Kính thưa quí bạn,
Hôm nay xin gởi các bạn vài chuyện đời thường
1. Tiến Sĩ Nguyễn Văn Đạt nhìn thấy chỗ dịch sai của computer về bản tin “Ngủ nhiều giảm thọ” xin đính chánh cùng các bạn
2. Anh Vũ Xuân Hoài là một khoa học gia nhưng rất giỏi về chữ nghĩa văn chương bàn thêm về chính tả (sĩ sỹ dòng giòng)
3. Câu chuyện có khá nhiểu người quan tâm nhất là thời buổi xăng dầu hiện nay. Đó là Xe « hại điện » ( hiện đại) tác giả Thúy Messegee. HCD bàn thêm.
4. Góc đố vui và lời giải.
HCD 31-May-2026
------☼------
Chữ nhỏ khó đọc các bạn giữ key Ctrl cùng lúc lăn bánh xe trên mouse để zoom cho chữ và hình to ra.
<!>
From: Dat Nguyen <nguyenvdat@
Date: 5/30/26 6:21 AM (GMT-08:00)
Subject: Ngủ nhiều có liên hệ đến giảm thọ
Thưa anh Đẳng,
Theo em nghĩ, bài viết dưới đây có ý muốn nói rằng sự ngủ nhiều có liên hệ (linked) với sự giảm thọ; trong khi máy tóm tắt nội dung bài báo thì nói rằng sự ngủ nhiều dễ dẫn đến sự giảm thọ.
Máy dịch làm cho người đọc dễ hiểu lầm rằng sự ngủ nhiều có thể là một trong những nguyên nhân làm giảm thọ. Nhất là khi máy dịch nói rằng “Ngủ nhiều quá cũng có hại cho sức khoẻ.” !
Thật ra, ngủ nhiều quá cũng có thể có ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ. Tuy nhiên, sức khỏe không tốt cũng có thể là nguyên do của sự ngủ nhiều (tương tự như trường hợp quả trứng và con gà). Thí dụ như béo phì hay trầm cảm, hay mõi mệt có thể gây ra sự ngủ nhiều, nhưng ngủ nhiều vì những lý do khác (như ảnh hưởng của thuốc trị đau nhức hay thuốc trị dị ứng) cũng có thể là nguyên do của sự béo phì hay trầm cảm, hay mõi mệt…
Do đó, khi bảo rằng ngủ nhiều có liên hệ với giảm thọ, không có nghĩa là cứ tìm mọi cách để ngủ ít lại (thí dụ như uống nhiều cà phê) thì sẽ sống lâu hơn. Có nhiều trường hợp nguyên do của sự ngủ nhiều cũng là nguyên do của sự giảm thọ (thí dụ như bệnh Parkinson, trầm cảm, béo phì…) Trong những trường hợp nầy, muốn tăng tuổi thọ thì phải trị các bệnh gốc chứ không phải tìm cách đánh thức mỗi khi ngủ.
Cũng tương tự, nếu ngủ nhiều là do phản ứng phụ của các thuốc làm giảm đau hay thuốc trị những triệu chứng dị ứng, thì cách giải quyết không phải là uống nhiều cà phê để giảm ngủ mà phải trị nguyên do gây ra sự đau nhức hay nguyên do gây ra dị ứng…
Bài viết dưới đây của Frank Landymore là cái nhìn rất tổng quát, chỉ một góc cạnh, của một nhà báo khi dựa trên một khảo sát khoa học rất lớn với rất nhiều chi tiết khác. Khảo sát nầy mới được đăng trong tạp chí “Nature” cách đây vài tuần:
Chính các nhà khoa học, tác giả của cuộc khảo sát qui mô nầy, cũng có nhấn mạnh rằng cần có những nghiên cứu sâu xa hơn để biết rằng sự rối loạn về giấc ngủ là một yếu tố nguy hiểm có thể điều chỉnh được hay chỉ là kết quả của các bệnh tật trong người (nguyên văn: whether sleep disturbance is a modifiable risk factor or a consequence of disease burden.)
Vài hàng chia sẻ cùng anh. Em chúc anh chị cùng những người thân được bình an, khỏe mạnh, và nhiều niềm vui.
Em Đạt
HCD: Cám ơn Đạt xin gởi các bạn cùng đọc
-----===<oOo>===-----
From: Hoai Vu <hoai.hvu@
Sent: Saturday, May 30, 2026 12:15 SA
Subject: Chính tả Việt Nam
Kính thưa anh Đẳng,
Hôm nay đọc email thấy có một cuộc thảo luận sôi nổi về hai cách viết dòng và giòng, rồi lại thêm BS Nguyễn Thượng Vũ đặt câu hỏi "Tại sao Giòng trở thành Dòng, tại sao Sỹ trở thành Sĩ ?" Phải nói trước là giáo sư Trần Huy Bích là bậc trưởng bối mà em vẫn thường gặp và hết sức kính trọng về mọi mặt. Quan điểm của em giống như quan điểm của giáo sư Bích từ năm 1960 trở về trước.
Kính gửi anh quyển sách Việt Nam Văn Phạm do các cụ Trần Trọng Kim, Phạm Duy Khiêm và Bùi Kỷ trước tác (xuất bản năm 1940, đính kèm theo email này). Trang số 3 của quyển sách cho rằng việc dùng chữ i và y như trong chữ sĩ và sỹ hoàn toàn tùy thích, cả hai cách đều đúng. Theo ý tứ trong quyển Việt Nam Văn Phạm thì nếu ý nghĩa và cách phát âm hoàn toàn giống nhau, không thể nhầm lẫn được, thì cách viết nào cũng đúng cả. Trong tinh thần đó thì cá nhân em nghĩ rằng viết dòng hay giòng hoàn toàn là vấn đề nhân tâm tùy thích; ai muốn viết sao thì viết, độc giả ai đọc cũng hiểu, cần gì phải phân biệt đúng sai? Cũng như sĩ và sỹ vậy.
Có những trường hợp đồng âm dị nghĩa thì người ta cố gắng viết khác đi để phân biệt (thí dụ như sử và xử). Nói thì nói vậy, nhưng tiếng Việt Nam đơn âm, bộ mẫu tự không đủ chữ để hoàn toàn tránh những chữ đồng âm dị nghĩa. Thí dụ như chữ xử trong phân xử và xử nữ. Chính trong chữ Nho thì hai chữ xử này viết giống hệt nhau (處) nhưng ý nghĩa khác nhau. Người đọc phải theo context của câu văn mà đoán nghĩa chữ. Sách Việt Nam Văn Phạm ở các trang 7-8 nêu ra 6 ý nghĩa khác nhau của chữ minh. Cái đó thì chịu, chẳng làm sao được!
Em dễ tính, hễ người ta viết chữ mà mình đọc được và hiểu được đúng ý nghĩa mà người viết muốn diễn tả thì muốn viết sao cũng được, miễn là cách phát âm và ý nghĩa giống hệt nhau. Cái này hoàn toàn không phải là vì chính tả Việt Nam lỏng lẻo; chính tiếng Anh là tiếng đa âm mà cũng có những cách viết khác nhau cho cùng một chữ, chẳng cách nào sai cả. Sau đây là vài thí dụ
Airplane, aeroplane
Anaesthesia, anesthesia
Gray, grey
vân vân và vân vân
Kính anh,
Hoài
HCD: Cám ơn anh Hoài
Quyển sách anh Hoài gởi đã có trong nhà kho Quán Ven Đường, các bạn có thể download mơi đây
Còn hàng vài chục ngàn quyển sách xưa nơi đây
------☼------
Nhân đây giới thiệu cùng các bạn
Nhà Kho
Chủ quán: Huỳnh Chiếu Đẳng |
|
|
| ||||
-----===<oOo>===-----
HCD: Kính thưa quí bạn tôi nhận được cái email nầy viết về kinh nghiệm chạy xe Tesla FSD (Tesla FSD là viết tắt của cụm từ Full Self-Driving Supervised) dưới đây có nhiều chi tiết trung thực nên trích ra với vài hàng góp ý mong có thể giúp các bạn có cái nhìn thực tế chính xác hơn những lời đồn đoán. Tôi biết có một số đông bằng hữu ở đây đang tìm hiểu trong lúc giá xăng quá mắc và trong lúc càng ngày càng ngán lái xe.
From: 'phuonglan' via Dược-khoa SG 67 <dksg-67@googlegroups.com>
Sent: Friday, May 29, 2026 10:01 CH
Subject: Kinh nghiệm lái xe Tesla- bài viết rất hữu ích
Subject: Kinh nghiệm lái xe Tesla- bài viết rất hữu ích
Xe « hại điện » ( hiện đại)
tác giả Thúy Messegee
Cuối năm 2018 tôi tậu một chiếc Tesla Model 3. Tôi không có thói quen vài ba năm lại đổi xe mới cho sang, mà giữ truyền thống có xe nào là lái cho đến khi nó chết bẹp chết dí, khoảng gần 200 nghìn miles hay đến tuổi mười tám đôi mươi mới tha. Năm đó chiếc Camry đã đến tuổi hưu cần phải thay xe mới để chạy qua chạy lại từ tiểu bang Maryland sang Virginia kiếm cơm mỗi ngày. Tính tôi lại thích bảo vệ môi trường, không thích đốt xăng dầu làm độc không khí. Năm 2018 Tesla còn khá mới trên thị trường, nhất là Model 3 vừa được tung ra cho giới tiêu dùng hạng trung có ngân quỹ khiêm tốn, không thể với tay đến loại Model X giá cả trăm nghìn đồng. Thường thì ta không nên thử thời vận với những xe vừa được tung ra thị trường. Chúng còn quá mới, thế nào cũng có sơ sót khi gặp thực tế, đợi vài năm sau nhà chế tạo rút kinh nghiệm thì tốt hơn. Tuy nhiên thời điểm đó nếu tôi ôm một chiếc Camry nữa hay loại gì tương đương về dùng thì sẽ phải gắn bó với nó ít nhất hơn chục năm nữa, làm sao có cơ hội dùng xe điện để thỏa chí bảo vệ môi trường. Thế là một liều ba bảy cũng liều, tôi nhắm mắt đưa chân rước một em Model 3 về.
HCD: Khác với tác giả Thúy Messegee theo nhiều cuộc thăm dò dư luận thì đa số người chạy xe điện không nghĩ nhiều về chuyện bảo vệ môi trường mà nghĩ tới tiện lợi.
Đối với số đông người chủ xe hiện nay, lý do chọn xe điện vì "bài toán kinh tế và muốn xài “kỷ thuật mới" — như chi phí sạc rẻ hơn tiền xăng, không cần bảo dưỡng định kỳ phức tạp (thay nhớt, bugi), và cảm giác lái mượt mà, tăng tốc độ nhanh, vọt mạnh, cũng như kỷ thuật “thông minh”.
Theo thống kê thì đa số người Mỹ chạy xe điện không vì "bảo vệ môi trường"mà chạy xe điện.
Hết phần góp ý, trở lại với tác giả
-----☼------
Dùng rồi mới thấy thích. Nó êm ru bà rù, không phát tiếng động rầm rĩ như xe xăng. Những ngày kẹt xe ngồi cứng trên xa lộ tôi vui trong bụng rằng mình không nhả khói làm ô nhiễm môi trường như cả nghìn xe khác chung quanh. Xe điện chạy như máy may điện ở nhà : đạp ga thì nó đi, khi thấy đèn đỏ từ xa cứ việc rút chân ga ra thì nó mất điện nên từ từ dừng lại, không phải đạp thắng. Chỉ dùng thắng trong trường hợp phải thắng gấp để tránh tai nạn. Nó không cần thay dầu nhớt, dầu hộp số, không thay bố thắng thường xuyên vì ít phải đạp thắng, không đại tu hay tiểu tu. Điều bất tiện cho nhiều người là nạp điện tốn thời gian. Tôi đi làm về gắn ống nạp điện tại nhà theo hệ thống chậm, qua đêm là đủ để đi làm ngày hôm sau. Cuối tuần nạp suốt 24/24, đầu tuần lại đầy bình đi làm trở lại. Khi đi đường xa thì khoảng 4 tiếng phải « đổ xăng », nhưng đó cũng là lúc tài xế cần « xả nhớt » hay mua nước giải khát, khoảng 45 phút là lên đường trở lại.
HCD: Tác giả nói đúng, không cần đạp thắng (dù xe không có mua thêm phần FSD) cho nên sau sáu bảy năm cũng không cần thay bố thắng, mài dĩa thắng, châm dầu thắng, cũng không tiểu tu đại tu chi cả. . Nấu cần sửa lặt vặt thì thợ máy của hãng Tesla chạy tới nhà sửa, khỏi mang xe lại hãng Tesla. Thí dụ sau 3 năm phải thay bình accu chì 12 Volts thì Tesla cho người lại thay tại nhà.
Chuyện cho thợ đến tận nhà khác hàng sửa chữa (tên “Tesla Mobile Service”) là một "vũ khí bí mật" giúp Tesla ghi điểm cao với khách hàng ở Mỹ trong giai đoạn này. Việc kỹ thuật viên tự lái xe đến nhà thay bình ắc-quy 12V (hoặc bình Lithium-ion điện 12v sau này) hay sửa chửa các lỗi vặt giúp chủ xe không phải mất thời gian chờ đợi ở garage.
Hết phần góp ý, trở lại với tác giã
------☼------
Đến cuối năm 2025 thì chiếc Tesla chưa đến tuổi hưu nhưng lại vướng phải một lỗi khá lớn : nó chỉ có thể nạp điện theo cấp bậc 1 tại nhà, chậm nhất, mất khoảng 24-48 tiếng mới đầy bình, hay cấp bậc 2, dùng điện 240 volt (mà nhà tôi không có) khoảng 4, 5 tiếng. Cấp bậc nạp điện nhanh nhất tại các trạm Supercharger của Tesla dọc theo xa lộ là cấp 1, chỉ mất độ 45 phút, thì xe tôi nó « chê » không chịu làm việc. Đi đường trường xa mà không ghé supercharger để nạp điện được thì tựa như cưỡi ngựa què rồi, hỏng bét. Đồ đạc càng hiện đại thì càng hại điện. Tìm hiểu trên mạng thì vấn đề này tốn độ 1 nghìn 6 để chỉnh lại. Sẵn dịp tôi cũng muốn « tút » lại nhan sắc cho nó một tí sau nhiều lần cọ quẹt trầy trụa chỗ này chỗ nọ làm mất đi sắc đẹp thuở xuân thì. Xưởng sửa chữa thân xe (body shop) của Tesla bảo tôi chụp hình vài tấm gửi cho họ rồi phán: hơn 10 nghìn đồng!
Thế này thì quăng nó đi, ẵm một em mới về cho rồi. Dịp Giáng sinh là lúc mình có thể làm ông già Lô Ên tự thưởng quà cho mình. Tiền giảm thuế $7500 của chính phủ dành cho ai tậu xe điện đã hết hạn từ tháng 9, nhưng Tesla có deal đặc biệt giảm giá $6500 cho những người thuê xe (lease). Thế là bút sa gà chết, tôi ký hợp đồng thuê xe 3 năm.
HCD: Nhiều người tưởng phải mướn thợ điện gắn “cục charge” tại nhà tới cả ngàn đô. Thưa có thể charge bằng điện 120v đang có tại mỗi nhà. Nếu nhà nào có máy giặt máy xấy xài điện 240v thì cắm “cục charge” vào 240v sẽ charge nhanh hơn (mỗi giờ charge chạy được khoảng 16 tới 20 miles). Charge xe điện tại nhà y như charge cell phone hàng ngày, chỉ tốn một hai phút căn điện thôi. Để các bạn có thêm dữ liệu là charge điện 120v mỗi giờ chạy được 4 miles tới 5 miles. Nếu đi làm đi chợ thì charge một đêm đủ rồi (12 x 4= khoảng 48 tới 55 miles)
Nhiều người mua xe điện lần đầu bị các hãng dọa dẫm hoặc thợ điện làm tiền để lắp các trạm sạc treo tường (Wall Connector) tốn cả ngàn đô. Sự thật: Bộ sạc di động kèm theo xe (Mobile Connector) có thể cắm thẳng vào ổ điện 120V nhà nào cũng có.
Về “sửa nhan sắc hay tân trang” xe thì bao giờ mang vô dealer của bị “chặt đẹp” Mang ra tiệm sửa xe thông thường họ tính rẻ hơn nhiều.
Hết phần góp ý, trở lại với tác giả
------☼------
FSD Full Self Driving – Hệ thống tự lái
Chiếc xe mới có hệ thống lái xe tự động FSD – Full Self Driving, muốn dùng phải trả thêm giá $99 một tháng, hình như trả đến 8 nghìn thì đủ, khoảng gần bảy năm. Hệ thống lái xe tự động cho phép mình khỏi lái, chỉ ngồi chơi xơi nước để «nó» lái cho mình. Nghe như chuyện khoa học giả tưởng mà có thật. Tôi đang hứng chí « chịu chơi chơi tới cùng « nên đặt bút ký luôn. Người ta bảo muốn trẻ lâu thì mỗi năm làm một điều mới mình chưa làm bao giờ. Điều ấy là đây : dùng xe tự lái. Tự thấy mình vẫn còn sáng suốt có thể tiếp tục lái đi đây đó như hằng mấy chục năm nay, nhưng càng lớn tuổi càng hay gặp những điều bất ngờ, hôm nay khỏe mạnh đàng hoàng, sáng mai ngủ dậy không đứng lên được nữa, hay tai bỗng ù đi, ai bảo gì cũng « Hả ? Hả ? », hay mắt bỗng mờ đi không thấy đường, v.v. Nhiều ông bà cụ hàng xóm trong làng già nơi tôi ở ngày càng thu hẹp việc lái xe đi lại. Hoặc là họ chỉ lái xe ban ngày, tránh ban đêm, hoặc chỉ lái trong nội bộ làng già, tránh ra đường xá đông đúc bên ngoài, hoặc bỏ lái xe hẳn, chỉ đón xe bus hay kêu Uber khi cần đi lại. Tôi thì thích khám phá mới, và cũng phòng khi mình cần lái xe đường dài 4, 5 tiếng như đi lên New York chẳng hạn, hay đi họp hành tiệc tùng ban đêm, ra về lúc khuya khoắt mệt mỏi, thì để « nó » lái mình đi cho khỏe!
Lớn tuổi rồi tập tành cái gì mới cũng bỡ ngỡ. Gặp thế hệ Gen X, Gen Z thì chuyện chẳng có gì mà ầm ĩ. Chúng nó sẽ tắc lưỡi : «Ối dào ! Dễ như ăn cơm sườn ! » Mình thì cứ bình tĩnh mà run ! Tesla cũng rất cẩn thận, đòi hỏi tất cả các điều kiện « ắt có và đủ »mới chịu khởi hành. Phải buộc dây an toàn, chân phải nhấp thắng thì nút «tự lái » mới khởi động được, không thì nó mờ đi, bấm vào cóc có di chuyển. Sau đó thì nó bắt đầu thi công. «Nó» bẻ tay lái, nhìn trước sau qua lại, nhấn ga, lùi ra khỏi garage, đạp thắng, xoay đầu xe, tiến tới, cứ như tài xế thật đang điều khiển xe. Mắt « nó » không biết để đâu nhưng quan sát chung quanh rất kỹ. « Nó » thấy những lane xe trên đường, thấy xe cộ trước mặt hay bên cạnh mình, thấy đèn xanh đèn đỏ, thấy bảng Stop, thấy khách bộ hành đang băng qua đường hay vẫn còn đang đứng đợi bên góc đường, thấy xe bus đang bật đèn đậu lại rước khách thì đổi lane, thấy cả những xe đang đi bên cạnh bỗng chốc quẹt sang trước mặt mình một cách bất ngờ, v.v. Những điều « nó » thấy đều hiện lên trên màn hình trước mặt để mình theo dõi và trấn an. Đừng có no, để «nó» no cho.
Ba phong cách tự lái
Hệ thống tự lái này cho mình lựa chọn một trong ba « phong cách lái » tùy theo tuổi tác và tính khí của mình.
Thoạt tiên « nó » chọn cho tôi phong cách « rùa bò – sloth ». Ối giời ơi ! Xe di chuyển chậm chạp như cụ già, nhất định tôn trọng vận tốc cho phép một cách nghiêm nhặt. Đường giới hạn 35 miles một giờ thì «nó» cương quyết giữ vững 35! Khi ngừng Stop thì dường như «nó» lẩm bẩm đếm « một, hai, ba, bốn,năm, sáu, bảy, tám, chín, mười ! » rồi mới đủng đỉnh xê dịch ! Giời ơi ! lái kiểu « rùa bò » này thì ra đường chúng chửi, mà mình cũng sốt ruột điên tiết nghiến răng kèn kẹt không chịu được.
Thế là tôi đổi sang hệ thống « cơ bản – standard ». Loại này nhanh nhẹn hơn và hơi trái luật « trong phạm vi cho phép » Vận tốc cho phép là 35 miles thì «nó» chạy phom phom ở tốc độ 40 miles. Đây đúng là tính khí của tôi. Trên đời này nào có ai giữ đúng tốc độ cho phép bao giờ, tôi luôn vượt lên chút đỉnh « trong phạm vi cho phép »! Ra ngoài xa lộ vận tốc 55 thì «nó» dũng cảm vượt lên 65-70 để không thua chị kém em đang chạy cùng trên đường. Thế mới phải chứ ! Khi ngừng Stop thì «nó» chỉ đếm đến ba rồi đi, không nằm ụ như hệ thống “rùa bò – sloth”. Tôi đã chọn phong cách lái hợp với tính khí của mình.
Ngoài ra còn có phong cách « hung hăng – aggressive » nhưng tôi chưa dám thử. Nghe nói phong cách này sẽ thường xuyên vượt tốc độ lên đến 120%, lạng qua lạng lại, đổi lane liên tục để rút ngắn thời gian, v.v. Loại phong cách này ta thấy nhan nhãn trên đường, nhất là lúc tan sở kẹt xe. Nếu Tesla không tạo ra phong cách tự lái hung hăng này thì thế nào cũng bị khách hàng tẩy chay. Tôi thì tôi để cho lũ trẻ trâu chúng nó chọn phong cách hung hăng, mình lớn tuổi rồi, an toàn là chính. Đôi khi cũng hơi thắc mắc : hung hăng đến mức độ nào? Nếu xe chạy quá tốc độ hay quá hung bị pú lít phạt thì ai trả tiền phạt nhỉ ? Có thể gửi giấy phạt về cho Tesla được chăng ? Rồi ai chịu trách nhiệm khi bảo hiểm tăng tiền? Người ta kiện Tesla ra ba tòa quan lớn đấy chứ ! Muốn biết thì phải thử cho biết, nhưng thôi, tôi đành ngồi nhà chịu dốt. Để xe tự lái cho mình có sướng không?
HCD: Học chạy FSD (chạy tự động) ở tuổi xế chiều là một kinh nghiệm "bình tĩnh mà run". Nhiều người mua xe Tesla cả năm vẫn chưa dám chạy “tự động” FSD do nhút nhác và bị tin tức trên YouTube và báo chí “hù” .
Xe xăng đụng hà rằng thì coi như chuyện vặt. nhưng xe Tesla gây tai nạn thì y như “trời sập” toàn thế giới đều hay biết.
Trước đây Tesla bán software FSD giá rẻ nhất (đầu tiên) là $6000, sau lên $10000 cuối cùng lên $15000, thấy không khá nên giảm xuống $8000 hồi đầu năm và sau đó cho thuê không bán. Giá thuê FSD $199/tháng, chắc không khá nên hiện giờ xuống còn $99/tháng (hiện giờ).
Theo tôi đây là một khoản “đầu tư” rất "đáng tiền" đối với những người lớn tuổi. FSD giúp kéo dài tuổi độc lập của người già, nó giúp người có tuổi lái xe ban đêm, lái xe trên xa lộ hay trong đường phố an toàn hơn, tự tin hơn.
Hết phần góp ý, trở lại với tác giả
------☼------
Cái gì mới, lạ cũng phải tập cho quen mới thấy thích được. Cũng như khi mới có hệ thống định vị GPS, mọi người phải học vừa lái xe, vừa nhìn đường, vừa liếc nhìn bản đồ, vừa lắng nghe « lệnh » phát ra từ máy. Đối với hệ thống tự lái cũng vậy. Khi phải ngồi yên như bụt trên chùa, để xe tự lái tôi mới thấy mình trở lại bản tính « back seat driver » ngày xưa khi còn ông xã. Ông lái xe còn mình « lái tài xế », mồm liên tục la lối ối a : « Thắng ! Thắng! Đèn đỏ kìa ! »; « Coi chừng ! Có xe bên cạnh ! Đừng sang lane! »; « Quẹo ! Quẹo ! Tới chỗ quẹo rồi ! », v.v. Bây giờ ngồi với hệ thống tự lái của Tesla, mình tính một đàng còn «nó» nghĩ một nẻo. Tính tôi nếu biết sẽ phải quẹo trái cách đó 3 miles là tôi tìm cách sang lane trái ngay từ bây giờ. Tesla thì không. « Nó » cứ tà tà ôm lane phải, đến còn 0.3 hay 0.2 mới chịu bật đèn hiệu sang lane ! Sốt ruột lắm, nhưng nghĩ cho cùng «nó» vẫn thực hiện được điều cần làm, còn tôi thì cứ nhắng nhít không yên! Để « nó » lái đưa mình đi mà nhiều khi ruột nóng như lửa đốt, tiếng Anh gọi là « bụng thắt lại một nùi ».
Tuy nhiên, có những lúc « nó » xuất sắc hơn người trần mắt thịt như mình. Lần đó tôi lái xe sang Virginia, đang trên xa lộ 495 thì mưa tuôn xối xả, nước đập ào ào lên mặt kính xe cứ như mình đang vượt thác Niagara! Lúc đó tôi hoàn toàn không thấy đường, chỉ thấy nước đổ dày đặc trên cửa kính. Nếu mình đang lái thì chắc phải bật đèn khẩn cấp rồi ráng tách vào lề tạm ngừng lại giây lát. Trong khi đó thì « nó » vẫn chạy phom phom ! Mắt mình nhìn vào kính xe trước mặt (windshield) chẳng thấy chi, còn « nó » nhìn dưới lòng đường hay trên trời đâu đó, và thế là « đường ta ta cứ đi »! Phục quá! Những lúc khác thấy quý « nó » là những lúc đường kẹt xe phải nhích từng chút một. Ngày xưa còn đi làm, đến chiều lái xe về nhà sau một ngày vất vả mệt mỏi, tôi sơ nhất cảnh kẹt xe gần như đứng chựng lại. Mình cứ căng mắt ra nhấp thắng, nhấp ga, nhấp thắng, nhấp ga, vừa cố bám đuôi xe trước, vừa cố giữ khoảng cách nhỏ để không ủn đít nó. Lái xe một giờ với vận tốc 10-20 miles còn mệt hơn lái một giờ vận tốc 60 miles rất nhiều. Bây giờ để « nó » lái thì tôi ngồi tỉnh bơ, nghe radio hay mơ mơ màng màng, mackeno, bao giờ đến thì đến.
Ngày xưa lúc còn ông anh, tôi hay đưa mẹ tôi lên thăm anh, sáng đi chiều về, lái độ hơn 3 tiếng mỗi chiều. Ra về xuôi Nam vào buổi trưa hay bị mặt trời chiếu vào mặt, vừa chóa mắt vừa buồn ngủ, cứ phải căng mình lái cho tỉnh táo. Bây giờ ông anh đã mất nên không lên New Jersey nữa. Nếu có đi thì sẽ để hệ thống tự lái làm bác tài, bà chủ cứ lim dim gật gù cho khỏe.
Đối với những quý vị cao niên như tôi, mắt mờ dần, não chậm dần, tay chân bắt đầu lạng quạng, thì vẫn lái xe đi lại được, chưa đến nỗi gây tai nạn khủng khiếp, nhưng phải tội hay cọ quẹt trầy xước đây đó. Cũng rầu lắm chứ. Để “nó” lái thì bảo đảm xe lành lặn trơn tru. Bình thường tôi dùng hệ thống xe tự lái độ 30 phần trăm, còn lại thì mình tự lái. Cũng muốn giữ tay nghề, và thật ra ngồi cho “nó” lái thì mình vẫn phải ngồi quan sát chăm chú, đâu dám bỏ lơi.
HCD : Tác giả Thúy Messegee miêu tả rất chân thực sự chuyển biến tâm lý của một tài xế kỳ cựu từ chỗ "ruột nóng như lửa đốt" vì mất quyền kiểm soát, cho đến khi hoàn toàn tin tưởng và tận hưởng sự giúp đở lớn lao của FSD tỉ như có người tài xế riêng chở đi đây đó bất kể giờ giấc ngày đêm. vì đoạn nầy dài e chữ màu khó đọc.
Chi tiết tác giả muốn chuyển làn trước 3 dặm còn Tesla đến 0.2 dặm mới chịu chuyển làn phản ánh rất đúng thực tế vận hành của hệ thống FSD rất đúng vì nó chuyển lane quá dễ dàng. Nếu người có tuổi lái thì đổi lane là chuyện khó e nhìn không rõ gây tai nạn. FSD có đó là chuyện dễ dàng. Xe Tesla FSD tính toán mật độ giao thông lúc đó và nhận thấy chưa cần thiết phải chuyển làn sớm để giữ tốc độ dòng xe, nó làm cho người lái lo âu e không exit kịp.
Mắt người bị giới hạn bởi ánh sáng yếu và gạt nước không kịp. Nhưng Tesla sử dụng hệ thống camera độ phân giải cao và dùng computer lọc nhiễu hình ảnh. Nó có thể "nhìn xuyên" qua màn nước để nhận diện các vạch kẻ đường và đuôi xe phía trước nhờ vào độ tương phản mà mắt thường không nhìn kịp.
Cảm giác "bụng thắt lại một nùi" (anxiety) là trạng thái chung của bất kỳ ai lần đầu giao phó mạng sống của mình cho một chiếc máy tính.
Khi chạy FSD một thời gian quen rối thì sẽ thấy "bước ngoặt" biến chủ xe từ một người hoài nghi, lo lắng thành một người "phục FSD quá"
Đa số chủ xe có FSD cho biết tới 99% đoạn đường đi hàng ngày là FSD chạy.
Xe tự lái đã góp phần vào cuộc sống của một người cao tuổi:Nó giải quyết nỗi sợ lớn nhất của tài xế già: Sự mệt mỏi thể xác khi kẹt xe (nhấp ga, nhấp thắng liên tục) và sự suy giảm sức khỏe như chóa mắt, buồn ngủ dưới ánh nắng trưa....
Nó biến chủ xe từ vị trí của một người phải "căng mình lái" khi cần đi đây đó đến vị trí "ông/bà chủ cứ lim dim gật gù cho khỏe". Do đó theo thống kê có tới 95% người đã chạy xe Tesla không muốn trở lại chạy xe ICE (có nhiều lý do lắm, lý do khỏe quá bên trên là một)
Hết phần góp ý, trở lại với tác giả
------☼------
Những cái « dở hơi » của xe tự lái
Tesla luôn cố gắng cải thiện hệ thống tự lái, chẳng hạn như gần đây «nó» biết tránh ổ gà hay những ụ nổi (bump) trên đường khá tốt, chứ lúc đầu dở lắm. Tuy nhiên, hệ thống tự lái của Tesla vẫn chưa hoàn hảo. Có lúc bản đồ bảo đến đó thì quẹo mà nó đi trớt quớt, sau đó phải vòng lại tốn kém thì giờ. Sau này mỗi lần thấy sắp « lỡ chuyến đò » là tôi cướp tay lái bắt nó quẹo ngay. Có những lúc đang chạy bon bon bỗng « nó » kêu « keng » một tiếng rồi ngưng hệ thống tự lái ! Thế này là thế nào ? «Nó» bảo mình một cách ngon ơ: «Thôi bây giờ không lái nữa, bà tự lái đi nhé! » Thế là mình phải ra tay lèo lái, đến lúc nào đó nút «tự lái » bật lên lại thì mới được quyền bấm nút ra lệnh cho «nó» lái tiếp. «Nó» còn màu xám xịt là không được ép « nó », bấm vào chẳng ăn thua gì. Tôi nhận xét hình như những lúc xe cộ nhốn nháo hỗn loạn, « nó » không dám xử lý tình hình nên giao trách nhiệm cho bà chủ liệu lấy. Không sao cả, để bà tính cho, chứ bà cũng không tin tưởng mày lắm đâu!
Điều tôi không ưng ý lắm là khi vào bãi đậu, “nó” hay tìm chỗ đậu xa xa, không dám chen vào nơi chen chúc ngay trước cửa hàng cửa tiệm. Hay có lẽ tại tôi chọn phong cách lái “căn bản – standard”? Nếu chọn cách lái hung hăng thì nó có mạo hiểm hơn không? Chẳng biết được nhưng vào đến bãi đậu thì tôi hay giành tay lái đến đậu đúng chỗ mình muốn.
Những lúc « nó » muốn đi một đàng mà mình muốn đi một nẻo thì mình có quyền cướp tay lái làm theo ý mình. Khi mình giành tay lái, dẹp “nó” qua một bên thì «nó» bật lên câu hỏi : « Tại sao bà không để tui lái ? » và cho bốn câu trả lời để mình chọn : 1. Navigation (Mi đi lộn đường rồi, ta phải sửa lại) ; 2. Preference (mi lái không hợp ý ta, ta phải giành lái theo kiểu ta thích); 3. Discomfort (mi lái ta không cảm thấy thoải mái); 4. Critical (nguy kịch, cần phải giành lái với mi không thì có tai nạn) . Thường thì tôi chọn câu trả lời « Preference ». Ừ tao thích lái kiểu của tao hơn !
Cách đây chục năm tôi đã nghĩ đến lúc mình mắt mờ, tai lãng, đầu óc mụ mị thì cần phải dùng xe tự lái. Lúc đó chuyện tự lái vẫn còn như khoa học giả tưởng. Những năm đó mình còn nghĩ tếu : ngồi xe tự lái không biết có lúc nào phải lên tiếng năn nỉ «nó» : « Làm ơn dừng lại cho ngộ lái chút đi. Không dừng lại ngộ lái ướt xe hết bi giờ ! » Bây giờ nhớ lại cứ tủm tỉm cười một mình. Muốn lái thì cứ bảo « nó » dừng lại cho mình lái, ai cấm đâu. « Lái » theo nghĩa nào cũng vậy !
Thúy Messegee
5/2026
HCD: Hiện tượng "Phantom Braking" và những pha "giao bóng" trả trách nhiệm. Về mặt kỹ thuật:Đây chính là hiện tượng ngắt hệ thống đột ngột (Disengagement). Khi gặp những hoàn cảnh giao thông quá hỗn loạn, vạch kẻ đường mờ lối, hoặc các góc cua dị dạng ở bãi đậu xe. . Thay vì mạo hiểm Tesla chọn giải pháp an toàn nhất cho hãng: kêu "keng" để trả quyền điều khiển và đẩy 100% cho tài xế. Tính đấn hiện giờ chúng ta nẹn xem FSD là một người “xử lý thường vụ” đắt lực, mà không xem nó là người tài xế thật sự.
Tác giả phàn nàn xe hay đậu ở nơi xa xăm, không dám chen vào chỗ đông đúc trước cửa tiệm. Thực tế đúng như vậy, hệ thống định vị bãi xe của Tesla vẫn được “lập trình” ưu tiên khoảng cách an toàn rất rộng để tránh va quẹt với xe bên cạnh hoặc người đi bộ qua lại khu mua sắm. Nhưng xe đậu tự động đã giúp ích lớn cho người có tuổi tránh cọ quẹt vào xe bên cạnh. Xe tự đậu ngay ngắn giúp ích nhiều lắm.
HCD: Lời kết Tuy là bài viết và góp ý khá dài nhưng cũng chưa nói lên hết được chuyện xe lái xe Tesla.
Bài viết của tác giả Thúy Messegee là một tài liệu hay. Nó cho thấy xe điện tự lái không phải là đặc quyền của giới trẻ thích kỷ thuật cao, mà nó cũng mang lại sự tự do đi lại và an toàn cho những người lớn tuổi. Tác giả đã học được cách "chơi chung" với kỷ thuật: biết lúc nào nên lo (khi nó chuyển làn muộn) và biết lúc nào nên buông bỏ để tận hưởng (khi kẹt xe hoặc đường dài).
Đây là một bài ký sự có giá trị thực tế. Tác giả đã chứng minh rằng: Lớn tuổi không có nghĩa là tụt hậu. Người già hoàn toàn có thể xử dụng máy móc tân tiến miễn là giữ được sự tỉnh táo, một chút tinh thần "chịu chơi" và một cái bụng biết cười như tác giả!
Tuy là bài khá dài nhưng chỉ nói được có một phần về kinh nghiệm chạy xe điện thôi.
-----===<oOo>===-----
From: nang huynh <nlehuynh@
Sent: Saturday, May 30, 2026 8:45 SA
Subject: Giải đáp các câu đố
Câu 1;2;3: theo hình
Cảm ơn Anh, chúc Anh mạnh khỏe
Năng
Yahoo Mail: Search, Organize, Conquer
HCD: Cám ơn anh Năng
-----===<oOo>===-----
Cái khó là chỉ có 3 đường thẳng nên chúng ta thấy mỗi đường thẳng tối đa chỉ chạy qua được 3 hình đồng xu vẽ trên giấy.
Nếu là 5 đường thẳng thì quá dễ.
-
Để gửi thư, quý bạn dùng địa chỉ email:
ban-van-tho-chinhtri@googlegroups.com
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Ban Van Tho Chinh Tri" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to ban-van-tho-chinhtri+unsubscribe@googlegroups.com.
To view this discussion visit https://groups.google.com/d/msgid/ban-van-tho-chinhtri/006701dcf114%24f7ea0020%24e7be0060%24%40gmail.com.
Đính chanh tin ngủ nhiều giảm thọ, bàn thêm ve sĩ sỹ dòng giòng va kho sách xưa, nói về xe Tesla va lời bàn, góc đố vui và lời giải.doc
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét