Chiến tranh Trung Đông : Tổng thống Mỹ thông báo triển khai chiến dịch mở lại eo biển Hormuz Ngày 03/04/2026, tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo từ thứ Hai này (04/05), triển khai “Project Freedom”: Tàu chiến, máy bay và binh sĩ Mỹ hộ tống các tàu hàng dân sự mắc kẹt từ hơn hai tháng nay do xung đột với Iran, đi qua eo biển Hormuz. Nguyên thủ Mỹ gọi đây là hành động “nhân đạo”. Tuy nhiên, Iran cảnh báo sẽ tấn công nếu Mỹ can thiệp. Chiến dịch giải tỏa Hormuz dự kiến huy động lực lượng lớn gồm tàu khu trục mang tên lửa, hơn 100 máy bay và khoảng 15.000 binh sĩ để đưa các tàu hàng qua eo biển Hormuz.
<!>
Hiện có hàng trăm tàu vẫn bị mắc kẹt trong khu vực. Iran lập tức cảnh báo sẽ tấn công nếu quân đội Mỹ tiến vào khu vực eo biển, coi đó là vi phạm lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 08/04.
Thông tín viên RFI Shiavos Ghazi từ Teheran :
Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Iran đã cảnh báo Mỹ rằng bất kỳ sự can thiệp nào vào eo biển Hormuz đều sẽ là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.
Ông cũng nhấn mạnh eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư sẽ không bị quản lý bằng những dòng tweet “ảo tưởng” của Trump.
Căng thẳng tăng thêm một nấc mới sau những tweet mới nhất của Donald Trump. Một tàu thương mại neo đậu gần cảng Al Fajra (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) đã bị trúng một quả đạn. Tối qua, truyền thông Iran cũng đưa tin rằng thủy thủ đoàn của một số tàu đang neo gần bờ biển UAE đã nhận được cảnh báo phải rời tàu ngay lập tức.
Về phía mình, Iran đã ra lệnh giữ lại một tàu khác gần bờ biển Iran để kiểm tra giấy tờ. Sự việc diễn ra trong lúc các cuộc đàm phán hậu trường giữa Iran và Mỹ vẫn đang tiếp diễn. Phía Mỹ cho biết họ đã bàn giao cho Pakistan thủy thủ đoàn của tàu Touska bị chặn giữ hôm 19/04, và con tàu này sau đó cũng sẽ được trao trả cho phía Iran.
Hôm nay, tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã kêu gọi Iran và Hoa Kỳ “phối hợp” mở lại eo biển Hormuz, và cho rằng “đây là giải pháp duy nhất,..., cho phép tự do hàng hải” về lâu dài. Nguyên thủ Pháp nhận định rằng kế hoạch giải tỏa Hormuz của tổng thống Mỹ, “không rõ ràng”. Ông Macron nhắc lại sáng kiến được khởi xướng chung với thủ tướng Anh Keir Starmer, nhằm bảo đảm an ninh hàng hải ở eo biển này, “sẽ không được thực hiện, chừng nào xung đột vẫn tiếp diễn”.
Iran đưa tin tấn công tầu khu trục Mỹ ở eo biển Hormuz
AFP trích dẫn hãng thông tấn Fars của Iran hôm nay, 04/05/2026 cho biết, lực lượng hải quân nước này đã bắn hai tên lửa nhắm vào một tầu khu trục của hải quân Mỹ, tìm cách tiến vào eo biển Hormuz, khu vực gần như bị đóng hoàn toàn đối với hoạt động hàng hải kể từ khi chiến tranh nổ ra vào ngày 28/02/2026.
Hãng tin Iran không nêu rõ nguồn, tố cáo tầu chiến Mỹ đã « vi phạm các quy định về hàng hải và an toàn hàng hải gần cảng Jask, và đã bị tấn công bằng tên lửa sau khi phớt lờ cảnh báo của hải quân ». Tuy nhiên, quân đội Mỹ trên mạng X đã phủ nhận thông tin này.
Le lói cơ hội đàm phán
Theo AFP, dù căng thẳng leo thang, Washington và Teheran vẫn duy trì các kênh đàm phán gián tiếp qua trung gian, song hai bên có bất đồng lớn. Để tạo cơ hội nối lại các cuộc đàm phán, Teheran cuối tuần qua đã gửi một đề xuất mới gồm 14 điểm tới Washington và phía Mỹ đã phản hồi, theo thông tin từ bộ Ngoại Giao Iran hôm Chủ nhật.
Theo hãng tin Tasnim, trong kế hoạch này, Teheran đưa ra một loạt yêu cầu: rút lực lượng Mỹ khỏi các khu vực gần Iran, dỡ bỏ phong tỏa các cảng Iran và việc đóng băng tài sản của nước này, bồi thường, gỡ bỏ các lệnh trừng phạt, thiết lập một “cơ chế” liên quan đến eo biển Hormuz và “chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Liban”.
Hồ sơ hạt nhân dường như không được đề cập trong kế hoạch, trong khi đây lại là vấn đề then chốt đối với Mỹ và Israel.
Úc và Nhật thắt chặt hợp tác về năng lượng, quốc phòng và khoáng sản chiến lược
Trong chuyến công du 3 ngày đến Úc, thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã hội đàm với đồng nhiệm Úc Anthony Albanese hôm nay, 04/05/2026. Trọng tâm của cuộc gặp xoay quanh việc cung cấp năng lượng bị tác động mạnh mẽ bởi cuộc chiến ở Trung Đông. Hai bên cũng đã nhất trí tăng cường hợp tác về quốc phòng, đất hiếm.
Trả lời báo giới, thủ tướng Nhật Sanae Takaichi khẳng định việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra những hậu quả to lớn với khu vực Ấn Độ Thái Bình Dương, nhấn mạnh rằng sẽ “giữ liên lạc chặt chẽ với Úc để phản ứng nhanh chóng”. Hai nước muốn tăng cường khả năng tự chủ trong việc bảo đảm nguồn cung ứng.
Theo AP, Úc cung cấp một nửa lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng cho Nhật, còn Tokyo là một trong 5 nhà cung cấp xăng và dầu diesel lớn nhất cho Úc.
Hai nước cũng đã đưa ra một loạt tuyên bố nhằm tăng cường quan hệ trong các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng và khoáng sản quan trọng. Thủ tướng Úc Anthony Albanese nhấn mạnh, các thỏa thuận song phương mà hai bên ký kết sẽ mang lại lợi ích cho người dân Nhật Bản và Úc, “ít bị tác động hơn trước những cú sốc toàn cầu, như hiện nay là do xung đột ở Trung Đông”. “Hai bên cam kết cùng nhau vượt qua khủng hoảng hiện tại và duy trì dòng chảy thương mại mở đối với các mặt hàng năng lượng thiết yếu”, theo trích dẫn từ AP.
Hai bên cũng đã thảo luận về Trung Quốc, tình hình tại Đông Nam Á, và các quốc đảo Thái Bình Dương. Trong tuyên bố chung, hai nước “bày tỏ quan ngại sâu sắc về mọi hình thức cưỡng ép kinh tế”, ý nói đến việc Trung Quốc kiểm soát và thao túng thị trường đất hiếm, hạn chế xuất khẩu các khoáng sản quan trọng.
Sắp tới, Úc sẽ cấp khoảng 1,3 tỷ đô la Úc, để hỗ trợ các dự án khoáng sản trọng yếu, với sự tham gia của Nhật Bản. Chuyến thăm của thủ tướng Takaichi diễn ra hai tuần sau khi các bộ trưởng Quốc Phòng Nhật Bản và Úc ký hợp đồng sản xuất chung chiếc tàu chiến đầu tiên, (trị giá 6,5 tỷ đô la Mỹ), cho Hải quân Úc.
Israel khởi động kế hoạch quy mô lớn tăng cường tự chủ chiến lược
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 03/05/2026, công bố kế hoạch quy mô lớn chưa từng có nhằm tăng cường sức mạnh quân sự và quyền tự chủ chiến lược. Ngoài việc mua thêm chiến đấu cơ hiện đại của Mỹ, thủ tướng Israel đưa ra chương trình phát triển công nghiệp quốc phòng trị giá 350 tỷ shekels (tương đương với 100 tỷ euro).
Từ Jerusalem, thông tín viên Michel Paul tường thuật :
« Tại các căn cứ không quân Israel, đây là lúc phải tăng cường năng lực vào lúc đang diễn ra cuộc xung đột trải rộng trên nhiều mặt trận. Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã bật đèn xanh cho việc mua hai phi đội tiêm kích tiên tiến để khẳng định ưu thế thống trị về công nghệ.
Ông phát biểu : "Chúng ta mua thêm hai phi đội chiến đấu cơ mới, F-35 và F-15IA. Những thiết bị này tăng cường ưu thế áp đảo trên không của Israel. Các phi công của chúng ta có thể đến bất kỳ nơi nào trên không phận Iran và họ sẵn sàng thực hiện điều đó nếu cần thiết."
Ngoài những chiến đấu cơ mới có khả năng tấn công những điểm cốt lõi của nước Cộng hòa Hồi giáo, thủ tướng Israel vạch ra một bước ngoặt hướng tới chủ quyền công nghiệp tuyệt đối, đặt cược vào một khoản đầu tư trị giá 350 tỷ shekels, tương đương với khoảng 100 tỷ euro, để tự sản xuất đạn dược và chiến đấu cơ trong một thập kỷ tới.
Đây là mục tiêu kép : giảm bớt phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài và sẵn sàng cho một cuộc chiến tiêu hao trên nhiều mặt trận. Nhưng "lá chắn tài chính" này là một gáng nặng : giới chuyên gia cảnh báo mức nợ công có thể tăng vọt chiếm đến 80% của GDP. »
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét