Tìm bài viết

Vì Bài viết và hình ảnh quá nhiều,nên Quí Vị và Các Bạn có thể xem phần Lưu trử Blog bên tay phải, chữ màu xanh (giống như mục lục) để tỉm tiêu đề, xong bấm vào đó để xem. Muốn xem bài cũ hơn, xin bấm vào (tháng....) năm... (vì blog Free nên có thể nhiều hình ảnh bị mất, hoặc không load kịp, xin Quí Bạn thông cảm)
Nhìn lên trên, có chữ Suối Nguồn Tươi Trẻ là phần dành cho Thơ, bấm vào đó để sang trang Thơ. Khi mở Youtube nhớ bấm vào ô vuông góc dưới bên phải để mở rộng màn hình xem cho đẹp.
Cám ơn Quí Vị

Nhìn Ra Bốn Phương

Thứ Sáu, 6 tháng 2, 2026

Hiểu biết thêm với GS Huỳnh Chiếu Đẳng


Kính thưa quí bạn
Hôm nay xin gởi các bạn vài chuyện đời thường như mọi khi
1. Một loại email (bài viết) bày thuộc mập mời tai hại, có khi chết người
2. Bài viết “Tết Là Gì?” của Bác sĩ Nguyễn Hy Vọng
3. Bằng hữu góp ý
4. Góc đố vui
HCD 6-Feb-2026
Chữ nhỏ khó đọcm các bạn giữ key Ctrl cùng lúc lăn bánh xe trên mouse để zoom cho chữ và hình to ra.
<!>
Đây là cái email được nhiếu người gởi cho nhau, thấy nguy hiểm tôi “đành” viết ít lời nhận xét.
( bắt đầu trích nguyên văn ==>
From: Tuan Le
Date: Sat, Jan 17, 2026 at 8:56 AM ()
Subject: Kiểm soát huyết áp? Nghiên cứu mới cho thấy ăn 2 loại trái cây này có thể làm giảm nguy cơ tử vong./Managing Blood Pressure? Eating These 2 Fruits Might Lower Mortality Risk, New Study Says
Kiểm soát huyết áp? Nghiên cứu mới cho thấy ăn 2 loại trái cây này có thể làm giảm nguy cơ tử vong.
Bài viết của Meaghan Cameron, MS
Cập nhật ngày 29 tháng 3 năm 2024
Hai loại trái cây được ưa chuộng này nổi tiếng với những lợi ích cụ thể. Giờ đây, các bác sĩ chỉ ra thêm một lợi ích khác nữa, tốt cho tim mạch và có thể kéo dài tuổi thọ.
Một loại nổi tiếng với hàm lượng kali tốt cho tim mạch, loại kia được cho là giúp tránh xa bác sĩ. Giờ đây, các bác sĩ từ ba trường đại học ở Trung Quốc đã phát hiện ra rằng táo và chuối có thể kéo dài tuổi thọ cho những bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh cao huyết áp .
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Frontiers in Nutrition ( một tạp chí khoa học được bình duyệt) số tháng 3 năm 2024 nhằm đánh giá tác động của việc tiêu thụ trái cây đến cuộc sống của những người bị huyết áp cao. Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu thu thập được từ năm 2003 đến năm 2006 từ Khảo sát Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia (NHANES) của Hoa Kỳ, lựa chọn các chỉ số y tế thu thập được từ những người đã được chẩn đoán mắc bệnh tăng huyết áp. Các nhà nghiên cứu đã xác định được 2.480 bệnh nhân mắc bệnh này, những người cũng đã hoàn thành một cuộc khảo sát về thói quen ăn uống điển hình của họ. Dữ liệu thu thập được 10 năm sau đó cho thấy 658 người tham gia đã qua đời.
Dựa trên phân tích của mình, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng trung bình, những người ăn táo hoặc chuối từ ba đến sáu lần mỗi tuần sống lâu hơn. Và trong khi việc ăn một trong hai loại trái cây này vài lần một tuần có liên quan đến tuổi thọ cao hơn, thì những người ăn cả hai loại trái cây lại có kết quả tốt hơn nữa. "Những người tiêu thụ táo hoặc chuối từ ba đến sáu lần mỗi tuần có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân giảm 40%", các nhà nghiên cứu kết luận, ngay cả sau khi điều chỉnh cho một số biến số như giới tính, tuổi tác, chủng tộc, trình độ học vấn và các tình trạng sức khỏe khác nhau như bệnh tim mạch và tiểu đường.
Điều thú vị là, những người ăn lê, nho và dứa dường như không nhận được những lợi ích tương tự.

Denis Ganenko/Getty Images
Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng chất xơ trong cả hai loại trái cây này có thể đóng vai trò trong các lợi ích bảo vệ sức khỏe của chúng, vì chất xơ đã được chứng minh là giúp kiểm soát huyết áp cao. Tuy nhiên, điều này không giải thích được tại sao quả lê lại không có tác dụng, vì chúng cũng giàu chất xơ.
Các nhà nghiên cứu cho biết thêm, lớp vỏ của quả táo và thành phần polyphenol độc đáo của nó có thể là nguyên nhân.
Đối với chuối, chúng chứa nhiều vitamin, khoáng chất và các hợp chất bảo vệ cùng với một lượng chất xơ dồi dào. Hơn nữa, chuối rất giàu kali , chất đã được chứng minh là giúp hạ huyết áp . (Nghiên cứu cũng cho thấy chuối có lợi cho sức khỏe đường ruột , và điều này mang lại những tác động sinh lý toàn thân.)
Vì nghiên cứu này chỉ khảo sát tương đối ít loại trái cây, các nhà nghiên cứu cho rằng không nên loại bỏ các loại trái cây khác khỏi chế độ ăn tốt cho tim mạch. Họ nói: “Điều quan trọng cần lưu ý là kết luận của nghiên cứu này chỉ áp dụng cho một nhóm dân số và đối tượng cụ thể. Do đó, không nên dùng kết luận này để bác bỏ lợi ích sức khỏe của các loại trái cây khác.”
Các bác sĩ cho biết thêm rằng điều này không có nghĩa là cho phép ăn trái cây không giới hạn, lưu ý rằng “tăng lượng tiêu thụ vượt quá phạm vi này (ba đến sáu quả mỗi tuần) không mang lại lợi ích bổ sung nào”. Mặc dù trái cây cung cấp đường tự nhiên, nhưng nó vẫn ảnh hưởng đến lượng đường trong máu và các chỉ số sức khỏe khác.
Tóm lại, nhiều chuyên gia về sức khỏe và dinh dưỡng khuyên nên ăn một chế độ ăn đa dạng, giàu rau củ quả nhiều màu sắc. Đối với bệnh cao huyết áp, các loại trái cây như , dâu tâycà chua cũng được chứng minh là có tác dụng hạ huyết áp 

Nguồn:

Kiểm soát huyết áp? Nghiên cứu mới cho thấy ăn 2 loại trái cây này có thể làm giảm nguy cơ tử vong. <== hết trích email)
-----------
HCD: Email nhận được bên trên dựa trên một nghiên cứu có thật (đăng trên tạp chí Frontiers in Nutrition năm 2024), nhưng cách diễn đạt trong các bài báo hay qua email nầy dễ gây hiểu lầm nếu chúng ta không đọc kỹ.
Dưới đây tôi phân tích về cái Sai và những điểm nguy hiểm cần lưu ý: (tôi bỏ qua những chỗ đúng)
Tôi để chữ màu den từ đây.
Cũng như mọi chuyện khác, các bạn hãy tin ở chính mình, đừng tin tôi, có khi tôi sai. Tôi không phải là người chuyên môn đâu.
Cái SAI (Hoặc dễ gây hiểu lầm)
- Mối liên hệ nhân quả: Nghiên cứu này là nghiên cứu quan sát. Nó cho thấy những người ăn táo/chuối thường có tuổi thọ cao hơn, nhưng không khẳng định chỉ cần ăn táo/chuối là sẽ hạ được huyết áp hay kéo dài tuổi thọ. Có thể những người chăm ăn trái cây cũng là những người có lối sống lành mạnh hơn (tập thể dục, ít hút thuốc, ngủ đủ giấc).
- "Thần thánh hóa" hai loại quả này: Bài viết nói lê, nho, dứa không có tác dụng tương tự. Thực tế, mỗi loại trái cây có một nhóm dưỡng chất khác nhau. Việc chỉ tập trung vào 2 loại quả mà bỏ qua sự đa dạng thực phẩm là một sai lầm trong dinh dưỡng.
- Tỉ lệ giảm 40% nguy cơ tử vong: Con số này nghe rất lớn nhưng nó dựa trên dữ liệu thống kê cũ (2003-2006). Đừng coi đây là "lá bùa hộ mệnh" để lơ là các phương pháp điều trị khác.
Những điểm NGUY HIỂM cần lưu ý (rất rất quan trọng)
Việc tin hoàn toàn vào những bài viết kiểu này mà không hỏi ý kiến của bác sĩ có thể dẫn đến 3 nguy cơ sau:
- Nguy cơ cho người suy thận: Đây là điểm nguy hiểm nhất. Những người bị bệnh thận mạn tính thường đi kèm cao huyết áp. Thận yếu không thể đào thải Kali hiệu quả. Nếu họ nghe theo bài báo này mà ăn nhiều chuối, lượng Kali trong máu sẽ tăng cao (Hyperkalemia), có thể dẫn đến ngừng tim đột ngột.
- Tự ý bỏ thuốc điều trị: Nhiều người có tâm lý "ăn trái cây thay thuốc". Cao huyết áp là "kẻ giết người thầm lặng", nếu bạn chỉ ăn táo/chuối mà tự ý dừng thuốc bác sĩ ra toa, huyết áp có thể vọt lên cao dẫn đến đột quỵ hoặc vỡ mạch máu não.
- Vấn đề tiểu đường: Táo và chuối (đặc biệt là chuối chín) có lượng đường khá cao. Với những người bị combo "Huyết áp + Tiểu đường", việc ăn 6 quả chuối/tuần cần phải được tính toán kỹ trong tổng lượng carbohydrate nạp vào để tránh làm tăng đường huyết.
Cũng như mọi chuyện khác, các bạn hãy tin ở chính mình, đừng tin tôi, có khi tôi sai. Tôi không phải là người chuyên môn đâu.
-----===<oOo>===-----
From: NPT Nguyen <nguyennpt110@
Date: 2/5/26 11:52 AM (GMT-08:00)
Subject: Re: Tranh duoc toi 9 phan 10 dot qui, hanh phuc là gi, bang huu y, goc do vui
Dạ chào anh HCĐ. Đi tìm Bình Yên thì bất cứ ai cũng muốn tìm. Nhưng tìm cách nào mới là điều quan trong. Chứ nói khơi "phải tìm bình yên," "tôi tìm được bình yên"... Thì ai chẳng nói được.
Ngay cả Đức Lạt Ma hiện tại cũng khuyên chúng ta như thế, nhưng chính ông ấy có bình yên không? Nhìn cuộc đời ông ấy là rõ. Nếu ai đó cho rằng Ngài Lạt Ma hiện tại là người bình yên... Thi sao cần phải đi máy bay hạng VIP, sao phải có người lo ăn, lo ở giúp cho... Tôi từng thấy, trong các bữa ăn, ông ấy chỉ ngồi một chỗ và có người đến dâng thức ăn... thế có nghĩa là bình yên?
Bảo Trâm
HCD: Cám ơn anh Bảo Trâm chia sẻ thẳng thắn về hai chữ "Bình yên". Những vị tu hành “ăn trên ngồi trước” anh vừa kể đâu có bình an trong lòng. Thử đếm lại coi xưa nay có được bao nhiêu người “đạt đạo”. Ít lắm.
Vì thế dưới mái thiền môn, Giả Giả Thiền Sư mới “than”:
Bình yên chẳng ở lời nói, cũng chẳng nương hình tướng cao sang, Chỉ tại một niệm lặng mà soi thấu vô thường.
Người ngồi giữa cung vàng hay kẻ bước chân trần bụi đất, Nếu tâm còn dong ruổi, thì tám gió chưa lặng yên.
Biết quay về nhìn lại, buông một phần chấp trước, Thì giữa chợ đời rộn rã, tâm phẳng vẫn lặng như mặt nước hồ sen.
-----===<oOo>===-----
Kính thưa quí bạn dưới đây là bài viết của Bác sĩ Nguyễn Hy Vọng tựa “Tết Là Gì?”
From: Vong Nguyen <rumthuan3235@
Date: 2/4/26 12:54 PM (GMT-08:00)
To: huy017 @ juno.com
Subject: xin gởi bài về chữ TẾT thưo etymology






Bác sĩ gởi dạng hình chữ quá nhỏ, tôi dùng OCR viết lại cho dễ đọc, có khji có chữ sai
[Trang 1]
Tết là gì?
BS NGUYỄN HY VỌNG
Ai cũng nghĩ là do chữ “tiết” của Tàu mà ra. Tưởng vậy mà không phải vậy .
Đó chỉ là một cái tình cờ mà hai cái tiếng đó giống nhau, cũng như thành phố Ba lê đâu có phải là “ba trái lê ” và Giao chỉ đâu có phải là “ngón giao nhau”!
Lấy một âm mà viết theo chữ Tàu rồi lấy cái ý nghĩa của cái chữ Tàu đó mà đoán mò ra cái ý nghĩa của cái âm kia, tức là <u>bước hai bước mà xỉa chân hai lần !</u>
<u>Chữ Tàu là một cái bẫy sập về tư tưởng</u>, nó đánh lạc hướng ngay cho cả người Tàu nữa, vì thật ra đó <u>chỉ là những cái hình vẽ</u>, khi thì quá thô sơ khi thì quá lôi thôi, để diễn tả những ý nghĩ mà không có đi qua những cái giai đoạn bắt buộc là ý tưởng – âm, lời…. chữ viết như tất cả những thứ tiếng khác đã trải qua
Huống chi nếu ta đi tìm ý nghĩa của một cái tên riêng của một người, một chỗ đất hay một ngày lễ hội [nom propre/ person’s name, place name, festivity name] mà cứ <u>dựa vào ý nghĩa giả tạo của một tiếng phiên âm</u> là hỏng, sự tìm kiếm chỉ là xôi hỏng bỏng không !
Một tên người hay một tên đất không mấy khi mà biết được cái ý nghĩa của nó [cũng như thế là dựa vào Mạnh đức tư cưu mà tìm ý nghĩa của Montesquieu hay sao?!! hay là dựa vào Lư thoa mà cố tìm cho ra ý nghĩa của cái tên Rousseau hay sao?!!
Thật là vớ vẩn.
Cái cách tìm hiểu “râu ông nọ mà cắm cằm bà kia” coi vậy mà cũng sống dai lắm!
Gần đây, mấy người <u>chữ nghĩa rùng mình</u> bên Hà nội cũng áp dụng cách đó để mà cố tìm cho ra ý nghĩa của hai chữ song viết của cụ Nguyễn Trãi, họ đoán tùm lum tà la, mà chỉ thêm uổng công, tìm không ra là phải, vì thiếu cách tìm tòi cho hợp lý chứ đừng nói là cho khoa học nữa, thì tìm làm gì có.
Thói quen của họ là <u>dựa vào chữ tàu như một cái cọc chèo để mà chèo chống cho cái tư tưởng của họ.</u>
Họ không hiểu rằng :
1/ <u>chữ Tàu không phải là thuần nhất gì đâu, gốc gác gì đâu!</u> nó là thứ chữ chung cho năm bảy tiếng nói khác nhau mà chỉ có một cách viết, kiểu năm cha bảy mẹ mà chỉ có một người nuôi cho ăn học thôi!
2/ <u>tiếng Tàu mượn các thứ tiếng khác mà nói tùm lum</u>, chữ đâu phải cứ là tiếng Tàu thì của người Tàu đặt ra đâu! Hãy kể ra đây một vài thí dụ thôi, còn rất nhiều, thong thả sẽ bật mí bí mật của tiếng Tàu sau :Á châu là châu Á, ai cũng tưởng là tiếng Tàu, thật ra là tiếng <u>Tàu lai Hy lạp</u>, vì Á là phiên âm mượn của Asia [gốc Hy lạp], xưa nó còn gọi là Á tế á !
Úc châu là <u>tiếng Tàu lai Latin</u> [ austro là gốc Latin] có nghĩa là phía nam
Mông quả [trái xoài] là <u>tiếng Tàu lai Ấn</u> vì mongga [gốc Sanskrit] là xoài !
Ngoài ra có rất nhiều tiếng tầm thường mà tàu nó cũng không có tên để gọi nên nó cũng mượn của các dân tộc láng giềng, như là:phù lưu là <u>Tàu lai Mon Khmer</u> [phluu / mluu] l trầu
tân lang là <u>Tàu lai Mon Khmer</u> [s-la / sin la] l cau
[Trang 2]quất, quật là <u>Tàu lai gốc Mon Khmer</u> [kruych] có nghĩa chung là cam, quýt
Tiếng nói nào cũng mượn qua mượn lại của nhau , chỉ riêng có Tàu là mượn như điên rồi thì lờ đi không chịu nhìn nhận là mình có mượn mà lại còn nhìn lạm, cho đó là tiếng là chữ của ông bà nó từ đời nào, chữ đâu có mượn của ai đâu!
Bằng cớ : khi người Tàu gặp dân tộc Maan ở khắp vùng mênh mông phía nam sông Dương-tử, thì dân ấy có tên riêng của họ là Maan [có nghĩa là <u>người</u>|people, men
người Tàu bèn <u>viết theo phiên âm là</u> Man, nhưng chữ man của tàu [Ký hiệu chữ Hán] lại có nghĩa là <u>mọi rợ</u> [sic] nên mới có sự hiểu lầm # 3000 năm rồi[sic] mà cả Tàu lẫn mấy ông Hán việt cứ đèo queo mà hiểu như vậy, như một thứ tư tưởng nô lệ kiểu “<u>lạy ông tui ở bụi này</u>” !
Người Anh Mỹ họ thường gọi cái triệu chứng khủng hoảng tâm thần của “một nạn nhân mà lại đi bênh vực cho kẻ hiếp đáp mình” là : syndrom of “identification with the agressor!” một số học giả đang bị cái triệu chứng đó!
Xem bằng chứng trên bản đồ rất xưa của Tàu [ kèm theo đây] nó viết cái tên của vùng người Man ở là “vạn an” [nếu hiểu theo đó là <u>vạn sự an lành</u>[sic]! thì làm gì có, đó chỉ là <u>phiên âm của Man-an</u> [xưa, Tàu không có phụ âm /v/ chỉ thế thôi! [Ký hiệu chữ Hán: 萬 安]
Giờ ta hãy trở lại với TẾT! Tết là gì / có phải là bắt chước chữ tiết của Tàu mà ra không?
Có một cách hợp lý hợp lẽ để hiểu cho ra Tết là gì :
Hãy <u>tìm trong tất cả các tiếng nói ở Á châu</u> xem thử có ngôn ngữ nào cũng <u>nói/phát âm/viết/đọc</u> và cũng <u>hiểu, có ý nghĩa</u> như là Tết không, dù cho họ không phải là Việt mà cũng không bao giờ là Tàu!
Nếu không có thì thôi , đành vậy!
Vậy mà có đấy, các bạn ơi, và lại có rất nhiều !xin xem <u>bảng tiếng đồng nguyên</u> trang sau:
Thật ra từ khi con người xưa ở Đông nam Á biết được là cứ đều đều mỗi năm thì mùa gió đổi chiều và đem mưa lại [# tháng tư -tháng 5, tùy theo từng vùng gió mùa] thì họ đã gọi cái <u>thời gian giao mùa đó là Tết</u> và ăn mừng vào lúc đó, vì ai cũng biết là không có mùa mưa đến thì kể như không trồng trọt gì được, kể như chết!
Đông nam Á là vùng độc nhất của lúa gạo của trâu và của mùa mưa đem sự sống lại cho cây cỏ và nuôi sống hàng trăm triệu con người, nơi mà những hạt lúa [oriza sativa] từ 6000 năm trước đã được tìm ra[tài liệu đại học Hawaii].
Gió mùa và mưa mùa là quyết định của đất trời cho con người ở Đông nam Á. Khi mưa gió không thuận hòa, hạn hán và đói kém sẽ bao trùm; ngược lại, cuồng phong và lụt lội sẽ tàn phá hàng trăm ngàn mẫu đất và giết hại hàng chục ngàn người.
Nông nghiệp và sự sống còn của hàng chục triệu người tùy thuộc vào <u>ân huệ vừa phải</u> của mùa mưa đến hàng năm trên phần đất mênh mông này.
Ở vùng quê Đông nam Á, gió mưa đầu mùa là hứa hẹn của đời sống mới, được chờ đợi khắc khoải, đón mừng hân hoan, và triển miên có mặt trong mọi lãnh vực tin tưởng, huyền thoại hay tâm linh, những tiếng ấy không khác nhau là mấy đâu!.
[Trang 3]
Trên những trống đồng, thường thấy mấy con <u>ếch, ảnh ương, ễnh ương</u> nằm chồm lên nhau báo hiệu mùa mưa tới , như là một <u>ám ảnh ruộng đồng sông nước</u> thường xuyên của cả ếch lẫn người.
Biết bao nhiêu là tục ngữ, ca dao của người Việt ta v của các dân tộc ở ĐNA về lúa về mưa về ếch nhái và về Tết !
Ở Nepal và đông bắc Ấn độ ngày lễ mừng mưa mới ấy cũng gọi là Teej ![xem hình ảnh và tài liệu ]
Trong mấy ngày đầu mùa ấy , người ta ăn mừng, ca hát nhảy múa, đánh trống đánh chiêng, đánh đu, uống rượu, <u>tạt nước vào nhau như một dấu hiệu chúc mừng nhau</u>, nhất là bên Miến điện và Thái lan.

Xung quanh vùng Nepal và đông Bắc Ấn độ, người ta cũng gọi hơi khác là Titj.

Kể từ khi Tàu qua đô hộ nước ta thì người Việt không còn ăn tết vào tháng tư tháng năm mà ăn Tết theo lịch Tàu vào ngày nguyên đán của Tàu, nhưng vẫn gọi ngày đó là ngày Tết, chứ còn người tàu chỉ gọi ngày đó là [đoạn tấn] [nguyên đán] hay là [xin nến] [tân niên] chứ họ không bao giờ gọi ngày đầu năm của họ là ngày tết, ngày tiết gì cả, vì một lẽ dễ hiểu, tết không phải là tiếng Tàu !
Chỉ có mấy ông hán việt khư khư cố tìm ra cho được một cái âm hưởng tàu cho nó, nên gượng ép gán cho nó một bạn đồng hành ngôn ngữ , cũng như đã cố tìm cho ra một ý nghĩa tầm phào cho âm Giao chỉ từ 2000 năm nay[<u>ngón chân giao nhau!</u>]
Hồi tôi qua học tiếng Môn bên Thái lan, tháng April năm 1986, gặp ngày lễ Song khràn [có nghĩa là <u>giao mùa</u> , trùng với mùa lễ Teej, cũng được một cô người thái ở Nakhom Pathom bỏ một cục nước đá vào sau ót, lọt vào lưng , cô ấy xin lỗi mà bảo là <u>muốn chúc Tết cho tôi…?</u> dù biết là tôi bị bất ngờ, hơi lạnh !
Các dân tộc mạn ngược ở bắc Việt cũng như nhiều dân tộc miền núi ở trung Việt vẫn có ăn mừng <u>hồi mùa mưa, hồi ngày mùa</u> dưới nhiều hình thức khác nhau, lớn hơn cả hội mùa xuân [tài liệu Nguyễn văn Huyên viết : les chants alternés des garcons et des filles en Annam 1934]
Các dân Thái Lào Miên cũng ăn Tết vào 13- 15 tháng April
[Lào Thái gọi là pi may [năm mới]
Miên gọi là chưl th-năm th-mây [vào năm mới !] nhưng trong sách vở của họ, thì họ cũng gọi là khe Chết [tháng Tết của người Miên] hay là bulan chit [tháng Tết của người Chàm]
[xem thêm nhiều chi tiết khác nữa về cái âm tết trong bảng so sánh các âm tết khác nhau ở khắp nhiều xứ Đông nam Á]
[Trang 4]
Nhưng coi chừng, cả mấy chục ngôn ngữ ở Đông nam Á không dính dáng gì đến Tàu cũng nói như vậy! coi chừng bé cái lầm. Sự thực cái lầm này không bé tí nào, nó lầm lớn lắm và lầm lẫn đã hơn hai ngàn năm nay rồi, hãy xem xét trong các ngôn ngữ sau đây:


Ngôn ngữ

Từ ngữ

Ý nghĩa

Mường:

Tết

Tết

niên Tết

năm Tết

hươn chiêng

tháng giêng

Chàm:

bàng Tit

ăn Tết [bàng là ăn]

Tit

Tết [lễ tháng năm của lịch Chàm]

bulan Chết

tháng Tết

Khmer:

Chêtr [Ký hiệu chữ Khmer]

– lễ tháng năm lịch xưa của Khmer.

– tháng gió mùa bắt đầu thổi ngược lại.

– tháng của mùa gió nồm ở Đông nam Á

– tháng của mùa mưa đến trên lục địa Ấn và miền ĐNA

[Tùy theo vị trí từng nước, mưa đến với gió mùa từ cuối tháng tư đến cuối tháng năm]

– tên tháng 4 và 5 của lịch Ấn xưa

khe Chết

– <u>tháng tết</u> [tháng 4 dương lịch] khe là tháng

– tháng Tết Khmer # 13 tháng tư dương lịch # 23 tháng ba âm lịch

Chết khal

thời gian có lễ Tết ấy [khal là thời gian, lúc]

Thái:

Thết [Ký hiệu chữ Thái]

– (new year celebration)

thết khal [Ký hiệu chữ Thái]

– mùa tết, những ngày tết

– annual Tết celebration/ new year propitious ritual

thết Thay [Ký hiệu chữ Thái]

– <u>tết Thái</u> / Thái new year ritual

Trêts [Ký hiệu chữ Thái]

# tết [từ điển Francais –Thái của Pallegoix]

trêts chén

Chinese new year [ chén là Tàu]

chêtr [Ký hiệu chữ Thái]

fifth lunar month # mid April

đèts / tềts / đếch [Ký hiệu chữ Thái]

god, deity [?]

trôts [Ký hiệu chữ Thái]

lễ hội đầu mùa mưa của lịch Thái xưa, vào cuối April, đầu May

trôts faràng

dịch là Tết hoa lang [western new year]

chú ý: faràng # Hoa lang # occidental, western

Zhuang:

SIT

– Tết của người Zhuang bên Quảng Tây, một bộ tộc thuộc dòng Thái, họ đông đến 12 triệu người, nổi tiếng thai xưa

dươn sit

tháng tết [yearly monsoon festival ritual celebration]

Mon:

K-tèh

first days of Mon new year

Nepal:

Teej [Teetj Brata]

lễ đầu năm của người Nepalese

[theo báo Người Việt Oct 9, 1992/ số báo 305]

Mustang:

Tij, tiji

ngày lễ mùa mưa đến [xứ Mustang ở sát với Nepal]

Đông Bắc Ấn độ:

Teej

# monsoon festival [theo National geographic thì :

“swinging in celebration, village girls sing the ancient melodies of Teej...” the festival marking the <u>return of the monsoon and the promise of prosperity</u> [ xem hình

Sau cùng , cái cú dứt điểm chấm dứt cái quan niệm sai lầm 2500 năm hơn của chúng ta là cái cú [coup] này:

[Trang 5]
Chính Khổng tử cũng không hề nói “tết” là do “tiết” mà ra! ông nói rằng :
“<u>ta không biết</u> “ tết là gì! nghe đâu đó là tên của một ngày lễ hội lớn của bọn người Man [sic], họ nhảy múa như điên, uống rượu và ăn chơi vào những ngày đó mà không phải là những ngày đầu năm của chúng ta . Nghe đâu họ gọi là Tế-xạ [sic] / theo kinh Lễ ký
Nếu Khổng tử nghĩ rằng tiết sinh ra tết, sao lại còn đi phiên âm một cách khá vụng về là Tế-xạ làm gì ? Chữ tiết của Tàu, dù là đời Khổng tử đi nữa làm sao mà “trẻ” cái âm thành ra “tế-xạ” được? còn lâu! Bởi vì ông không nghĩ như thế! [Ký hiệu chữ Hán: 蠟 祭]
Rồi không lẽ ông không nghĩ như thế mà ta lại cứ khư khư bo bo mà nghĩ như thế làm gì nhỉ, hơn nữa có cả chục ngôn ngữ khác chẳng ăn thua gì đến tiếng Tàu mà cũng lại nói trại trại tre tre # Tết, y như ở trên, làm ta phải suy nghĩ lại về cái hiểu lầm “tết # tiết”
BS NGUYỄN HY VỌNG
HCD: Cám ơn Bác sĩ
-----===<oOo>===-----



--
Bạn nhận được thư này vì bạn đã đăng ký vào nhóm Google Groups "Tình Thân".
Để hủy đăng ký khỏi nhóm này và ngừng nhận email từ nhóm, hãy gửi email đến tinh-than+unsubscribe@googlegroups.com.
Để xem cuộc thảo luận này, hãy truy cập vào https://groups.google.com/d/msgid/tinh-
    • 10 attachmentsDownload all
      Bay thuoc tam bay, Tet la gi, bang huu gop y, cau do vui.doc
      DOC · 1.1 MB
      image010.jpg
      JPG · 14.6 KB
      image011.jpg
      JPG · 54.3 KB
      image012.jpg
      JPG · 59.9 KB
      image013.jpg
      JPG · 44.3 KB
      image014.jpg
      JPG · 40.8 KB
      image015.jpg
      JPG · 18 KB
      image016.jpg
      JPG · 13.1 KB
      image017.jpg
      JPG · 15.3 KB
      image018.jpg
      JPG · 23.9 KB
      10 

Không có nhận xét nào: