Đời người như gió thoáng mây trôi, mong manh như sợi khói, mới đó mà đã mất! Vẫn biết luật tự nhiên trong trời đất mọi sự vật đều biến hóa. Con người «Có sinh là có tử», nhưng sự ra đi nào cũng để cho những người thân ở lại những nỗi buồn thương tiếc!Vừa qua trong giới văn hóa và truyền thông Paris mất đi những khuôn mặt lớn như: Nhà biên khảo Trần Văn Trung, bút hiệu Thiên Ân, ông là cựu Trung tướng, Tổng cục Trưởng, Tổng cục Chiến Tranh Chính Trị VNCH. Ở Paris ông làm chủ nhiệm một tạp chí Việt ngữ chuyên về văn hóa thời luận, tôi làm chủ bút, sau đó vì sức khỏe ông lui về sống ẩn dật, nhà văn Nguyễn Vân Xuyên lên thay ông. Tờ báo lưu hành thêm vài năm rồi tự đình bản.
Nhà biên khảo Trần Văn Trung là người có kiến thức rất yên bác, thông thạo nhiều ngoại ngữ, ông rất khiêm nhường, thích sống lối sống đạm bạc nhưng thanh cao. Là một nhân sĩ có nhân cách nên được nhiều người qúy trọng và đã được bầu làm Hội trưởng Hội Người Việt Cao Niên, một hội quy tụ toàn là những người trí thức, khoa bảng.
Nguyện cầu linh hồn người quá cố sớm về hưởng Long nhan Thiên Chúa.
*
GS Phạm Kế Viêm, vị giáo sư dạy toán nổi tiếng năm xưa ở Đà Lạt và Sài gòn trước năm 1975. Ông là trưởng khoa toán của trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt, các trường Chu Văn An, Trường Sơn, Gia Long. Vì ông nổi tiếng môn toán nên mặt văn nghệ của ông về hội họa và thi ca bị mờ nhạt! Ông viết Thư Họa rất đẹp. Năm 1970 ở Sài gòn ông tham gia trong nhóm hội họa Alpha do họa sĩ Phạm Ngọc Khuê làm trưởng xưởng vẽ. Ngoài ra ông còn làm thơ rất hay, tôi may mắn được ông làm tặng một bài và hiện còn giữ.
Ông đã giã từ tất cả để trở về Nước Chúa.
*
BS Nguyễn Quốc Nam ở Paris vừa ra đi hôm nay, 25 tháng 7 năm 2026.
BS Nguyễn Quốc Nam là khuôn mặt cộng đồng của Người Việt Tự Do ở Pháp. Ông qua Pháp du học từ đầu thập niêm 60 của thế kỷ trước. Ông theo học Y khoa và đã tốt nghiệp nhưng không hành nghề bác sĩ. Ông học thêm ngành dược và đã tốt nghiệp. Ông cùng vợ cũng là dươc sĩ mở pharmacie, ông nói với tôi: «Hành nghề dược sĩ có thì giờ hơn nghề bác sĩ, tôi dành số thì giờ đó để sinh hoạt với các anh em.»
Ông là người yêu tự do, và đã dấn thân tranh đấu cho tự do, nhân quyền cho quê hương. Ông đã từng vào Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc ở Genève Thụy Sĩ, để tranh đấu cho thuyền nhân còn bị kẹt lại ở các đảo Indonésie, Philippines, và Hồng Kông. Ông từng nhiều lần cùng cố Hòa Thượng Thích Minh Tâm, Thượng Tọa Thích Quảng Đạo và các nhân sĩ Paris vào quốc hội Pháp, quốc hôi Âu Châu để tranh đấu xin trả tự do cho những tù nhân lương tâm bị chính quyền CS giam giữ ở quê nhà. Dù rất thiết tha với quê hương, nhưng ông chưa bao giờ trở về quê hương. Trong bệnh viện, trên bàn đầu giường bệnh của ông được đặt lá cờ vàng ba sọc đỏ rất lớn tượng trưng cho Tự Do và tấm lòng của ông.
BS Nguyễn Quốc Nam là người yêu văn học nghệ thuật. Ông là người mở lòng tha thiết đón tiếp những văn nghệ sĩ ở hải ngoại đến Paris sinh hoạt văn học. Những nhà văn, nhà thơ, họa sĩ đã được ông đón tiếp như : Nguyễn Thùy, Vũ Hối, Hải Triều, Lê Đình Cai, Nguyễn Chí Thiện, Hoàng Phong Linh, Hà Bỉnh Trung, Nguyễn Thiện Hiệp, Phan Khâm, Lê Quang Sinh, Bão Tố, Vi Khuê, Ngọc An, Trúc Giang, Linh Linh Ngọc…Ông còn là mạnh thường quân cho nhiều sinh hoạt văn hóa văn nghệ ở Paris.
BS Nam biết mình bị mắc bệnh nan y không qua khỏi, ông an nhiên chờ ngày được trở về với Nước Chúa. Ông cùng gia đình con cháu quây quần cười nói vui vẻ, dùng cơm chung mỗi ngày trong bệnh viện. Bằng hữu ở khắp nơi đến thăm ông rất đông. Điều đặc biệt, dù quen biết nhiều văn nghệ sĩ, ký giả nhưng BS Nam chưa bao giờ nhờ viết về ông hay những sinh hoạt của ông. Những năm cuối đời, dù bị bệnh nặng nhưng ông và phu nhân thường đến tham dự những buổi văn nghệ tổ chức thân mật tại tư gia ông bà BS Phạm Đăng Thiện& Minh Châu. Ở những buổi ấy BS Nam tìm lại được cái thuở còn đi học ở quê nhà. Hoặc tham dự những buổi Ca Nhạc Kịch do nhóm văn nghệ sĩ trẻ Paris trình diễn.
Nguyện cầu linh hồn Người quá cố được thanh thản an nghỉ trong cõi thiên đàng.
*
GS Nguyễn Thùy vừa giã từ cõi trầm luân bể khổ hôm nay ngày 25 tháng 7 năm 2026, hồn bay về cõi vĩnh hằng an nghỉ.
Nguyễn Thùy là Nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu và phê bình văn học, ông có một thời vang bóng trên văn đàn hải ngoại. Ông vào sống trong viện dưỡng lão hơn một năm nay, trong viện và quanh vùng không có người đồng hương, con gái thì ở xa. Viện dưỡng lão nơi ông ở nằm trong một thành phố nhỏ thuộc miền Nam nước Pháp nhưng rất xa cộng đồng người Việt ở vùnng đó. Khi ông vào viện dưỡng lão một thời gian tôi không liên lạc được. Khi có số phôn của viện tôi gọi phôn thăm, ông cầm điện thoại, mãi mấy phút sau ông mới nói được! Tôi súc động vì ông là một nhà phê bình văn học, một nhà tư tưởng, một diễn giả được mọi người sủng ái khắp nơi, và đã từng được mời đến Paris, Cali, Houston và Úc diễn thuyết, nay ông mở miệng nói không ra lời! Sau khi lấy lại được tinh thần tôi hỏi ông : «Anh bị đau cuống họng sao nói không được ?».
Ông trả lời: «Có đau gì đâu, lâu quá không nói chuyện nên quên nói !»
Tôi hỏi : Anh nói tiếng Pháp rất giỏi, sao không nói chuyện với các người bạn Pháp ?»
Ông trả lời:« Họ già rồi, nói chuyện chán lắm, không hợp!"
Tôi im lặng, vì biết người bạn cao niên của tôi năm nay đã 95 tuổi không tìm được người đồng điệu. Cả đời ông đi tìm cho mình một triết thuyết, đó là Lẽ Đạo, nhưng, có lẽ con đường đó còn xa lắm, nó chỉ hiện hữu trong tâm tư của ông.
Ông hỏi đến vài người bạn văn ở Paris làm tôi bùi ngùi vì có nhiều người đã ra đi!
Nói về Nguyễn Thùy là câu chuyện dài. Tôi đã cùng ông sang Cali để giới thiệu tập biên khảo của ông là : Khung Trời Hướng Vọng, dày 564 trang được các Trung tâm Văn Bút ở Bắc Cali San Jose, Nam Cali, và các tạp chí Nguồn San Jose, Đất Đứng, Tiếng Vang ở Sramento tổ chức.
Chiều nay 25 tháng 7 năm 2026, con gái của ông là cô Trúc Việt phôn cho tôi báo là viện dưỡng lão báo tin ông ra đi sáng nay! Tôi bàng hoàng vì hai ngày trước tôi còn phôn nói chuyện về văn học, ông còn khỏe mạnh.
Ông ngẫu hứng đọc cho tôi nghe hai câu thơ, và tôi đã chép lại. Đây là bài thơ cuối cùng của ông:
« Tiếng xưa còn vẳng lời tâm sự,
Thắp sáng trên đầu sông núi đen»
GS Nguyễn Thùy xa quê hương đã lâu, chưa một lần trở về vì trong lòng vẫn còn u uẩn nỗi buồn xưa. Ông rất say mê truyện Kiều và đã viết cuốn nhận định văn học về tư tưởng của thi hào Nguyễn Du trong cuốn Đoạn Trường Tân Thanh, sách dày hơn 500 trang mang tựa: « Nguyễn Du Tiếng Vui Trong Lời Buồn».
Thi nhân suốt đời nặng nợ với thơ, dù cuộc sống có thăng trầm, hay trong những giây phút cuối đời vẫn không rời thơ. Cố Nhà thơ Nguyễn Hữu Nhật tác giả thi phẩm Hoa Sen, và cố nhà thơ Hoàng Phong Linh Võ Đại Tôn, tác giả bài thơ « Cố Nhân », nổi tiếng năm xưa. Hai nhà thơ làm hai bài thơ cuối cùng trong bệnh viện và đã gởi cho tôi lúc hai ông sắp mất! Tôi vẫn giữ hai bài thơ này:
- KÍNH GỬI
NẰM TRÊN GIƯỜNG BỆNH VIỆN, LÀM THƠ TẶNG MÌNH CHO VUI VUI...NẰM BỆNH VIỆN HƠN 2 TUẤN, CHO VỀ NHÀ, CHỜ VÀO LẠI
TÁI KHÁM NỘI TẠNG NGỘP THỞ VÀ ĐAU NHỨC CƠ THỂ, KHÔNG ĐI
ĐỨNG ĐƯỢC.
« - LÚC XƯA NGANG DỌC MỘT THỜI
GIỜ ĐÂY THÙNG RÁC LÀ NƠI TIỄN CHÀO.
CHÂN ĐI, CHỐNG GẬY, TÉ NHÀO
MẮT MỜ, MIỆNG MÉO, TÊN "ĐÀO" CŨNG QUÊN.
NHÀ QUÀN GHI SẴN HỌ TÊN
CHỜ NGÀY HỎA TÁNG, BỤI LÊN KHÓI MỜ.
VÔ THƯỜNG TRƯỚC CỬA ĐỨNG CHỜ
"ANH HÙNG" CHUNG VỚI "KHÙNG KHỜ " GIỐNG NHAU.
TUY HAI MÀ MỘT TRƯỚC SAU
LEO LÊN CHUNG CHUYẾN GHE TÀU VỀ ĐÂU ?
VỀ ĐÂU, TRONG CÕI BỂ DÂU
CÔNG HẦU KHANH TƯỚNG XUỐNG CẦU ÂM TY.
CHỈ MONG CÒN CHÚT TÌNH GHI
THỦY CHUNG TÂM NGUYỆN "THIỆN HUY" MỘT ĐỜI !
(THIỆN HUY = PHÁT HUY THIỆN TÂM).
TUÂN THEO ĐỊNH MỆNH, CÚI TẠ ƠN TRỜI
KHÔNG CHẾT NHỤC TRONG LAO TÙ CỘNG SẢN.
VẪN HIÊN NGANG, VỚI CHÍ BỀN DẠ SÁNG
CÙNG TOÀN DÂN CHUNG SỨC TẠO THÀNH CÔNG.
TỰ DO, NHÂN BẢN, CHÓI RẠNG TRỜI ĐÔNG
HỒN THANH THẢN QUAY VỀ CÙNG CỐ QUỐC. »
VĐT (Hoàng Phong Linh). 16.03.25
Văn thi họa sĩ Nguyễn Hữu Nhật & Nguyễn Thị Vinh ( Nữ sĩ cuối cùng của Nhóm Tự Lực Văn Đoàn) những năm cuối đời, mỗi tháng vài lần phôn qua tâm sự với tôi, anh chị cho biết mặc dù bệnh tật già yếu nhưng hai người sống rất hạnh phúc nhưng mỗi khi nghĩ đến bạn bè thì cảm thấy cô đơn! Ông thật sự buông thả vì chán ngán sự ganh đua nên muốn sống ẩn dật như một chiếc bóng và tìm nguồn vui qua văn xuôi, biên khảo. Bài thơ Cô Đơn là bài thơ làm ngày cuối cùng trong nhà thương của Nguyễn Hữu Nhật:
CÔ ĐƠN
“Tôi mằm nhà thương một mình
Chẳng ai thăm viếng nghĩ tình đã xa
Cuối cùng mới nghĩ được ra
Mua cho mình một bó hoa đỡ sầu-
Giường bên một lão Bắc Âu
Cô đơn nằm khóc, hồi lâu lại cười
Ngập ngừng nước mắt khó rơi
Hình như tiếc lắm cái thời thanh xuân“
Nguyễn Hữu Nhật
Oslo, cuối đông 2014
Tuổi già như chiếc lá cuối mùa, rồi cũng bay đi! NguyễnThùy 95 tuổi, ông làm hàng trăm bià thơ, chẳng biết ai còn nhớ ? Ông viết mấy chục bộ sách dù có gởi thư viện, nhưng sách thuộc dạng nghiên cứu, tư tưởng nên kén ngươi đọc, chắc rồi cũng bị lãng quên!
Xin gởi thêm bài Lẽ Đạo mong các anh chị đọc để hiểu hêm về Con Người Nguyễn Thùy mà các anh chị đã từng gặp, quen biết.
Thân mến
Đỗ Bình
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét