Trong nhiều năm, các công ty công nghệ lớn nhất của Mỹ nằm trong số những doanh nghiệp ủng hộ mạnh mẽ nhất đối với điện gió và điện mặt trời. Microsoft cam kết sử dụng 100% năng lượng tái tạo tương ứng với lượng điện tiêu thụ và trở thành công ty có lượng phát thải carbon âm vào năm 2030, trong khi Meta tham gia RE100, một sáng kiến toàn cầu mà các thành viên cam kết sử dụng 100% điện từ nguồn tái tạo. Nhà máy điện hạt nhân Davis-Besse ở Oak Harbor, Ohio, gần Port Clinton, cung cấp điện cho khu vực Toledo, Ohio. (Nguồn: Shutterstock)
<!>
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của AI đang làm thay đổi cách ngành công nghệ tiếp cận vấn đề điện năng. Các trung tâm dữ liệu AI cần lượng điện khổng lồ suốt ngày đêm, trong khi sản lượng điện gió và mặt trời phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và thời gian trong ngày. Vì vậy, các công ty công nghệ lớn dần chuyển sang sử dụng khí đốt tự nhiên và điện hạt nhân để bảo đảm nguồn điện ổn định.
Các tập đoàn công nghệ lớn tìm kiếm nguồn điện ổn định
Tháng 6, Microsoft ký thỏa thuận kéo dài 20 năm với Chevron về Project Kilby, một tổ hợp phát điện bằng khí đốt tự nhiên tại hạt Reeves, Texas, dành riêng cho một trung tâm dữ liệu của Microsoft. Dự án dự kiến có công suất phát điện khoảng 2,7 gigawatt, với nguồn điện đầu tiên dự kiến được cung cấp vào cuối năm 2028.
Các nhà máy được thiết kế để vận hành “phía sau công tơ”, tức cung cấp điện trực tiếp cho trung tâm dữ liệu thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào lưới điện Texas.
Meta đang theo đuổi chiến lược tương tự tại Louisiana. Khu tổ hợp trung tâm dữ liệu Hyperion của công ty tại giáo xứ Richland dự kiến sẽ nâng công suất tính toán lên khoảng 5 gigawatt và được hỗ trợ bởi khoảng 10 nhà máy điện khí mới của Entergy, với tổng công suất phát điện khoảng 7,5 gigawatt.
Sau khoảng một thập niên tham gia, Meta đã rời RE100 vào tháng trước, dù công ty vẫn cho biết họ bù đắp lượng điện tiêu thụ bằng năng lượng sạch và năng lượng tái tạo, chủ yếu thông qua các chứng chỉ và hợp đồng. Việc đối sánh lượng điện tiêu thụ với năng lượng tái tạo theo từng năm khác với việc có sẵn điện vào bất kỳ thời điểm nào.
Sự khác biệt này ngày càng trở nên quan trọng khi các trung tâm dữ liệu AI cần nguồn điện ổn định, có thể cung cấp bất cứ khi nào cần.
Điện hạt nhân ngày càng quan trọng
Khí đốt tự nhiên không phải là nguồn điện duy nhất thu hút đầu tư từ các tập đoàn công nghệ lớn. Microsoft đã ký thỏa thuận kéo dài 20 năm nhằm khởi động lại lò phản ứng hạt nhân Three Mile Island ở Pennsylvania, trong khi Meta ký thỏa thuận 20 năm liên quan đến nhà máy điện hạt nhân Clinton ở Illinois.
Microsoft và Meta vẫn tiếp tục mua điện gió và điện mặt trời, nhưng các khoản đầu tư của họ vào các nguồn phát điện bằng khí đốt và hạt nhân phản ánh nhu cầu về nguồn điện có thể vận hành liên tục song song với các nguồn năng lượng tái tạo có sản lượng không ổn định.
Các trung tâm dữ liệu hướng tới tự phát điện tại chỗ
Xu hướng này không chỉ giới hạn ở từng dự án của doanh nghiệp. Khoảng 1/4 công suất trung tâm dữ liệu hiện đang trong quá trình phát triển gắn với các kế hoạch tự phát điện tại chỗ, tương đương khoảng 90 gigawatt từ 59 dự án được theo dõi.
Xu hướng này phản ánh nhu cầu ngày càng tăng của các trung tâm dữ liệu trong việc bảo đảm nguồn điện ổn định, thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào lưới điện chung.
Trong khi đó, giá điện trung bình tại Mỹ đã tăng đều kể từ năm 2022, trong khi các công ty điện lực đang xin cơ quan quản lý phê duyệt hàng tỷ USD đầu tư vào các cơ sở phát điện và truyền tải mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng từ các trung tâm dữ liệu.
Việc mở rộng các nguồn cung cấp điện dành riêng cho trung tâm dữ liệu cũng đặt ra câu hỏi về cách phân bổ chi phí đáp ứng nhu cầu này giữa các công ty điện lực, doanh nghiệp và những khách hàng sử dụng điện khác.
Chiến lược năng lượng đang thay đổi
Xu hướng chuyển sang khí đốt tự nhiên và điện hạt nhân không có nghĩa năng lượng tái tạo đã trở nên lỗi thời. Microsoft và Meta vẫn tiếp tục đầu tư vào điện gió và điện mặt trời, nhưng sự mở rộng nhanh chóng của AI đang làm nổi bật nhu cầu về nguồn điện có thể cung cấp theo yêu cầu.
AI đang buộc các công ty công nghệ phải phân biệt giữa việc bù đắp lượng điện tiêu thụ bằng năng lượng tái tạo trong một khoảng thời gian và việc có sẵn nguồn điện ổn định đúng vào thời điểm cần thiết. Việc ngày càng đầu tư nhiều hơn vào khí đốt tự nhiên, điện hạt nhân và các nguồn phát điện dành riêng cho trung tâm dữ liệu cho thấy họ ngày càng coi trọng nguồn điện đáng tin cậy.
Minh Hoàng tổng hợp
Chủ nghĩa tư bản nhà nước của ông Trump lan sang ngành dầu khí với thỏa thuận chưa từng có về Venezuela
Thứ Bảy, 5/9/2026 Spencer Kimball
- Thỏa thuận dầu khí tại Venezuela của Tổng thống Donald Trump mang lại cho Lầu Năm Góc quyền sở hữu cổ phần tại công ty North America Blue Energy Partners (NABEP).
- NABEP đã được cấp quyền khai thác đối với 65 tỷ thùng trữ lượng dầu đã được kiểm chứng; con số này sẽ đưa công ty trở thành doanh nghiệp dầu khí lớn thứ hai thế giới.
- Chính quyền Trump đã nắm giữ cổ phần tại nhiều công ty nhằm đảm bảo khả năng tiếp cận các nguồn tài nguyên và công nghệ thiết yếu.
- Tuy nhiên, hiếm có tiền lệ nào trong lịch sử cho thấy Washington nắm giữ cổ phần trực tiếp tại một công ty dầu khí.
Ngũ Giác Đài đã nhận được một phần sở hữu lớn tại một công ty dầu khí tư nhân ít tên tuổi; công ty này sẽ kiểm soát lượng trữ lượng dầu thô lớn hơn cả danh mục tài sản toàn cầu của ExxonMobil nếu thỏa thuận về Venezuela của Tổng thống Donald Trump thành công.
Thỏa thuận này diễn ra tám tháng sau khi Washington lật đổ cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro trong một cuộc đột kích quân sự và thu phục chính quyền còn lại do Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez lãnh đạo.
Chính quyền của bà Rodríguez đã cấp cho North America Blue Energy Partners (có trụ sở tại Barbados) quyền khai thác 17 mỏ dầu tại Venezuela trong thời hạn một thế kỷ. Giám đốc điều hành (CEO) của NABEP, ông Alejandro Betancourt, là một nhân vật gây tranh cãi từng đối mặt với các cuộc điều tra về những dự án kinh doanh trước đây của mình.
Theo thông tin chi tiết về thỏa thuận do Nhà Trắng công bố trong tuần này, NABEP đã chuyển nhượng 35% cổ phần cho Văn phòng Vốn Chiến lược (Office of Strategic Capital) thuộc Lầu Năm Góc mà không gây tốn kém cho người nộp thuế Mỹ.
Chính quyền Trump đã nắm giữ cổ phần tại các công ty với tốc độ chưa từng thấy—đặc biệt là đối với một chính quyền thuộc Đảng Cộng hòa—ngoại trừ các cuộc khủng hoảng lớn như các cuộc chiến tranh thế giới, Đại Suy thoái hay các đợt suy thoái kinh tế nghiêm trọng. Họ lập luận rằng những thỏa thuận như vậy là cần thiết để đảm bảo các nguồn tài nguyên quan trọng đối với an ninh quốc gia.
Tuy nhiên, rất khó tìm thấy tiền lệ lịch sử nào về việc chính phủ Mỹ nắm giữ trực tiếp cổ phần tại một công ty dầu khí, chưa nói đến một công ty sẽ vận hành các mỏ dầu tại nước ngoài, theo nhận định của Tyler Priest, một nhà sử học chuyên về ngành dầu khí tại Đại học Iowa.
Tòa bạch cung cho biết thỏa thuận này trao cho Mỹ quyền kiểm soát đa số đối với 65 tỷ thùng trữ lượng dầu thô đã được kiểm chứng của Venezuela. Con số này chiếm khoảng 20% trong tổng trữ lượng 303 tỷ thùng dầu mà quốc gia này được cho là đang sở hữu.
Ông Patrick Rutty, giám đốc bộ phận thông tin tình báo toàn cầu tại Enverus, cho biết nếu các số liệu của Nhà Trắng là chính xác, NABEP sẽ trở thành công ty dầu khí lớn thứ hai thế giới xét về trữ lượng đã được kiểm chứng, chỉ đứng sau Saudi Aramco. Theo ông Rutty, quy mô này lớn gấp khoảng bốn lần trữ lượng của Exxon.
Ông Priest nhận định rằng thỏa thuận với Venezuela này dường như là chưa từng có tiền lệ. Ông cho biết Mỹ từng cân nhắc việc trực tiếp kiểm soát một khu vực khai thác dầu tại Ả Rập Xê Út trong Thế chiến II nhưng đã từ bỏ ý định do vấp phải sự phản đối từ ngành công nghiệp dầu khí. Quốc hội Mỹ cũng suýt thành lập một công ty dầu khí liên bang vào năm 1976, nhưng dự luật đã không được thông qua do thiếu một số ít phiếu bầu.
"Việc chính phủ Mỹ hợp tác với một doanh nhân mờ ám nắm quyền khai thác tại một quốc gia nổi tiếng với nạn tham nhũng tràn lan thực sự dấy lên vô số lo ngại nghiêm trọng," ông Priest nói.
'Doanh nghiệp nhà nước'
Ngoài việc nắm giữ cổ phần thông qua Lầu Năm Góc, Bộ Ngoại giao Mỹ còn có quyền mua 20% sản lượng dầu của NABEP với giá thành sản xuất thay vì giá thị trường. Cơ quan này cũng có quyền ưu tiên mua lại đối với 80% sản lượng còn lại của NABEP.
Chính phủ Mỹ cũng có quyền phủ quyết các quyết định bổ nhiệm vào hội đồng quản trị của NABEP, đồng thời yêu cầu đa số thành viên hội đồng quản trị phải là công dân Mỹ. Thỏa thuận với NABEP chịu sự điều chỉnh của luật pháp Mỹ và thuộc thẩm quyền xét xử của tòa án Mỹ.
"Đây đích thực là một doanh nghiệp nhà nước," ông Scott Lincicome, chuyên gia về luật thương mại quốc tế tại Viện Cato, nhận định. "Việc nắm quyền kiểm soát thực tế đối với 100% sản lượng theo giá thành sản xuất chính là quyền sở hữu."
Nhà Trắng cho biết lượng dầu được Mỹ mua lại với các điều khoản ưu đãi này sẽ giúp bổ sung cho Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược và "đảm bảo nguồn cung cho các mục đích quân sự cũng như các nhu cầu nhạy cảm khác."
Một quan chức Mỹ phát biểu với báo giới trong cuộc họp qua điện thoại hôm thứ Ba cho biết chính quyền Trump hiện không có kế hoạch sử dụng quyền ưu tiên mua lại đối với 80% sản lượng còn lại của NABEP. Theo lời một quan chức – người phát biểu với điều kiện giấu tên để có thể thoải mái thảo luận về thỏa thuận này – thì quyền ưu tiên mua lại (quyền từ chối đầu tiên) đóng vai trò như một "chính sách bảo hiểm" dài hạn mà Mỹ có thể sử dụng khi đối mặt với khủng hoảng.
Vị quan chức này cho biết thỏa thuận trên "trước hết và quan trọng nhất là vấn đề địa chính trị". "Đây là cơ hội để giành quyền kiểm soát các mỏ dầu vốn phần lớn chịu ảnh hưởng từ các công ty Trung Quốc và Nga."
Các tập đoàn dầu khí lớn còn e ngại
Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright chia sẻ với Brian Sullivan của đài CNBC tại Caracas vào hôm thứ Tư rằng, mục tiêu của chính quyền Trump là khuyến khích đầu tư tư nhân vào Venezuela bằng cách củng cố niềm tin của nhà đầu tư thông qua sự hiện diện của chính phủ Mỹ.
Ông Wright cho biết thỏa thuận với NABEP "không phải là hành động thay thế hay gạt bỏ các công ty tư nhân". Ông khẳng định chính phủ Mỹ sẽ "không đóng vai trò là nhà điều hành hay nhà sản xuất" đối với các nguồn tài nguyên dầu khí của Venezuela.
Washington đã hợp tác với NABEP trong bối cảnh hầu hết các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ đều ngần ngại đầu tư vào Venezuela, sau khi chính quyền xã hội chủ nghĩa tại Caracas quốc hữu hóa các tài sản trong ngành này vào năm 2007.
Trong một cuộc họp được truyền hình trực tiếp tại Nhà Trắng vào tháng 1, CEO của ExxonMobil, ông Darren Woods, đã nói với Tổng thống Trump rằng Venezuela là nơi "không thể đầu tư". Vào tháng 2, CEO của ConocoPhillips, ông Ryan Lance, cũng cho biết công ty không có kế hoạch quay lại Venezuela cho đến khi thu hồi được khoản tiền mà Caracas còn nợ họ.
Chevron là tập đoàn dầu khí lớn duy nhất của Mỹ còn hoạt động tại Venezuela. Tuần này, họ đã công bố một thỏa thuận riêng nhằm đầu tư 7 tỷ USD để tăng hơn gấp đôi sản lượng khai thác tại quốc gia này vào năm 2031.
"Thực thể này ra đời do thiếu sự quan tâm đầu tư từ khu vực tư nhân vào Venezuela," ông Lincicome nhận định về thỏa thuận với NABEP. "Tôi khó có thể thấy viễn cảnh dòng vốn tư nhân sẽ ồ ạt đổ vào đây."
Hồ sơ của ông Betancourt
Quan chức Mỹ cho biết chính quyền Trump hợp tác với NABEP vì CEO của công ty này là một "nhà điều hành dầu khí giỏi", người "từng hỗ trợ chính phủ Mỹ trong quá khứ".
Tuy nhiên, ông Betancourt từng đối mặt với các cáo buộc rửa tiền và tham nhũng. Ông chưa bị buộc tội hình sự và đã phủ nhận mọi hành vi sai trái.
"Tôi không có ý tôn vinh ai đó thành thánh nhân ở đây cả," quan chức Mỹ nói với các phóng viên khi được hỏi về quá khứ của ông Betancourt. Vị quan chức này cũng cho biết CEO này hiện không phải đối mặt với bất kỳ cáo buộc vi phạm pháp luật nào tại Mỹ.
"Cá nhân này là một nhà điều hành dầu khí đã được kiểm chứng năng lực. Chúng tôi tin rằng với kiến thức chuyên môn về ngành, ông ấy có thể đưa các mỏ dầu này vào hoạt động hiệu quả, tạo ra sản lượng dầu cần thiết để mang lại nguồn thu giúp Venezuela vực dậy sau 20 năm chìm trong khủng hoảng," quan chức Mỹ nói.
Theo thông tin từ công ty, ông Betancourt đã nâng sản lượng khai thác của NABEP tại Venezuela từ mức 18.000 thùng/ngày lên hơn 200.000 thùng/ngày. Theo các tuyên bố của công ty, điều này đưa NABEP trở thành nhà sản xuất dầu tư nhân lớn thứ hai tại Venezuela.
NABEP cho biết thỏa thuận này sẽ mang lại khoản đầu tư trị giá gần 100 tỷ USD cho ngành dầu khí của Venezuela. Mục tiêu ngắn hạn của công ty là nâng sản lượng lên hơn 1 triệu thùng/ngày.
Sự bất định về mặt pháp lý
Tuy nhiên, quan hệ đối tác giữa chính phủ Mỹ và NABEP đang đối mặt với những bất định về pháp lý và chính trị, làm dấy lên nghi ngờ về tính khả thi lâu dài của thỏa thuận.
"Cũng như các thỏa thuận góp vốn cổ phần khác, chính quyền Trump dường như chưa đưa ra bất kỳ cơ sở pháp lý hay lý giải nào về cách thức họ thực hiện việc này," Peter Harrell, cựu cố vấn kinh tế quốc tế tại Hội đồng An ninh Quốc gia dưới thời Tổng thống Joe Biden, nhận định.
Các tuyên bố từ chính phủ Mỹ đã gây ra sự nhầm lẫn. Trước khi thỏa thuận được công bố, Lầu Năm Góc từng khẳng định rằng "Văn phòng Vốn Chiến lược (OSC) không nắm giữ cổ phần tại các công ty tư nhân."
"Theo thẩm quyền luật định, vai trò của OSC chỉ giới hạn nghiêm ngặt ở việc cung cấp hỗ trợ vốn dưới hình thức cho vay, bảo lãnh khoản vay hoặc hỗ trợ kỹ thuật," người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết trong một tuyên bố gửi tới CNBC vào ngày 28 tháng 8.
Tuy nhiên, vào thứ Hai, Nhà Trắng xác nhận rằng OSC sẽ nắm giữ 35% cổ phần của NABEP theo thỏa thuận này. Sau đó, một quan chức Mỹ phát biểu với các phóng viên trong cuộc họp qua điện thoại vào thứ Ba rằng "cơ cấu nắm giữ cổ phần được thiết lập phù hợp với thẩm quyền luật định đã được trao cho Văn phòng Vốn Chiến lược."
Ông Bob McNally, Chủ tịch của Rapidan Energy, cho biết nếu một ứng viên Đảng Dân chủ thắng cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028, thỏa thuận này ít nhất sẽ bị xem xét lại và có thể bị hủy bỏ hoàn toàn. Ông McNally cũng nhận định rằng nếu một người thuộc Đảng Cộng hòa trở thành tổng thống tiếp theo, một chính quyền tương lai tại Venezuela có thể sẽ hủy bỏ thỏa thuận này.
"Mục tiêu của Mỹ là giảm thiểu rủi ro cho các khoản đầu tư dài hạn của tư nhân, nhưng những rủi ro chính trị đáng kể tại cả Washington và Caracas sẽ hạn chế tác động của kế hoạch này," ông McNally nói.
Trump’s state capitalism comes to the oil industry with his Venezuela deal
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét