ Mỹ kim.
Lãnh đạo hai nước đồng thời thảo luận các biện pháp nhằm thúc đẩy Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập năm 2023, tập trung vào năng lượng, khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và không gian. Theo lời Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, đôi bên “xác định an ninh kinh tế là lĩnh vực ưu tiên mới trong hợp tác song phương”. Về khoáng sản “trọng yếu”, Tokyo và Hà Nội “nhất trí tăng cường phối hợp chặt chẽ để đảm bảo nguồn cung ổn định và củng cố chuỗi cung ứng”.
Việt Nam và Nhật Bản đã ký 6 Thỏa thuận, bao gồm các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, ứng phó biến đổi khí hậu, nông nghiệp, kỹ thuật, số hóa và hợp tác không gian.
Nhật Bản vẫn là một trong những nhà đầu tư ngoại quốc lớn nhất tại Việt Nam, với nhiều tập đoàn đa quốc gia Nhật Bản đang vận hành các cơ sở sản xuất quy mô lớn tại đây. Theo chương trình nghị sự, chiều 2/5, Thủ tướng Nhật Bản Takaiki gặp Tổng Bí thư và Chủ tịch nước Tô Lâm.
Xuất Cảng Gạo của Việt Nam Giảm Hơn 10%
-Thông tấn xã Reuters đưa tin cho hay theo các số liệu được công bố ngày 3/5/2026, so với tháng 4/2025, Việt Nam trong tháng 4/2026 xuất cảng 1 triệu tấn gạo, doanh thu giảm 16,7%.
Lượng xuất cảng gạo của Việt Nam so với cùng thời kỳ năm 2025 giảm hơn 10%. Cùng lúc lạm phát tại Việt Nam trong tháng 4/2026 tăng 5,46%, cao hơn so với chỉ số giá cả hồi tháng 3/2026.
Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam, lạm phát tăng mạnh do giá khú đốt trong nước tăng theo giá nhiêu liệu toàn cầu. Chi phí nguyên vật liệu và vận tải tăng cũng đẩy giá dịch vụ và xây dựng lên cao.
Việt Nam: Giấc Mơ Đường Sắt Cao Tốc và Bài Toán 70 Tỉ Mỹ Kim
(Ảnh AP - Dita Alangkara, minh họa: Công nhân và viên chức Nam Dương kiểm tra đường xe lửa cao tốc Jakarta-Bandung ngày 13/10/2022. Với tuyến đường này, Nam Dương mỗi năm phải trả 70 triệu Mỹ kim tiền lãi vay cho Trung Quốc, nhưng hoạt động không hiệu quả.)
-Sau gần 2 thập niên bị gác lại, dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam được hồi sinh trong bối cảnh kinh tế Việt Nam mạnh hơn. Nhưng với chi phí khổng lồ và câu hỏi nguồn vốn chưa lời giải, tham vọng hiện đại hóa hạ tầng đang đứng trước thử thách lớn, giữa nhu cầu phát triển và bài toán độc lập chiến lược.
Tuần báo The Economist nói về dự án đường sắt mới nhất của Việt Nam. Năm 2009, Thủ tướng Việt Nam lúc bấy giờ đã đưa ra một đề xuất táo bạo về tuyến đường sắt cao tốc Bắc-Nam, thay thế tuyến đường sắt xuyên Đông Dương cũ kỹ do người Pháp xây dựng một thế kỷ trước. Dự án này tốn kém một nửa tổng sản phẩm nội địa hàng năm của cả nước vào thời điểm đó, đã được Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua trước khi bị Quốc hội bác bỏ - một động thái bất đồng hiếm hoi.
Mười bảy năm trôi qua, nền kinh tế mạnh mẽ hơn nhiều, các nhà lãnh đạo Việt Nam đã hồi sinh giấc mơ về tuyến đường sắt dài 1.540 cây số, rút ngắn thời gian di chuyển từ Sài Gòn (tp. HCM) đến Hà Nội còn 6 tiếng đồng hồ, thay vì 35 tiếng đồng hồ như hiện nay. Với tổng chi phí ước tính 70 tỉ Mỹ kim - vẫn là một con số khổng lồ, chiếm khoảng 14% GDP hiện tại - đây sẽ là dự án cơ sở hạ tầng lớn nhất trong lịch sử Việt Nam và là một trong những dự án đường sắt đắt tiền nhất thế giới. Chính quyền cho biết việc xây dựng sẽ bắt đầu trước cuối năm nay. Tuy nhiên, họ vẫn chưa trả lời được một câu hỏi hóc búa: Tiền đâu?
Đường sắt cao tốc thường gây lo ngại với rất nhiều ví dụ từ California đến Anh Quốc về tình trạng chi phí bị đội lên, chậm trễ và những xì-căng-đan. Nhiều nước trong khu vực đã dựa vào Trung Quốc, quốc gia sở hữu hệ thống đường sắt cao tốc dài nhất thế giới. Hầu hết các thành phố lớn của Trung Quốc đã được kết nối, nên Bắc Kinh đang tìm kiếm các dự án mới ở ngoại quốc. Tuy nhiên, chính phủ Hà Nội có những lý do riêng để tránh xa.
Sau 1.000 năm Bắc thuộc, Việt Nam không muốn để cho ảnh hưởng Trung Quốc bao trùm lên một cơ sở hạ tầng quy mô như vậy. Hơn nữa, Hà Nội đang quan sát Nam Dương: Tuyến xe lửa cao tốc nối Jakarta với Bandung do Bắc Kinh tài trợ không thành công như mong muốn từ khi khánh thành năm 2023. Nam Dương đang gặp nhiều khó khăn trong việc trả khoản vay 5 tỉ Mỹ kim cho Trung Quốc, mà tiền lời hàng năm vượt quá 70 triệu Mỹ kim. Việt Nam muốn dựa vào nguồn lực của chính mình, thu hút đầu tư tư nhân để hạn chế tham nhũng và hiệu quả hơn. Nhưng quy mô khổng lồ của dự án là một thách thức lớn. Năm 2025, tập đoàn VinGroup đã đề nghị gánh 20% chi phí, nếu chính phủ cho vay không lấy lời phần còn lại. Nhưng vào tháng 12/2025, VinGroup đột ngột rút lui, nói rằng tập trung vào các dự án khác. Hiện chưa có nhà thầu đủ điều kiện nào khác xuất hiện.
Trong nội bộ, các lãnh đạo doanh nghiệp tỏ ra hoài nghi về khả năng chính phủ có thể huy động được nguồn vốn. Đường sắt cao tốc đầy hứa hẹn: Việt Nam cần tăng chi tiêu để đáp ứng các mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng và một dự án quy mô như vậy sẽ hữu ích, tạo điều kiện cho sự phát triển hài hòa hơn. Tuần báo The Economist cho rằng rút kinh nghiệm từ xe lửa cao tốc Shinkansen của Nhật Bản, có lẽ sẽ khôn ngoan hơn nếu thu nhỏ quy mô và bắt đầu bằng đoạn đường sắt có khả năng sinh lời nhất ở phía Nam, giữa Sài Gòn (tp. HCM) và thành phố biển Nha Trang, cho dù kém “hoành tráng”. Nhưng liệu các ông chủ Cộng sản có thích điều này hay không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét