"Quy Tắc 5 Giờ" tiếng Mỹ gọi là "5-Hour Rule" là thói quen dành ra một giờ mỗi ngày trong tuần (tương đương năm giờ mỗi tuần) để chú tâm vào việc học tập, suy ngẫm và thử nghiệm. Được phổ biến bởi doanh nhân Michael Simmons và lấy cảm hứng từ Benjamin Franklin, một trong những nhà khai sinh ra quốc gia Hoa Kỳ. Quy tắc này được những người cực kỳ thành công như Warren Buffett, Bill Gates và Elon Musk áp dụng nhằm bảo đảm sự phát triển không ngừng. Trong thế giới loài người này, không phải bất cứ ai thực hành "Quy Tắc 5 Giờ" đều trở thành tỉ phú hoặc thành công rực rỡ.
<!>
Thế nhưng, nhìn về khía cạnh tổng quát thì phương pháp này giúp con người khoẻ mạnh và phát triển về phương diện trí tuệ, từ đó những những người có trí thông minh hơn người bình thường sẽ phát minh ra nhiều điều hữu ích cho đời sống.
Trong thế giới "nhị nguyên" thì có cái tốt cũng sẽ có cái xấu. Có những phát minh hữu ích, thì cũng có những phát minh nhằm huỷ diệt loài người. Thế cho nên quan niệm đạo đức cần được lưu tâm và nhắc nhở, để duy trì sự hiện hữu của con người.
Trở lại với "Quy Tắc 5 Giờ", thì những người thực hành thường chia quỹ thời gian 5 giờ mỗi tuần của họ thành ba nhóm sinh hoạt chính:
Học/Đọc: Tiếp nhận nội dung từ sách, các bài viết chuyên ngành hoặc các bài biên khảo để thu nhập kiến thức mới và cập nhật thông tin.
Như chúng ta đã biết, trường học chỉ là giai đoạn giới hạn để thu nhận kiến thức căn bản. Trường đời, là khoảng thời gian chỉ bị giới hạn bởi kiếp người, để chúng ta tiếp tục thu nhận kiến thức và kinh nghiệm mới.
Suy ngẫm: Ngẫm nghĩ về những gì đã học/đọc, viết nhật ký về các sai lầm trong quá khứ hoặc ghi chép để đánh giá lại các quyết định hàng ngày.
Dành thời gian suy ngẫm sâu sắc về những gì đã học/đọc. Quá trình này thường bao gồm việc viết nhật ký, đặt câu hỏi "Tại sao?" hoặc thảo luận ý tưởng với người khác để kết hợp kiến thức mới với những hiểu biết sẵn có.
Việc suy ngẫm lại những gì mà chúng ta đã trải qua trong ngày là điều rất hữu ích, bởi vì những quyết định đúng/sai trong quá khứ đều là những kinh nghiệm và bài học quý giá cho tương lai.
Thử nghiệm: Chủ động áp dụng kiến thức lý thuyết vào thực tế, thử nghiệm các ý tưởng mới và thực hiện đổi mới.
Ông bà ta đã nói "Có học phải có hành". Thế cho nên chúng ta cần thực hành hay thử nghiệm những ý tưởng mới trong cuộc sống hàng ngày để xem điều gì hiệu quả và điều gì thất bại, biến lý thuyết trừu tượng thành trí tuệ thực tế.
Điều đáng chú ý là "Người thành công không hề sợ thất bại." Cũng như Einstein đã nói "Người chưa bao giờ phạm sai lầm là người chưa bao giờ thử làm điều gì mới mẻ - A person who never made a mistake never tried anything new."
Có câu hỏi rằng "Tại sao Quy Tắc 5 Giờ này lại quan trọng trong cuộc sống của con người?"
Trong kỷ nguyên bị chi phối bởi khoa học và kỹ nghệ với nhịp độ biến chuyển quá nhanh, khiến kiến thức của con người cũng trở nên lỗi thời quá nhanh. Quy tắc 5 giờ như một lời nhắc nhở cho chúng ta rằng "Nếu chúng ta dừng lại, thì có nghĩa là kiến thức sẽ bị thụt lùi theo thời gian."
Lấy thí dụ về cái điện thoại di động (cell phone), một phát minh chỉ bắt đầu trở nên phổ biến vào khoảng đầu thập niên 2000. Đồng thời GPS (Google Map) chỉ dẫn lái xe cũng chỉ trở nên thông dụng ít lâu sau điện thoại di động mà thôi.
Thế cho nên, thử tưởng tượng, nếu khoa học ngừng lại ở đầu thập niên 2000 thì đời sống con người ngày nay sẽ ra sao?
Xem ra chúng ta đã có thể hiểu được tầm quan trọng của "Quy Tắc 5 Giờ", và câu hỏi được đặt ra là"Có phương pháp hướng dẫn nào để thực hành 3 điểm chính của quy tắc này hay không?" Câu trả lời là có, nhưng không phải là "one size fit all" không có phương nào có thể áp dụng cho tất cả mọi người, mà chỉ là hướng dẫn tổng quát mà thôi, bởi vì mỗi cá nhân có khả năng và sinh hoạt khác nhau.
Nơi đây, chúng ta thử tìm hiểu về phương pháp, hay đúng ra là hướng dẫn này ra sao?
1. Đọc (Học)
Dành thời gian đọc thứ gì đó giúp mở rộng kiến thức, ví dụ như:
Lịch sử
Khoa học
Triết học
Tiểu sử
danh nhân
Kinh tế
Tâm lý học
Tôn giáo
Kỹ thuật
vân ... vân ...
Vấn đề không phải là đọc hết một quyển sách, mà là hiểu được nội dung và trọng tâm của quyển sách. Thay vì đọc nhanh 100 trang, hãy đọc kỹ 10 trang và hỏi: “Tác giả thực sự muốn dạy điều gì?”
2. Suy ngẫm
Việc học sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi sự suy ngẫm. Hãy tự hỏi:
Tôi đã học được điều gì?
Tôi có đồng ý với tác giả không?
Điều này áp dụng vào cuộc sống của tôi như thế nào?
Thông thường, chúng ta thu thập thông tin. Nhưng mấy ai chuyển hóa thông tin thành kiến thức?
Suy ngẫm chính là phương pháp chuyển hoá thông tin thành kiến thức, hay sự thấu hiểu.
3. Thử nghiệm (Hành động)
Kiến thức mà thiếu hành động sẽ dần phai nhạt. Giả sử quý vị đọc bài: "Thói Quen 5 Phút Tạo Nhiều Năng Lượng."
Đừng chỉ dừng lại ở việc đồng ý với bài viết, mà hãy thử rời khỏi bàn làm việc sau mỗi giờ để làm một vài động tác thể thao nhẹ khoảng 5 phút mỗi ngày trong vòng hai tuần xem kết quả ra sao?
Khi đó, kiến thức sẽ trở thành trải nghiệm của chính quý vị.
Áp dụng vào Thiền
Vì quý vị đã theo dõi nhiều công án Thiền trên Đặc San Lâm Viên, "Quy tắc 5 giờ" có thể hỗ trợ rất tốt cho niềm yêu thích này.
Thay vì đọc nhiều công án cùng một lúc, quý vị có thể dành một giờ theo cách sau:
Đọc chậm rãi một công án (20 phút).
Suy ngẫm về ý nghĩa của nó mà không vội vã tìm câu trả lời (20 phút).
Thực hành một bài học rút ra từ đó trong đời sống hàng ngày (20 phút).
Ví dụ, sau khi đọc câu chuyện "Cửa Thiên Đàng", quý vị có thể chú ý đến cơn giận của mình trong ngày và tự động dừng lại một chút trước khi phản ứng. Đó chính là cách biến một câu chuyện thành sự thực hành.
Cách tiếp cận này phản ánh tinh thần cốt lõi của Thiền: "Sự thấu hiểu đến từ trải nghiệm thực tế, chứ không chỉ đơn thuần là việc thu thập các giáo lý."
Những sai lầm thường gặp
Trong thế giới "Nhị Nguyên" Những lời khuyên hữu ích thường gặp đối trọng là hiểu biết sai lầm. Nơi đây, chúng ta thử xem qua những hiểu biết sai về quy tắc 5 giờ này.
Sai lầm 1. Đọc mà không suy ngẫm.
Việc này giống như đổ nước vào một chiếc thùng bị thủng đáy vậy.
Sai lầm 2. Chỉ học những gì củng cố cho quan điểm sẵn có.
Sự phát triển thường đến từ việc học hỏi những ý tưởng mới, thách thức sự suy ngẫm của quý vị.
Sai lầm 3. Học nhưng không bao giờ hành động.
Học và hành phải đi đôi với nhau. Kiến thức không được áp dụng sẽ dần phai nhạt.
Sai lầm 4. Cố gắng học mọi thứ.
Đây có lẽ là sai lầm thông thường nhất, vì chúng ta thường cho rằng càng học nhiều càng tốt. Thế nhưng học mà không hành thì chỉ là loại học từ chương, như con vẹt biết nói, nhưng cái nói của nó chỉ là sự lập lại, chính nó không hiểu là nó nói gì!
Hãy chọn một chủ đề để tập trung trong một khoảng thời gian đủ dài, có thể là vài ngày, vài tuần hay cả tháng. Bởi vì chiều sâu của kiến thức thường có giá trị hơn việc liên tục thay đổi chủ đề.
Liệu có nhất thiết phải là đúng năm giờ không?
Không. Con số đó chỉ mang tính biểu tượng. Điều quan trọng là việc học tập đều đặn và có chủ đích.
Ngay cả 20–30 phút mỗi ngày, nếu được duy trì trong nhiều năm, cũng có thể mang lại những kết quả đáng kinh ngạc.
Điều quan trọng là nên có một lịch trình học/đọc, áp dụng, và, nếu có thể, ghi chép lại những bài học cũng như kinh nghiệm để có thể xem lại khi cần.
Một thí dụ về lịch trình này có thể như sau:
NgàyHoạt ĐộngThời Gian
Thứ Hai Đọc/Học 1 giờ
Thứ Ba Xem/Nghe một bài giảng mang tính giáo dục và ghi chép lại. 1 giờ
Thứ Tư Luyện tập/Thực hành điều mới học được 1 giờ
Thứ Năm Suy ngẫm và ghi chép lại hoạt động vừa qua 1 giờ
Thứ Sáu Xem lại những gì đã học và lập kế hoạch cho các bước tiếp theo 1 giờ
Bài học sâu sắc hơn
"Quy tắc 5 giờ" thực ra không chỉ nói về con số năm giờ đồng hồ. Nó nói về việc không để cuộc sống trôi đi một cách lãng phí, máy móc, rập khuôn.
Nhiều người dành hàng chục năm lập đi lập lại những thói quen cũ và lầm tưởng rằng chỉ cần có kinh nghiệm là sẽ có được trí tuệ. Thực tế, kinh nghiệm đơn thuần thường chỉ tạo ra thói quen mà thôi. Việc chủ động học hỏi sẽ phá vỡ cái vòng "lập đi lập lại" đó bằng cách kết hợp kinh nghiệm với sự chiêm nghiệm và thực hành.
Điều thú vị là tư tưởng này tương đồng với một nguyên lý trong nhiều truyền thống trí tuệ, bao gồm cả Thiền tông:
Đừng chỉ tích lũy thông tin, hãy chuyển hóa chúng thành sự thấu hiểu và hành động.
Sự chuyển hóa ấy thường không diễn ra qua những bước nhảy vọt, mà đến từ những nỗ lực nhỏ bé nhưng bền bỉ, qua từng giờ học tập đầy tâm huyết.
Thay lời kết
Đến đây, có thể, có một số quý vị sẽ đặt câu hỏi: "Thế người biên soạn bài này có làm được gì và đạt được gì như được diễn tả trong bài viết này?"
Thưa quý vị, ông bà ta có câu "Nói thì dễ, làm thì khó", gần như định luật của đời sống, đồng thời bao trùm cả nguyên lý "Nhị Nguyên". Xem ra câu hỏi này gồm có hai phần, và chúng tôi sẽ cố gắng trả lời từng phần một. Thế cho nên, chúng tôi cũng mạn phép trả lời phần câu hỏi "làm đươc gì" là:
Chúng tôi cố gắng đăng 4 bài mỗi tuần trên Đặc San Lâm Viên. Mỗi bài tốn trên 1 giờ đồng hồ để thực hiện. Có bài tốn rất nhiều thì giờ, có khi đến cả vài ngày mới xong. Xem ra, trung bình, thường hơn 5 giờ mỗi tuần.
Khi biên soạn hoặc sáng tác thì phải tìm hiểu, suy ngẫm về bài viết.
Thường xuyên tìm tòi, thử nghiệm những đề tài mới lạ, để đọc giả, và nhất là chính cá nhân chúng tôi, không bị nhàm chán.
Còn phần câu hỏi "đạt được gì?" thì cũng xin trả lời rằng:
Mỗi sáng, chúng tôi đều ghé qua một vài trang web để xem cập nhật danh sách của tỉ phú trên thế giới - Google AI cho biết trên thế giới có 3,428 tỉ phú - nếu tên của chúng tôi không có trong danh sách, thì chúng tôi lại tiếp tục làm ba điều căn bản nêu trên để tự an ủi rằng, ít ra, trí óc cũng có dịp hoạt động chút đỉnh để có được 4 bài để đăng trong tuần.
Xem lại các ghi chép thì thấy rằng Đặc San Lâm Viên được bắt đầu từ ngày 31 tháng 8 năm 2016, đếm trên đầu ngón tay thì đến cuối tháng 8 này sẽ được tròn trịa 10 năm, với hơn 2 ngàn 9 trăm ba mươi mấy bài đã đăng và số lần được đọc cũng trên 6 triệu 3 trăm ngàn. Xem ra cũng là số triệu chứ chẳng phải it.
Tuy chỉ có vậy, nhưng nghĩ cho cùng, được như thế xem ra cũng bõ công "Mười Năm Đèn Sách."
😀
Bùi Phạm Thành
Chú thích:
The World’s Real-Time Billionaires
The World's Billionaires
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét