Lagom – Một nếp sống đẹp của người Thụy Ðiển - Mai Thanh Truyết

Thưa Quý vị,

Nhân Ngày Lễ Tạ Ơn năm nay 2021, người viết xin gửi một bài về một nét sống, một hình thức văn hóa đặc biệt của người Thụy Ðiển và các quốc gia Bắc Âu. Một lối sống:” “Not too little. Not too much. Just right.” đã là “kim chỉ nam” cho họ hàng ngàn năm qua.Xin Quý vị một chút lắng lòng nhìn lại chính mình đã sống, đã nghĩ, đã làm gì …cho chính mình, người thân của mình, và tha nhân từ khi hiện diện trên cõi Ta Bà nầy… Lagom – Một nếp sống đẹp của người Thụy Ðiển - Lagom - Bí quyết để có được sự hạnh phúc trong cuộc sống hiện đại của người Thụy Ðiển: Không quá thừa, không quá thiếu, chỉ cần vừa đủ.

<!>

Trong một thế giới có nhịp độ sống nhanh, bạn sẽ trở nên tuyệt vời nếu bạn có thể sống chậm lại và tận hưởng một cuộc sống với ít áp lực hơn, ít căng thẳng hơn và có nhiều thời gian hơn cho mọi thứ bạn yêu thích phải không?

Về bản chất, lagom có nghĩa là tận hưởng một cuộc sống đơn giản, tìm kiếm sự cân bằng trong mọi khía cạnh của cuộc sống và tập trung vào những gì thực sự quan trọng khiến bạn hạnh phúc.

Lagom - Từ đơn độc nầy, gói gọn toàn bộ triết lý dân chủ xã hội của Thụy Ðiển về cuộc sống rằng:”mọi người nên có đủ nhưng không quá nhiều - that everyone should have enough but not too much.”

Tại văn phòng, những chuyên gia làm việc chăm chỉ - nhưng không làm tổn hại đến những phần khác trong cuộc sống của họ. Thay vì đốt cháy bản thân với một tuần làm việc 60 giờ và sau đó bị căng thẳng, lagom khuyến khích sự cân bằng và sống ở đâu đó ở giữa - living somewhere in the middle.

Các tính năng khác bao gồm tiết kiệm, giảm căng thẳng, tạo ra sự cân bằng hoàn hảo giữa công việc và giải trí và tập trung vào các mối quan tâm về môi trường và tính bền vững.

Câu tục ngữ cổ điển của Thụy Ðiển, “Lagom är bäst”, nghĩa đen là, “Lượng vừa đủ là tốt nhất” nhưng cũng được dịch là “Ðủ tốt như một bữa lễ lạc” và “Có đức có chừng mực”. “Enough is as good as a feast” and “There is virtue in moderation”.

Ðến đây, chắc bạn đang tập thể dục lagom nhiều mặt trong cuộc sống của bạn rồi.

Nê´u co´ mo^.t tư` đê đi.nh nghia cuô.c sô´ng hie^.n đa.i cua chu´ng ta nga`y nay, thi` đo´ chi´nh la` thư`a tha~i. Chu´ng ta đang sơ hư~u qua´ nhiê`u thư´, thâ.m chi´ ca như~ng thư´ chu´ng ta chăng bao giơ` câ`n đê´n. Bên ca.nh đo´, suy nghi~ vê` mo.t cuo.c sô´ng hoa`n hao vô hi`nh đa ta.o ra cho chu´ng ta qua´ nhiê`u a´p lư.c.

· Ba.n đa bao giơ` ngă´m nghi´a cuô.c sô´ng cua mo^.t ngươ`i hoa`n toa`n la. trên Facebook, Instagram va` rô`i ao ươ´c ră`ng mi`nh cu~ng như ho. ?

· Ba.n đa~ bao giơ` mua như~ng bô. ca´nh đă´t tiê`n nhưng rô`i đê chu´ng trong tu quâ`n a´o đê´n ca năm trơ`i không mă.c lâ´y mô,t lâ`n?

· Ba.n đa~ bao giơ` cam thâ´y qua´ mê.t moi vơ´i vie^.c cha.y đua theo chu nghi~a vâ.t châ´t, đê lâ´p đâ`y cuô.c sô´ng cua ban thân trong khi tâm hô`n thi` la.i thiê´u thô´n?

Ðây la` lu´c ba.n câ`n biê´t đê´n Lagom - bi´ quyê´t sô´ng ha.nh phu´c cua ngươ`i Thu.y Ðiển.

Ðối với người Thụy Ðiển, lagom là một lối sống, một thói quen của tâm trí. "Có một tư duy bên trong về sự chấp nhận và hài lòng ở Thụy Ðiển. Ðó là một phần của bí quyết để trở nên hạnh phúc - đừng ám ảnh về điều đó.

Triết lý của lagom rất đơn giản và cung cấp một giải pháp thay thế cho ý tưởng ‘luôn tìm kiếm điều tốt nhất tiếp theo.

Khái niệm này khuyến khích sự cân bằng tổng thể trong cuộc sống của chúng ta: mọi thứ ở mức độ vừa phải.

Nó đối lập với chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa tiêu dùng.

1- Lagom là gì?

Bí quyết để có được sự hạnh phúc trong cuộc sống hiện đại của người Thụy Ðiển: Không quá thừa, không quá thiếu, chỉ cần vừa đủ. Lagom (pha´t âm la` lah-gom) co´ nghia la` không qua´ thư`a cung không qua´ thiê´u, chi vư`a đu. Vê` ban châ´t, lagom co´ nghi~a la` ta^.n hương mo^.t cuô.c sô´ng đơn gian, ti`m kiê´m sư. cân bă`ng trong mo.i khi´a ca.nh cua cuô.c sô´ng va` ta.p trung va`o như~ng gi` thư.c sư. quan tro.ng khiê´n ba.n ha.nh phu´c.

Lagom co´ nghi~a la` biê´t đươ.c điê`u gi` la` thiê´t yê´u trong cuo^.c sô´ng cua ba.n va` biê´t như~ng thư´ không thư.c sư. câ`n đê´n. Ngươ`i Thu.y Ðiê?n coi lagom như la` mô.t kim chi nam trong cuô.c sô´ng. Mo^.t sô´ y´ kiê´n cho ră`ng lagom co´ thê la` mô.t lô´i sô´ng tiêu cư.c, bơi no´ dư.a trên sư. chô´i bo va^.t châ´t. Tuy nhiên, vơ´i sư. bê`n bi chư´ng minh, ngươ`i Thu.y Ðiê?n đa~ cho chu´ng ta thâ´y lagom đa~ thư.c sư. cai thiê.n cuô.c sô´ng bă`ng ca´ch nă´m lâ´y sư. "vư`a đu".

2- Sô´ng lagom ta.i nha`

Ca`ng tiê´n gâ`n đê´n thê´ giơ´i hiê.n đa.i, ca`ng cha.y đua theo như~ng lơ.i i´ch xa~ hô.i, chu´ng ta ca`ng muô´n trơ vê` vơ´i như~ng thư´ gia?n đơn va` cu~ ki~. Lagom hươ´ng ba.n nă´m giư~ lâ´y niê`m vui va` loa.i bo như~ng điê`u phiê`n phư´c, thư`a tha~i.

Ơ Thụy Ðiển, ba.n co´ thê thâ´y ră`ng ngươ`i ta dươ`ng như hoa`n toa`n ha.nh phu´c trong như~ng ngôi nha` nho chi bă`ng 1/3 ki´ch thươ´c cua như~ng ngôi nha` ơ My~. Chu´ng ta co´ thư.c sư. câ`n như~ng ngôi nha` to rô.ng va` phai lâ´p đâ`y no´ bă`ng nhiê`u thư´ kha´c, đô`ng thơ`i mâ´t qua´ nhiê`u thơ`i gian đêdo.n de.p trong khi chu´ng ta co´ the sô´ng hoa`n toa`n ôn trong mô.t ngôi nha` chi bă`ng mo^.t nưa?

Bí quyết để có được sự hạnh phúc trong cuộc sống hiện đại của người Thụy Ðiển: Không quá thừa, không quá thiếu, chỉ cần vừa đủ

Mô.t chu´t "lô.n xô.n" không phai lu´c na`o cu~ng la` mô.t điê`u tô`i tê.. Nê´u ba.n co´ đươ.c niê`m vui thư.c sư. tư` mô.t tu sa´ch đâ`y như~ng đô` lă.t vă.t hoa.c mô.t ngăn ke´o chư´a đâ`y như~ng cây bu´t yêu thi´ch cua mi`nh, thi` ha~y cư´ la`m như vâ.y. Chi câ`n chă´c chă´n ră`ng như~ng gi` ma` ba.n đang câ´t giư~ co´ gia´ tri. xư du.ng. Mô.t kê. đâ`y sa´ch xếp hang thẳng lối và có thứ tự…se~ chi la` mô.t ga´nh nă.ng nê´u như ba.n chăng bao giơ` sơ` đê´n chu´ng.

Ðiê`u tương tư. cu~ng xay ra vơ´i bâ´t cư´ thư´ gi` la`m không gian sô´ng cua ba.n trơ nên bư`a bô.n ma` không co´ mu.c đi´ch. Trươ´c khi thêm bâ´t cư´ mo´n đô` na`o va`o không gian sô´ng cua ba.n, ha~y tư. hoi mi`nh xem ba.n co´ thư.c sư. câ`n đê´n no´ va` ba.n đa~ co´ đu? như~ng mo´n đô` câ`n thiê´t hay chưa?

3- Lagom trong công viê.c

Thay vi` la`m thêm giơ` đê trông co´ ve la` mô.t ngươ`i tâ.n tâm va` cô´ng hiê´n, ha~y nghi~ như ngươ`i Thụy Ðiển ră`ng vie^.c la`m thêm giơ` đô`ng nghi~a vơ´i vie^.c ba.n không la`m viê.c đu hiê.u qua trong giơ` ha`nh chi´nh.

Bí quyết để có được sự hạnh phúc trong cuộc sống hiện đại của người Thụy Ðiển: Không quá thừa, không quá thiếu, chỉ cần vừa đủ.

Ha~y châ´p nhâ.n ră`ng công viê?c la` mô.t phâ`n quan tro.ng trong cuô.c sô´ng, nhưng cu~ng đư`ng đê no´ trơ tha`nh tro.ng tâm chi´nh trong cuo.c đơ`i ba.n hay mô.t nhiê.m vu. ma` ba.n phai thư.c hiê.n ca`ng nhanh ca`ng tô´t. Ha~y đă.t kỳ vo.ng vơ´i câ´p trên cua mi`nh: ba.n se~ nô~ lư.c hê´t mi`nh khi ơ văn pho`ng nhưng sau 8 tiê´ng, ba.n se~ ra ngoa`i đê tâ.n hương phâ`n co`n la.i trong nga`y.

Thay vi` sư du.ng thơ`i gian nghi ngơi đê la`m vie^.c, ha~y thư.c sư. nghi ngơi.

4- Lagom trong bư~a ăn

Lagom trong bư~a ăn thư.c sư. la` điê`u câ`n thiê´t da`nh cho tâ´t ca chu´ng ta. Thay vi` ăn tra´i cây nhâ.p cảng quanh năm, ha~y cô´ gă´ng ti`m ca´c san phâm đi.a phương đang va`o mu`a. Khi ba.n mâ´t qua´ nhiê`u thơ`i gian đê ta.o ra mô.t mo´n ăn câ`u kỳ, ha~y thay va`o đo´ bă`ng như~ng mo´n ăn đơn gian, đu dươ~ng châ´t va` i´t tô´n thơ`i gian hơn. Ba`y ve~ co´ thê se~ khiê´n ba.n be`, ngươ`i thân phai chơ` đơ.i, trong khi ba.n thư.c sư. co´ thê? la`m đươ.c như~ng mo´n ăn ngon la`nh ma` không qua´ phư´c ta.p.

Bí quyết để có được sự hạnh phúc trong cuộc sống hiện đại của người Thụy Ðiển: Không quá thừa, không quá thiếu, chỉ cần vừa đủ

Ðơn gia?n la` chi? câ`n da`nh nưa giơ` va`o nga`y cuô´i tuâ`n đê lên thư.c đơn cho tuâ`n tơ´i không chi giu´p ba.n tiê´t kiê.m tiê`n ma` co`n khiê´n ba.n không la~ng phi´ thư.c phâm. Mo^.t thư.c đơn đa~ lên să~n se~ giu´p ba.n tiê´t kie^.m thơ`i gian, không phai đau đâ`u suy nghi~ xem nga`y mai ăn gi` va` giu´p ba.n co´ cuô.c sô´ng cân bă`ng va` khoe ma.nh hơn.

5- Lagom la` tư tê´ vơ´i như~ng ngươ`i xung quanh

Thụy Ðiển la` mô.t trong như~ng quô´c gia ha.nh phu´c nhâ´t thê´ giơ´i. Mô.t trong như~ng ly´ do cho điê`u na`y la` vi` ngươ`i dân ơ đây biê´t ca´ch đô´i nhân xư thê´. Ngươ`i Thụy Ðiển thươ`ng chi no´i vư`a đu, không vo`ng vo, tha^.m chi´ cu~ng không thi´ch ta´n chuyê.n hay ba`n ta´n vê` ngươ`i kha´c. Ho. giam thiêu kha năng bi. hiêu nhâ`m va` co´ thê nay sinh ra mâu thuâ~n bă`ng lơ`i no´i it nhâ´t co´ thê. Ðôi khi, ba.n se~ co´ cam gia´c ră`ng ngươ`i Thu.y Ðiê?n kha´ la.nh lu`ng va` i´t no´i.

Thư.c tê´, ho. bo qua ca´i tôi to lơ´n cua ban thân va` hươ´ng đê´n mô.t xa~ hô.i thân thiê.n, hơ.p ta´c, nơi tâ´t ca mo.i ngươ`i đê`u đươ.c tôn tro.ng va` sư. khiêm tô´n se~ giu´p mo.i ngươ`i sô´ng trong ho`a bi`nh.

6- Cần nắm vững nghệ thuật điều độ - Art of moderation

Hãy tiết chế một phầm của sự ham muốn cá nhân, nhờ đó bạn có thể nếm trải những niềm vui trong cuộc sống.

Chìa khóa để trải nghiệm sự thỏa mãn và vui vẻ thực sự là điều độ. Marcus Tillius Cicero nói: “Ðừng bao giờ làm quá mức, hãy để sự điều độ hướng dẫn bạn”.

Trong một thế giới bận rộn mà giờ đây chúng ta có thể truy cập vào hầu hết mọi thứ bất cứ lúc nào, Lagom giới thiệu một cách đơn giản và cân bằng để sống và làm việc mà không bỏ lỡ bất cứ điều gì.

Lagom là một loại chủ nghĩa tối giản (minimalism) mới dành cho những ai mong muốn sống với ít tài sản vật chất hơn nhưng hướng đến vui sống một cuộc sống trọn vẹn hơn.

Nhưng Lagom còn vượt xa hơn cả việc theo đuổi chủ nghĩa tối giản nữa. Trên thực tế, chủ nghĩa nầy có thể dạy chúng ta những bài học quý giá về cách sống một cuộc sống hạnh phúc hơn.

Anna Brones viết trong cuốn sách mới của mình, “Live Lagom: Sống cân bằng theo cách Thụy Ðiển”, “Áp dụng ý nghĩa Lagom vào cuộc sống hàng ngày của chúng ta - trong lúc chúng ta ăn, những gì chúng ta mặc, cách chúng ta sống, cách chúng ta làm việc – “có thể chỉ là một mẹo nhỏ vì chấp nhận một lối sống cân bằng, bền vững hơn, chào đón những thú vui của sự tồn tại hơn là những thú vui tiêu dùng” (might just be the trick for embracing a more balanced, sustainable lifestyle that welcomes the pleasures of existence rather than those of consumption).

Niki Brantmark nhận định trong quyển sách ‘Nghệ thuật Sống đời sống cân bằng và hạnh phúc - Thụy ÐiểnThe Swedich Art of Living a Balanced, Happy Life’ rằng: “Trong thời đại mà chúng ta đang sống ngày càng bận rộn và cảm thấy dính liền với 24/7, tôi nghĩ chúng ta nên chuyển hướng nhu người Thụy Ðiển, sống chậm lại và dành nhiều thời gian hơn để thư giãn. Ðây có thể là thưởng thức uống trà - fikas với đồng nghiệp, bạn bè hoặc gia đình, có thể là nghỉ trưa để thư giãn và chuẩn bị cho buổi chiều, xử dụng cuối tuần để đi ra ngoài trong một ngày đến rừng, bãi biển hoặc công viên địa phương hoặc tận hưởng một hoạt động tương tự như nướng bánh trong lò, đọc sách hoặc làm thủ công”.

Lagom còn là một phong cách tạo dựng ra hạnh phúc thích hợp cho từng đối tượng khác nhau. Jaime Kurtz, Tiến sĩ, Giảng sư tâm lý học tại Ðại học James Madison viết trên tạp chí Psychology Today:”Ðể có một cuộc sống hạnh phúc và cân bằng hơn, hãy bắt đầu bằng cách tự hỏi bản thân, "Ðây có phải là Lagom không?"

7- Kê´t luâ.n

Bí quyết để có được sự hạnh phúc trong cuộc sống hiện đại của người Thụy Ðiển: Không quá thừa, không quá thiếu, chỉ cần vừa đủ.

Lagom la` triê´t ly´ sô´ng ma` ba.n co´ thê a´p du.ng va`o gâ`n như mo.i khi´a ca.nh trong cuô.c sô´ng. Lagom không chi la` đơn gian ho´a mo.i thư´, ma` no´ co`n giu´p ba.n giam bơ´t căng thăng va` khiê´n ba.n ti`m thâ´y ha.nh phu´c trong sư cân bă`ng. Lagom cu~ng giu´p ba.n nhâ.n ra ră`ng đôi khi như~ng điê`u đơn gian nhứt la.i mang đê´n cho ba.n nhiê`u niê`m vui nhứt.

Hy vọng những góp nhặt cát đá trên sẽ giúp mỗi người trong chúng ta nhìn lại cung cách cư xử của chính mình với những người thân thiết trong gia đình, với bạn, và nhứt là đối với tha nhân những người không hề quen biết. Riêng người viết, trên suốt quãng đời giao tiếp trong cõi ta bà nầy, rất nhiều lần đã đem “cái tôi”, cái biết của mình…vun vãi ra trong đối xử. Từ đó đã làm nhiều người phật lòng và buồn phiền không ít.

Vì vậy, xin mượn bài viết nầy, nhân Mùa Tạ Ơn, cũng xin tạ lỗi cùng mọi người.

Từ nay, diện bích và sám hối là châm ngôn và hành xử của Ngu Tử nầy.

Mai Thanh Truyết