Thị trường chứng khoán lao dốc vào thứ Năm, xóa bỏ những thành quả đạt được sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, khi các nhà đầu tư đẩy mạnh bán tháo cổ phiếu công nghệ do lo ngại về khả năng quá trình xây dựng các trung tâm dữ liệu sẽ bị chậm lại.Chỉ số Nasdaq Composite giảm 5.3%, rơi vào vùng điều chỉnh khi thấp hơn hơn 10% so với mức đỉnh kỷ lục thiết lập tháng trước. Chỉ số S&P 500 giảm 3.9%, hướng tới phiên tồi tệ nhất kể từ tháng 4 năm 2025. Chỉ số công nghiệp Dow Jones mất 1.620 điểm, tương đương 3%, xóa sạch toàn bộ mức tăng có được từ đợt bùng nổ sau bầu cử hôm thứ Tư.
<!>
Chỉ số Russell 2000 (gồm các công ty vốn hóa nhỏ) cũng giảm 4.6% và bước vào vùng điều chỉnh. Các cổ phiếu liên quan đến lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) — đặc biệt là các công ty trong ngành sản xuất chip và trung tâm dữ liệu — đã sụt giảm phiên thứ hai liên tiếp. Các nhà đầu tư lo ngại rằng việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, cùng với thắng lợi trong các cuộc đua giành ghế thống đốc quan trọng, có thể làm chậm tiến độ xây dựng các trung tâm dữ liệu.
Chẳng hạn, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders tiểu bang Vermont — người thường đứng về phía Đảng Dân chủ — đã kêu gọi tạm dừng xây dựng các trung tâm dữ liệu trên toàn quốc. Trong một bài đăng trên nền tảng X vào tối thứ Tư, ông Sanders viết: "Người dân Mỹ không muốn các ông trùm công nghệ lớn (Big Tech) hủy hoại môi trường, tước đoạt việc làm và đe dọa tương lai của nhân loại".
Các nhà sản xuất chip như Broadcom và Nvidia đều giảm 8% trong phiên thứ Năm, trong khi cổ phiếu phần mềm Oracle giảm 7%. Một cổ phiếu ngành chip khác là Qualcomm, dù công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng, nhưng giá cổ phiếu vẫn giảm 10% do triển vọng lợi nhuận yếu hơn dự kiến. Quỹ iShares Semiconductor ETF (SOXX) đã giảm 11%, đánh dấu phiên giao dịch tồi tệ nhất kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát vào tháng 3 năm 2020.
Cổ phiếu của các công ty trong lĩnh vực "neocloud" (điện toán đám mây thế hệ mới) cũng sụt giảm; cụ thể, CoreWeave mất 13%, Nebius giảm 16% và Iren mất 17%. Diễn biến này xuất phát từ những lo ngại về khả năng xuất hiện các phản ứng tiêu cực đối với ngành này, trong bối cảnh kết quả bầu cử tại nhiều bang đã được công bố.
Tim Holland, Giám đốc đầu tư tại Orion, cho biết: "Các nhà đầu tư đang tạm đứng ngoài thị trường cho đến khi hiểu rõ hơn về những tác động từ cuộc bầu cử giữa kỳ, đặc biệt là đối với chu kỳ chi tiêu vốn (capex) cho trí tuệ nhân tạo (AI) – yếu tố thúc đẩy kinh tế mạnh mẽ nhất mà chúng ta có được trong khoảng ba năm qua. Vấn đề nằm ở thái độ và định hướng của đảng phái đã giành chiến thắng áp đảo, cả ở cấp liên bang lẫn cấp tiểu bang."
Áp lực bán ra trong ngày thứ Năm mạnh đến mức lan rộng sang các phân khúc khác của thị trường. Cổ phiếu của "Đại công ty " ngành công nghiệp Caterpillar giảm 5%, trong khi cổ phiếu tài chính JPMorgan và cổ phiếu hàng không vũ trụ Boeing đều giảm 4%. Cổ phiếu của nhà bán lẻ Nike cũng lùi 3%.
Keith Lerner, Giám đốc đầu tư tại Truist Wealth, nhận định: "Khác với hôm qua, đợt bán tháo trong lĩnh vực công nghệ – với quy mô lớn như hiện tại – đang lan rộng ra toàn bộ thị trường. Sợi dây đàn đang ngày càng bị kéo căng hơn."
Trước đó, vào thứ Tư, chỉ số Dow đã tăng hơn 1,500 điểm, ghi nhận phiên giao dịch tốt nhất kể từ tháng 4 năm 2025, sau chiến thắng quyết định của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Các chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite cũng đều tăng hơn 1%. Tuy nhiên, trong khi các cổ phiếu nhạy cảm với chu kỳ kinh tế tăng điểm, thì các lĩnh vực liên quan đến AI lại chịu áp lực điều chỉnh.
Live:%20Dow%20tumbles%201,600%20points,%20erasing%20its%20postelection%20rally;%20Nasdaq%20plummets%205%25
Chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử có thể tác động thế nào đến nền kinh tế Mỹ?
Thứ Năm, ngày 5 11 2026 Jeff Cox
- Các nhà kinh tế cho rằng, chiến thắng toàn diện của đảng Dân chủ vào thứ Ba là một thắng lợi chính trị quan trọng, nhưng có thể chỉ mang lại những thay đổi không đáng kể về mặt kinh tế.
- Các vấn đề thương mại có khả năng sẽ được đưa ra thảo luận; bên cạnh đó, phe chiếm đa số mới có thể đảo ngược các đợt cắt giảm chi tiêu, đồng thời duy trì mức thâm hụt ngân sách cao của Mỹ.
- Tổng thống Donald Trump vẫn nắm giữ quyền hành pháp để duy trì nhiều sáng kiến chính sách của mình.
Chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể dẫn đến những thay đổi trong các chính sách kinh tế liên quan đến thương mại, các ưu tiên chi tiêu và trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, những yếu tố lớn nhất định hình nền kinh tế sẽ không thay đổi chỉ vì đảng cầm quyền thay đổi.
Theo các nhà kinh tế, những áp lực về khả năng chi trả, mức chi tiêu chính phủ cao và sự tăng trưởng phụ thuộc vào động lực từ trí tuệ nhân tạo nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp diễn. Tất cả những yếu tố này đều tiềm ẩn rủi ro đối với nền kinh tế.
Mark Zandi, chuyên gia kinh tế trưởng tại Moody’s Analytics, nhận định: “Nền kinh tế đang ở trạng thái rất mong manh; chỉ cần một tác động nhỏ cũng có thể khiến nó chệch hướng, làm gia tăng đáng kể nguy cơ suy thoái. Dù hiện tại điều đó chưa xảy ra, nhưng nguy cơ này vẫn luôn hiện hữu.”
Ông Zandi cho biết trước cuộc bầu cử, ông đã lo ngại rằng nền kinh tế đang đối mặt với các mối đe dọa từ lạm phát, thị trường lao động ảm đạm và những bất ổn địa chính trị; đến nay, ông vẫn giữ nguyên mối lo ngại đó. Đảng Dân chủ đã giành được những chiến thắng bất ngờ, không chỉ ở các cuộc đua vào Hạ viện và Thượng viện mà còn ở các cuộc bầu cử thống đốc và các vị trí khác tại các tiểu bang. Tuy nhiên, các chính sách kinh tế và đối ngoại phần lớn được quyết định bởi nhánh hành pháp. Tổng thống Donald Trump vẫn có quan điểm khác biệt hoàn toàn so với các đối thủ từ đảng Dân chủ, mặc dù hôm thứ Tư, ông cho biết mình kỳ vọng có thể hợp tác với họ.
Ông Zandi nói: “Tôi không kỳ vọng sẽ có bất kỳ thay đổi nào trong chính sách kinh tế. Các vấn đề như cuộc chiến tại Iran, thuế quan và chính sách thương mại, hay chính sách nhập cư cứng rắn đều được thực hiện thông qua sắc lệnh hành pháp, chứ không phải thông qua quy trình lập pháp.”
Ông Zandi nói thêm: “Trước cuộc bầu cử, Tổng thống cho rằng đó là những chính sách tốt. Tôi không thấy lý do gì để ông ấy thay đổi quan điểm sau cuộc bầu cử.” “Vì vậy, tôi cho rằng đây vẫn sẽ là những chính sách kìm hãm tăng trưởng, đồng thời gia tăng áp lực lạm phát và lãi suất.”
Zandi nhận định việc mở rộng quy mô hạ tầng cho trí tuệ nhân tạo (AI) vừa là chìa khóa cho tăng trưởng kinh tế, vừa là nguồn cơn tiềm ẩn của những rủi ro nghiêm trọng.
Ông cho biết: “Các rủi ro nghiêng hẳn về phía tiêu cực, bởi sự tăng trưởng này phụ thuộc quá nhiều vào AI; tác động tăng trưởng từ AI lại phụ thuộc vào thị trường chứng khoán, trong khi thị trường chứng khoán thì lại phụ thuộc vào các mức định giá. Tình hình hiện tại có vẻ rất mong manh, cộng thêm việc thị trường lao động đang vận hành không hiệu quả.”
Theo các cuộc thăm dò của CNBC, sự phản đối của người dân địa phương đối với các trung tâm dữ liệu là một vấn đề khá đáng kể trong kỳ bầu cử, đặc biệt là đối với đảng Dân chủ. Điều này có thể trở thành một trở ngại kinh tế khác, dù mức độ quan trọng vẫn xếp sau các vấn đề như chi phí sinh hoạt, tham nhũng và một số vấn đề khác.
Hai thái cực kinh tế
Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh tồn tại sự phân hóa sâu sắc về quan điểm kinh tế.
Các chỉ số vĩ mô chính như tổng sản phẩm quốc nội (GDP), chi tiêu tiêu dùng và tỷ lệ thất nghiệp cho thấy một nền kinh tế đang tăng trưởng mạnh mẽ, người tiêu dùng vẫn chi tiêu đều đặn và hầu hết người Mỹ có nhu cầu làm việc đều đã có việc làm. Trong quý III, GDP tăng trưởng với tốc độ hàng năm là 3.4%, trong khi chi tiêu tiêu dùng tăng 3.8%. Tỷ lệ thất nghiệp hiện ở mức 4.2%, còn số lượng sa thải đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1969.
Tuy nhiên, tình trạng giá cả leo thang đã làm lu mờ những chỉ số vốn dĩ rất khả quan này.
Tỷ lệ lạm phát tháng 9, đo bằng chỉ số giá tiêu dùng (CPI), ở mức 3,7% — tăng mạnh so với mức 2.3% vào tháng 4 năm 2025, thời điểm ông Trump công bố một loạt biện pháp thuế quan mạnh tay (được gọi là “thuế quan tương hỗ”) nhắm vào các đối tác thương mại của Hoa Kỳ. Cuộc chiến với Iran càng làm trầm trọng thêm tình hình. Trước đó, vào cuối tháng 2 — khi Hoa Kỳ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran, một sự kiện khiến giá xăng dầu tăng vọt — chỉ số CPI chỉ ở mức 2.4%.
Hơn nữa, tiền lương thực tế không theo kịp đà tăng của chi phí sinh hoạt. Theo Cục Thống kê Lao động, nếu điều chỉnh theo lạm phát, mức tăng lương thực tế đã chuyển sang âm, giảm 0.7% so với cùng kỳ năm trước tính đến tháng 9.
Một lĩnh vực mà hai phe chính trị đối lập có thể tìm được tiếng nói chung chính là vấn đề thuế quan. Các đảng viên Dân chủ tại Quốc hội không phải lúc nào cũng phản đối một cách mặc định các nỗ lực áp thuế nhằm tạo ra sân chơi bình đẳng. Tuy nhiên, các mức thuế quan dưới thời ông Trump đã vấp phải sự chỉ trích vì phạm vi áp dụng quá rộng.
Gary Cohn, người từng giữ chức giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, cho biết hôm thứ Tư rằng ông nhận thấy vẫn còn dư địa để đạt được những bước tiến mới trong các vấn đề thương mại.
“Hiện nay đã xuất hiện một quan điểm phổ quát hơn nhiều về thuế quan và lợi ích của chúng,” Cohn chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với CNBC. “Việc bảo vệ người lao động Mỹ, bảo vệ ngành sản xuất và bảo vệ các công việc tại Hoa Kỳ — đặc biệt là trước sự cạnh tranh từ Trung Quốc — là một điều tốt và là một chính sách đúng đắn.”
Mặc dù Cohn lưu ý rằng “việc đóng cửa biên giới giữa Hoa Kỳ với Canada và Mexico có lẽ không phải là một chính sách hiệu quả,” ông cho rằng “có thể đạt được một sự thỏa hiệp, trong đó các mức thuế quan được thông qua thông qua quy trình lập pháp để trở thành luật. Khi đó, chúng sẽ không còn là các sắc lệnh hành pháp — vốn có thể bị hủy bỏ ngay khi vị tổng thống kế nhiệm vừa rời khỏi bục phát biểu.”
Giải quyết vấn đề khả năng chi trả
Theo các nhà phân tích tại Morgan Stanley, Đảng Dân chủ nhiều khả năng sẽ tìm cách đảo ngược các đợt cắt giảm chi tiêu đối với chương trình phiếu thực phẩm (SNAP) và chương trình bảo hiểm y tế Medicaid — những chính sách từng được Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua trong khuôn khổ đạo luật “One Big Beautiful Bill Act”. Tuy nhiên, các chính sách khác mà Đảng Dân chủ phản đối sẽ khó thay đổi hơn.
“Chúng tôi cho rằng sự bất ổn về chính sách kể từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump chủ yếu xuất phát từ các hành động hành pháp, chứ không phải từ quy trình lập pháp,” công ty này nhận định. “Các chính sách liên quan đến thuế quan, địa chính trị, thương mại, bãi bỏ quy định và kiểm soát xuất khẩu nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp diễn; điều này đồng nghĩa với việc chúng ta cần chuẩn bị tinh thần rằng sự bất ổn về chính sách sẽ còn kéo dài.”
Tình trạng nợ công cao và thâm hụt ngân sách cũng được dự báo sẽ tiếp tục tồn tại.
Hiện tại, nợ quốc gia của Hoa Kỳ đang ở mức 40.5 nghìn tỷ USD, tăng hơn 4 nghìn tỷ USD kể từ khi ông Trump nhậm chức vào tháng 1 năm 2025. Trong năm tài chính 2026, chi phí lãi vay ròng đối với khoản nợ này lên tới 1.05 nghìn tỷ USD — cao hơn bất kỳ hạng mục chi tiêu nào khác, ngoại trừ An sinh Xã hội (Social Security) và Medicare.
Hoa Kỳ kết thúc năm với mức thâm hụt gần 2 nghìn tỷ USD, tương đương khoảng 6.1% GDP. Morgan Stanley dự báo mức thâm hụt này sẽ vẫn duy trì, bất chấp việc một số quan chức Đảng Dân chủ đang kêu gọi thực hiện kỷ luật tài khóa. Mặc dù có những lo ngại rằng sự thay đổi quyền lực có thể dẫn đến bế tắc liên quan đến trần nợ công, nhưng theo Jan Hatzius, chuyên gia kinh tế trưởng tại Goldman Sachs, “nhiều khả năng đảng Dân chủ sẽ tận dụng [tình trạng bế tắc này] để giành lấy các nhượng bộ về chính sách”.
Ông cho biết: “Hiện chưa rõ đảng Dân chủ sẽ yêu cầu những gì để đổi lại, nhưng các ưu tiên hàng đầu có vẻ bao gồm việc hạn chế xung đột với Iran, dỡ bỏ thuế quan, đảo ngược các đợt cắt giảm chi tiêu và mở rộng phúc lợi y tế”.
Bất chấp nhiều trở ngại và bất ổn chính trị, phần lớn giới tài chính tại Phố Wall vẫn kỳ vọng nền kinh tế sẽ tiếp tục tăng trưởng — dù có thể vẫn xuất hiện những khó khăn nhất định cùng các vấn đề dai dẳng liên quan đến chi phí sinh hoạt.
Joseph Brusuelas, chuyên gia kinh tế trưởng tại RSM, nhận định: “Theo tôi, đà tăng trưởng kinh tế sẽ tiếp tục duy trì, với tốc độ tăng trưởng cao hơn mức trung bình, đạt khoảng 2.5%”.
Ông Brusuelas cũng nhìn thấy cơ hội để “thiết lập lại” thỏa thuận thương mại giữa Mỹ, Mexico và Canada sau một năm rưỡi căng thẳng bắt nguồn từ các chính sách thuế quan thời ông Trump và các biện pháp trả đũa từ phía đối tác.
Ông nói thêm: “Chúng tôi ước tính xác suất xảy ra suy thoái trong 12 tháng tới chỉ là 15%. Kết quả bầu cử không ảnh hưởng gì đến dự báo này”.
Here's what the Democratic election rout could mean for the U.S. economy
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét