Trước năm 1969, nhà tôi và nhà ông TAK cùng nằm trong con hẻm 287 Phan Đình Phùng, quận 3. Nhà TAK số 8 còn nhà tôi đâu lưng vào. Trước cửa nhà TAK có tiệm hớt tóc của ông cụ Minh, còn cạnh nhà là nhà ông Thanh giặt ủi, đông con. Những ngày ế khách, không biết làm gì cho hết thì giờ rỗi, ông cụ Minh lại sang bên này, nhất định lôi anh em TAK và Quân cùng tôi sang tiệm, gọt đầu carré đàng hoàng và không bao giờ ông lấy tiền cả. Chỉ tội cho bố mẹ ông TAK, lâu lâu lại kiếm một cớ gì đó, sang tiệm cụ Minh để tặng ông chút quà. Bố mẹ tôi cũng vậy. Tình làng nghĩa xóm.
<!>
Bố TAK đi làm cho Nha Báo chí Phủ Tổng thống suốt ngày và mẹ TAK cùng mẹ tôi thì cùng bán vải ngoài chợ Vườn Chuối, nên gia đình hay nhờ nhà cụ Minh, nhà ông Thanh và có khi, cả nhà ông chủ tiệm chụp ảnh Viễn Kính ở số 277 ngoài mặt đường trông con hộ.
Chính những kỷ niệm với tiệm chụp ảnh nức danh cả Sài Gòn này mới là sâu sắc. Chúng tôi lớn lên một chút, biết khá nhiều tiệm chụp ảnh danh tiếng như Photo Ái Mỹ ở góc Cao Thắng - Phan Đình Phùng, Photo Mạnh Đan phía Phan Thanh Giản, Photo Trịnh Đình Thu hay Phúc Lai ngoài khu Nguyễn Huệ. Nhưng không đâu bằng Viễn Kính, chắc là do tiệm chỉ cách nhà có mấy bước chân.
Tôi còn nhớ, hồi đầu thập niên 1960, bất cứ ai đi ngang qua tiệm Viễn Kính của ông chủ Đinh Tiến Mậu thì cũng đều phải ngoảnh lại, nhìn những tấm hình rửa khổ to tới cỡ 60cm bày trong tủ kính, mà toàn hình nghệ sĩ nổi danh cả. Vào studio trong tiệm ông Mậu, sau bức màn dày là cả một thế giới nho nhỏ ngỡ mơ hoặc. Ghế mây hình con sò, chân đèn rọi, vách phản sáng, và dĩ nhiên là máy ảnh. Anh chị cả tôi chụp hình cưới ở đó. Khi em trai út của TAK mới 6 tháng tuổi, mẹ cũng bế ra chụp nhiều tấm ảnh tuyệt đẹp ở đó.
(Ảnh Thành Được) - Ông Đinh Tiến Mậu sinh năm 1935 ở Lai Xá, khi còn ở Hà Nội, đã theo học nhiếp ảnh ở tiệm Photo Hợp Dung, gần Bờ Hồ. Năm 1948 thì vào SàiGòn, lúc đó ông mới 13 tuổi. Ông học tiếp ở tiệm ảnh Văn Vấn. Bà Văn, vợ ông Vấn là em mẹ ông. Ông học vỗ ảnh, thay nước ảnh, phơi ảnh, vào bao, xách nước; làm đủ mọi việc từ chụp ảnh, tráng phim, rửa ảnh, chấm sửa. Ông học và làm ở đó 10 năm.
Năm 1958, ông mở tiệm riêng. Do nghèo và phải mướn nhà làm tiệm, khi tiệm bắt đầu có khách là ông lại bị đuổi, chủ lấy lại nhà. Đi thuê nơi khác, ông mở tiệm mới, phải sau 4 tiệm thì mới đứng vững. Mỗi lần mở mới thì lại lấy một tên khác: Ông làm ảnh 6 năm ở Chợ Lớn rồi mở tiệm King’s Photo ở 45 Ngô Quyền cho đến năm 1951. Hiệu cuối cùng chính là Viễn Kính, chuyên chụp ảnh cho các nghệ sĩ, nhiều người nổi tiếng. Không chỉ thế, ông còn chụp bìa đĩa nhựa, đĩa than, bản nhạc, bìa báo Kịch Ảnh, báo Màn Ảnh, báo Kịch Trường.
Sau 10 năm mở tiệm riêng, đến 1973, ông mua nhà 277 này luôn. Lúc đó là thời làm ăn phát đạt nhất. Tồn tại mấy chục năm, đến 2004 thì ông đóng cửa tiệm vì mình đã già, cũng như thời đại ảnh số phát triển, tiệm ít khách.
Khi tôi quay về thăm ông, hỏi chuyện thì ông kể. Đó là những chuyện mà ngày xưa còn lau nhau, tôi đã không bao giờ biết: “Khoảng những năm 1930, bố tôi là Đinh Văn Riệp, cùng em trai ông là chú Quý Ruột vào Sài Gòn với vài người nữa, như ông Thùy, đều chuyên thợ hớt tóc. Họ vào một mình, vợ con ngoài Lai Xá cả. Khi ở quê họ đã làm nghề hớt tóc rồi, đi cắt ở các chợ Đăm, Nhổn, Giang. Làng có nhiều người làm thợ hớt tóc. Các cụ lúc đó vào Sài Gòn mở mấy hiệu. Ông Đạt Lũ mở tiệm cắt tóc ở nhà số 20 phố Thiệp. Tiệm có 4-5 ghế, thuê thêm thợ ngoài. Bố tôi mở tiệm ở 18 phố Thiệp, 2 anh em mở chung, cạnh tiệm nhà ông Đạt. Tiệm có 4 ghế, thợ hớt tóc thì có chính bố tôi, chú Quý Ruột, ông Hải và một người ngoài không nhớ tên. Ông Hải bà con với ông Muối, người làng mình. Còn tôi không theo nghề của bố. Khi ở Hà Nội, sở dĩ tôi học nghề ảnh ở tiệm Photo Hợp Dung, làm ở đấy vì có ông Giáp, con ông Canh, là ông cậu, đang làm cho tiệm. Chính ông đưa tôi từ Lai Xá ra học nghề ảnh.Tôi nhớ lúc đó thời loạn, khoảng năm 1945. Khi chiến tranh mở rộng, có chuyện vào Tề,1948 thì tôi vào SàiGòn.
Ở tiệm ảnh Văn Vấn, vất vả lắm. Trông thợ làm mà học, từ A đến Z, chả học lý thuyết gì. Tiệm này ở đường Bùi Thị Xuân/ Duranton cũ. Tôi học và làm ở đó 10 năm. Khi đã khá, tôi mới dám lấy vợ. Tôi có 3 cháu, sinh 1965, 1966, 1971, toàn trai cả. Vợ tôi cũng chụp ảnh, có duyên chụp ảnh cho trẻ em. Tiệm tôi thuê 4 thợ. Đến 2003-2004 thì đóng cửa. Ế quá anh ạ”.
Trong câu chuyện hào hứng, ông mở album, lấy cho tôi xem nhiều ảnh đẹp một thời. Nhìn ông già ấy nói chuyện quá say sưa về nghề của mình, tôi chợt ngẫm ra, ông đã không thể làm một nghề nào khác ngoài nghề chụp ảnh nghệ sĩ. Nếu không, Thái Thanh, Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Kim Cương, Thanh Nga, Thành Được..và cả Hùng Cường đã chẳng tìm đến ông.
(Fb Tôi Nhớ)




Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét