HỘI TRUYỀN THÔNG NGƯỜI VIỆT BẮC CALI: VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC GIÁO SƯ NGUYỄN VĂN CANH (1933 – 2026) -Sáng hôm qua, ngày 13 tháng 5 năm 2026, cộng đồng người Việt tị nạn tại Bắc California, bàng hoàng đón nhận tin thật buồn: Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, nguyên Phụ Tá Khoa Trưởng Đại học Luật khoa Sài Gòn, đã thanh thản từ trần tại Redwood City, California, hưởng thượng thọ 93 tuổi.
<!>
Sự ra đi của Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, là một mất mát vô cùng to lớn đối với giới trí thức Việt Nam, cộng đồng người Việt tự do hải ngoại, và tất cả những ai luôn thao thức trước vận mệnh quê hương.
Giáo Sư Nguyễn Văn Canh không chỉ là một nhà giáo uyên bác, một học giả lỗi lạc, mà còn là một chiến sĩ trên mặt trận văn hóa và chính trị, đã bền bỉ dấn thân suốt hơn nửa thế kỷ, để tranh đấu cho tự do, dân chủ, nhân quyền và chủ quyền lãnh thổ Việt Nam.
Trước năm 1975, ông từng giảng dạy tại Đại học Luật khoa Sài Gòn, Đại học Vạn Hạnh, Học viện Cảnh Sát Quốc Gia, Trường Chỉ Huy và Tham Mưu, và Trường Cao Đẳng Quốc Phòng. Với kiến thức sâu rộng về công pháp quốc tế, chính trị học và chủ nghĩa cộng sản, ông đã đào tạo nhiều thế hệ sinh viên, sĩ quan và chuyên viên phục vụ đất nước.
Sau biến cố 1975, nơi đất khách quê người, Giáo Sư vẫn không ngừng phụng sự dân tộc. Ông cộng tác lâu năm với Hoover Institution tại Stanford University, tham dự và thuyết trình tại nhiều hội nghị quốc tế ở Paris, Bangkok, Liên Xô cũ và nhiều nơi khác, vận động với các chính khách Hoa Kỳ và quốc tế về dân chủ, nhân quyền cho Việt Nam.
Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu giá trị như: Vietnam Under Communism, Cộng Sản Trên Đất Việt, Hồ Sơ Hoàng Sa & Trường Sa và Chủ Quyền Dân Tộc, và bộ sách đồ sộ Dân Tộc Tôi gồm ba tập, kết tinh cả đời suy tư và đấu tranh cho quê hương.
Từ năm 1995, Giáo Sư là một trong những nhân vật chủ chốt của Ủy Ban Bảo Vệ Sự Vẹn Toàn Lãnh Thổ và Ủy Ban Hoàng Sa. Ông đã miệt mài vận động để phổ biến Ngày Hoàng Sa 19 Tháng Giêng, nhằm tưởng niệm các chiến sĩ Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa, đã anh dũng hy sinh trong trận hải chiến năm 1974, để bảo vệ lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.
Dù tuổi cao, Giáo Sư vẫn luôn xuất hiện các sinh hoạt đấu tranh của Cộng Đồng, với dáng vẻ nhanh nhẹn, tinh thần minh mẫn và trái tim rực lửa yêu nước. Ông nói năng điềm đạm, nhưng đầy sức thuyết phục; kiến thức uyên thâm, nhưng luôn gần gũi, khiêm nhường và tận tụy. Đối với nhiều người, ông không chỉ là một vị giáo sư đáng kính, mà còn là người thầy, người dẫn đường và nguồn cảm hứng phục vụ Quê Hương bất tận.
Cuộc đời của Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, là một tấm gương sáng ngời về trí tuệ, khí tiết và lòng trung thành son sắt với dân tộc Việt Nam.
Hôm nay, Giáo Sư đã ra đi, nhưng những trang sách ông để lại, những tư tưởng ông truyền trao, và tinh thần đấu tranh bất khuất của ông, sẽ còn sống mãi trong lòng các thế hệ mai sau.
Xin cúi đầu kính tiễn một bậc trí thức lớn, một người con ưu tú của dân tộc, của Mẹ Việt Nam.
Nguyện cầu hương linh Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, sớm an nghỉ trong cõi vĩnh hằng.
Thành kính phân ưu cùng Tang Quyến.
Vĩnh biệt Giáo Sư Nguyễn Văn Canh!
Tên tuổi và sự nghiệp của Giáo Sư, sẽ mãi mãi được trân trọng và ghi nhớ.
Thành kính và thương tiếc vô hạn,
San Jose, ngày 14 tháng 5 năm 2026
Đại Diện Hội Truyền Thông Người Việt Bắc California
Lê Văn Hải
TƯỞNG NHỚ MỘT NGƯỜI THẦY (GIÁO SƯ NGUYỄN VĂN CANH 1923 – 2026)
A.GIÁO SƯ NGUYỄN VĂN CANH MỘT TRÍ THỨC LỖI LẠC.
Trong niềm tiếc thương sâu xa của giới trí thức, cựu sinh viên, các chiến hữu và đồng hương người Việt tị nạn cộng sản tại hải ngoại, Giáo sư Nguyễn Văn Canh đã vĩnh viễn ra đi lúc 2 giờ 30 sáng ngày 13 tháng 05 năm 2026 tại bệnh viện Kaiser, Redwood City, California, hưởng thọ 93 tuổi.
Sự ra đi của Thầy không chỉ là mất mát của gia đình và thân hữu, mà còn là mất mát lớn lao cho cộng đồng người Việt quốc gia, cho nền giáo dục và cho thế hệ hậu sinh từng được thừa hưởng trí tuệ, nhân cách và tâm huyết của một bậc đại thụ.
Trước năm 1975, Giáo sư Nguyễn Văn Canh là một trong những trí thức lỗi lạc của nền giáo dục Việt Nam Cộng Hòa. Thầy từng giữ chức vụ Phụ Tá Khoa Trưởng Đại Học Luật Khoa Sài Gòn — một trung tâm đào tạo tinh hoa của miền Nam tự do. Không những thế, Thầy còn là Thuyết Trình Viên tại Trường Chỉ Huy và Tham Mưu, Trường Cao Đẳng Quốc Phòng, nơi đào luyện những sĩ quan lãnh đạo cho quân đội Việt Nam Cộng Hòa trong thời chiến.
Song song đó, Thầy còn là Giảng Sư Đại Học Vạn Hạnh và Học Viện Cảnh Sát Quốc Gia VNCH, đóng góp công sức đào tạo nhiều thế hệ sinh viên, sĩ quan và cán bộ quốc gia với tinh thần trách nhiệm, đạo đức và lý tưởng phục vụ dân tộc.
Người ta thường nói:
“Người thầy lớn không chỉ truyền kiến thức, mà còn truyền khí phách và nhân cách.”
Giáo sư Nguyễn Văn Canh chính là hình ảnh tiêu biểu của mẫu người thầy như thế.
Trong thời kỳ đất nước còn chiến tranh, khi biết bao biến động phủ lên quê hương, Thầy vẫn âm thầm đứng trên bục giảng, lấy tri thức làm ánh đèn soi đường cho tuổi trẻ. Những bài giảng của Thầy không đơn thuần là luật học hay chính trị học, mà còn chứa đựng tinh thần trách nhiệm công dân, lòng yêu nước và ý thức bảo vệ tự do dân chủ.
Sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975, phải sống nơi đất khách quê người, Thầy vẫn không ngừng cống hiến cho học thuật và cộng đồng. Thầy trở thành Học Giả của Viện Nghiên Cứu Hoover về Chiến Tranh, Cách Mạng và Hòa Bình — một viện nghiên cứu danh tiếng của Hoa Kỳ. Ở môi trường học thuật quốc tế ấy, Thầy tiếp tục đóng góp tiếng nói của một học giả Việt Nam chân chính về chiến tranh Việt Nam, về hiểm họa cộng sản và về con đường dân chủ cho quê hương.
Dù tuổi cao, Thầy vẫn luôn quan tâm đến sinh hoạt cộng đồng người Việt quốc gia tại hải ngoại. Với vai trò Cố Vấn Tổng Hội Cảnh Sát Quốc Gia và Hội CSQG VNCH Bắc California, Thầy luôn được kính trọng như một bậc trưởng thượng đầy uy tín và đạo hạnh. Những lời phát biểu của Thầy lúc nào cũng ôn tồn, sâu sắc nhưng đầy chính khí.
Cả cuộc đời Giáo sư Nguyễn Văn Canh là hành trình phụng sự không ngừng nghỉ:
phụng sự giáo dục, phụng sự lý tưởng tự do và phụng sự dân tộc Việt Nam.
Ở Thầy, người ta nhìn thấy sự hòa quyện giữa trí thức và nhân bản, giữa học thuật và trách nhiệm xã hội. Thầy sống thanh cao, giản dị, khiêm cung nhưng kiên định trước mọi nghịch cảnh của thời cuộc.
Ngày hôm nay, khi Thầy đã yên nghỉ, những thế hệ học trò năm xưa chắc hẳn vẫn còn nhớ mãi hình ảnh một người giáo sư với phong thái điềm đạm, lời nói từ tốn, ánh mắt hiền hòa nhưng đầy trí tuệ. Bao lớp sinh viên, sĩ quan và hậu sinh từng được Thầy dìu dắt nay đã trưởng thành khắp nơi trên thế giới. Đó chính là những “trái ngọt” mà cuộc đời người thầy để lại cho hậu thế.
Người đời có thể ra đi, nhưng công đức và trí tuệ của người thầy chân chính sẽ còn sống mãi.
B.THẦY CANH VÀ TÔI CHUNG MỘT CHIẾN TUYỀN ÂM THẦM.
Có những kỷ niệm trong đời người không bao giờ phai nhạt, nhất là những kỷ niệm giữa thầy và trò trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động của quê hương. Đối với tôi, Giáo sư Nguyễn Văn Canh không chỉ là một vị giáo sư khả kính dưới mái trường Đại Học Luật Khoa Sài Gòn, mà còn là một người thầy, một người anh lớn đã dìu dắt tôi trong những năm tháng hoạt động đầy hiểm nguy giữa thời chiến tranh.
Ngày ấy,(1974)Thầy giữ vai trò Phụ Tá Khoa Trưởng Đại Học Luật Khoa, còn tôi — Hà Đình Huy (Duy Văn) — là sinh viên năm cuối Ban Cử Nhân Luật,(Kinh Tế) với vai trò là thành viên trong Ban Đại Diện (TTK sinh viên đoàn) Nhưng phía sau đời sống học đường ấy, Thầy và tôi còn cùng đứng chung trong một chiến tuyến âm thầm: A17 Phủ Đặc Ủy Tình Báo Trung Ương.
Trong tổ chức đó, Thầy hoạt động ở cấp giáo sư, còn tôi thuộc vai trò sinh viên xâm nhập hoạt động tại Đại Học Luật Khoa để làm công tác tình báo và theo dõi tình hình trong giới sinh viên lúc bấy giờ. Đó là một thời kỳ đầy khó khăn và nguy hiểm, khi cuộc chiến ý thức hệ đang len lỏi vào từng giảng đường đại học.
Chính trong thời gian ấy, Thầy Canh đã tận tình hướng dẫn tôi rất nhiều về kỹ thuật ngoại giao ,cách quan sát tình huống, phương pháp làm việc kín đáo nhưng hiệu quả, cũng như luôn nâng đỡ tôi về mặt học vấn. Với tôi, Thầy vừa là người chỉ huy âm thầm, vừa là người thầy đúng nghĩa. Những thành quả và “chiến công” mà tôi đạt được trong thời gian công tác tại trường Luật phần lớn đều nhờ vào sự chỉ dạy và nâng đỡ của Thầy.
Tôi còn nhớ sau mỗi lần hoàn thành công tác, Thầy thường nhìn tôi với ánh mắt đầy trìu mến và nói rằng tôi là “một anh hùng.” Đối với tôi, lời khen ấy từ một người thầy đáng kính có giá trị lớn hơn mọi phần thưởng. Thầy thương tôi như một học trò thân tín và luôn xem tôi là một sinh viên tốt, tận tụy với nhiệm vụ và lý tưởng mình theo đuổi.
Nhiều năm sau, trong một lần các cựu sinh viên đến nhà chúc thọ Thầy, dù tuổi đã cao nhưng trí nhớ Thầy vẫn còn minh mẫn. Thầy nhận ra từng khuôn mặt học trò năm xưa. Và khi nhắc đến tôi, Thầy vẫn xúc động nói với mọi người:
“Duy Văn… nó là một anh hùng.”
Hôm nay hay tin Thầy đã vĩnh viễn ra đi, lòng tôi bỗng trào dâng niềm thương tiếc vô hạn. Bao nhiêu kỷ niệm cũ dưới mái trường Đại Học Luật Khoa Sài Gòn lại hiện về như mới hôm qua — những ngày thầy trò cùng đứng chung chiến tuyến để chống lại quân thù ngay trong môi trường đại học giữa thời chiến tranh khốc liệt.
Thầy đã về miền miên viễn, nhưng hình ảnh của một giáo sư uyên bác, một người thầy tận tụy, một người quốc gia đầy chính khí sẽ mãi mãi còn sống trong lòng tôi.
Xin kính nghiêng mình tiễn biệt Giáo sư Nguyễn Văn Canh — một nhà giáo dục khả kính, một học giả uyên bác, một người quốc gia chân chính đã dành trọn đời mình cho dân tộc và cho thế hệ mai sau,suốt đời tôi không bao giờ quên.
Nguyện cầu hương linh Thầy sớm tiêu diêu miền cực lạc.
Thành kính phân ưu cùng tang quyến.
Duy Văn Hà Đình Huy
Giáo Sư Nguyễn Văn Canh – Nhà Trí Thức Yêu Nước Hết Lòng!
-Tuy học Luật, tôi không chính thức được học với GS Nguyễn Văn Canh ngày nào, vì tôi theo ban Tư Pháp, ra trường năm 1972. Mùa thu năm 1974 tôi ghi danh cao học chỉ để cho vui vì biết rằng đã gia nhập quân đội rồi còn thì giờ đâu mà học. Một ngày về phép đang lang thang trong trường Luật, tôi bỗng gặp một nàng xinh ơi là xinh, da trắng má hồng với giọng Huệ ngọt ngào quyến rũ. Tôi lẽo đẽo theo cô bé và được cô cho biết đang vào lớp của năm thứ IV ban Công Pháp do thầy Canh dậy. Cô bé rủ: “Thầy dậy hay lắm anh, anh cùng vào nghe nha.” Tôi miễn cưỡng đi theo cô bé vào giảng đường năm thứ tư Công pháp, chỉ vì cô bé chứ không phải vì thích nghe giảng. Nhưng thật bất ngờ, thầy Nguyễn Văn Canh dậy hay quá, đề tài thầy nói lại quá lối cuốn. Chỉ năm phút sau thầy đã làm tôi quên bẵng nàng thiếu nữ xinh đẹp bên cạnh.
Nhớ hôm đó thầy Canh nói về “Sách lược của Đảng Cộng sản Việt Nam” và “Chiến lược bành trướng thế lực” của đảng này. Sau giờ học tôi đi theo thầy than thở: “Em muốn dự lớp của thầy để nghe thầy giảng quá, nhưng thật buồn em ở mãi ngoài Phú Quốc.” Thầy ngạc nhiên: “Em làm gì mãi ngoài đó.” “Dạ em trong quân đội, làm chánh văn phòng cho chúa đảo (Đặc khu trưởng), không phải lúc nào muốn về SG cũng được.” Thầy trầm ngâm một chút rồi dơ tay ra hiệu cho tôi theo thầy, chúng tôi đi vào thư viện của trường, thầy rút một quyển sách trao cho tôi và nói: “Tặng em quyển sách này do tôi soạn, ngày mai tôi lấy quyển khác bỏ vào.” Đó là quyển “The Vietnamese Communist Warfare, Doctoral Thesis” (Trường Luật Saigon xuất bản năm 1971).
Đầu thập niên 80s khi chúng tôi đến vùng San Jose, thật may mắn được biết GS Nguyễn Văn Canh cũng đang ở đây. Vì muốn được học tiếp tôi tìm đến GS nhờ chứng nhận đơn xin “equivalence” học trình và được biết GS đang lãnh trách nhiệm, như một học giả nghiên cứu về VN, cho Viện Hoover (thuộc ĐH Stanford chuyên nghiên cứu về CS) dưới tiêu đề “War, Revolution and Peace” (Chiến tranh, Cách mạng và Hòa bình). Có lẽ GS Canh là người Á châu độc nhất ở đây nghiên cứu về lãnh vực này.
Gần đây GS Nguyễn Văn Canh nổi tiếng trong nỗ lực gây dựng ý thức bảo vệ sự vẹn toàn lãnh thổ, chống việc Trung Cộng lấn chiếm khu vực Hoàng Sa và Trường Sa. Đồng thời lên án Nhà nước Cộng sản Việt nam, do thái độ khiếp nhược, đã gián tiếp dâng hiến đất đai của tổ quốc cho ngoại bang. Ngoài hoạt động trong Ủy ban Hoàng Sa, GS Canh còn viết nhiều sách, trưng dẫn nhiều tài liệu liên quan đến đề tài này như: “Chủ Quyền Của Dân Tộc Với Hoàng Sa & Trường Sa”. Và dịch ra tiếng Anh “Dossiers on Paracels and Spratlys & National Sovereignty.” (2020).
Cách đây 5 năm, nhân dịp Gia đình Luật khoa Bắc Cali tổ chức buổi tiệc họp mặt, chúng tôi may mắn được gặp lại vị GS khả kính này và được ông tặng quyền “Chủ Quyền Lãnh Thổ & Bành Trướng Trung Cộng.” Một quyển sách viết công phu, đặc biệt ông dẫn chứng quần đảo Trường Sa & Hoàng Sa là của Việt Nam bằng 10 hồ sơ quan trọng và không thể chối cãi.
Chúng tôi nghĩ đây là những tài liệu hết sức hữu ích, nếu chúng ta chưa làm được, thế hệ sau sẽ hiểu rõ để tranh đấu nhằm khôi phục lại chủ quyền lãnh thổ khi hoàn cảnh thuận lợi.
Gần đây nhất (2023), GS Nguyễn Văn Canh còn cho xuất bản quyển “Biên Cương Mới & Tự Do Dân Sự”. Với “Biên cương mới” GS Canh muốn nói rằng ngày nay biên cương của dân Việt đã mở rộng ra khắp thế giới. Chúng ta, những người tị nạn, cần coi trọng việc bảo vệ cờ vàng, biểu tượng của tinh thần & chính nghĩa dân tộc. GS cũng nói đến việc cần thiết tạo nên một đội ngũ chuyên viên pháp luật để bảo vệ tự do dân sự, đồng thời tranh đấu cho những tù nhân cải tạo cũng như những tù nhân lương tâm.
Qua những hoạt động không ngừng nghỉ của GS Nguyễn Văn Canh, từ Việt Nam đến Hoa Kỳ, luôn đặt tổ quốc Việt nam lên hàng đầu, nỗ lực bảo vệ chủ quyền Việt Nam, lãnh thổ Việt Nam, tinh thần Việt Nam. Giáo Sư Nguyễn Văn Canh quả thực là một nhà trí thức yêu nước hết lòng và dũng cảm vậy.
Viết với lòng tôn kính - khi hay tin GS Nguyễn Văn Canh qua đời.
Phạm Mạnh Tuấn
HỘI TRUYỀN THÔNG NGƯỜI VIỆT BẮC CALI, ĐĂNG LẠI LỜI CHÚC MỪNG THƯỢNG THỌ GIÁO SƯ CANH VỪA MỚI ĐÂY, GIỜ ÔNG ĐÃ BAY XA!
-Nhân dịp mừng thượng thọ Giáo Sư Canh – một bậc thầy đáng kính trong giới học đường và trong lòng bao thế hệ môn sinh.
Hội Truyền Thông Người Việt Bắc California trân trọng gửi đến Giáo Sư lời chúc sức khỏe dồi dào, tinh thần minh mẫn, trường thọ và an khang.
Xin được mượn lại lời thơ:
Tiệc mừng tuổi thọ Giáo Sư Canh,
Vì thế môn sinh mới họp hành.
Cảnh Sát giữ vững nền đạo lý,
Vạn Hạnh cũng không thấy hổ danh.
Ngày xưa “trọng đạo” là nguyên tắc,
Hiện tại “Tôn Sư” thật khó khăn.
Hạnh, Sát vẫn duy trì đạo lý,
Trên đời họ đáng được vinh danh.
Thầy Canh là tấm gương sáng về trí đức, nhân tâm và tinh thần phụng sự, đã cống hiến trọn đời cho đạo học, cho xã hội và cho thế hệ mai sau.
Kính chúc Giáo Sư sống lâu, sống khỏe, sống vui giữa vòng tay thương kính của gia đình, học trò và bằng hữu khắp nơi.
Trân trọng,
Hội Truyền Thông Người Việt Bắc California
Tin Quốc Tế Đó Đây:
HRW: Liên Hiệp Âu Châu Xuất Cảng Các Nhu Liệu Điện Toán Dọ Thám Sang Các Nước Vi Phạm Nhân Quyền
(Ảnh REUTERS - Kacper Pempel, minh họa, chụp ngày 1/3/2017: Một người đang gõ bàn phím máy điện toán trước màn hình hiển thị mã lập trình.)
-Trong báo cáo công bố ngày 12/5/2026, Tổ chức phi chính phủ Human Rights Watch (HRW) tố cáo Liên Hiệp Âu Châu (EU) xuất cảng các nhu liệu điện toán theo dõi sang các nước vi phạm nhân quyền. Báo cáo không đề cập đến những doanh nghiệp nào đã cung cấp các công cụ giám sát đại trà nhưng chỉ trích nhiều nước thành viên Liên Hiệp Âu Châu đã cho phép xuất cảng các công cụ này.
Trong thông cáo đăng trên trang mạng của mình, HRW cho biết đã thu thập được nhiều thông tin liên quan đến việc cấp giấy phép và xuất cảng những kỹ thuật này ở mỗi nước thành viên Liên Hiệp Âu Châu. Báo cáo đặc biệt nêu đích danh các nước như Bảo Gia Lợi, Cộng hòa Czech, Đan Mạch, Phần Lan và Ba Lan. Chính phủ những nước này dường như đã cho phép bán các nhu liệu điện toán theo dõi sang các nước vi phạm nhân quyền từ lâu nay.
Trong số các công cụ này có nhu liệu điện toán xâm nhập máy điện toán như nhu liệu điện toán gián điệp và các hệ thống chặn thu thông tin viễn thông khác cho phép nghe lén. Theo báo cáo, Bảo Gia Lợi đã bán loại công cụ điện tử này cho hơn 20 quốc gia, bao gồm Azerbaijan, Các tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Việt Nam, Uganda và Jordan. Còn Ba Lan được cho là vào năm 2023, đã xuất cảng sang Rwanda hệ thống chặn thu thông tin liên lạc.
Nếu như các nước xuất cảng biện minh rằng cho đến nay chưa phát giác nguy cơ loại nhu liệu điện toán này được sử dụng cho mục đích giám sát, đối với Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Liên Hiệp Âu Châu rõ ràng đã thất bại trong vai trò của mình: Ngăn chặn các nước thành viên xuất cảng các kỹ thuật như vậy, có thể được sử dụng để đàn áp phe đối lập.
Theo Liên Hiệp Âu Châu, mỗi nước thành viên tự chịu trách nhiệm về việc cấp giấy phép xuất cảng. Quy định của EU chỉ ràng buộc các nước thành viên phải cung cấp thông tin cho Ủy Ban Âu Châu (EC) về việc xuất cảng một số loại kỹ thuật này và Ủy Ban là bên công bố. Quy định này đã được thắt chặt hơn vào năm 2021 sau tai tiếng nhiều doanh nghiệp Âu Châu đã bán các công cụ giám sát đại trà sang Trung Đông và Bắc Phi. Tuy nhiên đối với HRW, điều đó là chưa đủ và chỉ trích EU thiếu cơ chế kiểm soát.
Tổng Thống Pháp Macron: “Mở Lại Eo Biển Hormuz Là Ưu Tiên Tuyệt Đối”
(Hình RFI: Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trả lời phỏng vấn của RFI, France 24 và TV5 Monde, tại Nairobi, thủ đô của Kenya, ngày 12/5/2026.)
-Trả lời phỏng vấn Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI), kênh truyền hình France 24 và TV5Monde, hôm 12/5/2026, sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh Africa Forward tại Nairobi, thủ đô của Kenya, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố “sẽ đưa tiếng nói của Phi Châu đến thượng đỉnh G7” để khẳng định việc mở lại eo biển Hormuz là “ưu tiên tuyệt đối”. Ông Macron nói:
“Hơn một phần ba lượng phân bón cung cấp cho toàn thế giới, đặc biệt cho Phi Châu, được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Cho nên, hậu quả đối với nông nghiệp của châu lục rất nặng nề. Bên cạnh đó là tình trạng vật giá leo thang, như những nơi khác trên thế giới, tạo áp lực đối với sức mua của người dân.
Chính vì vậy, phải gia tăng vận động cho các nền kinh tế nhân thượng đỉnh G7, với một cơ chế bảo hiểm và với các đầu tư. Tôi cũng sẽ đưa tiếng nói của Phi Châu đến thượng đỉnh G7 để khẳng định việc mở lại eo biển Hormuz là ưu tiên tuyệt đối.
Mở lại eo biển Hormuz phải là bước đầu tiên khi bàn về chiến tranh Trung Đông. Đó là chủ trương của nước Pháp ngay từ khi nổ ra xung đột. Pháp đã kêu gọi ngưng bắn, kêu gọi mở lại eo biển Hormuz trước khi giải quyết các vấn đề khác qua thương lượng. Tôi rất tiếc là đang có một sự leo thang trong các phát biểu. Riêng điều chúng tôi đang làm chính là giữ liên lạc với tất cả các bên”.
Trong cuộc phỏng vấn hôm 12/5, Tổng thống Macron cho biết rất tự hào về thành quả của chính sách đối với Phi Châu mà ông đã thi hành từ 9 năm qua, kể từ bài phát biểu của ông tại Ouagadougou, thủ đô của Burkina Faso vào tháng 11/2017. Tổng thống Macron khẳng định mục tiêu của ông là “tái tạo” mối quan hệ giữa Pháp với Phi Châu và “thiết lập mối quan hệ đối tác bình đẳng”.
Sự hiện diện quân sự của Pháp ở Phi Châu đã giảm đáng kể trong 2 nhiệm kỳ của Tổng thống Macron: Quân đội Pháp rút khỏi các nước Burkina Faso, Niger, Tchad và đóng cửa căn cứ của ở Dakar. Tuy nhiên, Tổng thống Pháp vẫn vui mừng vì mối “quan hệ đối tác an ninh lành mạnh và công bằng hơn nhiều” với Phi Châu.
Chính Quyền Pháp Trấn An Người Dân Về Hantavirus
(Hình AFP - Thomas Samson: Bộ trưởng Y tế Pháp Stéphanie Rist trong cuộc họp báo về Hantavirus tại Paris, Pháp, ngày 12/5/2026.)
-Hôm 12/5/2026, Bộ trưởng Y tế Pháp Stéphanie Rist đã cùng các chuyên gia Y tế lên tiếng trấn an người dân, sau khi nữ hành khách người Pháp từng đi trên tàu MV Hondius bị nhiễm Hantavirus và được đưa vào bệnh viện điều trị. Hiện không có dấu hiệu virus lan rộng tại Pháp.
Phát biểu từ thủ đô Nairobi của Kenya, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng nhấn mạnh tình hình tại Pháp “đang được kiểm soát” và khẳng định “chính phủ áp dụng một trong những quy trình nghiêm ngặt nhất, tương tự như Tây Ban Nha và một số nước khác, vì Pháp đã rút kinh nghiệm từ quá khứ”, ám chỉ đến đại dịch Covid-19. Bộ trưởng Giao thông Pháp Philippe Tabarot cũng trấn an rằng người dân Pháp có thể đi du lịch ở khắp nơi trên thế giới mà không phải lo lắng.
Tuy nhiên, các nước thành viên Liên Hiệp Âu Châu (EU) vẫn chưa thực sự thống nhất về cách ứng phó với Hantavirus, theo tường thuật của thông tín viên Pierre Benazet của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) từ thủ đô Brussels của Bỉ:
Tại Liên Hiệp Âu Châu, Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh Âu Châu đã tiến hành các xét nghiệm trên tàu MV Hondius, trước khi chiếc tàu này đến quần đảo Canary và cơ quan này khuyến nghị áp dụng các quy tắc mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề ra là cách ly bệnh nhân và cách ly phòng ngừa. Tuy nhiên, khuyến nghị này không mang tính bắt buộc vì các vấn đề về y tế không thuộc thẩm quyền của Liên Hiệp Âu Châu, và điều này đã được chứng minh từ đầu đại dịch Covid-19.
Kết quả là mỗi quốc gia tự do thiết lập các quy trình riêng của mình. Cụ thể là Tây Ban Nha yêu cầu tất cả các trường hợp tiếp xúc phải cách ly trong 42 ngày tại một bệnh viện quân đội, trong khi Đức và Hòa Lan cũng quy định cách ly cùng số ngày tương tự, nhưng không nhất thiết phải ở trong bệnh viện.
Hy Lạp yêu cầu cách ly trong 45 ngày tại một phòng bệnh áp suất âm, trong khi Ý Ðại Lợi chỉ dự kiến theo dõi lâm sàng hàng ngày và khám sức khỏe khi có triệu chứng. Pháp cuối cùng đã quyết định áp đặt cách ly kiểm dịch tại bệnh viện đối với tất cả hành khách được hồi hương và yêu cầu thống nhất các quy trình y tế trong Liên Hiệp Âu Châu và khối tự do đi lại Schengen.
Cannes 2026: Khởi Tranh Cuộc Đua Giành Cành Cọ Vàng
(Hình AFP - Valery Hache: Đạo diễn người Nhật Bản Koji Fukada đến dự lễ khai mạc Ðại hội Ðiện ảnh Cannes lần thứ 79 ở Cannes, Pháp, ngày 12/5/2026.)
-Sau lễ khai mạc vào hôm 12/5, cuộc đua giành Cành Cọ Vàng 2026 chính thức bắt đầu hôm 13/5/2026 tại Cannes, Pháp. Ðại hội Ðiện ảnh cũng trình chiếu bộ phim L’Abandon” (Bỏ rơi) gây chấn động, tái hiện những ngày cuối cùng của Giáo viên người Pháp Samuel Paty, bị sát hại vào năm 2020.
Phim “L’Abandon” (Bỏ rơi), không tham dự cuộc đua Cành Cọ Vàng, phân tích từng bước dẫn đến vụ sát hại Samuel Paty bởi một thanh niên người Chechnya gốc Nga đã cực đoan hóa, sau khi Giáo viên môn Lịch sử-Địa lý này cho học sinh xem các bức biếm họa về nhà tiên tri Mohammed trong lớp.
Trong cùng ngày, hai bộ phim đầu tiên của cuộc thi sẽ được trình chiếu. “Quelques jours à Nagi” (Vài ngày ở Nagi) của Ðạo diễn Nhật Bản Koji Fukada kể câu chuyện về một Kiến trúc sư đã ly hôn, đến thăm một người bạn là Điêu khắc gia ở vùng nông thôn. Khi cô đồng ý làm người mẫu cho bạn, một mối quan hệ căng thẳng cũ giữa hai người phụ nữ bỗng nảy sinh.
Ngay sau đó sẽ là “La vie d’une femme” (Cuộc sống của một phụ nữ) của Charline Bourgeois-Tacquet, đánh dấu sự xuất hiện đầu tiên của nữ Ðạo diễn người Pháp trong cuộc thi. Bộ phim với sự tham gia của các diễn viên Pháp Léa Drucker, Mélanie Thierry và Charles Berling kể về cuộc sống thường nhật của một Bác sĩ trưởng khoa Phẫu thuật, phải chịu áp lực công việc và tìm cách cân bằng với cuộc sống gia đình. Khi gặp một tiểu thuyết gia quan tâm đến môi trường bệnh viện, những niềm tin vốn có của cô bắt đầu lung lay.
Ngày 14/5, diễn viên người Đức Sandra Hüller, từng đoạt giải Gấu Vàng cho Nữ diễn viên xuất sắc tại Ðại hội Ðiện ảnh Bá Linh vào tháng 2/2026 và để lại ấn tượng trên thảm đỏ Cannes vào năm 2023 với vai diễn trong “Anatomie d’une chute” (Kỳ án trên đồi tuyết), được khán giả đặc biệt mong chờ. Cô đảm nhận vai chính trong bộ phim mới nhất của Pawel Pawlikowski, kể về sự trở về Đức của nhà văn Thomas Mann sau Đệ nhị Thế chiến.
Tổng Thống Mỹ Donald Trump Thăm Trung Quốc Với 2 Hồ Sơ Chính Là Iran và Thương Mại
(Hình AP - Mark Schiefelbein: Tổng thống Mỹ Donald Trump lên chuyên cơ Air Force One tới thăm Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh chụp tại căn cứ Không quân Andrews, Hoa Kỳ, ngày 12/5/2026.)
-Tối 13/5/2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đến Bắc Kinh để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình mà ông mô tả là một “người bạn tốt”.
Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một Tổng thống Hoa Kỳ kể từ chuyến đi của chính ông Trump vào năm 2017. Trong bối cảnh đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran để chấm dứt chiến tranh vẫn bế tắc, trên nguyên tắc Iran sẽ là một trong những hồ sơ chính, cùng với thương mại và Đài Loan, trong chuyến đi lần này của chủ nhân Tòa Bạch Ốc.
Trên mạng xã hội Truth Social của ông hôm 13/5, Tổng thống Trump cho biết trong cuộc hội đàm với ông Tập Cận Bình vào thứ Năm (14/5) và thứ Sáu (15/5), ông sẽ yêu cầu Chủ tịch Trung Quốc mở rộng cửa thị trường cho các doanh nghiệp Hoa Kỳ.
Tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến thăm Trung Quốc có nhiều lãnh đạo đạo tập đoàn lớn như Elon Musk (Tesla và SpaceX), Tim Cook (Apple), Kelly Ortberg (Boeing) và Jensen Huang (Nvidia). Từ Hoa Thịnh Ðốn, thông tín viên Vincent Souriau của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình:
Ngoài Iran, hồ sơ quan trọng nhất là thương mại. Kể từ khi đạt thỏa thuận ngừng áp thuế vào năm 2025, căng thẳng giữa Bắc Kinh và Hoa Thịnh Ðốn đã giảm bớt. Ông Donald Trump muốn tận dụng bối cảnh này để thuyết phục Trung Quốc cam kết mua các sản phẩm của Mỹ như thịt bò, đậu nành, khí đốt, dầu mỏ, cũng như máy bay Boeing... nhằm thúc đẩy nền kinh tế Hoa Kỳ.
Hồ sơ thứ hai là đất hiếm và kỹ thuật mũi nhon. Trung Quốc hiện đang thống trị thị trường khoáng sản chiến lược. Hoa Kỳ muốn bảo đảm được tiếp cận các nguồn tài nguyên quan trọng này và khuyến khích Trung Quốc giữ ổn định trong việc xuất cảng vì lợi ích của các công ty Mỹ. Cuộc chạy đua về trí tuệ nhân tạo cũng sẽ được thảo luận.
Hồ sơ thứ ba là Đài Loan, vấn đề rất nhạy cảm đối với Bắc Kinh, vốn đã rất bất bình về thương vụ bán vũ khí trị giá đến 11 tỉ Mỹ kim được ký kết hồi tháng 12/2025 giữa Tòa Bạch Ốc và chính phủ Đài Loan. Một dấu hiệu cho thấy ông Donald Trump muốn xoa dịu người đồng cấp Trung Quốc: Trước chuyến thăm này, Tổng thống Hoa Kỳ đã tạm hoãn một hợp đồng khác trị giá hơn 13 tỉ Mỹ kim. Nếu không có gì bất ngờ, Donald Trump dự kiến sẽ không nhượng bộ thêm bất kỳ điều gì đối với Tập Cận Bình về vấn đề Đài Loan.
Trong khi đó, theo Tân Hoa Xã, hôm 13/5, các phái đoàn Trung Quốc và Hoa Kỳ đã bắt đầu các cuộc thảo luận về kinh tế và thương mại tại Nam Hàn, trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Trung Quốc. Theo thông tấn xã AFP, trong một thông cáo, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết hai bên đã có các cuộc thảo luận “thẳng thắn” và “mang tính xây dựng”.
Đài Loan Hy Vọng Sự Ủng Hộ Của Hoa Kỳ Không Thay Đổi
-Hồ sơ Đài Loan là chủ đề quan trọng sẽ được thảo luận nhân chuyến đi Trung Quốc của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, trong bối cảnh Bắc Kinh muốn Hoa Thịnh Ðốn ngừng bán vũ khí và công khai phản đối việc Đài Loan độc lập.
Trong khi đó, Đài Bắc hy vọng sự ủng hộ của Hoa Thịnh Ðốn đối với hòn đảo sẽ không thay đổi. Từ thủ đô Đài Bắc của Đài Loan, thông tín viên Jules Bois của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình:
Trước câu hỏi liệu có nguy cơ Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhượng bộ Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan hay không, chính phủ hòn đảo tỏ ra điềm tĩnh: Quan hệ giữa Đài Bắc và Hoa Thịnh Ðốn vẫn tốt đẹp.
Một viên chức Đài Loan cho biết: “Các nhà lãnh đạo và viên chức cấp cao nhất của Mỹ đều khẳng định không muốn và cũng không cho phép một sự thay đổi đơn phương nguyên trạng eo biển Đài Loan. Tôi nghĩ đây là nền tảng vững chắc nhất cho niềm tin hiện có giữa Đài Loan và Hoa Kỳ”.
Nhưng không phải là không có rủi ro khi tối 12/5, ông Donald Trump tuyên bố sẽ thảo luận với Tập Cận Bình về vấn đề bán vũ khí, ông đã đặt ra nghi vấn đối với những gì được gọi là “6 bảo đảm của Hoa Kỳ đối với Đài Loan”, được thiết lập từ những năm 1980, nêu rõ rằng Hoa Thịnh Ðốn sẽ không tham khảo ý kiến Bắc Kinh về việc bán trang thiết bị quân sự cho Đài Bắc. Ngoại trưởng Đài Loan thì coi đây như một dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang lo lắng.
Ông nói: “Trung Quốc biết rằng các quốc gia dân chủ ngày càng nhận thức rõ hơn về những rủi ro ngày càng gia tăng, mà Trung Quốc tạo ra đối với hòn đảo và hòa bình tại eo biển Đài Loan. Chính vì lý do này mà Hoa Lục tiếp tục phản đối việc Hoa Kỳ bán vũ khí cho Đài Loan”.
Bằng cách tỏ ra tự tin, chính phủ Đài Loan đang tìm cách chống lại mục tiêu của Tập Cận Bình: Đó là làm suy giảm sự ủng hộ của Hoa Thịnh Ðốn đối với Đài Bắc, nếu Bắc Kinh quyết định thống nhất Đài Loan với Hoa Lục bằng vũ lực.
TIN VẮN - TIN TỔNG HỢP
(AFP/RFI) – Ấn Độ tăng thuế nhập cảng vàng và bạc để bảo vệ nội tệ. Theo 2 chỉ thị được chính phủ Ấn Độ công bố ngày 12/5/2026, các mức thuế nhập cảng đối với hai thứ kim loại quý này tăng từ 6 đến 15%. Một ngày trước đó, Thủ tướng Narendra Modi hối thúc người dân hạn chế mua vàng do các giao dịch toàn cầu được tiến hành bằng Mỹ kim, nhằm ngăn chặn đà mất giá của đồng Rupi (gần 5% từ đầu cuộc chiến Iran), cũng như sự suy giảm nguồn dự trữ ngoại tệ của đất nước.
(AFP/RFI) – Khí đốt hóa lỏng (LNG) của Nga nhập cảng vào EU đạt mức kỷ lục kể từ năm 2022. Ngày 13/5/2026, Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chánh (IEEFA) công bố báo cáo cho thấy trong 3 tháng đầu năm 2026, Liên Hiệp Âu Châu (EU) đã nhập cảng 6,9 tỉ mét khối khí đốt của Nga, tăng 16% so với quý I/2025 và là mức cao nhất kể từ năm 2022. Mức tăng này diễn ra vào lúc các nước trên thế giới đang tranh giành nguồn cung năng lượng thay thế cho nguồn cung bị gián đoạn do chiến tranh ở Trung Đông. Tuy EU cam kết sẽ chấm dứt hoàn toàn nhập cảng khí đốt và dầu mỏ Nga vào năm 2027, và phần lớn các đường ống dẫn từ Nga đến EU đã ngừng hoạt động, nhưng nhiều nước vẫn mua LNG của Nga bằng tàu chở dầu, đi đầu là Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ.
(RFI) – Áo Quốc lên án sự hiện diện bất hợp pháp máy bay trinh thám Hoa Kỳ. Trong vòng 2 ngày Chủ Nhật và thứ Hai (10 và 11/5/2026), các máy bay trinh thám PC-12 của US Air Force, hai lần đi vào không phận nước Áo mà không xin phép. Cả hai lần, Không quân nước Áo buộc phải điều các tiêm kích Eurofighter để nhận dạng. Sự việc đã được trang thông tin Thụy Sĩ 20 Minuten tiết lộ hôm 11/5. Lý do các cuộc thâm nhập không được tiết lộ, Không quân nước Áo chỉ giải thích rằng sự việc đã được giải quyết qua con đường ngoại giao.
(AFP/RFI) – Tổng thống Donald Trump thông báo đang đàm phán với Cuba. Trên mạng Truth Social, nguyên thủ Hoa Kỳ cho rằng đất nước này đang bên bờ “phá sản”. Ông viết rằng, Havana “đang đi theo một hướng duy nhất: Lao dốc! Cuba yêu cầu hỗ trợ và chúng ta sẽ đàm phán!!!” Tổng thống Mỹ cho rằng đảo quốc Cộng sản này, cách 150 cây số bờ biển tiểu bang Florida, vẫn luôn là “một mối đe dọa đặc biệt” cho an ninh Hoa Kỳ. Cuối tin nhắn, ông Trump viết thêm là, “trong khi chờ đợi, tôi khởi hành đi Trung Quốc”. Đầu tháng 5/2026, ông thông báo siết chặt các trừng phạt chống Cuba, đồng thời đe dọa tấn công quân sự đảo.
(AFP/RFI) – Công nương Kate đến thăm Ý Ðại Lợi. Theo phát ngôn viên Điện Kensington, Công nương Kate, Vương phi của Hoàng thái tử William, Thân vương xứ Wales, có chuyến thăm thành phố Reggio Emilia (Bắc nước Ý Ðại Lợi) trong 2 ngày 13 và 14/5/2026. Tại đây, Công nương Kate đến thăm Trung tâm vì Trẻ thơ do cô thành lập năm 2021. Đây cũng là chuyến công du ngoại quốc đầu tiên kể từ khi Công nương được chuẩn đoán mắc bệnh ung thư cách nay hơn 2 năm.
(AFP/RFI) – EU công bố dự án: Một tấm vé, một lộ trình. Một vé duy nhất, được đặt trên một nền tảng duy nhất, đây là tham vọng của dự án được Brussels tiết lộ ngày 13/5/2026, nhằm đơn giản hóa các chuyến tàu tại Âu Châu, bằng cách buộc các hãng khai thác đường sắt phải đề xuất cả nguồn cung vé của các đối thủ cạnh tranh trên mạng. Ví dụ, dự án của Brussels bắt buộc hãng SNCF của Pháp phải thể hiện trên trang mạng của mình đề nghị vé tuyến Paris-Milano do hãng Trenitalia của Ý Ðại Lợi khai thác. Biện pháp này, hiện đang bị các hãng đường sắt quốc gia chỉ trích mạnh mẽ, còn phải được các nước thành viên và Nghị Viện Âu Châu (EP) thông qua.
Tin Việt Nam
Việt Nam Tăng Mạnh Nhập Cảng Xăng Dầu Tinh Chế Từ Nam Hàn và Mã Lai Á
-Theo tin của thông tấn xã Reuters, vì chiến tranh Iran, Việt Nam tăng mạnh nhập cảng xăng dầu tinh chế từ Nam Hàn và Mã Lai Á.
Ngày 13/5/2026, thông tấn xã Reuters cho hay biện pháp này nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt dầu thô cho các nhà máy lọc dầu, do nguồn cung từ Kuwait và Trung Quốc suy giảm vì xung đột, giúp giảm tác động khủng hoảng năng lượng, nhưng khiến nhập siêu gia tăng và lạm phát tháng 4 vượt mục tiêu chính phủ.
Giới chuyên gia cảnh báo tình hình năng lượng tại Việt Nam sẽ còn khó khăn nếu chiến sự kéo dài.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét