Tổng thư ký NATO Mark Rutte hôm thứ Tư (30/9) cho rằng Mỹ ra tay với Iran là “hoàn toàn cần thiết”, vì châu Âu không đủ khả năng tự loại bỏ năng lực hạt nhân của Tehran. Ông Rutte đưa ra nhận định này khi trò chuyện với nhà báo Maria Tadeo của Euronews tại Hội nghị thượng đỉnh Quốc phòng và Không gian do kênh này tổ chức, theo bản ghi do NATO công bố.Được hỏi cuộc chiến ở Iran gây khó cho Ukraine đến mức nào, ông Rutte nói chỉ có Mỹ mới đủ sức loại bỏ năng lực hạt nhân của Iran. Ông gọi đó là mối đe dọa “có thể sắp xảy ra”, “không chỉ với Israel và Trung Đông, mà cả với chúng tôi ở đây, tại Brussels”.
<!>
Bà Tadeo hỏi lại: “Ông thực sự tin như vậy?”.
“Tôi hoàn toàn tin như vậy,” ông Rutte đáp. “Điều hết sức quan trọng là Tổng thống Mỹ loại bỏ mối đe dọa đó, làm suy giảm năng lực đó.” Ông thừa nhận cuộc chiến nào cũng có mặt trái, “nhưng tôi đang nhìn vào mặt tích cực”.
Châu Âu chưa đủ năng lực
Khi được hỏi có lo ngại về hệ quả của cuộc chiến đối với thị trường năng lượng hay không, ông Rutte một lần nữa thừa nhận chiến tranh nổ ra thì luôn có mặt trái, nhưng nói thêm:
“Châu Âu đã không thể loại bỏ năng lực hạt nhân của Iran. Chúng tôi không làm được. Chúng tôi không đủ năng lực. Trong 10 năm nữa, chúng tôi có thể và nên làm. Người làm việc này không nên là người Mỹ, mà phải là chúng tôi.”
Ông cho rằng châu Âu cũng nên tự đối phó với lực lượng Houthi ở Biển Đỏ, thay vì để Mỹ làm. “Tất nhiên lúc nào cũng có hệ quả. Nhưng các hệ quả đó xuất phát từ tiền đề rằng việc người Mỹ làm là điều tốt. Tôi tin chắc rằng Mỹ ra tay với Iran là hoàn toàn cần thiết,” ông nói.
Trước câu hỏi phần lớn các nước trong liên minh có đồng tình với đánh giá này không, ông Rutte đáp: “Không, tôi không nghĩ vậy, nhưng tôi không bận tâm. Chị đã hỏi ý kiến của tôi”.
Châu Âu sẽ “tự lo sân sau”
Tổng thư ký NATO cho biết các nước châu Âu đang tăng đầu tư quốc phòng, với mức 3,5% GDP tiến tới tổng chi tiêu quốc phòng 5% GDP mà các nước NATO cam kết tại hội nghị thượng đỉnh The Hague năm 2025. Theo ông, nhờ đó một châu Âu mạnh hơn trong một NATO mạnh hơn sẽ “tự lo được sân sau của mình”.
“Tại sao người Mỹ lại làm việc đó, loại bỏ năng lực hạt nhân của Iran? Vì chúng tôi không làm được. Nhưng trong tương lai, chúng tôi phải bảo đảm rằng người châu Âu có thể tự làm việc này.”
Iran nằm ngoài lãnh thổ NATO và NATO không hoạt động tại Iran, ông nhấn mạnh. Dù vậy, các nước châu Âu đều đồng ý phải khôi phục tự do hàng hải ở eo biển Hormuz và Biển Đỏ.
Ông Rutte cho biết Litva, Latvia và Estonia đang giúp rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz, và một số nước châu Âu khác cũng có mặt ở đó theo cách “kín đáo hơn”. Kể từ cuối tháng 2, đã có 5.000 máy bay Mỹ cất cánh từ các căn cứ ở châu Âu để hỗ trợ chiến dịch “Cơn Thịnh nộ Sử thi” (Epic Fury).
Từng gọi đòn tấn công của Mỹ là “tuyệt đối cần thiết”
Daily Express lưu ý đây không phải lần đầu ông Rutte lên tiếng ủng hộ chiến dịch của ông Trump nhằm vào Iran.
Hôm 8/7, tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), ông gọi các đòn tấn công mới của Mỹ nhằm vào Iran là “tuyệt đối cần thiết”, theo Epoch Times. Một ngày trước đó, Washington mở đợt oanh kích mới sau khi 3 tàu chở dầu trúng đạn ở eo biển Hormuz.
“Khi đã có lệnh ngừng bắn mà về cơ bản Iran lại vi phạm, tôi cho rằng điều vô cùng quan trọng là Mỹ phản ứng mạnh mẽ,” ông nói với các phóng viên khi đó.
Thủ tướng Anh Burnham: Có “dấu hiệu mạnh mẽ” cho thấy Iran liên quan vụ căn cứ Fairford
Bảo Minh (t/h)
Ông Kennedy: AI có thể cho ý kiến thứ hai “hiểu biết hơn nhiều” so với bác sĩ
Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. hôm thứ Ba (29/9) đề cao AI như công cụ giúp người dân ra quyết định y tế tại một hội nghị ở Washington, khiến một số bác sĩ chỉ trích
.
Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. (Ảnh: Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ/Wikimedia Commons, phạm vi công cộng)
Ông Kennedy phát biểu tại hội nghị MAHA (Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại). Một số công ty AI, trong đó có OpenAI và Anthropic, tài trợ một phần cho hội nghị, và một lãnh đạo OpenAI cũng phát biểu tại phiên thảo luận mang tên “Xây dựng nền tảng AI cho y tế”.
Ông nhắc lại mục tiêu giúp người Mỹ tiếp cận hồ sơ bệnh án của chính mình, rồi mô tả cách AI có thể tóm tắt những bộ hồ sơ dài.
“Hồ sơ bệnh án của bạn có thể dài tới 1.000 trang. Ngày nay, bạn chỉ có 6 phút với bác sĩ. Bác sĩ sẽ không thể xem hết, nhưng AI thì có thể. Và… AI có thể chắt lọc hồ sơ đó”, ông nói.
Theo ông, AI “có thể cho bạn một ý kiến thứ hai hiểu biết hơn nhiều so với bất kỳ bác sĩ nào trên cả nước”.
Ông Kennedy kể mới đây đã gặp CEO OpenAI Sam Altman, và ông Altman nói với ông rằng “ngày nay, bác sĩ chẩn đoán hay kê đơn mà không kiểm tra lại, ít nhất là bằng AI, thì sẽ là sơ suất nghề nghiệp”.
Trong đại dịch COVID-19, ông Kennedy từng gay gắt phê phán các khuyến nghị y tế công cộng về khẩu trang, vắc-xin và nhiều vấn đề khác. Ông cho rằng một lợi ích của AI là có thể sửa lại những lời khuyên như vậy của những người được coi là chuyên gia.
Ông nói AI “thực sự có khả năng… giải phóng chúng ta khỏi sự chuyên chế y khoa”.
Những phát biểu của ông Kennedy diễn ra trong lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức hàng đầu của chính quyền đang thúc đẩy ứng dụng AI. Trước đó cùng ngày, ông Trump đã ký một thỏa thuận tự nguyện với lãnh đạo các công ty AI. Ông từng nói Mỹ cần giữ vị trí dẫn trước các đối thủ như Trung Quốc về AI.
AI trả lời cả những câu hỏi về y tế. Hiện nhiều vụ kiện đang chờ tòa xét xử, trong đó nguyên đơn cáo buộc lời khuyên y tế từ AI đã dẫn đến hậu quả thảm khốc.
Trong số đó có vụ một mục sư ở bang Florida kiện OpenAI. Ông cáo buộc một chatbot đã bảo ông đừng đi khám khi ông có các triệu chứng như chóng mặt dữ dội.
Bác sĩ phản bác
Phát biểu của ông Kennedy vấp phải chỉ trích từ một số bác sĩ.
“AI được lập trình để đưa cho bạn câu chuyện mà ‘các chuyên gia’ đang thúc đẩy”, bác sĩ Jeffrey Dach ở bang Florida viết trên X hôm thứ Tư (30/9).
Ông Dach cho rằng vì thế người dùng chỉ nhận về “những lời dối trá và rác rưởi” của “các chuyên gia”và “giới chức” tại những cơ quan chính phủ bị ngành công nghiệp chi phối, và của giới truyền thông đại chúng bị chi phối. Trong mắt ông, AI “chỉ là một công cụ tìm kiếm được nâng cấp, bịa ra câu trả lời khi lạc hướng”.
Giáo sư tâm thần học Joe Pierre tại Đại học California tại San Francisco (UCSF) thì đem chính phát biểu của ông Kennedy hỏi ChatGPT, chatbot của OpenAI.
“Nếu ý ông ấy là AI đáng tin cậy hơn bác sĩ khi đưa ra lời khuyên y tế, thì bằng chứng chưa chứng minh được điều đó”, ChatGPT trả lời. “Một số bằng chứng tốt nhất từ thực tiễn còn nghiêng về hướng ngược lại”.
Ông Vance nói về mặt trái của AI
Ông Kennedy cũng nhắc đến mặt trái của AI và mời Phó Tổng thống JD Vance, người cùng xuất hiện với ông, nói rõ hơn.
“Hầu hết các mặt trái đều liên quan đến những mô hình được huấn luyện hẳn hoi để xâm nhập máy tính của bạn”, ông Vance nói.
Phó Tổng thống cho rằng cách tốt nhất để xử lý các rủi ro này là bảo đảm các công ty không được dựa vào quy định để né những vụ kiện về trách nhiệm sản phẩm.Nguồn tin: Ông Trump sẽ họp kín với các ông lớn công nghệ về AI vào tuần tới
Theo Zachary Stieber / The Epoch Time
Xuất khẩu dầu thô qua eo biển Hormuz đã trở lại mức trước chiến tranh, nhưng hoạt động vận chuyển nhiên liệu tinh chế vẫn bị hạn chế
Thứ Tư, ngày 30 9 2026 Spencer Kimball Deena Zaidi
- Theo dữ liệu từ Kpler, tính đến thứ Hai, lưu lượng dầu thô qua eo biển Hormuz đã quay trở lại mức ghi nhận trước khi chiến tranh nổ ra.
- Tuy nhiên, sự phục hồi này không đồng đều do hoạt động vận chuyển các sản phẩm dầu tinh chế từ Trung Đông vẫn bị hạn chế.
- Thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhiên liệu khi giá dầu diesel ở mức cao kỷ lục hoặc gần mức kỷ lục, gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe của nền kinh tế.
Xuất khẩu dầu thô qua eo biển Hormuz về cơ bản đã trở lại mức bình thường như trước cuộc chiến tranh Iran, nhờ vào việc quân đội Mỹ hộ tống các chuyến hàng và các đường ống dẫn dầu chuyển hướng dòng chảy.
Theo dữ liệu được công bố hôm thứ Tư bởi Kpler – công ty chuyên theo dõi tàu chở dầu và dòng chảy thương mại toàn cầu – lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển Hormuz đạt mức trung bình 13,5 triệu thùng/ngày trong 7 ngày tính đến thứ Hai; con số này tương đương với mức cơ sở trước chiến tranh đối với hoạt động vận chuyển qua eo biển này.
Trong suốt cuộc chiến, Iran luôn khẳng định mình kiểm soát eo biển Hormuz và nhiều lần tuyên bố đóng cửa eo biển này. Tuy nhiên, Tehran đang dần mất đi tầm ảnh hưởng khi khối lượng lớn dầu vẫn được vận chuyển qua Hormuz, theo nhận định của Matt Smith, giám đốc bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại Kpler.
Hoạt động vận chuyển dầu thô từ khu vực Trung Đông, bao gồm Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ, đôi khi còn vượt mức trước chiến tranh. Dữ liệu của Kpler cho thấy khu vực này đạt mức trung bình 19,5 triệu thùng/ngày trong 7 ngày tính đến thứ Hai, vượt qua mức cơ sở khoảng 17 triệu thùng/ngày trước chiến tranh.
Tuy nhiên, sự phục hồi này không đồng đều, theo bà Natasha Kaneva, người đứng đầu bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại JPMorgan. Bà Kaneva cho biết: "Thị trường dầu thô về cơ bản đã bình thường hóa, ngay cả khi nguồn cung các sản phẩm dầu tinh chế vẫn bị hạn chế".
Thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do nguồn cung từ Trung Đông bị hạn chế và việc Ukraine liên tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Theo dữ liệu từ Kpler, tính đến thứ Hai, khối lượng sản phẩm dầu đã qua chế biến vận chuyển qua eo biển Hormuz đạt mức trung bình 7 ngày là 677,000 thùng/ngày, so với mức 3.6 triệu thùng/ngày trước khi chiến tranh nổ ra.
Dữ liệu cũng cho thấy tổng khối lượng vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu đạt mức trung bình 7 ngày là 14.2 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 80% mức cơ sở trước chiến tranh tại eo biển Hormuz (khoảng 17 triệu thùng/ngày).
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu toàn cầu đã đẩy giá dầu diesel tại Mỹ lên mức cao kỷ lục, gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe nền kinh tế. Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc lệnh cấm xuất khẩu trong bối cảnh ông phải đối mặt với áp lực chính trị từ các nghị sĩ Đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
"Thị trường dầu diesel chính là nguồn cơn gây ra những khó khăn lớn nhất", ông Francisco Blanch, Giám đốc bộ phận hàng hóa toàn cầu tại Bank of America, chia sẻ trong chương trình "Squawk on the Street" của đài CNBC vào ngày 8 tháng 9.
Xuất khẩu của Iran sụt giảm nghiêm trọng
Trong khi đó, theo dữ liệu của Kpler, hoạt động xuất khẩu dầu thô của chính Iran đã sụt giảm nghiêm trọng do Hải quân Mỹ thực hiện phong tỏa quốc gia Hồi giáo này. Ông Trump đang nỗ lực ép Tehran phải đi đến một thỏa thuận bằng cách cắt đứt nguồn thu nhập chính của họ. Mỹ cũng đã tăng cường chiến dịch trừng phạt.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent phát biểu trên kênh Fox News hôm Chủ nhật rằng Iran sẽ thực hiện các đợt giao dầu thô cuối cùng cho Trung Quốc trong khoảng hai tuần tới, khiến họ "không còn gì để trao đổi lấy bất cứ thứ gì khác".
"Tại Washington, có những ý kiến cho rằng hãy để lệnh phong tỏa phát huy tác dụng — chúng ta có thể chờ đợi cho đến khi Iran phải nhượng bộ", bà Helima Croft, Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets, nhận định trong chương trình "Power Lunch" của CNBC vào ngày 25 tháng 9.
Tuy nhiên, không có bằng chứng xác thực nào cho thấy áp lực kinh tế từ Mỹ sẽ làm thay đổi căn bản lập trường của Iran, ông Scott Modell - Giám đốc điều hành (CEO) của Rapidan Energy và là cựu sĩ quan CIA - chia sẻ với chương trình "Squawk on The Street" của đài CNBC vào thứ Hai.
Tuần trước, Iran đã đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày nếu Mỹ quay lại thực hiện bản ghi nhớ (MOU) đã thất bại từ tháng 6. Theo bản MOU này, Mỹ đã đưa ra những nhượng bộ lớn, bao gồm việc đồng ý dỡ bỏ lệnh phong tỏa và cho phép Iran đàm phán với Oman về cơ chế quản lý eo biển Hormuz trong tương lai.
Bản MOU đã đổ vỡ vào mùa hè khi xung đột tái diễn. Các quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với tờ The Wall Street Journal rằng Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran và nói với các trợ lý rằng ông dự định nối lại các cuộc oanh tạc nhắm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Cách khu vực Vịnh thích ứng
Mặc dù sản lượng xuất khẩu đã quay về hoặc tiệm cận mức trước chiến tranh, tình hình an ninh tại eo biển này vẫn chưa thể trở lại bình thường. Iran vẫn tiếp tục nã pháo vào các tàu chở dầu trong những cuộc tấn công đôi khi gây chết người.
Theo dữ liệu từ Kpler, để đối phó với tình hình này, hơn 70% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz trong tháng 8 đã được chuyển tải giữa các tàu ở vùng biển ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hoặc Oman. Các tàu trung chuyển sẽ vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz để đến Vịnh Oman; tại đây, hàng hóa được chuyển sang một tàu khác để tiếp tục hành trình đến châu Á.
Hệ thống trung chuyển này được quân đội Mỹ bảo vệ, giúp giảm thiểu nguy cơ bị Iran tấn công. Tuy nhiên, chưa rõ hệ thống này có thể duy trì được bao lâu do sự phụ thuộc vào sự bảo vệ của quân đội Mỹ.
"Chi phí cho hoạt động này rất lớn và đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ quân đội Mỹ", bà Croft nhận định.
Bà cũng cho biết thêm rằng các quốc gia vùng Vịnh không coi "giải pháp chắp vá" – bao gồm việc chuyển tải dầu giữa các tàu và hộ tống quân sự – là sự thay thế thỏa đáng cho việc eo biển Hormuz được mở cửa hoàn toàn.
Các đường ống dẫn dầu do Ả Rập Xê Út và UAE vận hành cũng đang đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì dòng chảy dầu khí. Theo dữ liệu từ Kpler, hiện có khoảng 40% lượng dầu thô từ vùng Vịnh được vận chuyển qua các đường ống này thay vì đi qua eo biển Hormuz, so với mức 17% trước khi chiến tranh nổ ra.
Tuy nhiên, các đường ống dẫn dầu cũng dễ trở thành mục tiêu tấn công. Ả Rập Xê Út đã tạm ngừng hoạt động đường ống Đông-Tây vào đầu tháng này sau khi nó bị hư hại trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái xuất phát từ Iraq. Hoạt động bốc xếp dầu tại cảng Yanbu trên Biển Đỏ của nước này đã gia tăng trở lại, cho thấy đường ống đã hoạt động bình thường.
Dòng chảy dầu thô vẫn duy trì ổn định trong thời gian đường ống ngừng hoạt động nhờ việc Riyadh có thể chuyển hướng xuất khẩu trở lại qua eo biển Hormuz, tận dụng hệ thống vận chuyển con thoi được quân đội Mỹ bảo vệ.
Dù vậy, nguồn cung dầu của khu vực có thể lại đối mặt với nguy cơ gián đoạn khi bế tắc ngoại giao làm gia tăng khả năng tái bùng phát xung đột.
"Tôi cho rằng Tổng thống sẽ đẩy mạnh leo thang căng thẳng sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ; chúng tôi cũng liên tục nghe tin phía Iran sẽ gia tăng hành động khi tiến gần đến cuộc bầu cử này," ông Modell từ công ty Rapidan nhận định. "Tình hình đang diễn biến theo chiều hướng leo thang căng thẳng."
Oil exports through Hormuz hit prewar levels, but fuel shipments constrained
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét