Kính thưa quí bạn
Hôm nay đến bàn cà phê cùng các bạn với vài chuyện đời thường và vô thường
1. Tin thêm: "Ký sinh trùng gây 'tiêu chảy cấp tốc' khiến một số nhà hàng phải thay đổi thực đơn"
2. Vợ chồng cụ ông 101 tuổi và cụ bà 100 tuổi, kết hôn đã 80 năm, thứ Sáu nào cũng đến tiệm McDonald’s để dùng đúng một món này
3, Tin khó hiểu: Các nhà vật lý lý thuyết đã tìm ra cách đảo ngược mũi tên thời gian trong một hệ thống lượng tử.
4. Góc đố vui và lời giải.
HCD 13-Jul-2026
------o☼o------
Nếu các bạn không thấy hình chỉ thấy cái khung trống không hình, thì nên dọc Microsoft Word attached.
Chữ nhỏ khó đọc các bạn giữ key Ctrl cùng lúc lăn bánh xe trên mouse để zoom cho chữ và hình to ra.
<!>
Nguồn tin và chi tiết:
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
Đợt bùng phát dịch bệnh tiêu chảy do ký sinh trùng tại Mỹ
Một đợt bùng phát dịch bệnh nghiêm trọng do ký sinh trùng mang tên Cyclospora đang khiến hàng trăm, thậm chí hàng ngàn người Mỹ mắc bệnh tiêu chảy kéo dài. Việc đi ăn tiệm lúc này đang trở thành một thử thách lớn cho những ai muốn giữ an toàn. Khi ăn ở ngoài, thực khách buộc phải giao toàn bộ việc rửa rau quả hay nấu nướng cho người khác. Một luật sư am hiểu về an toàn thực phẩm cho biết chứng bệnh này cực kỳ khó chịu và có thể kéo dài nhiều tháng trời, khiến thực khách dù ở nhà hay ra tiệm đều phải vô cùng thận trọng.
Tình hình lây lan và số liệu người mắc bệnh
Giới chức y tế vẫn chưa tìm ra nguyên nhân gốc rễ làm số ca bệnh tăng vọt. Ký sinh trùng này thường trú ngụ trong rau quả tươi và nguồn nước bị bẩn do chất thải.
- Theo số liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, tính đến ngày 9 tháng 7 có hơn 840 ca nhiễm. Tuy nhiên, số liệu thực tế từ các bang báo cáo về cao hơn nhiều, nghi ngờ có tới hàng ngàn ca trên cả nước.
- Riêng tại bang Michigan, số người nhiễm đã tăng vọt lên hơn 1.500 người, trong đó có 44 người phải vào bệnh viện.
- Dù mầm bệnh này hiếm khi đe dọa đến tính mạng và ít khi lây trực tiếp từ người sang người, nhưng nếu không dùng thuốc uống, các triệu chứng như đi ngoài ra nước, tiêu chảy dữ dội, mệt mỏi, chán ăn và buồn nôn có thể kéo dài hơn một tháng.
Phản ứng từ các fast food lớn
Tờ báo đã liên hệ với Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia cùng hàng loạt thương hiệu thức ăn nhanh lớn như McDonald's, Taco Bell, Chick-fil-A, Burger King, Subway và Wendy's để hỏi về hành động của họ trước tình hình dịch bệnh. Tuy nhiên, không một thương hiệu nào đưa ra câu trả lời ngay lập tức. Trong khi đó, đại diện phía Chipotle cho biết họ đang theo dõi sát sao tình hình nhưng tin rằng các nguyên liệu họ nhập về không liên quan đến đợt dịch này.
Thay đổi tại các restaurant nhằm bảo vệ thực khách
Trong khi chờ giới chức tìm ra nguồn gốc dịch, nhiều tiệm ăn nhỏ đã tự động thay đổi thực đơn:
- Một tiệm pizza ở bang Michigan quyết định tạm dừng phục vụ rau xà lách, cà chua và hành tây để tránh mọi rủi ro không đáng có cho đến khi tình hình ổn thỏa. Một tiệm khác ở bang này chia sẻ họ luôn mua nguyên cây xà lách về tự cắt rửa mỗi ngày thay vì mua loại đóng túi sẵn.
- Một nhà hàng ở bang Oklahoma, dù nơi này chưa có ca bệnh nào, vẫn chủ động ngâm rửa rau xanh thêm nhiều lần. Họ cũng bỏ hẳn cải xoăn và ngò tây ra khỏi danh sách món ăn vì hai loại rau này rất khó rửa sạch.
Ý kiến từ các chuyên gia y tế
- Khó tẩy sạch: Một nhà vi sinh vật học từ Đại học Bang Texas khuyên người dân nên tránh các quầy tự chọn trái cây và xà lách tại nhà hàng lúc này. Ông giải thích rằng ký sinh trùng Cyclospora có sức chống chịu tốt với các chất tẩy rửa chứa clo thông thường. Việc chỉ xả nước lã không thể loại bỏ hết mầm bệnh nếu chúng đã bám sâu vào các khe hở của quả mọng hoặc rau lá xanh.
- Nguồn gốc phức tạp: Trưởng khoa bệnh truyền nhiễm tại một trung tâm y tế ở New Jersey nhận định, điểm khác biệt năm nay là số ca bệnh quá cao và giới chức chưa thể tìm ra một nguồn cung cấp hay một nông trại cụ thể nào để thu hồi sản phẩm. Điều này cho thấy có khả năng nhiều sản phẩm khác nhau đang bị nhiễm bẩn cùng lúc, hoặc có nhiều ổ dịch nhỏ diễn ra đồng thời.
- Thiếu hụt nhân lực: Ký sinh trùng này thường xuất hiện vào mùa hè. Các chuyên gia lo ngại quy mô dịch bệnh lần này có thể còn rộng lớn hơn những gì chúng ta biết, do số lượng nhân viên y tế công cộng của quốc gia hiện tại đã giảm bớt so với trước đây.
Phần độc giả góp ý (Tổng hợp từ phản hồi của bạn đọc)
Do tính chất nghiêm trọng của dịch bệnh liên quan đến ăn uống mùa hè, nhiều bạn đọc đã bày tỏ sự lo ngại và chia sẻ kinh nghiệm:
1. Nâng cao cảnh giác khi ăn ngoài: Nhiều người cho biết họ sẽ cắt giảm việc ăn tiệm, đặc biệt là các món cuốn, gỏi hoặc xà lách trộn trong vài tuần tới cho đến khi nguồn gốc dịch bệnh được làm rõ.
2. Ủng hộ các nhà hàng minh bạch: Độc giả khen ngợi hành động của các tiệm ăn nhỏ khi họ chủ động bỏ bớt nguyên liệu rủi ro hoặc tăng cường rửa rau, xem đó là hành động có trách nhiệm với sức khỏe người dân.
3. Lo ngại về chuỗi thức ăn nhanh: Khá nhiều ý kiến chỉ trích sự im lặng của các ông lớn ngành thức ăn nhanh, cho rằng việc chậm trễ phản hồi khiến người tiêu dùng cảm thấy bất an khi mua đồ ăn tại các chuỗi cửa hàng này.
-----===<oOo>===-----
Nguồn tin và chi tiết: https://people.com/husband-wife-married-80-years-order-same-mcdonalds-menu-item-every-friday-12013159?utm_source=flipboard&utm_content=people/magazine/All+Stories
HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)
Dưới đây là tóm tắt ngắn bản tin:
Vợ chồng cụ ông 101 tuổi và cụ bà 100 tuổi, kết hôn đã 80 năm, thứ Sáu nào cũng đến tiệm McDonald’s để dùng đúng một món này
Nhân vật: Cụ ông John Carroll (101 tuổi, cựu chiến binh Thế chiến II) và cụ bà Jerry Carroll (100 tuổi) sống tại Murfreesboro, bang Tennessee, Mỹ. Họ vừa kỷ niệm 80 năm ngày cưới vào tháng 4 và sinh nhật lần thứ 100 của cụ bà vào tháng 6.
Thói quen: Đều đặn mỗi thứ Sáu hàng tuần, cặp đôi lại cùng một nhóm bạn đến quán McDonald’s địa phương và luôn gọi món Sausage McMuffin kèm trứng (egg McMuffin with sausage) cho bữa sáng.
Sự tri ân: Để chúc mừng cột mốc 80 năm hôn nhân của hai cụ, các nhân viên tại cửa hàng McDonald's này đã thay đổi dòng chữ trên tấm biển hiệu lớn phía dưới logo của quán thành: "Chúc mừng gia đình Carroll, 80 năm và sẽ còn tiếp tục". Quản lý của cửa hàng bày tỏ sự yêu mến đặc biệt dành cho cặp đôi thân thiết này.
Di sản: Cháu trai của hai cụ chia sẻ trên Facebook rằng tình yêu bền vững qua 8 thập kỷ của ông bà đã để lại một đại gia đình lớn gồm 3 người con, 7 người cháu, 21 người chắt và 1 người chút, đồng thời là một minh chứng đẹp cho sự gắn kết lâu bền trong xã hội hiện đại.
Ý kiến độc giả:
Đây là phần bình luận của độc giả dưới một bài báo trên PEOPLE về cặp đôi Jenny và John Caroll kỷ niệm 80 năm ngày cưới. Các bình luận đều bày tỏ sự ngưỡng mộ và yêu mến câu chuyện của họ.
Những điểm chính:
- Mọi người gửi lời chúc mừng 80 năm hôn nhân, coi đây là thành tựu đáng kinh ngạc và hiếm có trong thời đại hiện nay.
- Nhiều người ngạc nhiên vì họ trông rất trẻ, không giống người 100 tuổi, thậm chí còn đoán chỉ khoảng 80.
- Thói quen đặc biệt: Cặp đôi có thói quen lái xe đến McDonald's ăn sáng mỗi thứ Sáu. Độc giả thấy điều này dễ thương và khuyến khích McDonald's nên tặng họ bữa sáng miễn phí trọn đời để tri ân lòng trung thành.
- Nhiều người nói câu chuyện khiến họ vui vẻ, mỉm cười, và có người còn nói sẽ bắt chước ăn Egg McMuffin vào thứ Sáu với hy vọng "phép màu" sẽ đến với mình.
- Lời chúc phúc: Các bình luận đều gửi lời chúc sức khỏe, bình an và nhiều năm hạnh phúc nữa đến với cặp đôi.
Tóm lại: Độc giả rất xúc động, vui mừng và coi đây là một câu chuyện đầy cảm hứng về tình yêu bền vững và niềm vui giản dị trong cuộc sống.
HCD: Ấy mới là:
Bát thập đồng hành, như loan như phụng
Song thân bạch phát, tự nguyệt tự sương
Tuyết phủ song mi, há phôi tình nghĩa
Răng long tóc bạc, chẳng đổi ân sương
-----===<oOo>===-----
Nguồn tin và chi tiết: https://www.scientificamerican.com/article/the-quantum-arrow-of-time-can-be-reversed-physicists-show/?utm_source=chatgpt.com
HCD : Máy dịch nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)
Các nhà vật lý lý thuyết đã tìm ra cách đảo ngược mũi tên thời gian trong một hệ thống lượng tử.
Mũi tên thời gian luôn tiến tới. Trứng đã vỡ không thể lành; sữa đã đổ không thể hứng lại. Nhưng nay nghiên cứu mới đã tìm ra một cách để mũi tên này có thể bị đảo ngược trong một hệ thống lượng tử, làm cho các biến cố xảy ra lộn xộn như thể thời gian chảy ngược trở lại.
Những khám phá này hiện chỉ ở mức lý thuyết nhưng có thể đem ra thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, theo Luis Pedro García-Pintos, nhà vật lý tại Phòng Thí nghiệm Quốc gia Los Alamos và là tác giả chính của nghiên cứu mới, đăng ngày 19 tháng 2 trên tạp chí Physical Review X.
Rốt cuộc, đảo ngược thời gian ở cấp độ lượng tử có thể ngăn chặn sự mất mát thông tin vốn làm trở ngại cho máy tính lượng tử, theo Andrea Rocco, nhà vật lý tại Đại học Surrey ở Anh, không tham gia vào nghiên cứu. “Điều này tức khắc sẽ là một lợi thế không tưởng trong việc xây dựng những kỹ thuật lượng tử này.”
Ý tưởng đảo ngược thời gian không phải mới. Vào thế kỷ 19, nhà vật lý James Clerk Maxwell đã nghĩ ra một thí nghiệm tưởng tượng để đảo ngược định luật nhiệt động lực học thứ hai, theo đó tổng entropy (mức đo độ hỗn loạn) của một hệ thống không thể giảm đi theo thời gian. Theo định luật này, nhiệt luôn chảy từ vật nóng hơn sang vật lạnh hơn, và chính điều đó làm tăng entropy của vật lạnh hơn. Ai đã từng pha một tách sô-cô-la nóng để sưởi ấm tay trong ngày tuyết rơi đều biết rõ định luật ấy. Nhưng vì sự ngẫu nhiên, trong vật nóng bao giờ cũng có vài phân tử chuyển động chậm, và trong vật lạnh bao giờ cũng có vài phân tử chuyển động nhanh. Điều đó có nghĩa là một thực thể bên ngoài — gọi là con quỷ Maxwell — về lý thuyết có thể lùa những phân tử đó từ vật này sang vật kia một cách có chọn lọc, phân loại các phân tử chuyển động nhanh hơn trở về vật nóng và các phân tử chậm hơn về vật lạnh. Như vậy, vật nóng sẽ càng nóng hơn, và vật lạnh sẽ càng lạnh hơn. Đối với người quan sát, có vẻ như trật tự thông thường của sự vật đang diễn ra ngược lại: tách sô-cô-la nóng của bạn sẽ hút hơi ấm từ tay bạn.
Ngoài đời không có con quỷ nhỏ nào mày mò với những tách sô-cô-la nóng. Nhưng trong các hệ thống lượng tử tí hon, có một yếu tố điều khiển từ bên ngoài. Hệ thống lượng tử bao gồm tất cả các hạt nhỏ xíu, như nguyên tử và điện tử, hoạt động theo các quy tắc của cơ học lượng tử. Theo những quy tắc này, đo lường một hệ thống lượng tử sẽ làm thay đổi nó: Trước khi quan sát, một hệ thống có thể tồn tại trong nhiều trạng thái cùng một lúc, một khái niệm gọi là chồng chập. Nói cách khác, spin, động lượng và các tính chất khác của một hạt chưa được xác định. Nhưng phép đo làm sụp đổ sự chồng chập này, cho ra một kết quả nhất định.
Dùng mô phỏng trên máy tính, García-Pintos và đồng nghiệp đã nhận thấy rằng nhờ biết trạng thái ban đầu của một hệ thống lượng tử và kết quả sau khi đo, họ có thể đảo ngược mũi tên thời gian. Để làm bộ điều khiển bên ngoài, các nhà nghiên cứu đã tạo ra một chuỗi các trường và xung để lập tức đưa hệ thống ảo trở lại điểm xuất phát, và trong một số trường hợp, đẩy nó về phía kết quả ngược lại. Chuỗi điều khiển này, gọi là Hamiltonian, hoạt động như con quỷ Maxwell, làm cho một chuỗi các biến cố được cho là không thể đảo ngược bị đảo lộn từ xuôi thành ngược.
“Chúng tôi đang mô phỏng một vũ trụ nơi mọi vật đang chảy ngược theo thời gian,” García-Pintos nói.
Những bộ điều khiển Hamiltonian này có thể được dùng để chế tạo một động cơ đo lường liên tục. Năng lượng đưa vào một hệ thống lượng tử bởi phép đo có thể bị Hamiltonian rút ra tức khắc và chứa trong một bình pin để cung cấp cho các quá trình khác, García-Pintos nói. Một ứng dụng khác có thể là đảo ngược sự mất kết hợp lượng tử, hiện tượng trong đó một hệ thống lượng tử mất đi hành vi lượng tử đặc biệt của nó và biến thành một hệ thống cổ điển do tương tác với môi trường bên ngoài. Sự mất kết hợp là một rào cản lớn đối với điện toán lượng tử, Rocco nói, vì vậy một bước tiến tới khả năng đảo ngược nó sẽ là rất quan trọng.
Nhưng còn nhiều thách thức ở phía trước, theo Kater Murch, nhà vật lý thực nghiệm tại Đại học California, Berkeley. Tạo ra các Hamiltonian này trong thực tế đòi hỏi những phép đo hoàn hảo không có mất mát thông tin, Murch nói, người không tham gia vào nghiên cứu. Tuy nhiên, phép đo hoàn hảo là không thể. Hiện tại, các nhà nghiên cứu đo các tính chất của hệ thống lượng tử bằng cách chiếu ánh sáng quang học hoặc vi sóng vào chúng, rồi thu lại ánh sáng đó để xem các thành phần của nó thay đổi ra sao. Nhưng hiệu suất thu lại ánh sáng trở về để thấy hệ thống thay đổi thế nào chỉ khoảng 50%, ông nói, nghĩa là một vài chi tiết bị mờ. “Một khi chúng ta đã làm mất một phần tín hiệu đo, chúng ta không còn biết chính xác hệ thống lượng tử đang làm gì,” ông nói. Và điều đó có nghĩa là trước khi các nhà nghiên cứu có thể tạo ra Hamiltonian hoàn hảo để đảo ngược thời gian trong các hệ thống lượng tử thực, họ sẽ phải đo lường chúng giỏi hơn.
Đã đến lúc đứng lên bảo vệ Khoa học
Nếu bạn thích bài viết này, tôi xin ngỏ lời nhờ sự ủng hộ của bạn. Scientific American đã là người bênh vực cho khoa học và kỹ nghệ trong 180 năm, và có lẽ hiện nay là thời điểm quan trọng nhất trong lịch sử hai thế kỷ đó.
Tôi đã đặt mua Scientific American từ năm lên 12 tuổi, và nó đã giúp hình thành cách tôi nhìn thế giới. SciAm luôn dạy cho tôi điều mới và làm tôi thích thú, và gợi lên một cảm giác kính sợ trước vũ trụ bao la, xinh đẹp của chúng ta. Tôi hy vọng nó cũng làm được điều đó cho bạn.
Nếu bạn đặt mua Scientific American, bạn giúp bảo đảm rằng các bài vở của chúng tôi tập trung vào những nghiên cứu và khám phá có ý nghĩa; rằng chúng tôi có phương tiện để tường thuật về những quyết định đe dọa các phòng thí nghiệm khắp nước Mỹ; và rằng chúng tôi nâng đỡ cả các nhà khoa học mới vào nghề lẫn các nhà khoa học đang làm việc, trong một thời kỳ mà giá trị của chính khoa học thường xuyên bị coi nhẹ.
Đổi lại, bạn sẽ nhận được tin tức thiết yếu, các chương trình phát thanh hấp dẫn, các hình vẽ đồ thị sáng sủa, các bản tin không thể bỏ qua, các video đáng xem, các trò chơi thử thách, và các bài viết và phóng sự hay nhất trong giới khoa học. Bạn thậm chí có thể biếu ai đó một đăng báo.
Chưa bao giờ có một thời điểm quan trọng hơn để chúng ta đứng lên và cho thấy tại sao khoa học quan trọng. Tôi mong bạn sẽ ủng hộ chúng tôi trong sứ mệnh đó.
HCD:
Thời thuận thời nghịch, muôn pháp vốn theo duyên sanh diệt;
Tâm không tâm tịnh, nhất niệm viên thành tánh Như Lai.
-----===<oOo>===-----
--ban-van-tho-chinhtri@googlegroups.com
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Ban Van Tho Chinh Tri" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to ban-van-tho-chinhtri+unsubscribe@googlegroups.com.
To view this discussion visit https://groups.google.com/d/msgid/ban-van-tho-chinhtri/00fc01dd12fa%2436738fd0%24a35aaf70%24%40gmail.com.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét