Người công giáo ở Pháp
Nhiều ông linh mục việt nam ở Pháp than phiền người công giáo không được như người phật tử việt nam . Họ có chùa riêng của họ . Ngày tư ngày Tết, họ kéo nhau tới chùa tổ chức lễ, gói bánh tét, bánh chưng, giống như ngày Tết hồi còn ở Việt nam trong lúc đó, ông không xin được phép cất nhà thờ việt nam, riêng cho giáo dân việt nam, với kinh phí hoàn toàn của giáo dân đóng góp vì nhà thờ pháp hảy dư xử dụng . Giáo dân việt nam ở địa phương nào thì chỉ cần coi thời biểu lễ của nhà thờ ở thành phố đó mà đi lễ . Muốn đi lễ với linh mục việt nam thì linh mục việt nam hợp tác với nhà thờ, thu xếp thời biểu với nhau . Gói bánh tét, bánh chưng lại không nhằm lễ Noël, lễ Phục sinh nên không kéo nhau vào nhà thờ được ...
Nghi lễ công giáo ở Pháp cũng giống như ở Viêt nam bởi công giáo pháp tới Việt nam cùng với chánh quyền thực dân, truyền bá công giáo . Nhưng ở Đức, Anh, Hòa lan, …có nhiều khác bìệt.
Người Đức tổ chức mừng lễ Giáng Sinh rất tươm tất . Ngay từ đầu tháng mười một, người ta đã bày bán những vòng hoa Advent với bốn ngọn nến để chuẩn bị cho tuần vọng, và chưng như vậy mãi cho đến lễ Ba Vua, ngày mùng sáu tháng Giêng mới tháo đèn, tháo hoa và mang thông đi bỏ . Đốt nến cũng phải có qui củ . Đợi đến đầu tháng mười hai mới được đốt lên ngọn nến đầu tiên. Tuần kế tiếp, đốt ngọn nến thứ hai ... Và cứ như vậy cho tới ngày lễ Noël .
Ở Hoa Kỳ cũng có bán nhiều Advent wreath, nhưng phần lớn người ta chỉ chưng chứ không đốt. Và nếu có đốt thì thường là đốt cả bốn ngọn vào đêm Giáng Sinh . Không có ai mỗi tuần đốt một ngọn như vậy. Có lẽ vì người Mỹ quá thực tế !
Những ngày Noël
Ngày lễ Noël cho tới nay vẫn không thống nhứt . Người chánh thống giáo (orthodoxe) có ngày Noël khác hơn . Nhứt là Giáo hội chánh thống giáo Nga và Grèce còn giử lịch julien nên Noël nhằm ngày 7 tháng giêng, không giống người công giáo trên thế giới theo Vatican chọn ngày Noël là 25 tháng 12 theo lịch grégorien . Lịch julien do Jules César ban hành, lịch grégorien do giáo hoàng Grégoire XIII ở thế kỷ XVI thiết lập, áp dụng chung trên phần lớn Âu châu và phần còn lại của thế giới . Lịch julien nhiều hơn lịch grégorien 13 ngày nên có sự chênh lệch đó ...
Phật giáo trước đây lấy ngày mùng 8 tháng 4 là ngày lễ Phật đản nhưng từ sau đại hội phật giáo thế giới năm 1960 họp ở Nam vang (Cao miên) thống nhứt chọn ngày 15 tháng 4 (ngày rằm) làm ngày Đản sanh .
Thật ra, kinh sách phật giáo không có ghi chép rỏ ràng ngày Đản sanh, mà chỉ ghi Phật ra đời nhằm ngày trăng tròn tháng Vesaka theo lịch ấn độ . Chiếu theo âm lịch thì đó là tháng 4 mà trăng tròn thì phải là ngày rằm .
Với Thiên chúa giáo, thời gian 40 ngày trước Noël, để sửa soạn lễ, gọi là Carême de Noël, nghĩa là giai đoạn cho người tín đồ dọn mình mừng lễ . Trong suốt thời gian này, họ nhịn đói hay ăn kiên, ăn ít thịt, phần ăn nhỏ lại và có thể bớt đi bửa ăn trong ngày . Nhưng ngày nay, người tín đồ được phép chỉ cử ăn từ sau bửa ăn trưa ngày 24, chờ làm lễ nửa đêm xong, mới ăn . Nên bửa ăn Noël sau 12 giờ đêm trở thành quan trọng, rượu thịt ê hề . Để ăn bù cho nửa ngày nhịn đói ...
Là đa hay lá nho ?
Trong nền văn minh Tây phương, nhiều bức tượng hi lạp xưa trình bày người đàn ông khỏa thân tự nhiên, trái lại tượng người đàn bà, thì phần từ bụng xuống được phủ một chiếc áo dài hay chiếc áo choàng . Nét nghệ thuật này được thấy trong nghệ thuật la-mã cô điển cho tới khi đế quốc la-mã nhập đạo thiên chúa thì hình ảnh khỏa thân hùng dũng không còn nữa . Trong thời Trung cổ, khỏa thân nghệ thuật bị xóa bỏ . Nên Adam và Eve được trinh bày dưới dạng tranh hay tượng đều có chiếc là nho che, đúng theo lời dạy trong thánh kinh ..
Tới thế kỷ XVI, ở Vatican, trần của nhà thờ Sixtine trang hoàng những bức họa của Michel Ange bị phản đối mạnh vì tất cả nhơn vật trong tranh đều khỏa thân . Giáo hoàng Paul IV phải nhờ họa sĩ Daniele da Volterra thêm vào những nhơn vật đó vài nét để che khuất bớt vùng nhạy cảm, bằng khăn, bằng cành cây hoặc bằng lá cây . Còn những pho tượng, người ta lại dùng lá nho che .
Tại sao người ta chọn là nho che bộ phận nhạy cảm của Adam và Eve trên nhiều tranh ảnh hoặc tượng ? Thật ra trong Thánh kinh và Cựu Uớc, che chổ kín của 2 kẻ phạm tội không phải lá nho mà lá «sung» (lá cây figuier- Genèse 3:7)
Cũng như bà Eve không chìa ra cho ông Adam trái táo (pomme) mà là trái sung (la figue) . Cây sung (le figuier) là thứ cây duy nhứt của Âu châu thuộc họ nhiệt đới, sống ở vùng địa trung hải, gồm tới hơn sáu trăm loại . Cây sung được trồng từ nhiều ngàn năm ở Âu châu . Nó xuất hiện trong nhiều chuyện thần thoại. Trong Kinh Tân ước, người ta chỉ thấy ghi thứ trái bị cấm là «pomum», tiếng la-tinh có nghĩa là «trái» ... Rồi những nghệ sĩ cảm hứng vẻ thành « trái táo » (la pomme) . Có người lại lấy chùm nho ..
Nhưng hai vị thủy tổ của chúng ta, sau khi cải lời Chúa Trời, bổng ý thức mình không phải như trước đây nữa, mà là hai kẻ khác giới tính, nam-nữ rỏ ràng . Tâm động, thiên đàng, địa ngục liền xuất hiện . Họ vội vàng hái lá sung (la feuille du figuier) che lại . Từ đó, lá sung trở thành một biểu tượng khiêu dâm nên bị giáo hội cấm (Genèse 3, chương 7) .
Ai cũng dễ quả quyết phải lá sung mới đúng vì lá sung lớn hơn lá nho và chắc chắn hơn là nho . Nhứt là đối với Adam .
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét