.png)
- Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã tới thăm Trung Quốc lần đầu tiên kể từ năm 2017.- Trước chuyến đi, ông Trump từng tuyên bố sẽ đề cập đến vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan.- Tuy nhiên, các thông cáo chính thức và phát biểu được đưa ra cho đến nay lại không chứa đựng nhiều bình luận từ phía Hoa Kỳ về vấn đề Đài Loan- Đài Loan cho biết các tuyên bố từ giới lãnh đạo Hoa Kỳ cho thấy chính sách của Washington đối với hòn đảo này vẫn không thay đổi.
BẮC KINH — Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã giữ một sự im lặng đầy khó hiểu về vấn đề Đài Loan sau cuộc gặp với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần này, bất chấp việc Hoa Kỳ đã công bố vào tháng 12 năm ngoái về thương vụ bán vũ khí trị giá kỷ lục 11 tỷ USD cho hòn đảo này — một động thái đi ngược lại mong muốn của Bắc Kinh.
Ông Trump trước đó từng tuyên bố rằng vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan sẽ nằm trong chương trình nghị sự của các cuộc đàm phán giữa ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, vốn đã kết thúc vào thứ Sáu.
Tuy nhiên, sau ngày họp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo vào thứ Năm, Ngoại trưởng Marco Rubio đã trả lời đài NBC News rằng chủ đề này "không đóng vai trò trọng tâm trong các cuộc thảo luận ngày hôm nay."
Thông cáo ban đầu từ Nhà Trắng cũng không hề đề cập đến Đài Loan — nơi quy tụ các nhà sản xuất của một số loại chất bán dẫn tiên tiến nhất thế giới — mặc dù Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã chia sẻ với đài CNBC rằng ông kỳ vọng ông Trump sẽ nói thêm về vấn đề Đài Loan trong những ngày tới.
Sự im lặng này vẫn tiếp diễn — hơn 24 giờ sau khi Trung Quốc công bố thông cáo chính thức, trong đó bao gồm lời cảnh báo cứng rắn từ ông Tập rằng việc xử lý không thỏa đáng vấn đề Đài Loan sẽ đẩy mối quan hệ Mỹ-Trung vào tình thế "vô cùng nguy hiểm."
"Đây là một bình luận khá trực tiếp và mạnh mẽ từ Chủ tịch Tập," bà Wendy Cutler, cựu Phó Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (quyền chức), nhận định vào thứ Sáu trên chương trình "The China Connection" của đài CNBC.
"Theo cách diễn giải của tôi, ông ấy thực sự đã gắn kết sự ổn định kinh tế với những diễn biến liên quan đến vấn đề Đài Loan," bà nói thêm.
'Hãy hạ nhiệt'
Ông Trump cho rằng cả Trung Quốc và Đài Loan "đều nên hạ nhiệt."
Trong một cuộc phỏng vấn với đài Fox News được phát sóng vào chiều thứ Sáu, ông Trump khẳng định rằng chính sách lâu đời của Hoa Kỳ đối với Đài Loan vẫn không thay đổi sau hai ngày làm việc với ông Tập.
Người dân Đài Loan nên cảm thấy "trung lập" về chuyến thăm của ông, ông Trump phát biểu. Tuy nhiên, ông cũng dường như bày tỏ sự phản đối đối với viễn cảnh Hoa Kỳ sẽ lập tức đứng ra bảo vệ Đài Loan nếu hòn đảo này bị tấn công, đồng thời coi quyết định theo đuổi nền độc lập khỏi Trung Quốc của Đài Bắc là yếu tố mang tính quyết định.
“Tôi xin nói thế này: Tôi không muốn thấy bên nào tuyên bố độc lập, và các bạn biết đấy, lẽ nào chúng ta lại phải vượt qua quãng đường 9.500 dặm để tham chiến sao?” ông Trump phát biểu. “Tôi không hề mong muốn điều đó. Tôi muốn họ hạ nhiệt, và tôi cũng muốn Trung Quốc hạ nhiệt.”
Ông nói thêm rằng mình vẫn chưa phê duyệt một thương vụ bán vũ khí quy mô lớn tiềm năng khác cho Đài Loan: “Có thể tôi sẽ làm, mà cũng có thể tôi sẽ không làm.”
“Chúng tôi không muốn nghe bất kỳ bên nào nói rằng: ‘Hãy tuyên bố độc lập đi, vì Hoa Kỳ đang đứng sau lưng ủng hộ chúng ta mà,’” ông Trump nói.
“Sẽ là rất khôn ngoan nếu Đài Loan biết hạ nhiệt một chút. Trung Quốc cũng sẽ rất khôn ngoan nếu biết hạ nhiệt một chút. Cả hai bên đều nên biết kiềm chế,” ông nhận định.
Trước đó, ông Trump cho biết ông đã từ chối trả lời trực tiếp ông Tập Cận Bình khi được hỏi liệu Hoa Kỳ có đứng ra bảo vệ Đài Loan trước một cuộc tấn công từ phía Trung Quốc hay không.
Ông Trump cũng tiết lộ rằng vấn đề Đài Loan không nằm trong chương trình thảo luận khi ông gặp gỡ ông Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào mùa thu năm ngoái.
Quyết định không trả lời của ông Trump hoàn toàn nhất quán với chính sách “Một Trung Quốc” lâu đời của Hoa Kỳ—chính sách vốn để ngỏ, không xác định rõ ràng quy chế pháp lý của Đài Loan, hòn đảo mà Bắc Kinh luôn tuyên bố là lãnh thổ thuộc chủ quyền của mình.
Cách tiếp cận theo hướng “mơ hồ chiến lược” này giúp giữ lại sự bỏ ngỏ đối với câu hỏi liệu Washington có thực sự ra tay hỗ trợ Đài Bắc trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công từ phía Trung Quốc hay không.
Bức tượng một người lính với khẩu súng chĩa về phía Hạ Môn (Trung Quốc đại lục) qua eo biển Đài Loan, đặt tại đảo Liệt屿 (Lieyu) thuộc quần đảo Kim Môn (Kinmen), Đài Loan; chụp vào thứ Hai, ngày 21 tháng 8 năm 2023. Kim Môn là quần đảo nằm sát ngay bờ biển Trung Quốc đại lục và từng là nơi diễn ra những trận giao tranh vô cùng ác liệt. Nhiếp ảnh: An Rong Xu/Bloomberg qua Getty Images.
Bức tượng một người lính với khẩu súng chĩa về phía Hạ Môn (Trung Quốc đại lục) qua eo biển Đài Loan, đặt tại đảo Liệt屿 (Lieyu) thuộc quần đảo Kim Môn (Kinmen), Đài Loan.
Bloomberg | Bloomberg | Getty Images
Về vấn đề bán vũ khí, Đạo luật Quan hệ với Đài Loan năm 1979 quy định thêm rằng Hoa Kỳ “sẽ cung cấp cho Đài Loan những khí tài và dịch vụ quốc phòng” cần thiết nhằm “giúp Đài Loan duy trì năng lực tự vệ đầy đủ.”
Duy trì hiện trạng
Trong khi đó, phía Đài Loan cho biết những phát biểu của ông Trump và ông Rubio là tín hiệu cho thấy chính sách của Hoa Kỳ đối với hòn đảo này vẫn không thay đổi.
“Một thực tế rõ ràng là Tổng thống [Đài Loan] Lại Thanh Đức luôn nhất quán chủ trương tiếp tục đóng góp vào hòa bình và ổn định khu vực, đồng thời cam kết duy trì hiện trạng trên eo biển Đài Loan,” bà Karen Kuo, người phát ngôn Văn phòng Tổng thống Đài Loan, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy.
“Mối đe dọa quân sự ngày càng leo thang từ phía Trung Quốc chính là nhân tố gây bất ổn duy nhất trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, bao gồm cả eo biển Đài Loan,” bà Kuo nói thêm.
“Nếu xem xét các bản tóm tắt nội dung của tất cả các cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập trước [tuần] này — cụ thể là vài cuộc gặp gần đây nhất diễn ra kể từ khoảng tháng 4 năm ngoái — bạn sẽ thấy rằng trong các bản tóm tắt của phía Hoa Kỳ, phần nội dung tập trung vào vấn đề Đài Loan chiếm một tỷ trọng nhỏ hơn nhiều,” ông Rush Doshi, Giám đốc Sáng kiến Chiến lược Trung Quốc thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), phát biểu hôm thứ Sáu trên chương trình “Squawk Box Asia” của đài CNBC.
“Thực sự không có dấu hiệu nào cho thấy đã có sự thay đổi đáng kể trong chính sách Đài Loan [của Hoa Kỳ] — ít nhất là chưa có sự thay đổi nào xuất hiện từ hội nghị thượng đỉnh lần này,” ông Doshi nhận định.
Đài Loan là một hòn đảo tự trị theo thể chế dân chủ, nhưng lại bị Bắc Kinh tuyên bố là một phần lãnh thổ của mình. Kể từ năm 1979, Hoa Kỳ đã công nhận chính quyền Bắc Kinh thay vì Đài Bắc, đồng thời thừa nhận lập trường của Trung Quốc rằng chỉ có một nước Trung Quốc duy nhất và Đài Loan là một phần của Trung Quốc. Hoa Kỳ hiện vẫn duy trì mối quan hệ phi chính thức với hòn đảo này.
– Các phóng viên Eunice Yoon, Dan Mangan, Kevin Breuninger và Azhar Sukri của đài CNBC đã đóng góp vào bài viết này.
Why Taiwan became the defining issue in the Trump-Xi talks
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét