Khởi đầu từ sự uất hận về kinh tế (lạm phát phi mã, giá thực phẩm tăng hơn 70%) làm bùng phát làn sóng biểu tình quy mô lớn từ cuối tháng 12/2025 và kéo dài sang tháng 1/2026 nhưng nhanh chóng chuyển sang đòi hỏi thay đổi chế độ. Các tổ chức quốc tế và truyền thông (như The Guardian, Sunday Times) đưa ra những con số thương vong gây sốc. Một số nguồn tin cho biết số người thiệt mạng có thể đã lên tới hàng ngàn người trong các cuộc đụng độ với lực lượng an ninh. Chính quyền đã áp đặt lệnh giới nghiêm và cắt đứt internet trên diện rộng để kiểm soát thông tin.
<!>
Đến ngày 15-16/1/2026, phong trào có dấu hiệu chững lại tại các thành phố lớn như Tehran do sự trấn áp mạnh tay, nhưng không khí vẫn hết sức căng thẳng và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trở lại.
Tình hình an ninh bất ổn đã khiến nhiều quốc gia có động thái khẩn cấp: Trong các ngày 16-18/1/2026, Nhật Bản đã nâng cảnh báo du lịch lên mức cao nhất (Mức 4), yêu cầu công dân rời đi ngay lập tức. New Zealand và Slovakia cũng đã tạm thời đóng cửa đại sứ quán tại Tehran và sơ tán nhân viên sang các nước lân cận.
Mỹ và Liên minh Châu Âu (EU) liên tiếp công bố các biện pháp trừng phạt nhắm vào các quan chức và lực lượng an ninh Iran bị cáo buộc đứng sau các chiến dịch trấn áp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn, đe dọa can thiệp quân sự nếu chính quyền Tehran tiếp tục sử dụng bạo lực với người biểu tình. Washington cũng tuyên bố đã giúp ngăn chặn hàng trăm án tử hình dự kiến thi hành đối với những người tham gia biểu tình.
Giới đầu tư lo ngại Iran có thể phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu mỏ thế giới. Điều này đã khiến giá dầu thế giới biến động mạnh trong những ngày vừa qua (giá dầu Brent duy trì trên ngưỡng $64/thùng).
Đồng Rial mất giá nghiêm trọng, lạm phát thực tế ở mức rất cao khiến tầng lớp trung lưu và người nghèo rơi vào cảnh kiệt quệ. Iran đang ở trong tình trạng khủng hoảng kinh tế trầm trọng.
Những cam kết cải cách của Chính phủ hiện tại vẫn chưa mang lại kết quả cụ thể, làm xói mòn niềm tin của người dân vào hệ thống chính trị. Cách biệt xã hội ngày càng lớn.
Iran đang trải qua một trong những giai đoạn bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ, với sự kết hợp giữa khủng hoảng kinh tế, xung đột xã hội sâu sắc và áp lực quân sự từ bên ngoài.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét