Tổng thống Mỹ D.Trumpkhẳng định cuộc chiến tại Iran « đã kết thúc » Cho dù quân đội Mỹ vẫn hiện diện tại Trung Đông và tiếp tục phong tỏa các hải cảng của Iran, tổng thống Donald Trump trong một bức thư gửi đến lãnh đạo Quốc Hội lưỡng viện hôm 01/05/2026 tuyên bố cuộc chiến tại Iran « đã chấm dứt » nhờ lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ đầu tháng Tư. Theo giới quan sát, Nhà Trắng « tránh né » việc phải xin phép Quốc Hội nếu chiến tranh vượt quá 60 ngày. Tuy nhiên, tổng thống Mỹ vẫn « không hài lòng » với đề nghị của Teheran để khởi động lại đàm phán.
<!>
Hãng tin Mỹ AP trích dẫn thư Donald Trump gửi đến các lãnh đạo Quốc Hội Hoa Kỳ giải thích thêm là vào ngày 07/04/2026, ông đã ra lệnh ngừng bắn trong 2 tuần. Lệnh ngừng bắn sau đó đã được gia hạn và từ đó không một hành động thù nghịch nào được ghi nhận giữa các lực lượng của Mỹ và Iran. Căn cứ vào điểm này, Nhà Trắng cho rằng cuộc chiến bùng lên từ ngày 28/02/2026 đã « kết thúc ».
AP cũng nhắc lại là trước đó, trong phiên điều trần trước Quốc Hội hôm 30/04, bộ trưởng Quốc Phòng, Pete Hegseth, từng nhấn mạnh : Chiến tranh đã tạm ngừngvới lệnh ngừng bắn được Washington ban hành hôm 08/04.
Cùng ngày hôm qua, ông Trump cho biết « không hài lòng » với đề xuất mới nhất của Teheran để khởi động lại đàm phán, vãn hồi hòa bình cho Iran. Nguyên thủ Mỹ tránh đi sâu vào chi tiết, mà chỉ khẳng định là phía Iran đã đưa ra những đòi hỏi « không thể chấp nhận được ». Kèm theo là lời đe dọa Mỹ sẽ « nghiền nát » Iran nếu các nỗ lực ngoại giao thất bại.
Trong khi đó, bộ Tài Chính Mỹ ban hành thêm các biện pháp trừng phạt nhắm vào « các lợi ích » của Teheran. Washington đòi phạt tàu thuyền chấp nhận đóng lệ phí cho Teheran để có thể đi qua eo biển Hormuz. Ngoài ra, danh sách trừng phạt mới bao gồm cả một số cơ quan tài chính của Iran có giao dịch với Trung Quốc và nhất là sử dụng đồng Nhân dân tệ để thanh toán.
Quan chức quân sự Iran : Mỹ có thể tấn công trở lại
Sau khi tổng thống Donald Trump bác bỏ đề xuất mới của chính quyền Teheran, một quan chức quân sự Iran hôm nay, 02/05, cho biết « việc xung đột tái diễn trở lại giữa Iran và Hoa Kỳ là có thể, và các diễn biến trước đây đã cho thấy Washington không tôn trọng bất cứ cam kết hay thỏa thuận nào ».
AFP dẫn lời tướng Mohammad Jafar Asadi, phó tư lệnh lực lượng Khatam Al-Anbiya, trực thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cho biết, các lực lượng vũ trang Iran sẵn sàng trước « mọi hành động phiêu lưu quân sự » của Mỹ.
Về đề xuất mới nhất Iran chuyển đến Mỹ, vừa bị ông Donald Trump bác bỏ, thông tín viên Shiavos Ghazi từ Teheran cho biết thêm:
« Thực tế là chúng ta biết rất ít về nội dung các đề xuất mới của Iran chuyển qua Pakistan mà tổng thống Donald Trump đã bác bỏ. Nhưng nếu dựa trên các tuyên bố khác nhau từ các quan chức Iran, đặc biệt là lãnh đạo tối cao Moustafa Khamenei và chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ali Baaf, một nhân vật có nhiều thế lực, thì Iran trước hết muốn Hoa Kỳ tuyên bố chấm dứt chiến tranh và đưa ra cam kết rõ ràng rằng sẽ không có thêm các cuộc tấn công nào chống lại Iran trong những tháng tới.
Thứ hai, Iran sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Không có chuyện từ bỏ quyền kiểm soát eo biển này. Teheran sẽ thu phí đối với tàu thuyền qua lại. Một khi lệnh phong tỏa các cảng của Iran được Mỹ dỡ bỏ, giao thông hàng hải có thể được nối lại, nhưng các chế độ quân chủ Ả Rập vùng Vịnh Ba Tư sẽ phải trả tiền bồi thường chiến tranh trước khi được phép sử dụng tuyến đường thủy này.
Và cuối cùng, liên quan đến vấn đề hạt nhân, câu hỏi về việc đình chỉ chương trình hạt nhân vẫn còn bỏ ngỏ. Iran có thể tạm dừng làm giàu uranium trong 5 năm, vì các cơ sở cần được xây dựng lại. Và sẽ không có chuyện vận chuyển kho dự trữ uranium ra nước ngoài, nhưng Iran đề xuất pha loãng số 400 kg uranium đã được làm giàu hơn 60%. »
Iran chuyển đến Mỹ « đề xuất 14 điểm » để chấm dứt hoàn toàn xung đột
Theo các hãng tin Iran, được AFP hôm nay, 03/05/2026, dẫn lại, Teheran vừa chuyển cho Mỹ đề xuất « 14 điểm » đàm phán trong vòng 30 ngày để đạt giải pháp chấm dứt xung đột. Tổng thống Donald Trump cho biết sẽ xem xét đề nghị mới của Teheran, nhưng không loại trừ việc oanh kích Iran trở lại.
Theo hãng thông tấn Tasnim, đề xuất của Teheran, gửi đến Nhà Trắng thông qua Pakistan, yêu cầu Mỹ rút quân khỏi các khu vực gần Iran, dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, giải tỏa tài sản bị đóng băng của Iran, thanh toán tiền bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh trừng phạt, thiết lập một « cơ chế » liên quan đến eo biển Hormuz, « chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Liban ». Vấn đề hạt nhân, vốn là một đòi hỏi trọng tâm của Mỹ, không được nhắc đến trong đề xuất này.
Kênh truyền thông Mỹ NPR dẫn lại hãng tin Iran, theo đó, đề xuất 14 điểm nhằm chấm dứt chiến tranh của Teheran là để phản hồi lại đề xuất trước đó của Mỹ. Phía Iran đề nghị đàm phán để chấm dứt chiến tranh, thay vì tuân thủ « lệnh ngừng bắn hai tháng » như Mỹ đã đề xuất.
Hôm qua, trên Truth Social, ông Trump tuyên bố « sẽ sớm xem xét kế hoạch mà Iran vừa gửi cho chúng ta » và nhấn mạnh « nhưng tôi không thể tưởng tượng kế hoạch này sẽ được chấp nhận, bởi vì (Iran) vẫn chưa trả giá đủ cho những gì mà họ đã gây ra cho nhân loại và thế giới trong 47 năm qua ».
Ngày 01/05, đúng 60 ngày kể từ khi thông báo tiến hành chiến dịch quân sự chống Iran, tổng thống Donald Trump trong một bức thư gửi đến lãnh đạo Quốc Hội lưỡng viện tuyên bố cuộc chiến tại Iran « đã chấm dứt ». Theo giới quan sát, bất chấp tuyên bố nói trên, khả năng tổng thống Mỹ nối lại cuộc chiến chống Iran là điều hoàn toàn có thể. Thượng nghị sĩ đảng Cộng Hòa Mike Rounds, một thành viên của Ủy ban Quân lực Thượng viện cho biết tổng thống có thể yêu cầu gia hạn thêm 30 ngày nữa, nếu ông thấy rằng rằng việc tiếp tục chiến dịch quân sự là cần thiết.
Nhiều tiếng nói trong phe Cộng Hòa không ủng hộ tiếp tục chiến tranh
Tuy nhiên, nội bộ phe Cộng Hòa đã xuất hiện nhiều rạn nứt. Hôm 1/5, lần đầu tiên thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Maine Susan Collins đã bỏ phiếu cùng với phe Dân Chủ và thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Kentucky Rand Paul, về một dự luật yêu cầu mọi hành động can thiệp quân sự chống Iran phải được Quốc Hội Mỹ phê chuẩn. Dự luật nói trên không được thông qua.
Hãng tin Mỹ CNN chú ý đến việc, lãnh đạo đa số Thượng viện, thượng nghị đảng Cộng Hòa John Thune, người phụ trách việc xem xét các đề xuất đưa ra bỏ phiếu, hôm 01/05, đã để ngỏ khả năng Thượng viện sẽ không bỏ phiếu về việc cho phép tổng thống tiếp tục cuộc chiến chống Iran trong thời gian tới.
Teheran dọa đáp trả bằng tên lửa nếu lại bị oanh kích
Teheran hôm 02/05/2026 cảnh báo sẽ đáp trả bằng các đợt phóng tên lửa nếu lại hứng chịu các vụ oanh kích của đối phương. Theo giới phân tích, Iran có thể tiếp tục nhắm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại vùng Vịnh.
Theo một cuộc điều tra được kênh truyền hình Mỹ CNN công bố vào thứ Bảy 02/05, những căn cứ này đã bộc lộ rõ mức độ dễ tổn thương. Điều tra cho thấy trong tháng Ba vừa qua, ở giai đoạn đầu của cuộc chiến, đã có ít nhất 16 cơ sở quân sự của Mỹ bị trúng tên lửa hoặc drone của Iran. Đối với một số nhà quan sát, các căn cứ này, do quá lớn và khó bảo vệ, đã trở thành « gót chân Achilles » của quân đội Mỹ tại vùng Vịnh. Trên đài RFI, tướng Jérôme Pellistrandi, tổng biên tập tạp chí quốc phòng Défense Nationale phân tích :
« Quả thực, chúng ta đã đánh giá thấp khả năng của Iran. Trước hết là Mỹ đã đánh giá thấp Iran. Mỹ có cảm giác là mình « bất khả xâm phạm » nhờ sự hiện diện trực tiếp ở các nước vùng Vịnh với các căn cứ khổng lồ, với việc sử dụng các công cụ nguồn mở như Google Earth chẳng hạn. Trên thực tế, tất cả những yếu tố đó đã cho phép Iran từ lâu nay chuẩn bị đáp trả ».
Chiến lược (của Iran nhắm đặc biệt vào các phương tiện liên lạc và radar của Mỹ) đã gây tổn hại. Điều gì đã tạo nên ưu thế vượt trội cho hệ thống quân sự Mỹ ? Đó là điều chúng tôi gọi là C2 « control and command », tức là « chỉ huy và kiểm soát ». Đó là khả năng trinh sát, thu thập xử lý thông tin. Khi họ làm gián đoạn hoặc làm suy yếu các khả năng chỉ huy và kiểm soát này, họ sẽ làm suy yếu toàn bộ công cụ quân sự. Ngay cả khi sở hữu các máy bay hay tàu chiến hiện đại, tinh vi, nhưng nếu các hệ thống giúp phân tích tình hình bị tê liệt, thì toàn bộ hệ thống quân sự cũng sẽ bị suy yếu nghiêm trọng ».
Mỹ- Philippines huy động tên lửa chống hạm đến gần Đài Loan
Trong khuôn khổ chiến dịch tập trận chung Balikatan -Vai Kề Vai2026, Philippines và Hoa Kỳ từ chiều ngày 02/05/2026 huy động tên lửa chống hạm NMESIS đến tỉnh Batanes, gần Đài Loan. Giới quan sát nhấn mạnh đến tầm mức quan trọng của việc hải quân Philippines và Mỹ đã đưa tên lửa chống hạm đến một khu vực nhậy cảm trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại eo biển Đài Loan và trước những tham vọng của Trung Quốc thôn tính Đài Loan.
Tham mưu hải quân Hoa Kỳ, trung tướng Darren Gibbs nhấn mạnh đến vị trí đặc biệt của tỉnh Batanes. Hãng tin Anh Reuters nhắc lại Batanes với khoảng 20.000 dân cư, là một tỉnh thuộc cực bắc của quần đảo Philippines, nằm cách Đài Loan 100 hải lý về phía nam, dọc theo eo biển Luzon. Eo biển Luzon được coi là một tuyến đường hàng hải chiến lược với tầm mức quan trọng hàng đầu trong trường hợp xảy ra xung đột giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc để chiếm ưu thế tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương.
Về tên lửa chống hạm, NMESIS là một hệ thống tên lửa chống hạm ven biển có tính cơ động cao, được thiết kế để tấn công các tàu mặt nước từ vị trí trên đất liền với tầm bắn khoảng 185 km. Loại vũ khí này đã được đưa đến Batanes bằng máy bay vận tải C-130 của Mỹ.
Về phía Philippines, tướng Francisco Lorenzo, người điều hành chiến dịch tập trận Balikatan 2026 cho biết sử dụng tên lửa chống hạm NMESIS là « một phần trong nỗ lực kiểm tra khả năng hoạt động tại các khu vực xa xôi nhằm kiểm tra tính khả thi hoặc diễn tập cho công việc triển khai loại vũ khí này trong trường hợp cần thiết ».
Như tên gọi của chương trình, Balikatan có nghĩa là Vai Kề Vai giữa các lực lượng của Philippines và Mỹ để bảo vệ lãnh thổ Philippines cùng với các đồng minh.
Song tránh để khuấy động thêm căng thẳng trong khu vực lãnh đạo quân sự này của Philippines cho biết thêm : « NMESIS sẽ chỉ phục vụ diễn tập triển khai và hỗ trợ mô phỏng ». Đồng thời tên lửa chống hạm NMESIS sẽ được rút khỏi Batanes sau khi cuộc tập trận kết thúc vào ngày 08/05/2026.
Chuyên gia về an ninh và chiến lược Chester Cabalza thuộc viện nghiên cứu International Development and Security Cooperation có trụ sở tại Manila được Reuters trích dẫn đánh giá « NMESIS có thể là công cụ răn đe bất đối xứng cho Manila và Đài Bắc tại kênh Bashi, dọc theo eo biển Luzon », bởi chỉ cần « vài giờ » là có thể đưa loại tên lửa chống hạm này đến « bất kỳ một địa điểm nào » của Philippines. Trong mắt Bắc Kinh sự hiện diện của phương tiện này bị coi là « một phần trong chiến lược của Hoa Kỳ đế bao vây Trung Quốc ».
Hơn 17 ngàn binh sĩ của nhiều nước tham gia cuộc tập trận thường niên Balikatan 2026, mở ra trong trong 19 ngày, từ 20/04/2026 đến 08/05/2026. Năm nay là lần đầu tiên 1.400 lính Nhật chính thức tham dự với tư cách thành viên thực thụ trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Tokyo và Bắc Kinh vì vấn đề Đài Loan. Thủ tướng Sanae Takaichi đã để ngỏ khả năng can thiệp quân sự nếu Trung Quốc chiếm đóng Đài Loan.
Chuyến công du Eswatini: Biểu tượng cho sự kháng cự của Đài Loan trước Trung Quốc
Mười ngày sau chuyến đi đột ngột bị hủy bỏ do can thiệp của của Bắc Kinh, hôm qua, 02/05/2026, tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức (Lai Ching-te) cuối cùng cũng đã đến được Eswatini, quốc gia cuối cùng tại châu Phi còn công nhận nước Cộng Hòa Trung Hoa, tên gọi chính thức của Đài Loan.
Tổng thống Đài Loan dự kiến công du Eswatini từ ngày 22 đến 26/04. Chuyến đi buộc phải đình chỉ sau khi ba quốc đảo Seychelles, Mauritius và Madagascar « bất ngờ và không báo trước » thu hồi giấy phép bay qua không phận, do « áp lực mạnh » từ Bắc Kinh, theo thông báo của phủ tổng thống Đài Loan.
Về chuyến đi của lãnh đạo Đài Loan, bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra nhận định châm biếm, ví tổng thống Lại Thanh Đức như một « kẻ chui lủi », khiến ông trở thành « trò cười của cộng đồng quốc tế ». Theo truyền thông Đài Loan, phó thủ tướng Eswatini, Thulisile Dladla, đã đến Đài Loan hai ngày trước, được cho là với một chuyên cơ của Quốc vương. Một số nhà quan sát suy đoán tổng thống Đài Loan có thể đã đến Eswatini trên chuyên cơ này, điều mà AFP không có điều kiện kiểm chứng.
Chuyến đi châu Phi của tổng thống Lại Thanh Đức trở thành một biểu tượng cho sự kháng cự của Đài Loan trước Trung Quốc. Thông tín viên Jules Bois tường trình từ Đài Bắc :
« Một chuyến viếng thăm ngoại giao đơn thuần rút cục đã trở thành biểu tượng cho cuộc cạnh tranh quyền lực giữa Đài Loan và Trung Quốc. Được chào đón nồng nhiệt khi đặt chân đến Eswatini, tổng thống Đài Loan muốn biến chuyến công du này thành biểu tượng của kháng cự.
Tổng thống Lại Thanh Đức phát biểu: ‘‘Cộng hòa Trung Hoa (tức Đài Loan) là một quốc gia có chủ quyền và là một phần của thế giới. 23 triệu người dân Đài Loan có quyền tham gia vào các hoạt động quốc tế, không quốc gia nào có quyền, và cũng không thể ngăn cản Đài Loan đóng góp cho cộng đồng quốc tế. Đài Loan sẽ tiếp tục củng cố vị thế của mình và dần dần mở cửa ra trường quốc tế.’’
Eswatini là chế độ quân chủ chuyên chế cuối cùng ở châu Phi, và cũng là quốc gia cuối cùng trên lục địa này công nhận Đài Loan thay vì Trung Quốc. Theo quốc vương Mswati III, người cai trị đất nước bằng bàn tay sắt, sự ủng hộ dành cho Đài Loan là bất di bất dịch. Ông nói : ‘‘Vương quốc Eswatini đứng vững bên cạnh Đài Loan và ủng hộ tất cả các mục tiêu của Đài Loan, bao gồm cả việc tham gia vào cộng đồng quốc tế.’’
Bắc Kinh buộc Eswatini phải trả giá cho sự ủng hộ này : từ ngày 1/5 năm nay, Trung Quốc bãi bỏ thuế hải quan đối với tất cả các quốc gia châu Phi, ngoại trừ một quốc gia duy nhất, vương quốc Eswatini.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét