<!>
Iran đã đáp trả đợt tấn công mới từ phía Mỹ vào cuối tuần qua bằng cách tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ tại một số quốc gia vùng Vịnh, làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến đường có tầm quan trọng chiến lược.
Diễn biến mới nhất này làm dấy lên thêm những nghi ngờ về tương lai của thỏa thuận hòa bình tạm thời được ký kết vào tháng trước – một thỏa thuận vốn nhằm mở đường cho việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột sau 60 ngày đàm phán. Các cuộc tấn công của Iran nhắm vào các căn cứ của Mỹ tại Kuwait, Bahrain, Jordan, Oman và Qatar; truyền thông nhà nước Iran mô tả đây là biện pháp trả đũa đối với các đợt ném bom mới của Mỹ.
Theo tin từ Reuters dẫn lời Bộ Nội vụ Bahrain, còi báo động đã vang lên lần thứ ba tại Bahrain vào thứ Hai. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố họ đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain và các hệ thống radar ở Oman trong đợt tấn công trả đũa mới nhất này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ hôm Chủ Nhật cho biết lực lượng Mỹ đã tấn công thành công hàng chục mục tiêu tại nhiều địa điểm nhằm làm suy yếu khả năng của Tehran trong việc tiếp tục tấn công các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X rằng, lần đầu tiên, các lực lượng Mỹ đã sử dụng máy bay chiến đấu, tàu hải quân, cùng máy bay không người lái (UAV) và xuồng không người lái tự sát để tấn công các hệ thống phòng không, trạm radar ven biển, năng lực tên lửa và máy bay không người lái, cũng như các tàu thuyền nhỏ của Iran.
Mỹ và Iran cũng đưa ra những thông tin trái ngược nhau về việc liệu Eo biển Hormuz có còn mở cửa cho hoạt động vận tải biển hay không. Nằm ở vùng vịnh giữa Oman và Iran, Eo biển Hormuz được công nhận là một trong những điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất thế giới về năng lượng. Tuyến đường thủy hẹp này thường là nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.
Giá dầu đã tăng vọt vào sáng thứ Hai khi chu kỳ tấn công và đáp trả mới nhất làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn dòng chảy dầu qua Eo biển Hormuz.
Giá dầu thô Brent kỳ hạn (chuẩn quốc tế) giao tháng 9 đã tăng 2.8%, đạt mức 78.14 USD/thùng, dù mức tăng đã thu hẹp so với đầu phiên giao dịch. Trong khi đó, giá dầu thô WTI của Mỹ kỳ hạn giao tháng 8 tăng 2.5%, lên mức 73.24 USD/thùng.
"Kỷ nguyên của những thỏa thuận một chiều đã CHẤM DỨT. Chúng tôi đã cảnh báo các người: hãy giữ lời hứa hoặc phải trả giá. Thực tế đang ập đến rồi," Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, phát biểu trong một bài đăng trên mạng xã hội vào Chủ nhật.
Bình luận của ông Ghalibaf được đăng kèm hình ảnh Điều 5 trong biên bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran, nội dung liên quan đến việc mở lại Eo biển Hormuz.
Hôm thứ Sáu, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ và Iran đã đồng ý tiếp tục các cuộc đàm phán hòa bình, nhưng cũng thông báo rằng lệnh ngừng bắn được thiết lập trong thỏa thuận hòa bình tháng trước đã bị hủy bỏ.
Iran cáo buộc Mỹ gây sức ép lên Oman
Bộ Ngoại giao Iran hôm thứ Hai đã lên án các cuộc tấn công của Mỹ trong 24 giờ qua, cho rằng các vụ oanh tạc này là "mối đe dọa nghiêm trọng đối với hòa bình và an ninh quốc tế", đồng thời "khiến mọi nỗ lực giảm căng thẳng và thiết lập hòa bình tại khu vực Tây Á trong vài tháng qua trở nên vô ích". Iran cũng cáo buộc Mỹ gây sức ép "công khai và ngầm" lên Oman, qua đó ngăn cản kết quả của các cuộc đàm phán gần đây tại Muscat nhằm thiết lập cơ chế quản lý Eo biển Hormuz và các tuyến đường giao thông cho cả hai nước.
U.S. and Iran exchange strikes as Strait of Hormuz standoff escalates
Các ngân hàng lớn sắp công bố doanh thu tăng vọt nhờ đợt IPO của SpaceX và biến động từ cuộc chiến tại Iran
Thứ Hai, 13/7/2026 Hugh Son
- JPMorgan, Bank of America, Citigroup, Wells Fargo và Goldman Sachs dự kiến sẽ công bố kết quả kinh doanh vào sáng thứ Ba, tiếp theo là Morgan Stanley vào thứ Tư.
- Theo Chris McGratty từ KBW, doanh thu mảng ngân hàng đầu tư có thể tăng 26% và doanh thu mảng giao dịch có thể tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái.
- Đợt IPO của SpaceX đã mang lại khoản phí khổng lồ cho Goldman Sachs và Morgan Stanley, bao gồm phí từ các nghiệp vụ huy động vốn vay và các khoản "soft dollars" (phí dịch vụ gián tiếp) từ các quỹ đầu tư mạo hiểm (hedge funds) đối với thương vụ có nhu cầu mua vượt quá nguồn cung này.
- Mảng cho vay thương mại đang có dấu hiệu phục hồi khi các ngân hàng cạnh tranh với các tổ chức tín dụng tư nhân để giành lấy các hợp đồng tài trợ cho chi tiêu doanh nghiệp – vốn đang được thúc đẩy bởi làn sóng đầu tư vào AI.
Quan sát kỳ vọng rằng khi các ngân hàng bắt đầu công bố kết quả kinh doanh quý II vào thứ Ba – dẫn đầu là JPMorgan Chase và Bank of America – doanh thu từ giao dịch cổ phiếu và thu nhập cố định sẽ tiệm cận hoặc thậm chí vượt qua các kỷ lục đã được thiết lập hồi đầu năm nay.
Đây là yếu tố then chốt tạo nên điều mà chuyên gia phân tích kỳ cựu Mike Mayo của Wells Fargo gọi là "thời điểm vàng" (sweet spot) của ngành tài chính hiện nay. Cả hai động lực lợi nhuận chính của ngành ngân hàng — mảng Phố Wall (ngân hàng đầu tư/thị trường vốn) và mảng Main Street (ngân hàng thương mại/bán lẻ) — đều đang đồng loạt tăng trưởng.
Các ngân hàng lớn nhất của Mỹ đang thu về khoản phí ngày càng tăng từ việc hỗ trợ các doanh nghiệp huy động vốn trên thị trường, nổi bật là thương vụ IPO khổng lồ của SpaceX vào tháng trước; đồng thời, các nhà giao dịch chấp nhận rủi ro cũng đang gặt hái thành công khi những bất ổn địa chính trị, bao gồm cả cuộc chiến tại Iran, làm gia tăng biến động trên nhiều loại tài sản.
"Chúng ta đã chứng kiến đợt IPO lớn nhất trong lịch sử, tốc độ sáp nhập đang trên đà lập kỷ lục trong năm, và sự mở rộng của hoạt động giao dịch sang cả cổ phiếu lẫn thu nhập cố định trên phạm vi toàn cầu," ông Mayo chia sẻ với CNBC.
Kết quả kinh doanh quý này của các ngân hàng lớn đến vào một thời điểm đặc biệt thuận lợi cho ngành. Sau nhiều năm phải xoay xở với lãi suất cao và nỗi lo suy thoái do lạm phát, các ngân hàng đang hưởng lợi từ sự kết hợp hiếm có giữa hoạt động sôi động tại Phố Wall, tín dụng tiêu dùng vững chắc và sự phục hồi đáng mong đợi trong mảng cho vay doanh nghiệp.
"Khó có thể đòi hỏi điều gì hơn thế nữa," ông Mayo nhận định.
Ông Mayo lưu ý rằng những xu hướng này – vốn diễn ra song song với nỗ lực nới lỏng các quy định ngân hàng của chính quyền Trump – đã giúp cổ phiếu ngành tài chính đạt hiệu suất vượt trội so với thị trường chung trong hai năm liên tiếp. Chuỗi thành tích này cũng làm tăng thêm sự kỳ vọng khi các nhà đầu tư tìm kiếm dấu hiệu cho thấy đà tăng trưởng có thể tiếp diễn sang năm 2027.
JPMorgan, Bank of America, Citigroup, Wells Fargo và Goldman Sachs dự kiến sẽ công bố kết quả kinh doanh vào sáng thứ Ba, trong khi Morgan Stanley sẽ báo cáo vào thứ Tư.
‘Nguồn sinh lời lớn’
Theo chuyên gia phân tích Chris McGratty của KBW, doanh thu mảng ngân hàng đầu tư của nhóm này có thể tăng vọt 26% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi doanh thu từ hoạt động giao dịch có thể tăng 14%.
Ngoài khoản phí hàng trăm triệu đô la mà SpaceX đã trả cho các ngân hàng — dẫn đầu là Goldman Sachs và Morgan Stanley — cho chính thương vụ IPO, các công ty này còn thu được phí từ việc huy động vốn vay cho công ty mới niêm yết, đồng thời có cơ hội quản lý tài sản cho những triệu phú và tỷ phú mới nổi.
Thêm vào đó, Goldman và Morgan Stanley nhiều khả năng đã thu được khoản lợi nhuận từ cái gọi là "soft dollars" (phí gián tiếp/phí mềm) từ thương vụ IPO của SpaceX, theo lời ông Jay Ritter, giáo sư danh dự ngành tài chính tại Trường Kinh doanh Warrington thuộc Đại học Florida. Ông Ritter giải thích rằng "soft dollars" về cơ bản là các khoản phí mà các quỹ đầu phòng hộ (hedge fund) trả cho ngân hàng đầu tư để đổi lấy một phần cổ phiếu trong các đợt IPO có nhu cầu vượt quá nguồn cung.
"Nguồn sinh lời lớn nhất cho các ngân hàng đầu tư trong các thương vụ IPO không phải là phí dịch vụ ngân hàng, mà là khả năng phân bổ cổ phiếu cho các quỹ đầu phòng hộ và một số quỹ tương hỗ chủ động sẵn sàng chi trả khoản phí 'soft dollars' này," ông nói.
Trong khi đó, lợi nhuận từ giao dịch được thúc đẩy bởi sự khởi sắc của thị trường cổ phiếu trong quý, cũng như hoạt động giao dịch sôi động hơn ở mảng thu nhập cố định sau khi xung đột tại Iran gây biến động mạnh cho giá dầu, lãi suất và tỷ giá tiền tệ, ông McGratty cho biết.
"Ngày nay, các ngân hàng đang làm rất tốt việc tận dụng lợi thế từ sự biến động thị trường, trong khi ở các chu kỳ trước, họ thường bị bất ngờ và chịu thiệt hại," ông McGratty nhận định.
‘Nhu cầu đã quay trở lại’
Tuy nhiên, ông Mayo lập luận rằng diễn biến quan trọng hơn trong quý này có thể lại đang diễn ra bên ngoài Phố Wall.
Mảng cho vay thương mại — vốn ít hào nhoáng hơn — có thể đang trên đà phục hồi sau nhiều năm ảm đạm, khi các ngân hàng tìm cách giành lại thị phần từ các tổ chức cho vay tín dụng tư nhân và khi làn sóng chi tiêu được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo (AI) lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế, ông nói.
"Nhu cầu đã quay trở lại khi các doanh nghiệp coi sự bất định là trạng thái bình thường mới, từ đó tiến hành xây dựng nhà máy mới, đầu tư vào cơ sở vật chất và tiếp tục đẩy mạnh hoạt động kinh doanh," ông Mayo cho biết. Theo ông Mayo, xu hướng này có thể mang lại lợi ích cho các ngân hàng khu vực – chẳng hạn như Fifth Third – do mảng cho vay thương mại chiếm tỷ trọng lớn hơn trong hoạt động kinh doanh của họ so với các "ông lớn" đa dạng hóa dịch vụ như JPMorgan. Lĩnh vực ngân hàng bán lẻ cũng cho thấy tín hiệu khả quan. Tỷ lệ thất nghiệp thấp giúp người vay duy trì việc thanh toán đúng hạn các khoản vay thế chấp, vay mua ô tô và dư nợ thẻ tín dụng, qua đó hạn chế các khoản lỗ.
Mảng ngân hàng bán lẻ cũng cho thấy tín hiệu khả quan. Tỷ lệ thất nghiệp thấp giúp người vay duy trì nghĩa vụ thanh toán các khoản vay thế chấp, vay mua ô tô và thẻ tín dụng, qua đó hạn chế các khoản lỗ.
Vẫn còn một số rủi ro trong quý này, bao gồm nguy cơ xảy ra sự cố nghiêm trọng trong lĩnh vực tín dụng tư nhân (private credit), mặc dù nỗi lo ngại này đã phần nào lắng xuống tại hầu hết các ngân hàng do chưa xuất hiện thêm những vấn đề tiềm ẩn mới (hay còn ví von là những "con gián"). Năm ngoái, sau sự sụp đổ của Tricolor Holdings – một công ty cho vay mua ô tô dưới chuẩn – CEO Jamie Dimon của JPMorgan đã cảnh báo các nhà phân tích và nhà đầu tư rằng: "Khi bạn nhìn thấy một con gián, rất có thể sẽ còn nhiều con khác nữa."
Một vấn đề khác là liệu sự cạnh tranh về tiền gửi có đang gia tăng hay không, khi một số ngân hàng buộc phải trả lãi suất cao hơn để thu hút và giữ chân dòng tiền của người gửi tiết kiệm, ông McGratty cho biết. Trong bối cảnh lãi suất ổn định hoặc đang tăng, điều này có thể gây áp lực lên biên lợi nhuận của các tổ chức cho vay.
Sau hai năm đạt mức sinh lời vượt trội so với thị trường, các nhà đầu tư hiện ít quan tâm đến kết quả mạnh mẽ của quý vừa qua mà chú trọng hơn vào việc liệu môi trường thuận lợi bất thường này có thể duy trì được hay không.
"Chúng ta đều biết quý này sẽ đạt kết quả tốt, vì vậy tôi nghĩ câu hỏi đặt ra là về tính bền vững, đúng không?" ông McGratty nói. "Liệu tất cả những điều đó có bền vững hay không?"
Big banks poised to report booming revenue propelled by SpaceX IPO, Iran war
Sự ra đi của ông Graham gây trở ngại cho hàng loạt mục tiêu của đảng Cộng hòa tại Quốc hội
Chủ nhật, ngày 12 7 2026 - Garrett Downs
- Sự qua đời của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham gây khó khăn cho vô số nỗ lực hoạch định chính sách tại Washington, khi Quốc hội mất đi một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong việc kết nối với Nhà Trắng và xây dựng các liên minh chính trị.
- Ông Graham, người từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện, cũng là thành viên của các Ủy ban Phân bổ Ngân sách, Tư pháp, và Môi trường & Công trình Công cộng; ông nổi tiếng với tinh thần hợp tác lưỡng đảng trong các vấn đề chính sách.
- Trong danh sách dài các công việc còn dang dở có Đạo luật SAVE America – dự luật yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu mà ông Trump đặc biệt quan tâm; dự luật hòa giải ngân sách (reconciliation bill) thứ ba nhằm giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt và tăng cường năng lực quân sự; cùng việc phê chuẩn đề cử ông Todd Blanche cho chức Bộ trưởng Tư pháp.
Ông Graham (đảng Cộng hòa, bang South Carolina), qua đời ở tuổi 71, là một nhân vật tầm cỡ tại Thượng viện. Mối quan hệ thân thiết của ông với Tổng thống Donald Trump đã giúp Thượng viện đạt được nhiều thỏa thuận quan trọng và đảm bảo viện trợ cho các đồng minh như Ukraine. Với tư cách là Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện, ông đóng vai trò then chốt trong việc thông qua đạo luật hòa giải ngân sách về thuế và chi tiêu mang tính biểu tượng của ông Trump, thường được gọi là "một dự luật lớn và tuyệt vời".
Ông cũng từng phục vụ trong các Ủy ban Phân bổ Ngân sách, Tư pháp, và Môi trường & Công trình Công cộng, đồng thời được biết đến là người tích cực hợp tác với đảng đối lập để giải quyết các vấn đề chính sách.
Sự ra đi của ông Graham diễn ra vào thời điểm Thượng viện đang nỗ lực thúc đẩy nhiều ưu tiên của ông Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy cam go vào tháng 11; cái chết của ông có khả năng gây trở ngại cho những nỗ lực này. Danh sách các công việc dang dở bao gồm Đạo luật SAVE America – dự luật yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu mà ông Trump đặc biệt quan tâm; dự luật hòa giải ngân sách thứ ba nhằm giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt và tăng cường năng lực quân sự; cùng việc phê chuẩn đề cử ông Todd Blanche cho chức Bộ trưởng Tư pháp.
Đạo luật SAVE America
Ông Graham là người ủng hộ mạnh mẽ Đạo luật SAVE America – một dự luật tổng hợp bao gồm nhiều ưu tiên của Nhà Trắng, trong đó có quy định bắt buộc cử tri phải xuất trình giấy tờ tùy thân và bằng chứng về quyền công dân khi đi bỏ phiếu. Ông Trump đã dồn gần như toàn bộ sự chú ý vào dự luật này, bất chấp việc nó rất khó có khả năng trở thành luật.
Trong cuộc trao đổi trên chương trình "Meet the Press" của đài NBC vào Chủ nhật, ông Trump bày tỏ sự tiếc nuối khi cho rằng Đạo luật SAVE America sẽ khó được thông qua hơn nếu thiếu đi sự ủng hộ của ông Graham. “Đây là một đòn giáng mạnh vào Đạo luật Save America, tôi phải nói thật là vậy,” ông Trump nói. “Ông ấy đã nỗ lực hết mình để thúc đẩy Đạo luật SAVE America.”
Đạo luật SAVE America, đặc biệt là phiên bản mà ông Trump ủng hộ, vốn đã đối mặt với rất ít cơ hội trở thành luật, dù có hay không có sự tham gia của ông Graham. Dự luật này còn thiếu rất nhiều so với con số 60 phiếu cần thiết để vượt qua thủ tục cản trở tranh luận (filibuster) tại Thượng viện, do vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phe Dân chủ.
Tuy nhiên, sự ra đi của ông Graham sẽ khiến Thượng viện càng gặp khó khăn hơn trong việc giải quyết những trở ngại lớn để thông qua Đạo luật SAVE America. Ông Trump cho biết ông đã trao đổi với ông Graham về dự luật này vào tối thứ Bảy.
“Ông ấy đã gọi điện và nói rằng mọi thứ đã sẵn sàng cho Đạo luật Save America,” ông Trump nói. “Ông ấy thực sự đã gọi cho tôi để bàn về Đạo luật Save America.”
Quy trình hòa giải ngân sách (Reconciliation) 3.0
Ông Graham lẽ ra đóng vai trò then chốt trong bất kỳ gói hòa giải ngân sách bổ sung nào mà phe Cộng hòa muốn thông qua trước cuối năm nay. Ủy ban Ngân sách là cơ quan chỉ đạo các dự luật hòa giải; các dự luật này bắt buộc phải tập trung vào ngân sách và tuân thủ Quy tắc Byrd — một quy trình phức tạp tại Thượng viện cho phép cơ quan lập pháp này bỏ qua yêu cầu 60 phiếu để vượt rào cản filibuster.
Quốc hội đã thông qua hai dự luật hòa giải trong năm nay, bao gồm một dự luật lớn, quan trọng và một dự luật cấp ngân sách cho các cơ quan thực thi luật nhập cư sau khi các đặc vụ liên bang thuộc các cơ quan này bắn chết hai công dân Mỹ hồi đầu năm.
Một gói thứ ba — hiện vẫn chưa được hoàn thiện chi tiết và còn nhiều thay đổi — dự kiến sẽ bao gồm các khoản chi tiêu quân sự để bổ sung kho dự trữ đã cạn kiệt do cuộc chiến với Iran, cũng như giải quyết các vấn đề về khả năng chi trả và gian lận.
Sự ra đi của ông Graham giờ đây làm đảo lộn mọi kế hoạch mà ông đã chuẩn bị cho dự luật đó, đồng thời khiến Ủy ban Ngân sách rơi vào cảnh thiếu vắng chủ tịch.
Việc đề cử ông Blanche: Người được ông Trump chọn cho vị trí Bộ trưởng Tư pháp — Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche — giờ đây phải đối mặt với một trở ngại mới trong quá trình phê chuẩn tại Thượng viện.
Ông Graham là thành viên Ủy ban Tư pháp và là người kế nhiệm vị trí chủ tịch khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Chuck Grassley (đảng Cộng hòa, bang Iowa) kết thúc. Ủy ban này bao gồm 12 thành viên Cộng hòa và 10 thành viên Dân chủ; điều này có nghĩa là bất kỳ sự thay đổi lập trường nào từ phía đảng Cộng hòa, cộng với sự phản đối đồng loạt từ đảng Dân chủ, đều sẽ dẫn đến bế tắc. Sự ra đi của ông Graham khiến tỷ lệ này thay đổi thành 11 thành viên Cộng hòa và 10 thành viên Dân chủ. Thượng nghị sĩ Thom Tillis (đảng Cộng hòa, bang Bắc Carolina) – người sẽ rời nhiệm sở khi kết thúc nhiệm kỳ và cũng là thành viên Ủy ban Tư pháp – hiện vẫn chưa đưa ra quyết định về việc đề cử ông Blanche; tuy nhiên, ông cho biết mình có thiện cảm với ứng viên này và đã gặp gỡ cựu luật sư riêng của ông Trump. Nếu ông Tillis thay đổi lập trường và bỏ phiếu chống cùng với toàn bộ các nghị sĩ đảng Dân chủ, việc đề cử ông Blanche sẽ bị bác bỏ với tỷ số 11-10.
Liên quan đến vấn đề viện trợ cho Ukraine: Sau nhiều nỗ lực vận động từ Thượng nghị sĩ Graham, cuối cùng Tổng thống cũng đã cởi mở hơn với việc hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến chống lại Nga. Ông Trump gần đây cho biết Ukraine sẽ được cấp phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot – một hệ thống phòng thủ tầm xa mà nước này đã từ lâu mong muốn sở hữu.
Hôm thứ Sáu, ông Graham thông báo rằng ông cùng một số thượng nghị sĩ khác đã đạt được thỏa thuận với Nhà Trắng nhằm thúc đẩy một gói biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.
"Trong bối cảnh Nga gia tăng các hành động tàn sát dân thường, việc các cơ quan lập pháp và hành pháp hợp tác để tạo ra các công cụ nhằm buộc những bên mua dầu và khí đốt tự nhiên của Nga – vốn tiếp sức cho cỗ máy chiến tranh của ông Putin – phải trả cái giá đắt là điều cấp thiết," các thượng nghị sĩ tuyên bố.
Graham’s death complicates myriad GOP goals in Congress
Mỹ tuyên bố mở đợt không kích mới nhằm vào Iran
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang. Hôm Chủ nhật (12/7), Iran đã tấn công các cơ sở của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh. Cuối ngày cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo quân đội Mỹ đã tiến hành thêm các đợt tấn công nhằm vào Iran. Tổng thống Donald Trump và CENTCOM cũng bác bỏ tuyên bố của Iran rằng nước này đã đóng cửa eo biển Hormuz.
Ngày Chủ nhật (12/7), sau khi IRGC tấn công một tàu container đi qua eo biển Hormuz, CENTCOM tuyên bố phát động đợt tấn công mới nhằm vào khoảng 140 mục tiêu tại Iran. (Ảnh chụp màn hình video trên X của CENTCOM).Tàu container bị tấn công, Mỹ tiếp tục không kích 140 mục tiêu tại Iran
CENTCOM đăng trên nền tảng X hôm Chủ nhật:
“Vào 5h chiều hôm nay theo giờ miền Đông nước Mỹ, lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã bắt đầu tiến hành thêm các đợt tấn công nhằm vào Iran để tiếp tục làm suy giảm năng lực của nước này trong việc tấn công các thủy thủ dân sự và tàu thương mại qua lại tự do trên eo biển Hormuz. Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang đã ra lệnh tiến hành các cuộc tấn công này nhằm buộc lực lượng Iran phải chịu trách nhiệm.
”
(Ảnh chụp màn hình X)
Truyền thông Iran đưa tin nhiều địa điểm trong nước đã xảy ra các vụ nổ vào Chủ nhật.
Hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran cho biết các mục tiêu quân sự trên đảo Qeshm đã bị tấn công, nhưng không có thương vong. Ngoài ra, thành phố cảng Bandar Abbas và thành phố nội địa phía bắc Hajiabad cũng ghi nhận các tiếng nổ.
Tối hôm trước, quân đội Mỹ đã tiến hành đợt tấn công thứ ba nhằm vào Iran để đáp trả các vụ Iran tấn công tàu thuyền trên eo biển Hormuz. Sau các cuộc không kích của Mỹ hôm thứ Bảy, Iran đã mở rộng phạm vi tấn công sang các nước láng giềng vùng Vịnh trong ngày Chủ nhật, bao gồm Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan và Oman.
Quân đội Qatar cho biết hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn thành công các tên lửa đang bay tới. Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) lân cận cũng ghi nhận nhiều tiếng nổ.
Bộ Nội vụ Qatar cho biết các mảnh vỡ từ tên lửa bị đánh chặn đã khiến 3 người bị thương, trong đó có một trẻ em.
Bahrain trong ngày đã 3 lần phát báo động phòng không. Bahrain – nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ – cùng với Kuwait đều xác nhận hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn các tên lửa tấn công.
Hãng thông tấn chính thức Oman đưa tin khu vực phía đông bắc gần eo biển Hormuz đã bị máy bay không người lái tấn công. Chỉ một ngày trước đó, Ngoại trưởng Iran và Ngoại trưởng Oman vừa có cuộc hội đàm về vấn đề hàng hải tại eo biển này.
Cùng lúc đó, Iran tuyên bố eo biển Hormuz sẽ “đóng cửa vô thời hạn”, đồng thời cảnh báo rằng nếu tiếp tục bị tấn công, nước này sẽ cân nhắc tấn công thêm nhiều “căn cứ quân sự của đối phương” trong khu vực.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đều bác bỏ tuyên bố này trong ngày Chủ nhật.
Trong chương trình Meet the Press của NBC, người dẫn chương trình Kristen Welker hỏi Tổng thống Trump rằng Iran tuyên bố tối thứ Bảy eo biển Hormuz đã bị đóng, trong khi CENTCOM sáng Chủ nhật lại khẳng định eo biển vẫn mở. Vậy đâu mới là thông tin chính xác?
“Nó (eo biển Hormuz) đang mở,” ông Trump trả lời. “Nó đang mở. Tối qua chúng tôi đã ném bom họ rất dữ dội. Họ là những kẻ vô cùng, vô cùng độc ác và bệnh hoạn. Chúng tôi đã đàm phán với họ. Hôm qua họ đã đồng ý một thỏa thuận, một thỏa thuận hoàn hảo đối với chúng tôi. Không có vũ khí hạt nhân, không có cái này, không có cái kia… Họ đã từ bỏ mọi thứ.”
“Nhưng sau đó họ rời khỏi phòng họp. Chưa đầy một giờ sau, họ đã phóng máy bay không người lái tấn công một con tàu. Tôi nói: ‘Các người thật bệnh hoạn. Các người đúng là những kẻ bệnh hoạn’,” ông Trump nói.
CENTCOM cũng đăng bài kiểm chứng thông tin trên nền tảng X, cho biết Tư lệnh Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran gần đây tuyên bố trên truyền thông nhà nước rằng mọi tàu nước ngoài muốn đi qua eo biển Hormuz đều phải được quân đội Iran nhận diện, theo dõi và giám sát. Tuy nhiên, sự thật là: “Eo biển Hormuz không nằm dưới sự kiểm soát của Iran. Đây vẫn là một tuyến hàng hải quốc tế. Quân đội Mỹ đã triển khai lực lượng và sẵn sàng bảo đảm rằng tình trạng này sẽ không thay đổi.”
Trong một bài đăng khác cùng ngày, CENTCOM khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở đối với mọi tàu thuyền lưu thông hợp pháp qua tuyến hàng hải quốc tế này. Mặc dù Iran có những hành động gây hấn vô cớ, quấy rối, đe dọa và đưa ra các tuyên bố đơn phương, quân đội Mỹ đã triển khai lực lượng và sẵn sàng bảo đảm quyền tự do hàng hải tiếp tục được duy trì. Iran không kiểm soát eo biển Hormuz và hoạt động hàng hải vẫn đang diễn ra.
Đàm phán ngừng bắn bế tắc, lo ngại xung đột lan rộng
Một ngày trước khi tình hình leo thang, Ngoại trưởng Iran và Ngoại trưởng Oman đã hội đàm về vấn đề eo biển Hormuz. Oman cho biết hai bên nhất trí tiếp tục tiến hành các cuộc tham vấn ở cả cấp chính trị và kỹ thuật liên quan đến hoạt động hàng hải tại eo biển, nhưng Iran không cam kết khôi phục quyền tự do lưu thông của tàu quốc tế.
Trong khi đó, Pakistan, Qatar, Ai Cập cùng một số quốc gia khác vẫn tiếp tục nỗ lực hòa giải nhằm thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn, song tiến triển đàm phán hết sức hạn chế.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf viết trên mạng xã hội: “Thời đại của các thỏa thuận đơn phương đã chấm dứt. Chúng tôi đã cảnh báo từ lâu: hoặc thực hiện cam kết, hoặc phải gánh chịu hậu quả”.
Lãnh tụ Tối cao mới của Iran Mojtaba Khamenei cũng đưa ra tuyên bố quan trọng đầu tiên kể từ khi chiến tranh bùng nổ, thề sẽ báo thù cho cha mình là cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, khẳng định: “Báo thù là ý chí chung của nhân dân Iran, và nhất định sẽ được thực hiện.”
Ngoài ra, Reuters dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết cơ quan tình báo Mỹ đánh giá rằng một số hoạt động quân sự gần đây có thể do các phe cứng rắn trong nội bộ Iran thúc đẩy nhằm phá hoại các nỗ lực ngừng bắn. Tuy nhiên, Chính phủ Iran phủ nhận có sự chia rẽ quyền lực trong nước và khẳng định ban lãnh đạo quốc gia vẫn đoàn kết.
Theo số liệu mới nhất do Bộ Y tế Iran công bố, hai đợt không kích đầu tiên của đợt leo thang lần này của quân đội Mỹ đã khiến ít nhất 17 người thiệt mạng và 115 người bị thương.
Bảo Minh (t/h)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét