Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp gỡ các thành viên Nội閣 tại Nhà Trắng vào ngày 27 tháng 5 sau khi tuyên bố thỏa thuận hòa bình với Iran đã "về cơ bản được đàm phán xong" trong bối cảnh kỳ vọng về việc mở lại eo biển Hormuz. Win McNamee/Getty Images Đối với một "bản ghi nhớ" (MoU) tương đối ngắn, dự thảo thỏa thuận giữa Hoa Kỳ và Iran lại mất rất nhiều thời gian để hoàn thiện . Đó là bởi vì ngôn ngữ và trình tự sắp xếp là tất cả; từng từ ngữ cuối cùng sẽ được phân tích và tranh luận; mọi mối liên hệ giữa các yếu tố với nhau đều được xem xét kỹ lưỡng.
<!>
Ví dụ, liệu tiến trình 60 ngày được dự kiến trong Biên bản ghi nhớ sẽ được định nghĩa là sự gia hạn của lệnh ngừng bắn kéo dài nhiều tuần hay là sự chấm dứt dứt khoát các hành động thù địch?Ngay cả khi bản ghi nhớ chỉ là một trang giấy tóm tắt khoảng chục điểm, như nhiều nguồn tin đã đưa ra, thì mọi chuyện không đơn giản như vậy.
“Chúng ta cần một giải pháp ngoại giao rõ ràng về những vấn đề mà họ sẵn sàng đàm phán và mức độ nhượng bộ mà họ sẵn sàng thực hiện ngay từ đầu để cuộc đàm phán có hiệu quả”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hôm thứ Ba.
Việc sắp xếp trình tự các bước của một quy trình dự kiến diễn ra trong vòng hai tháng là vô cùng quan trọng.
Chúng ta đang ở đâu bây giờ
Các quan chức Mỹ cho biết hôm thứ Năm rằng Iran và Hoa Kỳ đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm biến thỏa thuận ngừng bắn hiện tại thành một giải pháp lâu dài hơn.
Nhưng hôm thứ Sáu, Mai.29.2026 Tổng thống Donald Trump đã đưa ra một loạt yêu cầu - về eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân của Iran và việc giải tỏa các tài sản bị đóng băng ở nước ngoài - điều này đã không được Tehran đón nhận tích cực.
Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, những tuyên bố của Trump trong một bài đăng trên mạng xã hội là "sự pha trộn giữa sự thật và dối trá" và là một nỗ lực nhằm tạo ra một "chiến thắng giả tạo".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, cho biết: "Những điều 'bắt buộc' mà người Mỹ nêu ra thực chất là những yêu cầu."
Như vậy, có vẻ như bản ghi nhớ hợp tác (MoU) vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Hôm thứ Bảy tại Singapore, Bộ trưởng bộ Chieesbn Tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết ông đã nói chuyện với Trump, người "muốn tôi nhắc lại rằng ông ấy rất kiên nhẫn trong việc đảm bảo rằng với nỗ lực lịch sử mà Mỹ đang thực hiện, bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ là một thỏa thuận tốt, một thỏa thuận tuyệt vời, và ông ấy rất kiên nhẫn trong việc theo đuổi điều đó."
Việc mở lại eo biển Hormuz là bước đi quan trọng đầu tiên.
Cả hai bên đều coi thỏa thuận về việc lưu thông qua eo biển Hormuz là bước đầu tiên, sau ba tháng tê liệt tại tuyến đường thủy quan trọng này, dẫn đến giá dầu thô và các mặt hàng khác tăng vọt.
Ông Trump tuyên bố hôm thứ Sáu: “Eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức, không thu phí, cho giao thông hàng hải không hạn chế, theo cả hai hướng”, đồng thời cho biết Iran chịu trách nhiệm rà phá thủy lôi ở tuyến đường biển này.
Đồng thời, lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran sẽ được dỡ bỏ, ông Trump cho biết.
Theo một số nguồn tin về bản ghi nhớ, Iran sẽ cho phép hoạt động vận chuyển hàng hải qua eo biển trở lại mức trước chiến tranh trong vòng 30 ngày. Các nguồn tin trong ngành vận tải biển cho biết ngành này sẽ muốn có một giai đoạn yên bình kéo dài trước khi cho tàu thuyền đi qua.
Ông Trump khăng khăng đòi quyền tự do hàng hải không bị cản trở; Iran tiếp tục khẳng định họ có quyền quản lý giao thông qua tuyến đường thủy quốc tế này, cùng với Oman. Việc tìm ra ngôn từ dung hòa cho cả hai bên sẽ là một thách thức.
Theo ông Ebrahim Azizi, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Sáu, Iran đang theo đuổi "chiến lược quản lý thông minh eo biển Hormuz".
Ông Azizi cho biết: “Các biện pháp và sắp xếp kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz mang tính chất lâu dài chứ chắc chắn không phải là tạm thời”.
Ông Trump đã cảnh báo Oman - một đồng minh truyền thống của phương Tây - không nên có bất kỳ thỏa thuận nào với Iran.
“Oman sẽ hành xử giống như mọi người khác, hoặc chúng ta sẽ phải ném bom họ,” ông nói trong cuộc họp nội các hôm thứ Năm. “Họ hiểu điều đó. Họ sẽ ổn thôi.”
Việc khôi phục hoạt động hàng hải được phối hợp nhịp nhàng như thế nào với yêu cầu của Tehran về việc chấm dứt ngay lập tức lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Hải quân Mỹ áp đặt cũng sẽ rất quan trọng.
Tính đến ngày 29 tháng 5, 115 tàu thương mại đã được chuyển hướng để đảm bảo không có hoạt động thương mại nào ra vào các cảng của Iran, theo Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ.
“Bằng việc tiếp tục phong tỏa hải quân và đưa ra những yêu cầu quá đáng trong các cuộc đàm phán, ông ta một lần nữa chứng minh rằng ông ta không có ý định đàm phán và đang theo đuổi những mục tiêu khác”, ông Mohsen Rezaei, cố vấn của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, cho biết hôm thứ Bảy.
Truyền thông nhà nước Iran tuyên bố rằng bản ghi nhớ sẽ kêu gọi lực lượng quân sự Mỹ rút khỏi khu vực lân cận Iran cùng với việc chấm dứt phong tỏa, và rằng "các tàu quân sự không nằm trong cam kết này" về việc mở lại eo biển.
Trong tuyên bố hôm thứ Sáu, ông Trump không hề đề cập đến việc rút lui.
Hồ sơ hạt nhân
Chỉ khi bản ghi nhớ được ký kết thì thời gian đàm phán 60 ngày để giải quyết chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm cả số phận kho dự trữ uranium được làm giàu cao, mới bắt đầu. Đây là vấn đề chính trong các cuộc đàm phán do Oman làm trung gian vào năm ngoái và hồi tháng Hai.
|
Davis Winki
What happens to Iran’s enriched uranium stockpile, including the 970 pounds that it has highly concentrated to n...
Uranium là một loại nhiên liệu hạt nhân quan trọng, có thể được sử dụng để chế tạo bom hạt nhân nếu được làm giàu đến mức độ cao. Iran được cho là đang sở hữu hơn 440 kg (970 pound) uranium được làm giàu ở mức độ cao.
Hôm thứ Sáu, ông Trump đã nhắc lại những lằn ranh đỏ nhất của mình.
“Iran phải thừa nhận rằng họ sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông viết trên mạng xã hội.
Ông tiếp tục nói rằng các kho vũ khí của Iran, có khả năng bị chôn vùi sau các cuộc tấn công của Mỹ hồi tháng 6 năm ngoái, sẽ được khai quật trong một chiến dịch chung giữa Mỹ và Iran và bị phá hủy - một tuyên bố nhanh chóng bị truyền thông nhà nước Iran bác bỏ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump theo dõi cuộc họp nội các tại Nhà Trắng vào ngày 27 tháng 5. Win McNamee/Getty Images
Ông Trump đã nói rằng ông không muốn uranium được gửi đến Nga hoặc Trung Quốc. Nga đã nhiều lần đề nghị nhận uranium này.
Hiện chưa rõ liệu trữ lượng uranium chưa được làm giàu khổng lồ của Iran có được đưa vào các cuộc đàm phán hay không.
Ông Azizi, nghị sĩ kỳ cựu, cho biết hôm thứ Sáu rằng "Iran không có ý định chuyển giao uranium đã được làm giàu của mình cho một nước thứ ba."
Bản ghi nhớ ban đầu dự kiến sẽ không đề cập chi tiết đến chương trình làm giàu uranium của Iran. Trước đó, ông Trump từng nói rằng việc đình chỉ làm giàu uranium trong 20 năm là điều có thể chấp nhận được. Theo các nguồn tin, Iran được cho là đã đề nghị thời gian đình chỉ ngắn hơn nhiều.
Tài sản bị đóng băng của Iran
Nền kinh tế Iran đã gặp nhiều khó khăn trước khi chiến tranh nổ ra, và tỷ lệ thất nghiệp đã tăng vọt kể từ đó.
|
Tim Lister, Aida Karimi
Asal, a freelance designer in Tehran, used to get projects from abroad all the time. She’s one of millions who h...
Một thông điệp bằng văn bản được cho là của Khamenei hôm thứ Năm kêu gọi quốc hội "ưu tiên tái thiết, ổn định kinh tế và khắc phục thiệt hại do chiến tranh gây ra".
Iran đang yêu cầu giải tỏa ngay lập tức hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng trong các ngân hàng ở nước ngoài . Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Mỹ đã nói với CNN tuần trước rằng việc giải tỏa tài sản của Iran sẽ chỉ diễn ra sau khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại.
US and Qatar reach ‘quiet understanding’ not to release $6 billion sent ...
Jennifer Hansler,MJ Lee,Alex Marquardt
The United States and Qatar have reached a “quiet understanding” not to allow Iran to access any of the $6 billi...
Trong một phát ngôn dường như ám chỉ đến những tài sản đó, ông Trump nói hôm thứ Sáu rằng "Sẽ không có giao dịch tiền tệ nào diễn ra cho đến khi có thông báo mới."
Người dân mua sắm tại một cửa hàng ở Tehran, Iran, ngày 28 tháng 4 năm 2026. Majid Asgaripour/Thông tấn xã WANA/Reuters
Nếu Tehran và Washington đạt được thỏa thuận ghi nhớ, số tài sản trị giá 24 tỷ USD của Iran có thể được giải phóng, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho biết hôm thứ Ba. Một nửa số tiền đó có thể được giải phóng khi thỏa thuận được công bố lần đầu, hãng thông tấn này cho biết thêm.
Cũng đã có những cuộc thảo luận về một quỹ đầu tư dành cho Iran, theo đó sẽ cung cấp hàng tỷ đô la cho công cuộc tái thiết sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng. Mỹ sẽ không đầu tư vào quỹ này, và phần lớn tiền sẽ đến từ các quốc gia vùng Vịnh.
Tháng trước, các quan chức Iran ước tính thiệt hại do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel gây ra lên tới 270 tỷ đô la.
Trừng phạt
Các quan chức ở Washington đã sử dụng khẩu hiệu "không bụi, không tiền" để liên kết việc loại bỏ uranium được làm giàu cao với các yêu cầu tài chính của Tehran.
Cũng giống như các tài sản bị đóng băng của Iran, các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran sẽ chỉ được dỡ bỏ khi eo biển Hormuz được mở cửa và hoạt động hoàn toàn trở lại, một quan chức Mỹ nói với CNN.
Nền kinh tế Iran đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ hàng loạt lệnh trừng phạt quốc tế, phần lớn do Mỹ và châu Âu áp đặt. Các lệnh trừng phạt này dự kiến sẽ không được dỡ bỏ ngay lập tức mà gắn liền với vấn đề hạt nhân.
Theo ông Baghaei, "các chi tiết cụ thể cần được đàm phán sau khi bản ghi nhớ được hoàn thiện."
Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, Iran ước tính việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với việc bán dầu có thể tạo ra gần 10 tỷ đô la doanh thu cho chính phủ trong vòng 60 ngày.
Lebanon
Cũng chưa rõ liệu cuộc xung đột giữa Israel và nhóm phiến quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon có được đề cập đến hay không trong bất kỳ bản ghi nhớ nào. Trong tuần qua, các quan chức Iran đã nhấn mạnh rằng bản ghi nhớ này sẽ áp dụng cho "việc kết thúc chiến tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon".
Người dân quan sát thiệt hại tại hiện trường vụ tấn công của Israel ở Tyre, miền nam Lebanon, ngày 28 tháng 5 năm 2026. Quân đội Israel tuyên bố ngày 28 tháng 5 rằng họ đã bắt đầu các cuộc tấn công mới vào cơ sở hạ tầng của Hezbollah xung quanh thành phố Tyre ở miền nam Lebanon sau khi đưa ra cảnh báo sơ tán cho cư dân nơi đây. Kawnat Haju/AFP/Getty Images
Trong những ngày gần đây, lực lượng Israel đã mở rộng phạm vi xâm nhập sâu hơn vào miền nam Lebanon và ra lệnh sơ tán thêm binh lính, trong khi Hezbollah tiếp tục bắn máy bay không người lái và tên lửa về phía Israel, gây thương vong cho binh lính Israel bên trong Lebanon.
NND
May.30.2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét