ĐIỂM TIN 12/02/2025 - LongDo ST

Lãnh đạo Pháp và Ấn Độ gia tăng hoạt động ngoại giao khẳng định quan hệ song phương mật thiết Sau khi cùng tổng thống Pháp Emmanuel Macron đồng chủ trì Thượng đỉnh về Trí tuệ Nhân tạo ở Paris trong hai ngày đầu tuần, thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi hôm nay 12/02/2025, cùng tổng thống Emmanuel Macron đi Marseille miền nam nước Pháp. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (T) và thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vẫy tay chào từ ban công trong lễ khánh thành lãnh sự quán Ấn Độ tại Marseille, Pháp, ngày 12/02/2025. © Christian Hartmann / ReutersTrọng Thành

<!>

Lãnh đạo hai nước dự lễ khánh thành lãnh sự quán Ấn Độ tại thành phố hải cảng mở cửa vào Lục địa Già của dự án IMEC, hành lang trên biển và trên bộ nối liền Ấn Độ - Trung Đông và châu Âu nhằm cạnh tranh với dự án « Con Đường Tơ Lụa » của Trung Quốc.

Trước đó, tổng thống Macron và thủ tướng Modi đến viếng những người lính Ấn Độ đã hy sinh tại Pháp trong Thế chiến Thứ nhất, tại nghĩa trang quân đội Mazargues, phía nam Marseille, ghé thăm trụ sở của hãng vận tải biển toàn cầu CMA CGM của Pháp, có mối liên kết chặt chẽ với Ấn Độ.

Một điểm thăm viếng chủ yếu khác là dự án lò phản ứng tổng hợp hạt nhân ITER, phía bắc Marseille, nơi nhiều nước, trong đó có Pháp, Ấn Độ, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nga, Hàn Quốc và Nhật Bản, đang hợp tác để chế tạo « Mặt trời nhân tạo », được kỳ vọng sẽ cách mạng hóa việc sản xuất năng lượng.

Theo AFP, qua các hoạt động ngoại giao này, tổng thống Pháp một lần nữa muốn thể hiện sự coi trọng mối quan hệ với quốc gia đông dân nhất hành tinh, vốn là « khách mời danh dự » của lễ Quốc Khánh Pháp năm 2023.

Chiều hôm nay, từ Marseille, thủ tướng Ấn Độ bay đi Mỹ để gặp tân tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.

TT Ukraina khẳng định sẵn sàng ‘‘đánh đổi’’ lãnh thổ với Nga để chấm dứt chiến tranh

Trong bài trả lời phỏng vấn nhật báo Anh The Guardian, đăng tải hôm qua, 11/02/2025, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky tuyên bố sẵn sàng « đánh đổi » vùng lãnh thổ đã chiếm được ở tỉnh Kursk của Nga trong các đàm phán dự kiến với Matxcơva dưới sự bảo trợ của Mỹ.

Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky tại Kiev, Ukraina, ngày 01/02/2025. AP - Efrem Lukatsky

Trọng Thành

Tổng thống Zelensky, được AFP trích dẫn, nói : « Chúng tôi có thể đổi một vùng lãnh thổ này lấy một vùng lãnh thổ khác ». Nga đã sáp nhập bán đảo Crimée của Ukraina vào năm 2014, và cuối năm 2022, tuyên bố sáp nhập bốn tỉnh Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporijia, cho dù Matxcơva chưa kiểm soát hoàn toàn. Trong cuộc trả lời phỏng vấn nói trên, nguyên thủ Ukraina không nói rõ là Kiev muốn đòi lại vùng lãnh thổ nào trong số các vùng mà quân Nga đã chiếm được. Ông nói « chúng tôi sẽ xem xét », « tất cả các vùng lãnh thổ này đều quan trọng ».

Theo tổng thống Ukraina, một mình châu Âu không thể bảo đảm được an ninh cho Ukraina, « các bảo đảm về an ninh mà không có nước Mỹ thì không thực sự là các bảo đảm về an ninh ».

Tổng thống Zelensky cam kết là nước Mỹ sẽ được quyền ưu tiên khai thác các tài nguyên khoáng sản chiến lược tại Ukraina. Ông nói thêm : Ukraina có nhiều mỏ lớn nhất châu Âu, và Mỹ « không nên để những mỏ như vậy rơi vào tay Nga ».

Nga tuyên bố không đàm phán về « đổi đất »

Về phát biểu của tổng thống Ukraina, sẵn sàng « đổi đất » đã chiếm được của Nga, phát ngôn viên điện Kremlin Dmitri Peskov trong cuộc họp báo hàng ngày hôm nay khẳng định « Nga đã không bao giờ thương lượng và sẽ không bao giờ thương lượng về việc đánh đổi các vùng lãnh thổ của mình ». Theo AFP, điện Kremlin thề sẽ « tiêu diệt » hoặc « đánh đuổi » quân Ukraina ra khỏi nước Nga.

Ukraina hiện đang kiểm soát khoảng 450 km² lãnh thổ Nga tại tỉnh Kursk, so với khoảng 112.000 km² lãnh thổ Ukraina Nga kiểm soát được kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lăng, tháng 2/2022.

« Ukraina có thể thuộc về Nga » : Matxcơva hoan nghênh phát biểu của Trump

Điện Kremlin hôm qua tỏ ra hài lòng về phát biểu hôm trước của tổng thống Mỹ trên Fox News, theo đó Ukraina « có thể thuộc về Nga một ngày nào đó hoặc không ». Phát ngôn viên điện Kremlin Dmitri Peskov tuyên bố « một phần đáng kể lãnh thổ Ukraina muốn thuộc về Nga và đã trở thành lãnh thổ của Nga, và đây đã là một thực tế ».

Theo phát ngôn viên điện Kremlin, « việc nhiều người, bất chấp nhiều nguy hiểm, đã xếp hàng và bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý để gia nhập Nga rõ ràng tương ứng với lời của tổng thống Trump ».

Về tình hình tại chỗ, trong đêm hôm qua rạng sáng nay, 7 tên lửa hành trình Nga bắn vào thủ đô Kiev, trong số đó 6 bị đánh chặn, theo không quân Ukraina. Trong số 123 drone Nga tấn công đêm qua, 71 chiếc bị phá hủy và 40 chiếc khác bị chệch khỏi lộ trình. Đợt tấn công của Nga khiến một người chết và bốn người bị thương. Tổng thống Zelensky lên án «Putin không sẵn sàng cho hòa bình. Ông ta tiếp tục giết hại người Ukraina, phá hủy các thành phố ».

Chiến tranh Ukraina : Ngoại trưởng « Tam giác Weimar » họp tại Paris

Vào lúc các nước châu Âu thấp thỏm chờ đợi chi tiết kế hoạch hòa bình cho Ukraina của chính quyền Trump, hôm nay 12/02/2025, các ngoại trưởng ba nước Pháp, Đức và Ba Lan trong nhóm « Tam giác Weimar » cùng các đồng nhiệm Ý và Tây Ban Nha họp tại Paris để bàn về việc hỗ trợ Ukraina. Dự kiến sau hội nghị sẽ có các cuộc hội đàm mở rộng với các đồng cấp Ukraina và Anh Quốc.

Ảnh tu liệu : Thủ tướng Đức Olaf Scholz (G), đồng nhiệm Ba Lan Donald Tusk (P) và tổng thống Pháp Emmanuel Macron trước cuộc họp ba bên tại diễn đàn tham vấn « Tam giác Weimar » tại phủ thủ tướng ở Berlin, Đức, ngày 15/03/2024. REUTERS - Fabian Bimmer

Anh Vũ

Mối quan tâm chủ yếu của hội nghị là xác định vai trò của các nước châu Âu trong việc hỗ trợ Ukraina, chiến lược của chính quyền Trump đối với Kiev và Matxcơva trong kế hoạch hòa bình cho Ukraina. Kế hoạch này đang được Washington thúc đẩy và có nhiều dấu hiệu sắp được công bố.

Liên Hiệp châu Âu sẽ phải tìm cách tác động để làm sao tránh một thỏa thuận được ký gây bất lợi cho Ukraina và an ninh châu Âu.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot sẽ khẳng định lại « Pháp và các đối tác cam kết cung cấp sự hỗ trợ cần thiết cho Ukraina, lâu dài, để ngăn chặn cuộc chiến xâm lược của Nga », theo thông cáo của bộ Ngoại Giao Pháp.

Trong chuyến công du châu Âu, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth đã tái khẳng định Donald Trump muốn đạt được « một thỏa thuận hòa bình nhanh chóng ». Tuy nhiên, ông cho biết Mỹ không có kế hoạch triển khai quân đội tới Ukraina. Ông cũng tuyên bố châu Âu « cần đầu tư nhiều nhất » vào quốc phòng của chính mình.

Mỹ tăng tiến độ kế hoạch hòa bình Ukraina

Theo Bloomberg, đặc phái viên của Donald Trump về Ukraina dự kiến sẽ thu thập ý kiến của các quan chức châu Âu tại hội nghị về an ninh ở Munich vào thứ Sáu này. Ông Keith Kellogg có kế hoạch đến Ukraina vào tuần tới. Donald Trump cũng mới thông báo bộ trưởng Tài Chính Mỹ trong những ngày tới công du Kiev để gặp tổng thống Zelensky. Theo truyền thông Mỹ, các chuyến đi dồn dập của các quan chức Mỹ đến Ukraina nhằm thảo luận về một vấn đề quan trọng đối với Donald Trump, đó là khai thác các mỏ đất hiếm và các khoáng sản khác để đổi lại sự hỗ trợ tài chính của Washington cho Kiev.

Tàu chiến Mỹ lần đầu tiên đi qua eo biển Đài Loan kể từ khi tổng thống Trump nhậm chức

Lần đầu tiên kể từ khi tổng thống Donald Trump nhậm chức, hai tàu chiến Mỹ đã đi qua eo biển Đài Loan từ ngày 10 đến 12/02/2025. Bắc Kinh lên án hành động làm gia tăng nguy cơ an ninh trong khu vực và điều chiến đấu cơ theo dõi. Đài Loan thông báo phát hiện 62 chiến đấu cơ Trung Quốc trong vòng 48 tiếng khi hai tàu Mỹ đi qua eo biển Đài Loan.

Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS Ralph Johnson (DDG 114) ở eo biển Đài Loan, ngày 09/09/2023. AP - Mass Communication Specialist 1st Class Jamaal Liddell

Thu Hằng

Theo Hải Quân Mỹ, được Reuters trích dẫn, tàu khu trục USS Ralph Johnson mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke và tàu nghiên cứu USNS Bowditch lớp Pathfinder đã đi dọc eo biển Đài Loan từ bắc xuống nam. Matthew Comer, người phát ngôn của Bộ Tư Lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương của quân đội Mỹ, khẳng định « chuyến hải hành diễn ra trong hành lang nằm ngoài vùng biển của bất kỳ quốc gia ven biển nào » và như vậy « mọi quốc gia đều được hưởng quyền tự do lưu thông trên biển, trên không ».

Theo bộ Quốc Phòng Đài Loan, Trung Quốc đã điều 62 chiến đấu cơ và ít nhất 7 chiến hạm trong suốt thời gian hai tàu Mỹ đi qua eo biển Đài Loan, cho tới 6 giờ sáng 12/02 (giờ địa phương). Trong thông cáo ngày 12/02, đại tá Lý Tây (Li Xi), người phát ngôn Bộ Tư Lệnh Chiến khu miền Đông Trung Quốc, lên án « động thái của Mỹ phát đi tín hiệu sai và làm tăng nguy cơ cho an ninh ».

Chuyến hải hành của tàu chiến Mỹ qua eo biển Đài Loan diễn ra vào lúc tổng thống Donald Trump và thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba lên án « mọi mưu đồ thay đổi nguyên trạng (ở eo biển Đài Loan) bằng vũ lực hoặc hăm dọa » trong khi Bắc Kinh luôn coi Đài Loan là một tỉnh ly khai và sẵn sàng thống nhất. Ngay sau tuyên bố của hai nhà lãnh đạo Mỹ và Nhật Bản, Bắc Kinh cáo buộc Tokyo đã có những phát biểu « tiêu cực » và « sẽ không bao giờ cho phép thế lực nước ngoài can thiệp » vào chuyện nội bộ.

Dự án trục xuất dân Gaza của Trump : Thái độ thụ động của Bruxelles bị lên án tại Nghị Viện Châu Âu

Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục quảng bá cho dự án trục xuất cư dân Palestine khỏi dải Gaza để tái thiết khu vực này bất chấp sự phản đối của thế giới Ả Rập, của Liên Hiệp Quốc. Trong lúc nhiều thành viên của Liên Hiệp Châu Âu, trong đó có Pháp, Đức hay Tây Ban Nha, chỉ trích dự án này, Ủy Ban Châu Âu bị tố cáo đã im tiếng.

Ảnh minh họa : Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula Von der Leyen tại Bruxelles, Bỉ, ngày 04/12/2024. AFP - NICOLAS TUCAT

Trọng Thành

Đặc phái viên Julien Chavanne gửi về bài tường trình từ Strasbourg hôm qua, 11/02/2025 :

« Cuộc tranh luận tại Nghị Viện Châu Âu lẽ ra phải tập trung vào ‘‘chiến lược tương lai’’ của Liên Hiệp Châu Âu tại Trung Đông. Nhưng thay vào đó là sự phản đối dữ dội nhắm vào Ủy Ban Châu Âu. Nghị sĩ người Đức David McAllister, thuộc liên minh cánh hữu châu Âu PPE, nói : ‘‘Ảnh hưởng của chúng ta trong khu vực còn yếu. Chia rẽ nội bộ giữa các quốc gia thành viên đã cản trở mọi tác động đáng kể.’’

Chủ tịch Ủy Ban, bà Ursula von der Leyen, thậm chí còn bị nghị sĩ người Ireland thuộc liên minh cánh trung Renew, Billy Kelleher, cáo buộc đã giữ thái độ im lặng đồng lõa: ‘‘Kể từ khi tổng thống Trump tuyên bố ông ấy sẽ sáp nhập Gaza về mặt tài chính và biến nơi này thành một vùng bờ biển thịnh vượng, đã không hề có một bình luận nào, không một lời nào.’’

Chưa kể đến sự vắng mặt liên tục của người đứng đầu ngành ngoại giao châu Âu Kaja Kallas, bỏ qua cuộc tranh luận tại Nghị Viện, để tham dự hội nghị thượng đỉnh Trí tuệ Nhân tạo tại Paris. Điều này làm nghị sĩ Thụy Điển Evin Incir, thành viên liên minh các đảng Xã hội và đảng Dân chủ, bực bội : ‘‘Lẽ ra tôi nên mang theo một tấm biển ghi rõ : ‘‘Người mất tích: đại diện cấp cao Kaja Kallas’’, ‘‘Bà ấy đang ở đâu?’’

Còn về phía cánh cực hữu nơi có nhiều người hâm mộ Donald Trump, nghị sĩ người Phần Lan Sebastian Tynkkynen, thuộc ECR (Nhóm những người Bảo Thủ và Cải Cách Châu Âu) nói : “Chúng ta phải lấy Donald Trump làm gương. Chúng ta cần phải cứng rắn hơn. Và cũng cần tiết kiệm hơn. Tại sao chúng ta phải lãng phí hàng tỷ euro ở một châu lục khác khi chúng ta đang trải qua một cuộc khủng hoảng lớn ngay trên chính châu lục của minh?’’

Giống như những gì đã xảy ra kể từ khi cuộc chiến ở Gaza nổ ra, Liên Hiệp Châu Âu vẫn tiếp tục bị chia rẽ và không có tiếng nói trong hồ sơ này. »

Trung Quốc : Tesla khánh thành nhà máy sản xuất pin quy mô lớn ở Thượng Hải

Ngày 11/02/2025, tập đoàn Tesla của tỉ phú Mỹ Elon Musk đã khánh thành nhà máy sản xuất pin quy mô lớn Megafactory tại đặc khu Lâm Cảng (Lingang), Thượng Hải, Trung Quốc, và dự kiến sản xuất khoảng 10.000 hệ thống pin Megapack dung lượng lớn. Việc nhà máy thứ hai, trị giá 200 triệu đô la, đi vào hoạt động đánh dấu sự mở rộng đáng kể của Tesla tại Trung Quốc, trong khi chủ sở hữu là Elon Musk phục vụ trong một chính quyền đang tiến hành chiến tranh thương mại với Trung Quốc.

Nhà máy Tesla ở khu Lâm Cảng, phía đông Thượng Hải, Trung Quốc, ngày 26/09/2023. AP - Liu Ying

Thu Hằng

Thông tín viên RFI Cléa Broadhurst tại Bắc Kinh cho biết thêm :

« Chỉ trong 7 tháng, tập đoàn lớn của Mỹ đã xây dựng một cơ sở có thể sản xuất đến 10.000 pin Megapack hàng năm. Hệ thống pin có dung lượng lớn này giúp ổn định mạng lưới điện và có thể cung cấp điện cho 3.600 hộ gia đình trong một giờ.

Tuy nhiên, việc khánh thành nhà máy của Tesla diễn ra ngay giữa cuộc chiến thương mại giữa Bắc Kinh và Washington. Trung Quốc vừa mới áp đặt thuế hải quan đối với than và khí hỏa lỏng của Mỹ, đồng thời mở điều tra về Google và tập đoàn chip bán dẫn Nvidia. Về phía Mỹ, tổng thống Donald Trump cũng nâng thuế đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc và áp đặt thuế mới, lên đến 25% đối với nhôm và thép.

Bất chấp căng thẳng, Tesla vẫn là một nhân tố không thể thiếu ở Trung Quốc, nơi thị trường pin phát triển nhất thế giới. Nhưng cạnh tranh rất gay gắt : tập đoàn Trung Quốc BYD đã vượt Tesla về số lượng xe ô tô điện sản xuất trong năm 2024.

Quyết định đưa nhà máy pin đi vào hoạt động cũng làm nổi bật vị thế đặc biệt của Elon Musk. Nhà tỉ phú Mỹ sẽ phải cân bằng giữa vai trò là tổng giám đốc của Tesla với tư cách là một thành viên trong chính quyền Donald Trump. Một số người coi Elon Musk có thể là nhà trung gian hòa giải trong cuộc chiến thương mại, cho dù ảnh hưởng của ông vẫn bị hạn chế trước lập trường cứng rắn của Washington ».