Vietnam. Geburt einer Nation (Vietnam: The Birth of a Nation) Do hãng LOOKSfilm Documentary của Đức thực hiện, phát hành năm 2025. Đã chiếu khắp các quốc gia Âu Châu và Australia, và sẽ chiếu tại Hoa Kì trên hệ thống truyền hình PBS và IMDb. Phim có bốn tập, mỗi tập chừng hơn 50 phút với nội dung và nhan đề:
Tập 1: Independence 1920–1954, Độc Lập.
Tập 2: Separation 1954–1962, Chia cắt.
Tập 3: The Battleground 1963–1968, Chiến Tranh.
Tập 4: Reunification 1968, Thống Nhất.
<!>
Phim do Lucio Mollica và Philipp Gromov đạo diễn. Nhiều cảnh trong phim được quay tại Việt Nam và tại sáu quốc gia khác. Phim có nhiều trích đoạn từ 450 cuốn phim khác ở Văn Khố Việt Nam có nhiều cảnh thật, chuyện thật chưa từng được công chiếu ở ngoại quốc.
Nhà làm phim đã bay khắp các nước để thực hiện các cuộc phỏng vấn hàng chục người thuộc các phe trong chiến tranh Việt Nam, kể cả những thành viên các phong trào tranh đấu ở miền Nam, và các học giả hiện nay ở Hoa Kì.
Về nhân vật miền Nam: Phía quân nhân có các cựu quân nhân Phan Nhật Nam, Trạch Gầm, Michael Do (Đỗ Văn Phúc); phía dân sự có ông Hoàng Đức Nhã (Tổng trưởng Dân Vận & Chiêu Hồi), Nhà văn Nhã Ca, Nhà thơ Trần Dạ Từ, Nhà báo Đinh Quang Anh Thái, Tài tử Kiều Chinh, Lệ Lý Hayslip.
Phe Cộng Sản có các cựu chiến binh: Nguyễn Huy Hiệu (Thượng tướng), Nguyễn Quang Tắc, Nguyễn Văn Thọ, Xuân Phượng (cựu chiến binh Bắc Việt, đạo diễn phim), Lê Kiến Thành (con trai cố TBT Đảng Cộng Sản VN Lê Duẩn), Phùng Đệ (cựu chiến binh Bắc Việt, đạo diễn phim), Trần Thị Ngà (Việt Cộng, rất thân cận với Hồ Chí Minh), Dương Thu Hương (Việt Cộng),Trần Tố Nga (dân miền Nam chạy ra Bắc), Trần Thị Lệ Thu (VC nằm vùng), bà Bùi Trần Phương (tình báo VC, phụ trách trí vận ở Sài Gòn).
Phe tranh đấu miền Nam có: Thượng Tọa Thích Đức Nghiệp, Thái Kim Lan thuộc phong trào Phật Giáo.
Các học giả tại Hoa Kì có: Giáo Sư Vũ Tường (Đại Học Oregon), Sử gia Nguyễn Thị Liên Hằng (Đại học Columbia), Tiến sĩ Alex Thái Võ (Đại Học Texas Tech), Sử gia Martina Thục Nhi Nguyễn (Baruch College), Sử Gia Christopher Goscha, (Đại Học Quebec, Montreal, Canada), Sử gia Keith Taylor (Đại học Cornell), Sử gia Nữ Anh Trần (Đại học Connecticut), Sử Gia Nguyễn Duy Lập (Đại học Houston).
Cũng có sự góp mặt của vài người dân sự thuần túy bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến. Đó là ông Vương Trí Tín (thuyền nhân), bà Nguyễn Thị Đep, có con lai Mỹ, và hai người con lai pháp (con của lính viễn chinh gốc Morocco) còn ở lại miền Bắc Việt Nam là Lê Tuấn Bình, Habiba Nguyễn Thị Xuân.
Những phát biểu trong phim về cuộc chiến:
Lê Kiên Thành, con trai Lê Duẩn tiết lộ rằng khi Lê Duẩn cùng phái đoàn CSVN đi Liên Sô cầu viện, Tổng bí Thư CS Liên Sô Brezhnev đã khuyên họ nên tìm đường hòa bình, rằng Hoa Kì mạnh lắm, chính họ còn sợ. Theo Thành, Lê Duẩn đã nói “Nếu có các đồng chí giúp đỡ, thì chúng tôi có thể hi sinh một triệu người, nếu không, chúng tôi sẵn sàng hi sinh ba triệu để chiến thắng.” Cũng chính Lê Kiến Thành tiết lộ rằng phe Cộng Sản không mong gì chiến thắng, chỉ muốn tìm cách để Hoa Kì phải mất kiên nhẫn và bỏ cuộc thôi.
Những hình ảnh ở Washington, Paris cho thấy một điều thất lợi cho miền Nam. Đó là các phong trào ủng hộ VC rất cao do sự xâm nhập của tình báo gián điệp Liên Sô vào những đoàn biểu tình; trong khi không thấy sự ủng hộ nào cho phía VNCH. Vì thế, có thể kết luận rằng CS Bắc Việt không chiến thắng ở trận tiền, mà thắng tại các mặt trận quốc tế vận, ngay cả trong điện Capitol Hoa Kì.
Bà Xuân Phương, theo kháng chiến Việt Minh, về tiếp quản Hà Nội năm 1954, từng mục kích cảnh Việt Cộng hành nhục, cướp bóc tài sản những người giàu có từng giúp đỡ họ trong chiến tranh. Bà từ chối không theo cha mẹ vào Nam sau khi Hiệp Định Geneve ký kết. Năm 1975, bà vào Sài Gòn khi cả gia đình đã di tản chạy trốn CS. Cũng như Dương Thu Hương, bà đã bộc lộ sự sửng sốt trước cảnh giàu có của nhân dân miền Nam; bà còn nhắc lại khi gặp cha mẹ ở Paris sau đó, Mẹ bà đã trách móc, than thở “Các con đi theo họ làm chi để mẹ và các em con không có tổ quốc để về!”
Cựu chiến binh Bắc Việt Nguyễn Văn Thọ thì nói sự cay đắng sau khi hòa bình, thất nghiệp, lê lết nhặt từng mẩu thuốc lá vụn để cuốn lại hút. “Ngày mai mình về, làm cái gì bây giờ?”
Bà Bùi Trần Phương, một du học sinh ở Mỹ, trở về nước hoạt động cho VC, phụ trách trí vận ở Sài Gòn (xâm nhập hàng ngũ sinh viên, trí thức để lôi kéo, giật dây). Trong phim ở giai đoạn kết thúc chiến tranh, bà bộc lộ niềm vui là CS vào Sài Gòn không gây cảnh đổ máu; nhưng “Sau đó, những sự thật tốt đẹp đó không còn nữa .” Bà bộc lộ ngay sự thất vọng khi thấy nhà cầm quyền CS thu đốt sách vở, văn hóa phẩm miền Nam.
Sau đó là câu nói mà theo chúng tôi, nhà làm phim muốn dùng để gửi một thông điệp về cuộc chiến. Trong phần mở đầu mỗi tập, đều có hình ảnh bà Bùi Trần Phương với câu nói “Lúc còn trẻ, tôi luôn tin tưởng rằng chính nghĩa tất thắng; nhưng nay, thì tôi còn tin như thế nữa.”
Cũng như trong phim, có sự thú nhận của bà Dương Thu Hương về những ngày đói khổ ở miền Bắc “Chúng tôi nghe học Karl Marx, Lenin, Stalin;toàn những tey xa lạ. Chúng tôi học như những con vẹt thôi. Tôi chẳng nhớ gỉ cả, chẳng có ấn tượng gì cả, bởi vì lúc đó cuộc sống nó khốn khổ, khốn nạn; trong óc chúng tôi chỉ nghĩ đến thịt cá, những thứ gì ăn được. Thành ra chúng tôi nghe tai này, nó chạy qua tai kia. Chỉ nghĩ đến những gì có thể nhét vào bụng, đốt thành lửa.” Bà còn ca tụng Hồ Chí Minh nhưng “Không thể chối cãi rằng Hồ Chí Minh là người Việt Nam vĩ đại nhất của thế kỉ 20. Nhưng con đường của ông kéo theo nhiều hệ lụy!”
Lê Lý Hayslip là nhân vật xuất hiện nhiều lần nhất trong bộ phim. Chị này cũng có nhiều mâu thuẫn. Là một cô gái quê vùng Quảng Nam, nơi dân chúng theo Việt Cộng trong suốt hai cuộc chiến tranh. Chị đi làm mướn, bán bar, lại từng bị cả hai phía bắt giữa, tra tấn; lại bị VC hãm hiếp và suýt bắn chết. Sau cùng, chị lấy người lính Mỹ và được đưa qua Mỹ sinh sống... Hiện chị lập một cơ sở từ thiện ở Việt Nam, quyên tiền từ các cựu chiến binh Mỹ nhiều từ tâm.
Các nhà sử học thì nói lên những dữ kiện khách quan nhiều hơn là thiên hẳn về phía nào.
Trong khi Nhã Ca, Trần Dạ Từ, Đinh Quang Anh Thái nói nhiều về tội ác của Cộng Sản và cuộc sống dân chủ ở miền Nam, thì Kiều Chinh – người xuất hiện khá nhiều lần – lại có những lời phát biểu chẳng mang màu sắc lý tưởng nào cả; chỉ than vãn mất mát do chiến tranh mà không dám chỉ đích danh ai là người gây ra!
Về phần ba anh em chúng tôi – Phan Nhật Nam, Trạch Gầm, Michael Đỗ - và ông Hoàng Đức Nhã, hết lòng bảo vệ chính nghĩa của quân dân miền Nam. Tuy nhiên, xin để dành cho quí vị nhận xét thêm sau khi xem phim.
Tuy nhiên, xin nhắc lại câu của bà Bùi Trân Phương – cán bộ trí vận của VC - mà đạo diễn đã cho lập lại ở mỗi đoạn mở đầu các tập phim: “Lúc còn trẻ, tôi luôn tin tưởng rằng chính nghĩa tất thắng; nhưng nay, thì tôi còn tin như thế nữa.”
Đỗ Văn Phúc
Muốn tìm hiểu thêm về bộ phim, xin vào các trang web sau:
Vietnam: The Birth of a Nation — LOOKSfilm Documentary
“Vietnam: The Birth of a Nation” is a 2025 four‑episode documentary series from LOOKSfilm that traces Vietnam’s journey from French colonial rule to the present, through the eyes of Vietnamese men and women, historical figures, and eyewitnesses 
LOOKSfilm+1.
Overview and Themes
The series begins with Vietnam under French colonial rule in the early 20th century, when the country was part of Indochina and its people were taught to see themselves as “Gaulois” rather than Vietnamese LOOKSfilm. It follows the nation’s struggle for independence, the division after 1954, the Vietnam War, and the reunification in 1968, ending with the ongoing challenges of the present LOOKSfilm+1.
Unlike many historical documentaries, it centers on personal stories from both sides of the conflict — including members of the royal family, the son of communist leader Lê Duẩn, U.S.-allied government officials, soldiers from North and South, Buddhists and Catholics, Viet Cong, and boat people LOOKSfilm. The project drew on 450 films from Vietnamese archives, many never shown outside Vietnam, and featured leading historians from the first generation of Vietnamese archival researchers LOOKSfilm.
Structure and Episodes
The four‑part series (German title: Vietnam. Geburt einer Nation) covers distinct historical periods 
Kinorium:
Unabhängigkeit 1920–1954 – Struggle for independence under French rule.
Teilung 1954–1962 – Division after the Geneva Accords.
Krieg 1963–1968 – The Vietnam War and U.S. involvement 
YouTube.
Wiedervereinigung 1968–heute – Reunification and contemporary Vietnam Kinorium.
Production and Access
Filmed in Vietnam and across six countries, the series was a co‑production of LOOKSfilm, Morgana Studio, and international broadcasters including ZDF, Česká Televize, ARTE, Al Jazeera Documentary, and VPRO LOOKSfilm. Directors include Lucio Mollica and Philipp Gromov Kinorium.
Viewing and Availability
SBS On Demand offers the series free with English and Vietnamese subtitles 
SBS - Special Broadcasting Service.
LOOKSfilm hosts the official site with details and press reviews LOOKSfilm.
IMDb lists the 2025 release and episode guide 
IMDb.
Selected episodes, such as The War: 1963–1968, are available on YouTube YouTube.
Why It Stands Out
The documentary offers a multi‑perspective, human‑centered history of Vietnam, highlighting both the political and personal dimensions of a nation’s birth and its enduring scars LOOKSfilm. It is especially notable for its archival depth and for giving voice to those who lived through the conflicts.
Tip: For the most complete experience, watch via SBS On Demand for English subtitles, or explore LOOKSfilm’s site for full episode descriptions and production notes.
__________________________________________________
Đỗ Văn Phúc
Dù ở bất cứ nơi đâu, chúng ta vẫn là người quốc gia Việt Nam.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét