GẦN HAI THẬP NIÊN QUA NHỮNG DÂN CỬ ĐƯƠNG NHIỆM Ở KHU VỰC 7 ÍT KHI TÁI ĐẮC CỬ NHIỆM KỲ 2. ĐÓ CÓ PHẢI LÀ “CÁI HUÔNG”?Có người cho tôi biết Tờ báo San Jose Spotlight,trong các bài viết phân tích về tình hình chính trường địa phương (đặc biệt là loạt bài theo dõi cuộc bầu cử Hội đồng Thành phố San Jose năm 2026), tờ báo này đã nhấn mạnh một thực tế lịch sử kéo dài gần hai thập niên qua: Chưa có ứng cử viên đương nhiệm nào tái đắc cử tại Khu vực 7 kể từ năm 2010. Tại sao như vậy? Đó có phải là “cái huông” không? Theo tôi thì Không, chỉ riêng hiện tượng này thì chưa thể gọi là một "cái huông".
<!>
Trong văn hóa Việt Nam, "cái huông" thường được hiểu là một chuỗi sự việc lặp đi lặp lại mà người ta không tìm được lời giải thích hợp lý, nên gán cho yếu tố may rủi hay tâm linh. Trong khoa học chính trị, khi một hiện tượng lặp lại nhiều lần, người nghiên cứu sẽ đi tìm các nguyên nhân cấu trúc trước khi kết luận đó là điều "huyền bí".
Nếu San José Spotlight nhận xét rằng từ năm 2010 đến nay chưa có một nghị viên đương nhiệm nào của District 7 tái đắc cử, thì đó là một hiện tượng chính trị đáng chú ý, nhưng chưa đủ để kết luận là "cái huông".
Theo tôi, có ít nhất năm nguyên nhân có thể giải thích.
1. District 7 là khu vực có tính cạnh tranh chính trị rất cao
Khác với nhiều khu vực khác của San Jose, District 7 thường có nhiều ứng cử viên mạnh và những cuộc vận động quyết liệt. Cử tri không có xu hướng trung thành tuyệt đối với người đương nhiệm mà sẵn sàng thay đổi nếu thấy ứng viên khác thuyết phục hơn.
Đây là đặc điểm của một "competitive district" hơn là dấu hiệu của một "lời nguyền".
2. Cử tri District 7 có xu hướng muốn thay đổi
Sau bốn năm, nhiều cử tri thường tự hỏi:An ninh có khá hơn không?
Tình trạng vô gia cư có giảm không?
Đường sá có tốt hơn không?
Chất lượng dịch vụ thành phố có cải thiện không?
Nếu câu trả lời không đủ thuyết phục, họ dễ bỏ phiếu cho người mới.
Điều này gọi là anti-incumbent sentiment (tâm lý muốn thay người đương nhiệm).
3. Khu vực có cộng đồng người Việt đông nhưng không đồng nhất
District 7 có đông cử tri gốc Việt, nhưng cộng đồng này không phải là một khối thống nhất.
Có sự khác biệt về:thế hệ,
quan điểm chính trị,
ưu tiên chính sách,
mạng lưới hội đoàn,
người được các tổ chức hoặc cá nhân có ảnh hưởng ủng hộ.
Do đó, ngay cả khi một nghị viên đương nhiệm là người Việt, họ vẫn có thể mất một phần đáng kể lá phiếu của chính cử tri gốc Việt.
4. Người đương nhiệm thường phải chịu trách nhiệm cho mọi vấn đề của khu vực
Đây là quy luật phổ biến.
Khi còn là ứng cử viên, người ta có thể hứa hẹn nhiều điều.
Nhưng khi đã đắc cử, mọi vấn đề phát sinh trong nhiệm kỳ đều dễ được quy về trách nhiệm của người đang giữ chức, dù nhiều việc phụ thuộc vào ngân sách, hội đồng hoặc các cơ quan khác.
Đó là bất lợi cố hữu của người đương nhiệm.
5. Lịch sử có thể tạo ra "tâm lý lịch sử"
Sau nhiều lần liên tiếp người đương nhiệm thất cử, cả cử tri lẫn giới truyền thông có thể bắt đầu nghĩ:
"District 7 vốn không thích bầu lại người đương nhiệm."
Khi suy nghĩ này lan rộng, nó có thể ảnh hưởng đến tâm lý bầu cử, dù bản thân nó không phải là nguyên nhân trực tiếp.
Đây là hiện tượng tâm lý chính trị, không phải yếu tố siêu nhiên.
Vậy có phải là "cái huông" không?
Có thể nhìn theo hai góc độ.
Theo góc độ tâm linh dân gian
Người Việt có thể gọi đó là "cái huông", giống như:"ghế này khó giữ",
"chức vụ này không hợp người",
"ai ngồi cũng chỉ một nhiệm kỳ."
Đó là cách diễn đạt mang tính văn hóa và niềm tin cá nhân.
Theo góc độ khoa học chính trị
Không nên kết luận là "cái huông".
Hiện tượng này có thể được giải thích bằng:hành vi cử tri,
đặc điểm nhân khẩu học,
mức độ cạnh tranh,
hiệu quả nhiệm kỳ,
chất lượng đối thủ,
nguồn tài chính tranh cử,
và diễn biến của từng cuộc bầu cử.
Nếu trong tương lai có một nghị viên District 7 tái đắc cử, thì chuỗi lịch sử này sẽ chấm dứt ngay.
Nhận định
Theo tôi, điều mà San José Spotlight nêu ra nên được xem là một xu hướng lịch sử đáng chú ý (historical pattern) hơn là một "lời nguyền".
Duy Văn
(Editor – in – Chief of California Magazine)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét