Sáng nay, khi làm thủ tục gia hạn passport trên mạng, tôi sững người trước dòng thông báo xác nhận: mẫu thiết kế mới với hình ảnh Donald Trump trên passport đã chính thức được phê duyệt .Tôi khựng lại. Cảm giác khựng lại không đến từ sự ngạc nhiên về thủ tục, mà từ một sự phản kháng âm thầm trong tâm trí. Tôi tự hỏi làm thế nào mình có thể mang theo chân dung của một tổng thống gây nhiều tranh luận (và hoàn toàn không có một sự kính trọng nào của cá nhântôi) ngay trong túi áo mỗi khi bước ra thế giới. Cuốn sổ thông hành vốn là biểu tượng của sự bảo hộ quốc gia, nay bỗng mang hình hài của một bản tuyên ngôn cưỡng bức.
<!>
Trong bản tin có ghi : "Phiên bản hộ chiếu đặc biệt này sẽ được cấp tại Cơ quan Hộ chiếu Washington trong thời gian còn phát hành, theo một quan chức Bộ Ngoại giao, trong khi các lựa chọn on-line hoặc các địa điểm khác sẽ vẫn duy trì thiết kế hộ chiếu hiện hành. Khi Hoa Kỳ kỷ niệm 250 năm ngày thành lập vào tháng Bảy, Bộ Ngoại giao đang chuẩn bị phát hành một số lượng giới hạn hộ chiếu Hoa Kỳ với thiết kế đặc biệt nhằm đánh dấu cột mốc lịch sử này.”
Vấn đề gây tranh luận không nằm ở phạm vi phát hành mà ở ý nghĩa biểu tượng. Hộ chiếu là “bộ mặt” quốc gia, vốn ưu tiên những yếu tố trung tính và có tính đồng thuận cao. Việc đưa hình ảnh ông Trump vào passport, dù là bản giới hạn, vẫn khiến nhiều người thấy không phù hợp, vì nó kéo một biểu tượng chung vào chính trị của một nhóm người. Cho dù phát hành giới hạn hay rộng rãi quyết định này vẫn không thể chấp nhận được với công dân Hoa Kỳ.
Sự trớ trêu này biến một vật dụng hành chính thuần túy thành một tuyên ngôn cưỡng ép. Hộ chiếu xưa nay mang sắc thái kể chuyện bằng những biểu tượng đã được chưng cất qua thời gian như cảnh quan hay di sản là lãnh địa của những biểu tượng câm lặng và vĩnh cửu.
Nhưng khi gương mặt Donald Trump xuất hiện trên đó, sự tĩnh lặng này kết thúc. Cuốn sổ thông hành không còn là vật chứng của quốc tịch mà trở thành một tấm áp phích chính trị bỏ túi. Việc thay thế chúng bằng một gương mặt chính trị đương đại đã làm lệch trục toàn bộ câu chuyện. Chúng ta không còn cầm trên tay lịch sử, mà đang mang theo một hiện tại đầy chia rẽ.
Việc biến căn cước quốc gia thành phần mở rộng của hình ảnh cá nhân là một bước đi quá cực đoan. Hộ chiếu Mỹ từ nay không còn kể về một vùng đất của tự do, nó kể về một con người cụ thể. Sự trung lập bị khai tử để nhường chỗ cho tính đại diện mang màu sắc phe phái. Mỗi bước chân ra thế giới của công dân giờ đây mang theo cái bóng của một nhiệm kỳ đầy phá hoại, biến họ thành những người phát ngôn khiên cưỡng cho sự bất an và chia rẽ.
Cảm giác khó xử của một cá nhân tại quầy thủ tục chính là lát cắt cho một vấn đề lớn hơn. Từ Paris đến Tokyo, mỗi lần lật trang hộ chiếu là một lần phát sóng thầm lặng về một lập trường chính trị.
Sự trớ trêu nằm ở chỗ cuốn hộ chiếu vốn để giúp con người đi xa hơn nay lại buộc họ phải mang theo những tranh cãi nội bộ của quê nhà vào tận hành lý. Một tài liệu cần sự bình thản nhất lại chứa đựng yếu tố gây chia rẽ nhất.
Liệu chúng ta, đang thực sự cầm trên tay tấm vé để kết nối với thế giới, hay đang bị cưỡng ép phải mang theo một lá phiếu đã được đóng khung vĩnh viễn trong hành lý của mình?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét