TOÀN CẢNH: CHUYẾN CÔNG DU ĐẦU TIÊN, GÂY NHIỀU CHÚ Ý, CỦA ĐỨC GIÁO HOÀNG LÊÔ XIV.-Chuyến tông du quốc tế của Đức Giáo hoàng Lêô XIV trong năm 2026 đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận toàn cầu, với hành trình trải dài từ châu Âu đến châu Phi, đồng thời mở ra các hướng ngoại giao quan trọng tại Trung Đông và châu Á.
<!>
MONACO – ĐIỂM NHẤN LỊCH SỬ TẠI CHÂU ÂU
Ngày 28/3/2026, Đức Giáo hoàng sẽ thực hiện chuyến thăm Monaco – dấu mốc được xem là lần đầu tiên một giáo hoàng đến Công quốc này trong thời hiện đại.
Chuyến đi diễn ra trong chưa đầy 9 giờ nhưng có lịch trình dày đặc: Đón tiếp chính thức tại Cung điện Hoàng gia, Hội kiến Quốc vương Albert II. Gặp cộng đồng Công giáo tại Nhà thờ chính tòa, Gặp với giới trẻ và dự tòng. Cử hành Thánh lễ lớn tại sân vận động Louis II
Chuyến thăm tập trung vào các chủ đề chung: bảo vệ môi trường, phẩm giá con người, giá trị sự sống và đoàn kết xã hội
CHÂU PHI – HÀNH TRÌNH MANG TẦM VÓC CHIẾN LƯỢC
Ngay sau đó, Đức Giáo hoàng thực hiện chuyến công du 10 ngày tới 4 quốc gia châu Phi: Algeria, Cameroon, Angola, Guinea Xích đạo
Đây là chuyến đi được đánh giá: vừa mục vụ: củng cố đức tin tại một lục địa đang phát triển mạnh của Công giáo, vừa chính trị: phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của châu Phi trong địa chính trị và tương lai Giáo hội
TRUNG ĐÔNG – SỨ ĐIỆP HÒA BÌNH
Trước đó, trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị giáo hoàng (cuối năm 2025), Đức Lêô XIV đã: thăm Thổ Nhĩ Kỳ và Liban, kêu gọi hòa bình tại Trung Đông, nhấn mạnh đối thoại liên tôn và chấm dứt xung đột Gaza
Chuyến đi mang ý nghĩa: thúc đẩy quan hệ Công giáo – Chính Thống, nâng cao tiếng nói hòa bình trong khu vực xung đột
VIỆT NAM – TRIỂN VỌNG NGOẠI GIAO MỚI
Một diễn biến đáng chú ý khác là: Lãnh đạo Việt Nam chính thức mời Đức Giáo hoàng thăm Việt Nam. Khả năng chuyến thăm có thể diễn ra vào năm 2027
Đây được xem là: bước tiến quan trọng trong quan hệ Việt Nam – Vatican, kỳ vọng lớn của cộng đồng Công giáo Việt Nam
ĐÁNH GIÁ CHUNG
Chuỗi hoạt động quốc tế của Đức Giáo hoàng Lêô XIV cho thấy: định hướng ngoại giao rộng mở, vai trò trung gian hòa bình toàn cầu, sự chuyển dịch trọng tâm của Giáo hội sang châu Phi và các khu vực đang phát triển
Đồng thời, các chuyến công du không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn phản ánh rõ nét: “sự kết hợp giữa sứ vụ mục vụ và ảnh hưởng chính trị – ngoại giao của Tòa Thánh trong bối cảnh thế giới biến động.”
Thành phố San jose và Hạt Santa Clara, với những sinh hoạt, mừng Tết cổ truyền người Campuchia!
-Giám Sát Viên Betty Dương, với lời chúc mừng: Khi chúng ta chào đón năm mới vào ngày 14 tháng 4, đây là dịp để tôn vinh truyền thống, sum vầy gia đình và đón nhận những khởi đầu mới.
Tôi rất vinh dự được tham dự Lễ thượng cờ Campuchia thường niên lần thứ 3 của Thành phố San José tại Tòa Thị chính. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến bà Nancy Keo và cộng đồng người Campuchia vì sự lãnh đạo, tinh thần kiên cường và những đóng góp to lớn của quý vị cho khu vực của chúng ta.
Xin trân trọng cảm ơn Nghị viên Peter Ortiz đã góp phần mang đến một sự kiện ý nghĩa và đầy màu sắc này. Nhân đây giới thiệu chút nét văn hóa độc đáo của của người Khmer, ăn Tết giữa tháng Tư!
Tìm hiểu đời sống quanh ta: Tết Chol Chnam Thmay – Nét đẹp văn hóa của người Khmer, Miền Nam VN.
-Tết Chol Chnam Thmay là lễ mừng năm mới quan trọng nhất của đồng bào Khmer miền Nam, thường diễn ra vào trung tuần tháng 4 dương lịch. Đây không chỉ là thời điểm chuyển giao năm cũ – năm mới theo lịch cổ truyền, mà còn mang ý nghĩa sâu sa về tín ngưỡng, đời sống tinh thần và sự gắn kết cộng đồng.
1. Ý nghĩa văn hóa và tín ngưỡng
“Chol Chnam Thmay” trong tiếng Khmer có nghĩa là “vào năm mới”. Tết gắn liền với thời điểm chuyển mùa từ khô sang mưa – một giai đoạn quan trọng trong sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, người Khmer gửi gắm vào dịp này những ước nguyện về mùa màng thuận lợi, sức khỏe và bình an.
Nền tảng tinh thần của lễ hội là Phật giáo Nam tông. Người Khmer tin rằng mỗi năm có một vị thần (Têvôđa) xuống trần gian cai quản, hết năm lại trở về trời và được thay thế bằng vị thần mới. Do đó, nghi lễ năm mới mang ý nghĩa tiễn đưa cái cũ và đón nhận điều mới, thể hiện niềm tin vào sự tái sinh và đổi mới của cuộc sống.
2. Không khí Tết trong phum sóc
Vào dịp Tết, các phum sóc trở nên rộn ràng với tiếng trống, điệu múa và trang phục truyền thống rực rỡ. Người dân dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị lễ vật, sum họp gia đình và cùng nhau tham gia các hoạt động tại chùa.
Tết không chỉ là dịp vui chơi mà còn là thời điểm để con cháu tưởng nhớ tổ tiên, thể hiện lòng hiếu kính và duy trì các giá trị truyền thống trong cộng đồng.
3. Các nghi lễ tiêu biểu trong 3 ngày Tết
Tết Chol Chnam Thmay thường diễn ra trong 3 ngày với chuỗi nghi lễ đặc sắc:
•Ngày thứ nhất – Lễ rước Đại lịch (Maha Sangkran):
Người dân mang lễ vật đến chùa, tham gia rước để đón năm mới và vị thần mới.
•Ngày thứ hai – Lễ dâng cơm và đắp núi cát:
Phật tử dâng cơm cho các sư để tích phúc. Nghi thức đắp núi cát tượng trưng cho vũ trụ và thể hiện ước nguyện cầu phúc, cầu mưa thuận gió hòa.
•Ngày thứ ba – Lễ tắm Phật và cầu siêu:
Đây là nghi lễ quan trọng nhất. Người dân dùng nước thơm tắm tượng Phật để gột rửa điều không may, sau đó thực hiện nghi thức cầu siêu và tri ân tổ tiên.
4. Giá trị văn hóa
Tết Chol Chnam Thmay là biểu tượng tiêu biểu của bản sắc văn hóa Khmer Nam VN. Lễ hội thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa tín ngưỡng, phong tục và đời sống cộng đồng.
Trong bối cảnh hiện đại, những giá trị này vẫn được gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Lễ hội không chỉ giúp bảo tồn bản sắc dân tộc Khmer, mà còn góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn hóa đa dạng của Việt Nam, trước 75, giờ tại hải ngoại! Chúc Mừng Năm Mới!
Tin Quốc Tế Đó Đây Đó Đây:
Eo Biển Hormuz: Iran Có Thể Cho Tàu Bè Đi Qua Phần Lãnh Hải Oman, Nếu Hoa Kỳ Có Các Nhân Nhượng
(Ảnh REUTERS - Dado Ruvic, minh họa: Bản đồ eo biển Hormuz và bản in 3D mô phỏng Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, 23/03/2026.)
-Hôm 16/4/2026, hãng tin Anh Reuters cho hay theo một nguồn tin nội bộ Iran, Teheran có thể xem xét cho tàu thuyền tự do đi lại qua phần lãnh hải Oman của eo biển Hormuz mà không lo bị tấn công, như một phần trong các đề xuất đàm phán với Hoa Kỳ.
Eo biển Hormuz, rộng khoảng 34 cây số, nằm giữa Iran và Oman, trên tuyến đường từ Vịnh Ba Tư đến Ấn Độ Dương và là tuyến đường chính cho nguồn cung năng lượng dầu khí từ Trung Đông và nhiều mặt hàng thiết yếu khác, bao gồm cả phân bón. Quyền kiểm soát eo biển này là vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phánHoa Kỳ-Iran.
Theo thông tấn xã Reuters, đề xuất nói trên là "bước đi rõ ràng đầu tiên của Teheran", trái với lập trường cứng rắn của Iran trong những tuần gần đây, bao gồm việc thu phí tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy quốc tế này, điều mà ngành vận tải biển toàn cầu coi như hành động đơn phương chưa từng có tiền lệ, vi phạm các công ước hàng hải.
Nguồn tin xin ẩn danh nói trên không cho biết rõ liệu Iran có đồng ý dọn sạch bất kỳ thủy lôi nào mà nước này có thể đã đặt trong vùng biển đó hay không, và liệu tất cả các tàu thuyền - kể cả những tàu có liên hệ với Do Thái - có được phép đi qua tự do hay không.
Một nguồn tin an ninh phương Tây cho biết đề xuất cho các tàu thuyền đi qua vùng biển Oman đang được phía Hoa Kỳ xem xét, mặc dù chưa rõ Hoa Thịnh Ðốn có phản hồi nào hay chưa. Nguồn tin của thông tấn xã Reuters cho hay khả năng thực thi đề xuất này phụ thuộc vào việc Hoa Thịnh Ðốn có sẵn sàng đáp ứng một số yêu cầu của Teheran hay không.
Theo thông tín viên Shiavos Ghazi của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) từ Teheran, dự án thu phí tàu thuyền sẽ được Quốc hội Iran xem xét trong những ngày tới. Ngày 9/4, sau tuyên bố ngừng bắn hai tuần để đàm phán, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thậm chí tuyên bố có thể "liên doanh" với Iran để thu phí tàu thuyền qua eo biển, nhưng ngay sau đó, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt khẳng định Tổng thống "muốn thấy eo biển được mở lại ngay lập tức mà không có bất kỳ hạn chế nào và đó là điều chúng tôi sẽ buộc họ phải thực hiện".
Hôm 15/4, tàu chở dầu Rich Starry của Trung Quốc, từ Iran, sau khi vượt qua eo biển vào thứ Ba (14/4), đã phải quay đầu. Tàu container Golbon mang cờ Iran, bị Hoa Kỳ trừng phạt, đã vượt qua eo biển trong đêm, nhưng đã phải dừng lại trước khi tiếp cận Pakistan.
Xin nhắc lại là, hôm 15/4, Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Iran, Tướng Ali Abdollahi đã cảnh báo nếu Hoa Kỳ tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, Teheran sẽ phong tỏa luôn cả Hồng Hải.
Eo Biển Hormuz: Hoa Kỳ Siết Vòng Vây Kinh Tế Iran
-Trong khi những tranh cãi về đất đai và lợi ích kinh tế vẫn âm ỉ tại Việt Nam, ở một điểm nóng khác của thế giới, xung đột quân sự lại trực tiếp bóp nghẹt nền kinh tế của cả một quốc gia.
Ở Trung Đông, "Donald Trump hy vọng buộc chế độ Iran quy phục qua việc phong tỏa eo biển Hormuz". Cuộc chiến tranh đã trở thành thách thức kinh tế, đôi bên đều chận con đường huyết mạch ở vịnh Ba Tư.
Bên trong eo biển Hormuz, Iran kiểm soát những tàu muốn đi qua, còn ngoài khơi hạm đội Hoa Kỳ ngăn chận những ai muốn buôn bán với Teheran. Báo Le Figaro lưu ý là ngưng bắn vẫn còn hiệu lực, nhưng đàm phán trực tiếp chưa mở lại. Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM), cho biết trong vòng chưa đầy 36 tiếng đồng hồ, lực lượng Hoa Kỳ đã chặn hoàn toàn thương mại với Iran bằng đường biển.
Không có ranh giới địa lý cụ thể, Hoa Kỳ có thể chặn tàu khắp nơi ở hải phận quốc tế tùy theo cảng đến và đi. Hoa Kỳ cảnh báo những tàu ra vào không phép đều có thể bị chuyển hướng hay bắt giữ, các tàu trung lập có thể bị khám xét, chỉ những chuyến hàng nhân đạo như thực phẩm, thuốc men được đi qua. Đã có 8 tàu dầu phải ngoan ngoãn quay đầu. Hoa Thịnh Ðốn cũng loan báo tiếp tục cấm vận dầu lửa Teheran.
Mục đích chiến tranh của Tổng thống Hoa Kỳ ban đầu là "thay đổi chế độ", đòi "đầu hàng vô điều kiện", nhưng những ngày gần đây đã giảm xuống. Một nhượng bộ của Iran về chương trình nguyên tử đủ để Trump tuyên bố chiến thắng, nhưng phải quan trọng hơn Hiệp ước mà cựu Tổng thống Obama đã ký năm 2015. Việc phong tỏa của hai bên tham chiến gây sức ép lên kinh tế thế giới, mà các nước vùng Vịnh chịu tác động trước tiên, đồng thời gây căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc – nước mua nhiều dầu của Iran và bí mật hỗ trợ chương trình hỏa tiễn đạn đạo. Hôm thứ Tư (15/4), ông Trump loan báo đã nhận được thư của Tập Cận Bình bảo đảm sẽ không cung cấp vũ khí cho Iran.
Báo Le Monde nhận thấy "Việc Hoa Kỳ phong tỏa các cảng đã bóp nghẹt nền kinh tế Iran vốn đã thiệt hại nặng nề vì chiến tranh", cũng như nhiều năm cấm vận. Đang bên bờ vực sụp đổ, Teheran còn trụ được đến bao giờ? Tổng thiệt hại được ước tính đến 270 tỉ Mỹ kim.
Chiến tranh làm trên 125.000 tòa nhà bị hư hại, trong đó có 339 cơ sở y tế, 32 Đại học và 857 trường học. Gần 20.000 đơn vị sản xuất từ các công ty nhỏ đến nhà máy luyện kim bị thiệt hại hay sụp đổ, làm 3 đến 4 triệu người thất nghiệp, theo phát ngôn viên chính quyền Iran. Ngoài các cơ sở quân sự và đạn đạo, Hoa Thịnh Ðốn và Tel-Aviv còn tập trung tấn công vào trái tim kinh tế Iran như ngành thép, xây dựng, hóa dầu, dược phẩm.
Nhà nghiên cứu Hadi Kahalzadeh cho rằng kinh tế Iran suy giảm 8% đến 10% trong năm 2026. Nhà máy thép cuộn lớn nhất nước Mobarakeh Steel đã bị phá hủy hoàn toàn; các đơn vị cung cấp điện, khí đốt, oxy và khí nén bị tấn công khiến kỹ nghệ hóa dầu phải dừng hoạt động trong khi lãnh vực này mang lại 15 tỉ Mỹ kim mỗi năm.
Nếu chiến tranh kéo dài hay ký hưu chiến mà không dỡ bỏ trừng phạt, các công ty tiếp tục đóng cửa sẽ gây xáo trộn xã hội. Lạm phát sẽ còn cao hơn tỉ lệ trước đây là 40% đến 50%. Một nguồn tin phương Tây đánh giá Teheran vẫn có thể kiếm được 2 tỉ Mỹ kim mỗi tháng nhờ xuất cảng các mặt hàng khác, nhưng như vậy cũng chỉ có thể chiến đấu được vài tuần.
Trung Đông: Iran Thông Báo "Mở Lại Hoàn Toàn" Eo Biển Hormuz, Tổng Thống Mỹ Hoan Nghênh
(Hình AP - Altaf Qadri: Iran thông báo đã "hoàn toàn mở cửa eo biển Hormuz".)
-Hôm 17/4/2026, Ngoại trưởng Iran thông báo đã "mở lại hoàn toàn" eo biển Hormuz. Ông Abbas Araghchi nêu rõ việc đi lại của tất cả các tàu thương mại qua eo biển đã được thông thương trở lại hoàn toàn "trong thời gian còn lại của Thỏa thuận Ngừng bắn". Truyền hình quốc gia Iran cho biết thêm tàu quân sự "vẫn bị cấm" đi vào eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, lãnh đạo ngoại giao Iran không nói rõ liệu ông đang đề cập đến Thỏa thuận Ngừng bắn giữa quân đội Do Thái và Hezbollah, có hiệu lực từ tối thứ Năm (16/4) tại Lebanon trong thời hạn 10 ngày, hay là Thỏa thuận Ngừng bắn giữa Hoa Kỳ và Iran, về lý thuyết sẽ kết thúc vào ngày 22/4/2026.
Trên mạng Truth Social, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hoan nghênh thông báo mở lại eo biển của Iran, khẳng định rằng Teheran đã chấp thuận "không bao giờ đóng cửa eo biển Hormuz" và sẽ rút toàn bộ thủy lôi thả ở eo biển Hormuz với sự trợ giúp của Hoa Kỳ, nhưng không nêu rõ chi tiết.
Nguyên thủ Hoa Kỳ cũng nhân sự kiện này, một lần nữa đả kích Liên minh Phòng thủ Bắc Ðại Tây Dương (NATO). Với những hàng chữ in hoa, trên mạng xã hội Truth Social, ông viết: "Giờ đây tình hình ở eo biển Hormuz đã kết thúc, tôi nhận được cuộc gọi từ NATO hỏi liệu chúng tôi có cần giúp đỡ không. TÔI ĐÃ NÓI VỚI HỌ LÀ HÃY GIỮ KHOẢNG CÁCH TRỪ KHI HỌ MUỐN CHẤT ĐẦY DẦU TRÊN TẦU CỦA MÌNH. Họ vô dụng khi chúng ta cần họ, chỉ là một CON HỔ GIẤY".
Thông báo mở cửa eo biển Hormuz cũng được thị trường đón nhận tích cực. Giá dầu tham chiếu Brent Biển Bắc và WTI ngay lập tức xuống dưới ngưỡng 90 Mỹ kim 1 thùng. Thị trường chứng khoán Hoa Kỳ và Âu Châu tăng giá, trong khi lãi suất huy động vốn thị trường của các nước giảm nhẹ.
Tổng Thống Donald Trump Tuyên Bố Mỹ và Iran Đang Tiến "Rất Gần" Đến Thỏa Thuận
(Hình AP - Alex Brandon: Tổng thống Mỹ Donald Trump nói chuyện với phóng viên từ Phòng Bầu Dục- Tòa Bạch Ốc, Hoa Thịnh Ðốn, Hoa Kỳ. Ảnh ngày 13/4/2026.)
-Hôm 16/4/2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết Hoa Thịnh Ðốn và Teheran đang tiến "rất gần" tới một thỏa thuận quan trọng, đồng thời ông không loại trừ khả năng sẽ tới Pakistan nếu thỏa thuận Mỹ-Iran được ký kết.
Phát biểu với báo giới tại Tòa Bạch Ốc, được thông tấn xã AFP trích dẫn, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết Iran đã đồng ý giao cho Mỹ "bụi nguyên tử", ý nói đến các kho dự trữ uranium làm giàu, một trong những đòi hỏi then chốt của Hoa Thịnh Ðốn. Ông Trump nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi là bảo đảm sao cho Iran sẽ không bao giờ có thể sở hữu vũ khí nguyên tử. Theo ông, Teheran đã "chấp nhận gần như mọi điều kiện".
Tuy nhiên, theo thông tấn xã AFP, Iran vẫn chưa phản hồi thông tin.
Khi được hỏi về khả năng công du Pakistan, nước đóng vai trò trung gian hòa giải chính giữa Hoa Thịnh Ðốn và Teheran, nguyên thủ Hoa Kỳ nói: "Pakistan rất tuyệt vời. Tôi có thể tới đó. Nếu thỏa thuận được ký tại Islamabad, tôi có thể sẽ có mặt".
Trong khi đó, theo hai nguồn tin Iran nói với hãng tin Anh Reuters, Hoa Kỳ và Iran tính tới một thỏa thuận tạm thời để vượt qua bế tắc nguyên tử. Hai bên cũng không còn đặt mục tiêu hàng đầu là đạt được một Thỏa thuận Hòa bình toàn diện, mà hiện giờ chuyển sang tìm kiếm một biên bản ghi nhớ nhằm ngăn chặn xung đột bùng phát trở lại. Một viên chức cấp cao của Iran tiết lộ hai nước đã bắt đầu phần nào thu hẹp khác biệt về quan điểm, trong đó có vấn đề kiểm soát eo biển chiến lược Hormuz.
Chiến Tranh Lebanon-Do Thái: Lệnh Ngừng Bắn 10 Ngày Vừa Có Hiệu Lực, Nhưng Hai Bên Tố Cáo Nhau Vi Phạm
(Hình REUTERS - Florion Goga: Lính Do Thái tại biên giới với Lebanon. Ảnh ngày 16/4/2026.)
-Một Lệnh Ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Do Thái và Lebanon đã có hiệu lực từ hôm 17/4/2026, sau khi được Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump công bố vào hôm 16/4.
Tuy nhiên, sáng 17/4, cả hai bên đã cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận tại miền Nam Lebanon, sát với Do Thái. Từ Jerusalem, thông tín viên Paul Khalifeh của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) cho biết thêm:
"Quả thực đã có những vi phạm ở mức độ nhiều ít khác nhau trong vài giờ qua. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, chưa thể nói rằng Lệnh Ngừng bắn đã sụp đổ. Các cuộc đụng độ, đôi khi rất dữ dội, với vũ khí tự động và súng phóng rốc-kết, vẫn diễn ra rải rác tại thành phố Bint Jbeil, khu vực trung tâm ở miền Nam Lebanon, cũng như ở thị trấn biên giới lớn Khiam xa hơn về phía Đông.
Pháo binh Do Thái đã bắn khoảng một chục quả đạn pháo vào một ngôi làng, trong khi lực lượng Hezbollah Lebanon tuyên bố đã phóng một loạt rốc-kết nhằm vào một nhóm binh sĩ Do Thái tại khu vực nằm phía Đông của miền Nam Lebanon. Một drone của Do Thái cũng đã tấn công một chiếc xe hơi tại một địa phương nằm cách biên giới khoảng 10 cây số.
Tuy nhiên, bất chấp những vi phạm kể trên, mức độ bạo lực hiện tại không thể so sánh với cường độ chiến sự trước khi Lệnh Ngừng bắn có hiệu lực. Chỉ riêng ngày thứ Năm (16/4), Không quân Do Thái đã thực hiện hơn 380 cuộc không kích nhắm đến nhiều khu vực của Lebanon, trong khi Hezbollah phóng hàng trăm rốc-kết và hàng chục drone nhằm vào quân đội Do Thái ở miền Nam Lebanon và phía bắc cao nguyên Galilée".
Lệnh Ngừng bắn giữa Lebanon-Do Thái được quốc tế hoan nghênh, từ Liên Hiệp Châu Âu đến Ả Rập Saudi... Theo thông tấn xã AFP, Ngoại trưởng Đức tuyên bố tin tưởng vào "một tương lai giữa hai láng giềng hữu hảo". Về phía Pháp, Tổng thống Macron hôm nay bày tỏ lo ngại về một Lệnh Ngừng bắn "mong manh" do các hoạt động quân sự của cả Do Thái và Lebanon. Ông Macron kêu gọi "bảo đảm an toàn cho thường dân dọc biên giới" hai nước, "Hezbollah phải giải giáp" còn Do Thái phải "tôn trọng chủ quyền của Lebanon và ngừng chiến".
Theo Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Do Thái Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon, Joseph Aoun, có thể sẽ gặp nhau tại Tòa Bạch Ốc vào cuối tuần này. Sau thông báo tối 16/4 của Tổng thống Donald Trump, Thủ tướng Do Thái khẳng định quân đội nước này sẽ không rút khỏi những vùng đang chiếm đóng ở miền Nam Lebanon trong thời gian ngừng bắn.
Lính Mỹ Được Huy Động Đến Trung Đông Bị Thiếu Ăn
(Hình AP - Matias Delacroix: Chiến hạm Mỹ USS Gridley tại cảng Panama City. Ảnh ngày 29/3/2026.)
-Nếu như Lệnh Ngừng bắn đang có tiến triển tốt ở Trung Đông, theo như phát biểu của Tổng thống Donald Trump, lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ đóng quân trong khu vực, đặc biệt là những binh sĩ tham gia phong tỏa Iran, đang sống trong tình trạng khá ảm đạm: Nguy cơ thiếu thốn lương thực trên tàu.
Thông tín viên Carrie Nooten của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tại New York giải thích:
"Nhiều gia đình làm chứng xin giấu tên đã chia sẻ các bức ảnh khay thức ăn ít ỏi gây lo sợ. Khó có thể tin rằng đây là chế độ ăn uống của quân đội hùng mạnh nhất thế giới. Một nữ binh sĩ Thủy quân Lục chiến từ tầu đổ bộ USS Tripoli, được khai triển để phong tỏa các cảng biển Iran đã gởi cho cha mình bức ảnh khay thức ăn gần như trống rỗng: Một miếng trứng ốp-lét có khoai tây được gấp làm tư và một ít thịt xé nhỏ.
Trên hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincohn, thực đơn cũng nghèo nàn không kém: Một phần thịt bò bằm ép dẹt, một thìa đậu đen và một ít cà rốt luộc, và người lính này viết cho mẹ mình cách nay một tháng rằng nguồn dự trữ lương thực đang cạn dần, tinh thần binh sĩ chưa có lúc nào thấp đến như thế.
Không chỉ thế, các sản phẩm vệ sinh và thuốc men cơ bản cũng khan hiếm. Gia đình các binh sĩ, trong cơn hoảng loạn, muốn bù đắp những thiếu hụt của quân đội, gởi aspirin, thuốc đánh răng, giấy vệ sinh, lương khô và các loại thức ăn nhanh....
Thế nhưng, điều hiếm thấy, dịch vụ Bưu chính quân đội tạm ngừng chuyển phát bưu kiện đến Trung Đông cho đến khi có lệnh mới. Hiện tại, Ngũ Giác Đài vẫn im hơi lặng tiếng trước những thắc mắc của truyền thông Mỹ".
Nga Oanh Kích Ồ Ạt Ukraine, Ít Nhất 18 Người Thiệt Mạng
(Ảnh AP, do Ukrainian Emergency Service (Cơ quan Cấp cứu của Ukraine) cung cấp ngày 15/4/2026: Nhân viên cứu hỏa đang dập lửa tại cơ sở hạ tầng cảng bị hư hại sau cuộc tấn công bằng drone của Nga vào vùng Odessa.)
-Ukraine vừa trải qua đêm kinh hoàng nhất kể từ đầu năm. Tính đến 7 giờ sáng 16/4/2026, Nga phóng tổng cộng 659 drone và 44 phi đạn vào Ukraine trong vòng 24 tiếng đồng hồ. Thiệt hại về nhân mạng rất cao: Ít nhất 18 người chết, hơn 100 người bị thương. Thủ đô Kiev, thành phố cảng Odessa (miền Nam) và vùng Dnipropetrovsk (miền Trung) bị oanh kích nặng nhất.
Kiev bị "tấn công kép" gây hỏa hoạn ở một số khu vực. Một drone Nga bay rất thấp đã đâm vào một tòa nhà 18 tầng. Hoạt động cứu cấp vẫn đang tiếp diễn và số người thiệt mạng có thể tăng lên. Thông tín viên Emmanuelle Chaze của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tại Kiev cho biết thêm:
"Thiệt hại nhân mạng rất lớn và tiếp tục tăng lên khi lực lượng cấp cứu tìm kiếm người sống sót trong đống đổ nát. Sáng 16/4, tại thủ đô Kiev, trong số những người thiệt mạng có một phụ nữ 35 tuổi và con trai 12 tuổi, sống tại một khu dân cư ở trung tâm thành phố. Mảnh vỡ từ drone và phi đạn rơi xuống gây nhiều đám cháy khắp thủ đô.
Trong số khoảng 20 người bị thương có ít nhất 4 nhân viên cấp cứu, cứu hỏa và cảnh sát. Họ bị thương khi đang ứng phó với cuộc tấn công ban đầu. Chính quyền Ukraine nói đến "một cuộc tấn công kép". Đây là chiến thuật phổ biến của Nga, thường oanh kích thêm lần nữa vào hiện trường để gây thương vong tối đa cho lực lượng cấp cứu.
Thiệt hại nhân mạng cũng cao ở thành phố Odessa. Vụ oanh kích vào một chung cư đã khiến ít nhất 6 người chết. Hai người cũng đã thiệt mạng ở Dnipro trong một vụ oanh kích tương tự. Tổng cộng có hơn 80 người bị thương trên cả nước".
Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky khẳng định loạt tấn công đẫm máu nhất của Nga kể từ đầu năm, chứng minh Mạc Tư Khoa không xứng đáng được nới lỏng, hoặc dỡ bỏ cấm vận và "không thể bình thường hóa quan hệ với Nga như hiện nay". Ngoại trưởng Andrii Sybiha kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động. Trên mạng X, ông viết: "Việc trì hoãn các biện pháp trừng phạt nhắm vào Nga hoặc các gói hỗ trợ cho Ukraine là vô đạo đức, phản tác dụng và nguy hiểm".
Sáng 16/4, Chủ tịch Hội Đồng Âu Châu, ông Antonio Costa lên án "vụ tấn công kinh khủng (của Nga) nhắm vào thường dân ở Ukraine".
Mạc Tư Khoa cũng thông báo bắn hạ 207 drone Ukraine trên lãnh thổ Nga trong đêm 15-16/4. Hai trẻ em, 5 và 14 tuổi, đã thiệt mạng trong một vụ tấn công bằng drone vào các chung cư ở Tuapse, thuộc vùng Krasnodar, miền Nam nước Nga.
Nga Dọa Tấn Công Các Nhà Máy ở Âu Châu Sản Xuất Drone Cho Ukraine
(Hình REUTERS - Valentyn Ogirenko: Một nhân viên đứng cạnh một drone đánh chặn Strila FPV do các công ty Wiy Drones và Quantum Systems của Ukraine hợp tác sản xuất, tại một địa điểm không được tiết lộ, ngày 30/3/2026.)
-Hôm 15/4/2026, Bộ Quốc phòng Nga đe dọa tấn công những cơ sở sản xuất drone ở Âu Châu, sau khi nhiều nước Âu Châu trong những ngày qua thông báo các Thỏa thuận Hợp tác Sản xuất Drone với Ukraine.
Hôm 15/4, trong cuộc họp lần thứ 34 tại Bá Linh với các Bộ trưởng Quốc phòng Đức, Ukraine và Tổng Thư ký Liên minh Phòng thủ Bắc Ðại Tây Dương (NATO) Mark Rutte, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Quốc John Healey thông báo sẽ chuyển cho Kiev 120.000 drone các loại để phục vụ những nhiệm vụ cụ thể.
Theo trang L'Indépendant, 120.000 drone là chương trình drone lớn chưa từng có và đánh dấu một bước ngoặt trong quyết tâm của Luân Đôn yểm trợ quân sự cho Kiev. Theo Bộ Quốc phòng Anh, số drone này sẽ được giao trong năm 2026, bao gồm nhiều loại khác nhau, như drone tấn công tầm xa, drone trinh sát, drone hậu cần và drone biển. Tất cả đã được thử nghiệm trên thực địa. Ngoài ra, Anh cũng sẽ giao vài trăm ngàn đạn pháo và vài ngàn phi đạn phòng không cho Ukraine.
Ngay sau đó, Nga đe dọa tấn công những cơ sở sản xuất drone ở Âu Châu. Bộ Quốc phòng Nga công bố danh sách các cơ sở sản xuất drone của Ukraine đặt tại Anh Quốc, Đức, Đan Mạch, Latvia, Lithuania, Hòa Lan, Ba Lan và Cộng hòa Czech, cũng như các cơ sở sản xuất linh kiện tại Đức, Tây Ban Nha, Ý Ðại Lợi, Cộng hòa Czech, Do Thái và Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo thông tấn xã AFP, sau thông báo thúc đẩy "các dự án sản xuất drone" với Bá Linh, Ukraine hôm 15/4 cũng nhất trí phối hợp với Ý Ðại Lợi để tăng cường hợp tác quốc phòng, trong đó có lĩnh vực sản xuất drone. Tuy nhiên, không một thời hạn cụ thể nào được đưa ra sau cuộc họp giữa Thủ tướng Ý Ðại Lợi Giorgia Meloni và Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky tại Roma. Bà Giorgia Meloni nhấn mạnh trong buổi họp báo: "Ý Ðại Lợi đặc biệt quan tâm đến việc thúc đẩy sản xuất chung, trong đó có drone, một lĩnh vực mà chúng ta biết Ukraine đã trở thành nước tham chiếu trong những năm gần đây".
Hòa Lan cũng sẽ đầu tư 248 triệu Euro vào sản xuất drone cho Ukraine. Thông cáo của Bộ trưởng Quốc phòng Hòa Lan, Dilan Yesilgöz-Zegerius, xác nhận chương trình "hợp tác tuyệt vời" này giúp Hòa Lan được tận dụng kinh nghiệm của Ukraine. Bà cũng nhấn mạnh "cần tiếp tục hỗ trợ Ukraine", bởi vì "cuộc chiến ở Ukraine có tác động lớn đến an ninh ở Âu Châu, và do đó cũng ảnh hưởng đến an ninh của Hòa Lan".
Hung Gia Lợi Mở Ra Kỷ Nguyên Hậu Orbán
-Trong khi Trung Đông chìm trong sức ép kinh tế và quân sự, Âu Châu lại chứng kiến một bước ngoặt chính trị mang tính lịch sử. Báo Le Figaro nhận thấy "Péter Magyar khởi đầu kỷ nguyên hậu Orban". Thủ tướng tương lai được các phương tiện truyền thông phỏng vấn, cho dù trước đó luôn từ chối để ông được lên tiếng.
Ông Péter Magyar đã xếp cất bộ trang phục thể thao đã dùng để rong ruổi khắp nước trong 2 năm qua, thay bằng bộ vét màu xanh đậm, nhưng không hề quên việc bị bôi lọ trước đây. Hôm thứ Ba (14/4/2026), ông nói: "Sau một năm rưỡi trời, ngày mai tôi mới được truyền thông "công" mời", và hôm sau trên kênh truyền hình M1 Magyai mỉa mai: "Phải cần đến lá phiếu của 3 triệu công dân quý vị mới chịu để cho thủ lãnh đảng đối lập chính lên phát biểu". Đồng thời so sánh: "Những gì diễn ra ở đây từ 2010 phải làm Goebbels và các nhà độc tài Bắc Hàn thèm muốn". Trong phòng thu của đài phát thanh công, không khí cũng lạnh lẽo tương tự. Ngay sau thất bại của đảng cầm quyền, con sói đã trở thành con cừu. Truyền thông công loan báo kết quả bầu cử một cách trung dung.
Báo Les Echos lưu ý, Péter Magyar có đa số 2/3 ở Quốc hội, thuận lợi hơn hẳn so với Donald Tusk ở Ba Lan, nhưng phải đối mặt với thách thức lớn hơn. Đó là đảng Fidesz không chỉ khống chế các phương tiện truyền thông cả chính phủ lẫn tư nhân. Nhiều tài phiệt thân cận với Viktor Orban mua lại trên 500 tờ báo, tập hợp trong tập đoàn Kesma. Péter Magyar loan báo chỉnh đốn tình trạng quỹ quảng cáo của chính phủ chỉ chi cho các cơ quan ủng hộ chính quyền, chủ yếu là cho Kesma.
Chuyên gia Zsuzsanna Végh của German Marshall Fund nhấn mạnh truyền thông độc lập đóng vai trò rất quan trọng trong chiến dịch tranh cử. Chính trang Telex đưa tin về xì-căng-đan môi trường của nhà máy bình điện God. Nhà báo điều tra Szabolcs Panyi tiết lộ vụ Ngoại trưởng Peter Szijjarto gọi điện cho đồng nhiệm Nga thuật lại những nội dung bí mật trong cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu (EU). Và chính là trên kênh Partizan mà Péter Magyar đã có cuộc trả lời phỏng vấn đầu tiên khi bắt đầu sự nghiệp chính trị năm 2024.
Nhà lãnh đạo mới của Hung Gia Lợi kêu gọi các viên chức chủ chốt của chế độ nên nhanh chóng rời chính trường, trong đó có Tổng thống Tamas Sulyok – dù chức vụ chỉ là hình thức nhưng vẫn có quyền đưa các đạo luật ra trước Tòa Bảo hiến. Ông khẳng định chỉ Tư pháp độc lập mới quyết định Viktor Orban phải vào tù hay không. Ưu tiên cho chống tham nhũng, Péter Magyar nhắm đến Lorinc Mészaros, "túi tiền của Viktor Orban, chỉ trong 10 năm đã giàu gấp 5 lần Hoàng gia Anh trong 400 năm". Tân Thủ tướng cũng muốn Hung Gia Lợi nhanh chóng gia nhập Viện Kiểm sát Âu Châu.
Trên trường quốc tế, ông Péter Magyar gặp nhiều thuận lợi, các đồng minh thân cận của Viktor Orban đều hoan nghênh. Tổng thống Donald Trump nói rằng ông sẽ "làm tốt công việc", Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan mời thăm Istanbul, Thủ tướng Cộng hòa Czech, ông Andrej Babis mời đến Prague. Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky cho biết sẽ mở lại đường ống dẫn đầu Droujba trước cuối tháng này, còn Ðiện Cẩm Linh - bị nghi can thiệp vào bầu cử nhưng không kết quả - nói "Chúng tôi chưa bao giờ là bạn bè với Orban".
Báo Le Figaro ghi nhận "Sự sụp đổ của cánh hữu Dân tộc chủ nghĩa Hung Gia Lợi làm rung chuyển người anh em Ba Lan". Mô hình phi tự do của Viktor Orban từng gợi hứng cho đảng Pháp luật và Công lý (PiS). Lãnh đạo đảng này là Jaroslaw Kaczynski không chúc mừng Péter Magyar, biết rằng sẽ ảnh hưởng đến cuộc bầu cử Quốc hội Ba Lan sang năm. Một số cán bộ của PiS từ một năm rưỡi qua đã sang Hung Gia Lợi để tránh lệnh bắt giữ của Tư pháp Ba Lan vì cáo buộc tham nhũng, nhưng Péter Magyar ngay sau chiến thắng tuyên bố Hung Gia Lợi không phải là nơi tị nạn của "tội phạm quốc tế".
Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế và Ngân Hàng Thế Giới Nối Lại Quan Hệ Với Venezuela
(Hình REUTERS - Yuri Gripas: Logo Quỹ Tiền tệ Quốc tế - IMF.)
-Sau 7 năm gián đoạn, ngày 16/4/2026, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (FMI/IMF) và Ngân hàng Thế giới (BM/WB) thông báo nối lại quan hệ với Venezuela. Quyết định này mở đường cho việc lần đầu tiên sau khoảng 20 năm, Quỹ Tiền tệ Quốc tế sẽ đánh giá toàn diện nền kinh tế Venezuela. Nước này cũng sẽ được tiếp cận hàng tỉ Mỹ kim tài trợ thông qua Quyền Rút vốn Đặc biệt (SDR) vốn bị phong tỏa.
Trong một thông cáo báo chí, được thông tấn xã Reuters trích dẫn, Giám đốc Điều hành Kristalina Georgieva tuyên bố dựa vào ý kiến của đa số các nước thành viên, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đang làm việc với chính phủ Venezuela dưới sự lãnh đạo của Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez.
Ngân hàng Thế giới (WB) cũng ra một thông cáo riêng cho biết nối lại quan hệ với chính phủ của bà Delcy Rodriguez. Lần cuối cùng Ngân hàng Thế giới cho Venezuela vay tiền là vào năm 2005.
Phát biểu trên truyền hình, Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez đánh giá "đây là một bước tiến rất quan trọng đối với nền kinh tế Venezuela". Bà cũng cảm ơn Tổng thống Mỹ Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio đã hỗ trợ việc bình thường hóa quan hệ giữa Venezuela và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Ngân hàng JPMorgan ước tính Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) của Venezuela - đơn vị tiền tệ quy ước giữa các nước thành viên FMI - lên tới 5 tỉ Mỹ kim.
Cũng trong ngày 16/4 đã diễn ra một cuộc biểu tình của thành viên công đoàn và công nhân bên ngoài Tòa Ðại sứ Mỹ tại Venezuela để yêu cầu tổ chức bầu cử tự do, tăng lương và thả tù nhân chính trị. Theo một người biểu tình được thông tấn xã AFP trích dẫn, "chính phủ Venezuela đang nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ" sau khi Tổng thống Maduro bị Mỹ bắt đưa về Washington ngày 3/1 cho nên phải "nói chuyện với Mỹ" để họ "đáp ứng các yêu cầu" của người dân.
Ngày 30/3, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo Tòa Ðại sứ nước này tại thủ đô Caracas của Venezuela đã chính thức khôi phục hoạt động toàn diện, sau 7 năm gián đoạn.
Cuba Không Muốn Mỹ Gây Hấn Nhưng Sẵn Sàng Chiến Đấu Nếu Cần
(Hình AP - Ramon Espinosa: Người dân tham dự lễ kỷ niệm 65 năm ngày tuyên bố cuộc Cách mạng Cuba đi theo chủ nghĩa Xã hội, tại thủ đô Havana của Cuba, ngày 16/4/2026.)
-Ngày 16/4/2026 đánh dấu đúng 65 năm bắt đầu chiến dịch đổ bộ tại Vịnh Con Heo do Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) hậu thuẫn nhưng thất bại. Một cuộc mít-tinh tại thủ đô Havana thu hút hàng trăm người đã được tổ chức để kỷ niệm 65 năm ngày lãnh đạo Fidel Castro tuyên bố Cách mạng Cuba là một cuộc cách mạng Xã hội chủ nghĩa.
Chủ tịch Miguel Díaz-Canel khẳng định Cuba không muốn Hoa Kỳ gây hấn nhưng "sẵn sàng đối mặt với những mối đe dọa nghiêm trọng, bao gồm cả hành động gây hấn quân sự... như ngày 16/4/1961".
Theo hãng thông tấn AP, Chủ tịch Díaz-Canel phát biểu trong bối cảnh quan hệ giữa Cuba và Hoa Kỳ rất căng thẳng. Cuba lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng do Lệnh cấm vận năng lượng của Mỹ. Hoa Thịnh Ðốn đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào bán hoặc cung cấp dầu cho Cuba. Giới chuyên gia cảnh báo về một cuộc khủng hoảng nhân đạo.
Đầu tuần này, Tổng thống Donald Trump cho biết chính quyền Hoa Kỳ "có thể ghé thăm Cuba" sau khi chiến tranh ở Iran kết thúc. Theo ông Trump, Cuba là một "quốc gia đang thất bại" và là "một nước bị điều hành tồi tệ trong thời gian dài".
Để được nới lỏng các Lệnh trừng phạt, Hoa Kỳ yêu cầu chính phủ Cuba chấm dứt đàn áp chính trị, thả tù nhân chính trị và tự do hóa nền kinh tế đang suy yếu. Chủ tịch Díaz-Canel cáo buộc Hoa Kỳ đang cố "dựng chuyện" vô căn cứ, đồng thời khẳng định "Cuba là một quốc gia bị đe dọa nhưng không đầu hàng, bất chấp tất cả. Và nhờ chủ nghĩa Xã hội, Cuba là một quốc gia kháng cự, kiến tạo, và là một quốc gia sẽ chiến thắng".
Vào tháng Ba, chính quyền Havana xác nhận có các cuộc đàm phán với Hoa Thịnh Ðốn để "tìm ra giải pháp, thông qua đối thoại, cho những bất đồng song phương". Ngày 16/4, con gái của Raul Castro, em của Fidel Castro, cho biết cựu lãnh đạo Cuba hiện 94 tuổi theo dõi "sát sao" các cuộc đàm phán và "tham gia các phân tích để đưa ra quyết định". Trên nguyên tắc, ông Raul Castro không còn là đại biểu Quốc hội nhưng vẫn có ảnh hưởng lớn ở Cuba.
Trả lời báo giới, bà Mariela Castro, cũng là đại biểu Quốc hội, khẳng định người dân Cuba "muốn đối thoại" nhưng những biện pháp giảm căng thẳng với Hoa Thịnh Ðốn "không được làm lung lay hệ thống chính trị Cuba". Bà khẳng định: "Chúng tôi đang chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất".
Úc Ðại Lợi Dự Kiến Tăng Chi Tiêu Quốc Phòng Lên 3% GDP Vào Năm 2033
(Ảnh AP - Colin Murty, minh họa: Tàu ngầm USS Minnesota (SSN-783) lớp Virginia tại bờ tây của Úc Ðại Lợi, ngày 16/3/2025.)
-Hôm 16/4/2026, chính phủ Úc Ðại Lợi thông báo sẽ tăng chi tiêu quốc phòng lên 3% Tổng sản phẩm Nội địa (GDP) vào năm 2033, so với mức 2% hiện nay. Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump gây áp lực buộc các đồng minh tăng chi tiêu quân sự.
Theo kênh truyền thông Úc Ðại Lợi ABC News, Bộ trưởng Quốc phòng Úc Ðại Lợi Richard Marles cho biết chính phủ có kế hoạch tăng mạnh chi tiêu quân sự của Úc Ðại Lợi trong thập kỷ tới, với khoản chi bổ sung 53 tỉ Úc kim (tương đương 38 tỉ Mỹ kim). Lãnh đạo Bộ Quốc phòng Úc Ðại Lợi nhấn mạnh đây là "mức tăng chi tiêu quốc phòng lớn nhất trong thời bình" của nước Úc Ðại Lợi. Báo Nhật Bản Japan Times cho biết thêm, tổng chi tiêu quốc phòng đến năm 2035-2036 của Úc Ðại Lợi dự kiến lên đến hơn 633 tỉ Mỹ kim.
Mục tiêu trước đó của Canberra về chi tiêu quốc phòng vào năm 2033, được đặt ra vào năm 2024, là 2,3% GDP. Trả lời báo giới, Bộ trưởng Quốc phòng Richard Marles nhấn mạnh nước Úc Ðại Lợi "đang đối mặt với những hoàn cảnh chiến lược phức tạp và đầy thách thức nhất kể từ khi kết thúc Đệ nhị Thế chiến", cuộc chiến tại Trung Đông đang "làm phức tạp thêm đáng kể cục diện chiến lược toàn cầu", "thế giới cảm thấy kém an toàn hơn".
Theo Bộ trưởng Marles, quyết định tăng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP tập trung vào việc tăng cường sức mạnh quốc phòng của Úc Ðại Lợi, "nhưng các liên minh, đặc biệt là với Hoa Kỳ, sẽ luôn là nền tảng đối với quốc phòng Úc Ðại Lợi".
Lo ngại về sức mạnh gia tăng của Hải quân Trung Quốc, Úc Ðại Lợi đã tiến hành hiện đại hóa quốc phòng trong những năm gần đây. Năm 2021, Úc Ðại Lợi ký kết Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng AUKUS với Hoa Kỳ và Vương quốc Anh. Khoản đầu tư quốc phòng kỷ lục của Úc Ðại Lợi dự kiến sẽ dùng để mua một hạm đội gồm ít nhất 8 tàu ngầm chạy bằng năng lượng nguyên tử của Hoa Kỳ trong khuôn khổ AUKUS. Tổng chi phí dự kiến cho các tàu ngầm này sẽ là khoảng từ 193 tỉ Mỹ kim đến 264 tỉ Mỹ kim trong vòng 30 năm.
Lãnh Đạo Hải Quân Hàn-Mỹ-Nhật Thảo Luận Về Ứng Phó Với Mối Đe Dọa Nguyên Tử Bắc Hàn
(Hình AP - Ahn Young-joon: Tường thuật trên truyền hình Nam Hàn về một vụ phóng phi đạn của Cộng sản Bắc Hàn. Ảnh chụp tại ga Hán Thành, Nam Hàn, ngày 8/4/2026.)
-Hôm 15/4/2026, lãnh đạo Hải quân Nam Hàn, Hoa Kỳ và Nhật Bản đã có cuộc gặp tại Hán Thành để thảo luận về các biện pháp tăng cường phối hợp trước mối đe dọa nguyên tử và phi đạn ngày càng tăng từ Cộng sản Bắc Hàn.
Cũng tại Hán Thành hôm 15/4, Cơ quan Nguyên tử năng Quốc tế (IAEA) vừa lên tiếng báo động về "sự gia tăng khả năng sản xuất vũ khí nguyên tử" của Bình Nhưỡng. Từ thủ đô Hán Thành của Nam Hàn, thông tín viên Trần Công của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình:
Theo Hải quân Nam Hàn, cuộc gặp diễn ra tại dinh thự chính thức của Tư lệnh Hải quân Nam Hàn, với sự tham dự của Tư lệnh Hải quân Kim Kyung-ryul, Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương của Hoa Kỳ Stephen Koehler và Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản Saito Akira (tương đương với Tham mưu trưởng Hải quân Hoa Kỳ).
Trong cuộc trao đổi khoảng 2 tiếng đồng hồ, lãnh đạo Hải quân ba nước đã chia sẻ nhận định về tình hình an ninh hàng hải trong khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương, đồng thời bàn về các phương án tăng cường hợp tác an ninh hàng hải 3 bên. Trọng tâm thảo luận được cho là tập trung vào việc nâng cao năng lực răn đe và ứng phó trước các hoạt động tăng cường sức mạnh Hải quân của Bình Nhưỡng, trong bối cảnh Cộng sản Bắc Hàn gần đây đẩy mạnh phát triển chiến hạm cỡ lớn và thử nghiệm phi đạn liên lục địa chiến lược bắn từ chiến hạm.
Trước cuộc gặp 3 bên, Nam Hàn và Hoa Kỳ cũng đã tiến hành đối thoại song phương, trao đổi về phương án mở rộng hợp tác trong lĩnh vực bảo dưỡng, sửa chữa và vận hành chiến hạm (MRO), cũng như hợp tác an ninh biển và công nghiệp quốc phòng. Phía Nam Hàn cũng đề nghị Hoa Kỳ hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm về hệ thống quản lý an toàn, đào tạo và vận hành tàu ngầm nguyên tử, trong bối cảnh Hán Thành đang nỗ lực thực hiện mục tiêu sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng nguyên tử.
Còn về quan hệ Hàn-Nhật, hai bên đã thảo luận về việc khai triển huấn luyện tìm kiếm cứu nạn chung (SAREX) theo thỏa thuận đạt được trước đó giữa Bộ trưởng Quốc phòng hai nước, đồng thời trao đổi về khả năng mở rộng giao lưu đơn vị và nhân sự giữa Hải quân Nam Hàn và Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản.
Trung Quốc Tận Dụng Thời Cơ Khẳng Định Vị Trí Trong Vùng Vịnh
(Hình REUTERS/David Gray: Ảnh chụp cờ Iran (trái) và Trung Quốc (phải) tại Tòa Ðại sứ Iran ở Bắc Kinh ngày 2/4/2010.)
-Điện đàm với đồng cấp Iran, Abbas Araghchi, hôm 15/4/2026, Ngoại trưởng Trung Quốc, ông Vương Nghị nhấn mạnh "chủ quyền, an ninh và những lợi ích chính đáng của Iran phải được tôn trọng", nhưng "tự do hàng hải và an toàn cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz" cũng phải được bảo đảm.
Trong lúc mọi chú ý tập trung vào eo biển Hormuz, xung đột tại Trung Đông là cơ hội để Trung Quốc khẳng định vị trí tại vùng mà từ trước đến nay nằm dưới ảnh hưởng của Hoa Kỳ. Thông tín viên Cléa Broadhurst của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) từ Bắc Kinh ghi nhận:
"Từ nhiều thập niên qua, an ninh tại Vùng Vịnh chủ yếu dựa vào sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ. Thế nhưng, theo nhà nghiên cứu Ma Xiaolin, chuyên gia Trung Quốc về Vùng Vịnh, cấu trúc đó đang được xem xét lại.
Ông phân tích: 'Về mặt an ninh, lần này rõ ràng là các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ tại Trung Đông không bảo vệ được các quốc gia trong vùng. Trái lại, những căn cứ đó đã trở thành những quả bom nổ chậm dính chặt lấy các quốc gia liên quan. Chính những căn cứ đó là nguyên nhân và đã châm ngòi cho các đợt tấn công ở quy mô lớn do Iran tiến hành. Tôi cho rằng điều này sẽ gây những hậu quả sâu rộng'.
Các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ không còn bảo vệ an ninh cho các nước trong khu vực, thậm chí trở thành các mục tiêu tấn công, toàn bộ mô hình an ninh của khu vực này bị lung lay. Điều đó mở ra một khoảng trống cho các tác nhân khác.
Trung Quốc đang thận trọng đi tiếp những nước cờ. Về mặt chính thức, Bắc Kinh không đóng một vai trò về mặt quân sư, nhưng ngày càng bị nghi ngờ là đã gián tiếp hỗ trợ Iran, đặc biệt là qua sự hiện diện ngày càng lớn của Bắc Kinh trong các lĩnh vực kinh tế, kỹ thuật và ngoại giao.
Trước mắt, Trung Quốc đang mở rộng ảnh hưởng với các quốc gia trong vùng này, bằng cách tự khẳng định là một đối tác ổn định. Một số quốc gia tại Vùng Vịnh thậm chí đã bắt đầu điểu chỉnh lại lập trường và tìm một thế cân bằng hơn giữa Hoa Thịnh Ðốn và Bắc Kinh.
Thực ra Trung Quốc không muốn đảm nhận vai trò bảo đảm an ninh tại Trung Đông, nhưng lại rất phụ thuộc vào ổn định của vùng này. Nói cách khác, Bắc Kinh khẳng định vị trí của mình, nhưng trước mắt lại không muốn, hay không thể thay thế vai trò của Hoa Kỳ".
Biển Đông: Trung Quốc Phong Tỏa Các Ngả Vào Bãi Cạn Scarborough
(Ảnh AP, minh họa, trích từ video của Tuần duyên Phi Luật Tân: Tàu hải cảnh Trung Quốc bị hư hại (phải) cạnh một tàu Hải quân Trung Quốc (trái), sau khi vô tình va chạm nhau trong lúc truy đuổi một tàu đánh cá của Phi Luật Tân gần bãi cạn Scarborough, ngày 11/8/2025.)
-Trung Quốc tăng cường kiểm soát các ngả vào bãi cạn Scarborough tại Biển Đông, nơi có tranh chấp chủ quyền với Phi Luật Tân.
Hãng tin Anh Reuters ngày 15/4/2026 trích dẫn ảnh vệ tinh cho thấy 4 tàu đánh cá, một tàu Hải quân hoặc tàu Cảnh sát Biển của Trung Quốc và một rào chắn nổi mới được dựng lên ở khu vực chung quanh bãi cạn Scarborough, một trong những điểm nóng có thể dẫn tới xung đột vũ trang.
Căn cứ trên ảnh vệ tinh được chụp trong 2 ngày 10 và 11/4/2026, thông tấn xã Reuters ghi nhận sự hiện diện của các tàu đánh cá Trung Quốc neo đậu dọc lối vào bãi cạn này, Trung Quốc cũng đã dựng thêm phao nổi chắn ngang.
Phát ngôn viên Lực lượng Tuần duyên Phi Luật Tân nói với thông tấn xã Reuters là chính phủ Trung Quốc đã lắp đặt một rào chắn nổi dài 352 mét tại lối vào, đồng thời "có 6 tàu Dân quân Biển của Trung Quốc được quan sát bên trong bãi cạn, trong khi 3 tàu khác ở bên ngoài, dường như đang cản trở lối vào bãi Bajo de Masinloc", tên gọi tiếng Phi Luật Tân của bãi cạn Scarborough, mà Trung Quốc gọi là đảo Hoàng Nha
Ngoài ra, phát ngôn viên Hải quân Phi Luật Tân Roy Trinidad cho biết 10 tàu Cảnh sát Biển Trung Quốc đã xuất hiện tại bãi cạn này từ ngày 5 đến 12/4/2026.
Ảnh vệ tinh mà thông tấn xã Reuters có được là do công ty Vantor, trước đây là Maxar Technologies, cung cấp.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận của thông tấn xã Reuters về việc khai triển lực lượng tại bãi cạn Scarborough.
Miến Điện Ân Xá Cựu Tổng Thống, Thả 4.500 Tù Nhân Nhân Dịp Năm Mới
(Hình AFP: Cựu Tổng thống Miến Điện Win Myint (giữa). Ảnh tư liệu tháng 3/2018.)
-Ngày 17/4/2026, "nhân dịp Năm Mới Miến Điện" (Thingyan), tân Tổng thống Min Aung Hlaing đã ân xá cho hơn 4.500 tù nhân, trong đó có cựu Tổng thống Win Myint, bị cầm tù từ năm 2021 sau cuộc đảo chính của tập đoàn quân sự. Thông cáo của chính phủ nhấn mạnh đến nỗ lực "tái thiết đất nước".
Theo thông tấn xã AFP, tướng Min Aung Hlaing nhậm chức Tổng thống Miến Điện cách đây 1 tuần, sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bị chỉ trích rộng rãi ở ngoại quốc. Trước khi thông báo ân xá, nhà lãnh đạo 69 tuổi cũng cho biết tất cả "những người đang thụ án tử hình sẽ được giảm án xuống tù chung thân".
Hơn 4.300 tù nhân cũng sẽ được trả tự do, trong đó có gần 180 công dân ngoại quốc, và tất cả các bản án dưới 40 năm sẽ được giảm một phần sáu. Theo Luật sư của cựu lãnh đạo Aung San Suu Kyi, quyết định này "cũng áp dụng" đối với giải Nobel Hòa Bình, đang thụ án 27 năm tù tại một địa điểm bí mật. Ngày 17/4, Cao ủy Nhân quyền Liên HIệp Quốc Volker Turk đã kêu gọi tập đoàn quân sự trả tự do "ngay lập tức" và "vô điều kiện" bà Aung San Suu Kyi.
Theo Hiệp hội Hỗ trợ Tù nhân Chính trị, hơn 30.000 người đã bị giam giữ vì lý do chính trị kể từ cuộc đảo chính năm 2021. Chính quyền quân sự đã tử hình nhiều người bất đồng chính kiến. Theo Liên Hiệp Quốc, hơn 130 người đã bị kết án tử hình vào năm 2022. Tuy nhiên, rất khó xác định được con số chính xác ở một quốc gia có hệ thống tư pháp thiếu minh bạch và chìm trong nội chiến.
Nhiệm kỳ Tổng thống lần này của tướng Min Aung Hlaing được đánh giá là kế hoạch kéo dài chế độ quân sự dưới vỏ bọc dân sự. Giai đoạn quá độ này đi kèm với việc bãi bỏ một số biện pháp đàn áp do chính quyền quân sự tiến hành trong 5 năm qua.
Tuy nhiên, các nhà quan sát cho rằng những nỗ lực hòa giải này chỉ mang tính hình thức nhằm thay đổi hình ảnh của chính phủ mới, phần lớn gồm các cựu quân nhân.
TIN VẮN - TIN TỔNG HỢP
(AFP/Reuters/RFI) – Tổng thống Phi Luật Tân kêu gọi kích hoạt "ngay lập tức" Thỏa thuận về An ninh Dầu hỏa giữa các thành viên Hiệp hội các Quốc gia Ðông Nam Á (ASEAN). Phát biểu trực tuyến nhân một hội nghị do Nhật Bản tổ chức hôm 15/4/2026, Tổng thống Phi Luật Tân Ferdinand Marcos Jr. quan ngại về tình hình thiếu hụt năng lượng do chiến tranh Trung Đông: "Việc đóng cửa các tuyến hàng hải cho thấy rõ các nền kinh tế Á Châu, vốn phụ thuộc phần lớn vào nhập cảng dầu hỏa, dễ bị tổn thương". Trong cương vị chủ nhà, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cam kết Tokyo sẽ thiết lập một quỹ tài chánh trị giá khoảng 10 tỉ Mỹ kim nhằm hỗ trợ các quốc gia Á Châu nhập cảng năng lượng và tăng khả năng dự trữ, tránh để những căng thẳng địa-chính trị làm đứt gẫy chuỗi sản xuất, đe dọa đến tăng trưởng của khu vực.
(AFP/RFI) – Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc trong quý 1/2026 vượt ngoài mong đợi của nhà cầm quyền Bắc Kinh. Theo thống kê công bố hôm 16/4/2026, GDP của Trung Quốc trong 3 tháng đầu năm tăng 5%, bất chấp chiến sự tại Trung Đông. Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào dầu hỏa của các quốc gia Vùng Vịnh và của Iran. Hơn 40% dầu nhập cảng vào Hoa Lục bằng đường biển là qua eo biển Hormuz.
(AFP/RFI) – Sri Lanka bắt giữ 9 người Trung Quốc bị tình nghi tham gia một nhóm lừa đảo trực tuyến. Hôm 15/4/2026, 9 công dân Trung Quốc bị bắt giữ tại phi trường Colombo, khi đang chuyển lậu thiết bị liên lạc vào Sri Lanka. Các viên chức hải quan đã thu giữ tổng cộng 383 điện thoại di động đã qua sử dụng, 101 máy điện toán bảng, 6 bộ định tuyến Wi-Fi và thiết bị theo dõi GPS trị giá ước tính khoảng 65.000 Euro. Tháng trước, một cuộc đột kích của cảnh sát Sri Lanka cũng đã triệt phá một tổ chức tương tự và dẫn đến việc bắt giữ 135 công dân Trung Quốc.
(AFP/RFI) – Tàu chở gần 300 người tị nạn Rohingya bị chìm ở Ấn Độ Dương, 9 người được cứu sống. Hôm 15/4/2026, Cảnh sát Bangladesh cho hay 6 trong số 9 người được cứu đã bị tạm giam, để điều tra về cáo buộc tham gia chở người bất hợp pháp. Nguyên nhân vụ chìm tàu vẫn chưa được xác định chính thức, nhưng Phủ Cao ủy Tỵ nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR) nêu khả năng "gió mạnh", "biển động" và tàu "quá tải". Hầu hết những người mất tích là người thiểu số Rohingya theo Hồi giáo ở Miến Điện, chạy trốn nội chiến và đàn áp. Hơn 1 triệu người đang sống trong các trại tị nạn ở Bangladesh. Vì bị cắt giảm ngân sách, Chương trình Lương thực Liên Hiệp Quốc (WFP) tháng trước đã phải thông báo giảm khẩu phần ăn hàng ngày cho người tị nạn.
(AFP/RFI) – Trung Quốc khuyến cáo du khách tránh nhập cảnh qua một phi trường chính ở Seattle, tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Hôm 16/4/2026, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh đến việc tại phi trường Seattle-Tacoma, nhân viên Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) đã tiến hành thẩm vấn vô căn cứ đối với khoảng 20 nhà nghiên cứu Trung Quốc, bị từ chối cho nhập cảnh vào Hoa Kỳ.
(IMF/RFI) – Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) giảm dự phóng tăng trưởng toàn cầu vì chiến tranh Trung Đông. Trong thông cáo công bố hôm 15/4/2026, IMF dự báo nếu chiến tranh không kéo dài và không lan rộng, GDP trên thế giới dự trù tăng 3,1% trong năm nay và 3,2% vào năm tới. Lạm phán gia tăng "một cách chừng mực". Trước khi nổ ra chiến tranh Iran, cũng định chế đa quốc gia này dự phóng tăng trưởng cho năm 2026 trên thế giới sẽ ở mức 3,8%. IMF lo ngại chiến sự kéo dài, eo biển Hormuz bị phong tỏa sẽ làm tê liệt một phần giao thương quốc tế. Ngoài ra, Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới (WB) cùng báo động nguy cơ "sẽ có thêm hàng triệu người bị nạn đói đe dọa".
(AFP/RFI) – Chiến đấu chống Nga tại Ukraine: Tòa án Nga kết án 1 người Ba Lan 13 năm tù. Hôm 16/4/2026, Văn phòng cơ quan Công tố Liên bang Nga thông báo một tòa án do Mạc Tư Khoa thành lập ở miền Đông Ukraine đã kết án một người Ba Lan 13 năm tù vì tội chiến đấu trong hàng ngũ quân đội Ukraine. Người đàn ông 47 tuổi này bị bắt vào tháng 11/2024.
(AFP/RFI) – Đài BBC của Anh Quốc thông báo sa thải khoảng 2.000 người, chiếm gần 10% nhân viên. Theo thông báo đưa ra hôm 15/4/2026, Giám đốc Điều hành lâm thời của BBC, ông Rhodri Talfan Davies cho biết dự kiến sẽ giảm tổng cộng từ 1.800 đến 2.000 chỗ làm, với mục tiêu tiết kiệm 500 triệu bảng Anh (575 triệu Euro) trên tổng chi phí hàng năm là 5 tỉ bảng Anh trong 2 năm tới, do BBC "đang đối mặt với áp lực tài chánh đáng kể, và phải nhanh chóng ứng phó". Lãnh đạo BBC thừa nhận đây là một quyết định "khó khăn".
(AFP/RFI) – Thông điệp hòa bình của Giáo hoàng Leo XIV tại Cameroon. Trong ngày thứ nhì tại quốc gia Phi Châu này, hôm 16/4/2026, lãnh đạo Vatican cử hành thánh lễ ở thành phố Bamenda. Camerou là nơi từng xảy ra xung đột làm hàng ngàn người thiệt mạng trong gần 10 năm qua và được xem là một chặng dừng có ý nghĩa biểu tượng cao trong chuyến tông du Phi Châu của Giáo hoàng Leo XIV. Trong bài giảng, Giáo hoàng đã lên án vòng xoáy bất ổn và chết chóc không hồi kết tại Cameroon. Trước đó, khi đặt chân đến thủ đô Yaounde hôm 15/4, phát biểu trước Tổng thống Paul Biya, liên tục nắm quyền từ năm 1982 đến nay, Giáo hoàng kêu gọi Cameroon "phá vỡ xiềng xích của tham nhũng", tôn trọng nhân quyền và nhà nước pháp quyền.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét